Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Du lịch tưởng niệm: Loại hình nhiều tiềm năng

PV - 11:21, 13/09/2021

Du lịch không chỉ là nghỉ dưỡng, tận hưởng cảnh đẹp thiên nhiên, tới các khu vui chơi… mà đôi khi còn là mong muốn được trải nghiệm quá khứ chân thực của điểm đến. Bởi vậy, những năm gần đây, loại hình du lịch tưởng niệm hay du lịch về quá khứ (tên tiếng Anh là "dark tourism") đang trở thành trào lưu cả ở quốc tế và trong nước.

Du khách nước ngoài tham quan tại Nhà tù Hỏa Lò (Ảnh: hoalo.vn)
Du khách nước ngoài tham quan tại Nhà tù Hỏa Lò (Ảnh: hoalo.vn)

Sức hút của “dark tourism”

“Dark tourism” được biết đến với nhiều tên khác như "thana tourism", "black tourism" hoặc "grief tourism". “Dark tourism” là loại hình du lịch mà du khách sẽ đến thăm những địa điểm nơi từng diễn ra một số sự kiện đen tối, thường liên quan đến chết chóc và bi kịch của lịch sử nhân loại. Các sự kiện đen tối này có thể bắt nguồn từ nguyên nhân tự nhiên như thảm họa động đất, sóng thần, hoặc bắt nguồn từ con người như nạn diệt chủng, ám sát, hoặc có thể là nhà tù, hiện trường chiến tranh, khủng bố, v.v.

Trước đại dịch Covid-19, mỗi năm, hàng triệu khách du lịch trên khắp thế giới mạo hiểm đến một số nơi được coi là bất hạnh nhất trên Trái đất. Đó là những địa điểm ghi dấu những sự kiện tàn khốc, tai nạn hoặc thiên tai.

Thành phố bên sông Hằng Varanasi của Ấn Độ thu hút khoảng 300.000 du khách mỗi năm trước Covid-19 (Ảnh: REUTERS)
Thành phố bên sông Hằng Varanasi của Ấn Độ thu hút khoảng 300.000 du khách mỗi năm trước Covid-19 (Ảnh: REUTERS)

Từ Auschwitz đến Chernobyl, Gettysburg, nơi xảy ra vụ ám sát Kennedy và Đài tưởng niệm 11/9 ở New York, khu vực nhà máy điện hạt nhân Fukushima (Nhật Bản), Cánh đồng chết ở Campuchia,...du khách đang biến những phần tồi tệ nhất của lịch sử trở thành một phần trong kỳ nghỉ của họ.

Tại Ấn Độ, theo cơ quan du lịch bang Uttar Pradesh, chỉ riêng trong năm 2017, thành phố kỳ bí bên sông Hằng Varanasi nổi tiếng với nghi lễ hỏa táng truyền thống thu hút khoảng 300.000 du khách nước ngoài đến thăm.

Tại Mỹ, khu phức hợp tưởng niệm Sự kiện 11/9 ở thành phố New York kể từ ngày mở cửa cách đây 10 năm đã trở thành một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất, thu hút hơn 7 triệu du khách trong và ngoài nước Mỹ mỗi năm. Du khách đến đây để tưởng niệm các nạn nhân và cảm nhận sự mất mát trong sự kiện kinh hoàng chấn động nước Mỹ.

Khu phức hợp tưởng niệm Sự kiện 11/9 ở thành phố New York trở thành điểm hút du khách nhất nước Mỹ (Ảnh: 911memorial.org)
Khu phức hợp tưởng niệm Sự kiện 11/9 ở thành phố New York trở thành điểm hút du khách nhất nước Mỹ (Ảnh: 911memorial.org)

Thực tế, “dark tourism” không phải mới xuất hiện. Tờ The Washington Post dẫn lời Giáo sư chuyên ngành du lịch J. John Lennon tại Đại học Glasgow Caledonian (Scotland), cho biết, thực tế loại hình “dark tourism” có từ năm 1815 và thậm chí có từ thế kỷ 16. Nhưng những năm gần đây, loại hình du lịch này càng phổ biến hơn. Một phần là nhờ vào các phim tài liệu, phim ảnh được công chiếu rộng rãi.

Dù các phim tài liệu đa số đề cập đến các vấn đề lịch sử, địa lý hay văn hóa, không khai thác điểm đến dựa trên khía cạnh du lịch, nhưng lại góp phần khơi gợi sự tò mò và thúc đẩy du khách tìm đến đến những di tích thương đau.

Một trong những bộ phim tài liệu trực tiếp đề cập đến “dark tourism” là bộ phim “Dark Tourism” của nhà sản xuất phim người Đức Manfred Becker, sản xuất tại Canada và phát sóng trong khoảng thời gian 2007-2008. Năm 2018, loạt phim tài liệu “Dark Tourists” của Netflix với bối cảnh một nhà báo đi khám phá các điểm đến “kỳ lạ” cũng đã thu hút được lượng lớn khán giả với đề tài độc đáo này.

Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)
Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)

Truyền hình đang thúc đẩy nhiều người đến thăm một số địa điểm nổi tiếng hơn. Sau loạt phim ngắn “Chernobyl” của HBO về vụ nổ nhà máy điện hạt nhân năm 1986, được công chiếu tháng 3/2019, các công ty du lịch tổ chức tour đến khu vực này cho biết họ đã thấy lượng khách tăng 30 – 40%.

Trong khi thế giới vẫn còn nhiều tranh cãi về mục đích của loại hình du lịch này, thì vẫn không thể phủ nhận rằng, những chuyến tham quan tới những nơi đen tối, đau thương vừa là để tưởng nhớ, vừa là nhắc nhở du khách về những điều khủng khiếp mà loài người có thể thực hiện để giúp họ tránh những hành động tương tự xảy ra trong tương lai. Những địa điểm này còn là kho tư liệu trực quan để nghiên cứu lịch sử, giáo dục thế hệ hiện tại về giá trị của những gì đã qua và biết trân trọng cuộc sống đang có.

“Dark tourism” tại Việt Nam

Với bề dày lịch sử kháng chiến chống quân xâm lược, tại Việt Nam có rất nhiều địa điểm ghi dấu những năm tháng đau thương nhưng thể hiện tinh thần chống giặc ngoại xâm bất khuất của dân tộc. Một số địa điểm tiêu biểu có thể khai thác loại hình “dark tourism” có thể kể đến như: Bãi cọc trên sông Bạch Đằng, Gò Đống Đa, Nhà ngục Hỏa Lò (Hà Nội), Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (Thành phố Hồ Chí Minh) hay Nghĩa trang Hàng Dương, Nhà tù Côn Đảo, Trại giam Phú Quốc,…. Du khách quốc tế cũng đặc biệt quan tâm tới những điểm đến như Địa đạo Củ Chi, Bệnh viện Đặng Thùy Trâm, Làng Mỹ Lai, hay những địa danh gợi nhớ chiến trường xưa như khu vực Thành cổ Quảng Trị.

Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)
Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)

Những địa điểm kể trên đều là những địa danh mang các giá trị lịch sử, văn hóa và có tính giáo dục cao, giúp du khách hiểu thêm về lịch sử của điểm đến, hơn hết là ý chí quật cường của con người Việt Nam trong mỗi giai đoạn lịch sử bi thương nhưng hào hùng của đất nước.

Trong những năm gần đây, các địa điểm di tích này đã được quan tâm đầu tư hơn, được quản lý bài bản hơn. Đối tượng tham quan những địa điểm này không chỉ bó hẹp là du khách trung niên, người cao tuổi mà ngày càng có nhiều du khách trẻ tuổi bị thu hút tới những địa điểm lịch sử bi hùng. Khi nhiều di tích lịch sử đã áp dụng công nghệ, chuyển đổi số, các giá trị của di tích đã đến được gần hơn với công chúng, nhất là những người trẻ. Có thể kể tới việc di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức hoạt động trưng bày trên fanpage, kênh phát thanh trên nền tảng Spotify và Apple Podcasts, giúp mọi đối tượng công chúng trong và ngoài nước tiếp cận và tìm hiểu di tích một cách dễ dàng, thú vị và mới mẻ hơn.

Về lâu dài, để phát triển loại hình du lịch “dark tourism” tại các điểm di tích lịch sử này, các cơ quan quản lý điểm đến cần có các kế hoạch phát triển hợp lý. Đặc biệt chú trọng tới hình thức quảng bá, tạo ra nhiều sản phẩm trải nghiệm trực quan hơn với từng đối tượng du khách, đặc biệt là người trẻ. Đồng thời, cần tránh tình trạng khai thác du lịch quá mức hoặc thương mại hóa khiến những nơi này mất đi các giá trị lịch sử và nhân văn vốn có.


Tin cùng chuyên mục
Ngành Du lịch trong đại dịch: Tận dụng xu hướng mới có chọn lọc (Bài 3)

Ngành Du lịch trong đại dịch: Tận dụng xu hướng mới có chọn lọc (Bài 3)

Không thể phủ nhận những hiệu quả truyền thông về du lịch, văn hóa được lan tỏa khi quảng bá trên các nền tảng số. Tuy nhiên, cần phải có một "màng lọc" để kiểm duyệt nội dung được đăng tải trên các mạng xã hội, đặc biệt là những nội dung liên quan đến văn hóa dân tộc thiểu số ̣(DTTS). Bên cạnh đó, để đáp ứng nhu cầu phát triển, cần đồng bộ các giải pháp từ nhiều ngành, chứ không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân, hay riêng ngành Du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Khai mạc kỳ họp thứ 2, Quốc hội Khóa XV

Khai mạc kỳ họp thứ 2, Quốc hội Khóa XV

Sáng nay, 20/10/2021, kỳ họp thứ 2, Quốc hội Khóa XV đã khai mạc trọng thể tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Dự khai mạc kỳ họp tại điểm cầu Hội trường Diên Hồng (Nhà Quốc hội) có Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; các đồng chí Lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tham dự có đại diện lãnh đạo Bộ, ban ngành Trung ương, các đại biểu trong đoàn ngoại giao, các tổ chức quốc tế. Đoàn ĐBQH 62 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tham gia họp trực tuyến.
Đồng bào DTTS tại TP. Hồ Chí Minh luôn nhận được quan tâm trợ giúp trong đại dịch

Đồng bào DTTS tại TP. Hồ Chí Minh luôn nhận được quan tâm trợ giúp trong đại dịch

Xã hội - Lê Vũ - 3 phút trước
Là địa phương nằm trong vùng tâm dịch, bị ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt, song mọi sự trợ giúp về an sinh xã hội, hỗ trợ cuộc sống cho người dân, đặc biệt là đồng bào DTTS luôn được chính quyền TP. Hồ Chí Minh và các tổ chức đoàn thể, các nhà hảo tâm ưu tiên quan tâm, với nhiều hoạt động thiết thực trong thời gian qua .
Doanh nhân người Khmer đi lên từ gian khó

Doanh nhân người Khmer đi lên từ gian khó

Doanh nhân dân tộc - Lương Định - 3 phút trước
Xuất thân trong một gia đình nông dân dân tộc Khmer nghèo ở huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, doanh nhân Chung Minh, Giám đốc Công ty cổ phần Samaki Power kinh doanh trong lĩnh vực dược phẩm và giải trí thực sự là một tấm gương vượt khó vươn lên làm giàu, khẳng định được chỗ đứng trên thương trường, được nhiều người trong giới doanh nhân nể phục.
(Tin) Hội Phụ nữ BĐBP Sóc Trăng chung sức phòng chống dịch Covid-19

(Tin) Hội Phụ nữ BĐBP Sóc Trăng chung sức phòng chống dịch Covid-19

Nhịp cầu nhân ái - K.Ngân - V.Long - 1 giờ trước
Trong những ngày này, với không khí thi đua chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Hội Phụ nữ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Sóc Trăng đã đóng góp tiền, công sức và thực phẩm để cùng tổ chức nấu ăn, hỗ trợ cho lao động ngoài tỉnh vừa trở về tránh dịch tại các khu cách ly.
Đắk Lắk: Dừng cấp giấy xác nhận ra vào tỉnh

Đắk Lắk: Dừng cấp giấy xác nhận ra vào tỉnh

Tin địa phương - Phan Trọng - 1 giờ trước
Sáng ngày 20/10, ông Võ Văn Cảnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, UBND tỉnh vừa có văn bản chỉ đạo Sở Giao thông Vận tải tỉnh Đắk Lắk dừng cấp giấy xác nhận ra, vào tỉnh cho công dân.
Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh triển khai các lớp tập huấn và tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật

Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh triển khai các lớp tập huấn và tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật

Công tác Dân tộc - T.Hải - 1 giờ trước
Nằm trong chương trình công tác năm 2021, Ban Dân tộc tỉnh Nghệ An đã phối hợp với các cơ quan chuyên ngành tổ chức tập huấn kiến thức, kỹ năng cho Người có uy tín; tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho cán bộ từ cấp xã đến thôn bản, đồng bào vùng DTTS và tuyên truyền về giảm thiểu tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.
Quan tâm đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi này là trách nhiệm của toàn xã hội

Quan tâm đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi này là trách nhiệm của toàn xã hội

Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tại Hội nghị Tổng kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2013-2020 và triển khai Chương trình phối hợp công tác công tác giai đoạn 2021-2025 giữa Ủy ban Dân tộc và Trung ương Hội Nông dân Việt Nam diễn ra chiều ngày 13/10/2021, tại Hà Nội.
Tây Nguyên: Khẩn trương, kịp thời khắc phục hậu quả của mưa lũ

Tây Nguyên: Khẩn trương, kịp thời khắc phục hậu quả của mưa lũ

Xã hội - PV Tây Nguyên - 1 giờ trước
Do ảnh hưởng của dải hội tự nhiệt đới, những ngày qua, tình trạng mưa lớn diễn ra tại một số tỉnh khu vực Tây Nguyên gây ngập úng, chia cắt giao thông, thiệt hại hoa màu ở nhiều địa phương. Chính quyền, các lực lượng, đoàn thể và Nhân dân nơi ngập lụt đang nỗ lực phối hợp cùng nhau khắc phục thiệt hại, sớm ổn định cuộc sống.
Trải nghiệm Lâm Bình

Trải nghiệm Lâm Bình

Du lịch - Nguyễn Tri Thức - 1 giờ trước
So với tròn một thập kỷ về trước, các xã thuộc huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang đã có sự đổi thay đáng kể. Huyện mới đã có xã Lăng Can trở thành thị trấn từ đầu tháng 7/2021, lại được tiếp nhận 2 xã của huyện Chiêm Hóa, đã có lịch sử 10 năm hình thành và phát triển…, đó là những cơ sở căn bản để tin rằng, Lâm Bình sẽ vươn mình mạnh mẽ trong thời gian tới.
Xây dựng mô hình khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục đại học

Xây dựng mô hình khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục đại học

Giáo dục - Cát Tường (T/h) - 3 giờ trước
Theo thống kê, đến nay có 50% các trường đã thành lập được các câu lạc bộ khởi nghệp, 70 cơ sở đào tạo bố trí dược không gian chung hỗ trợ khởi nghiệp, 45 cơ sở đào tạo đã thành lập được các trung tâm hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp.
Nhiều ưu đãi cho khách hàng nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam

Nhiều ưu đãi cho khách hàng nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam

Tài chính - Kinh doanh - Cát Tường (T/h) - 5 giờ trước
Chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, một số ngân hàng tặng lãi suất cho khách hàng nữ gửi tiết kiệm, có những phần quà ý nghĩa với mong muốn gửi tặng những lời chúc tốt đẹp nhất đến với Quý khách hàng nữ trên khắp mọi miền đất nước.
Thế giới có hơn 242 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới có hơn 242 triệu ca nhiễm COVID-19

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Tính đến sáng 20/10, thế giới ghi nhận 242.324.272 ca nhiễm COVID-19, với 4.928.811 ca tử vong. Dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp tại châu Âu khi nhiều nước ghi nhận tình trạng tăng vọt cả số ca mắc và tử vong.