Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Du lịch tưởng niệm: Loại hình nhiều tiềm năng

PV - 11:21, 13/09/2021

Du lịch không chỉ là nghỉ dưỡng, tận hưởng cảnh đẹp thiên nhiên, tới các khu vui chơi… mà đôi khi còn là mong muốn được trải nghiệm quá khứ chân thực của điểm đến. Bởi vậy, những năm gần đây, loại hình du lịch tưởng niệm hay du lịch về quá khứ (tên tiếng Anh là "dark tourism") đang trở thành trào lưu cả ở quốc tế và trong nước.

Du khách nước ngoài tham quan tại Nhà tù Hỏa Lò (Ảnh: hoalo.vn)
Du khách nước ngoài tham quan tại Nhà tù Hỏa Lò (Ảnh: hoalo.vn)

Sức hút của “dark tourism”

“Dark tourism” được biết đến với nhiều tên khác như "thana tourism", "black tourism" hoặc "grief tourism". “Dark tourism” là loại hình du lịch mà du khách sẽ đến thăm những địa điểm nơi từng diễn ra một số sự kiện đen tối, thường liên quan đến chết chóc và bi kịch của lịch sử nhân loại. Các sự kiện đen tối này có thể bắt nguồn từ nguyên nhân tự nhiên như thảm họa động đất, sóng thần, hoặc bắt nguồn từ con người như nạn diệt chủng, ám sát, hoặc có thể là nhà tù, hiện trường chiến tranh, khủng bố, v.v.

Trước đại dịch Covid-19, mỗi năm, hàng triệu khách du lịch trên khắp thế giới mạo hiểm đến một số nơi được coi là bất hạnh nhất trên Trái đất. Đó là những địa điểm ghi dấu những sự kiện tàn khốc, tai nạn hoặc thiên tai.

Thành phố bên sông Hằng Varanasi của Ấn Độ thu hút khoảng 300.000 du khách mỗi năm trước Covid-19 (Ảnh: REUTERS)
Thành phố bên sông Hằng Varanasi của Ấn Độ thu hút khoảng 300.000 du khách mỗi năm trước Covid-19 (Ảnh: REUTERS)

Từ Auschwitz đến Chernobyl, Gettysburg, nơi xảy ra vụ ám sát Kennedy và Đài tưởng niệm 11/9 ở New York, khu vực nhà máy điện hạt nhân Fukushima (Nhật Bản), Cánh đồng chết ở Campuchia,...du khách đang biến những phần tồi tệ nhất của lịch sử trở thành một phần trong kỳ nghỉ của họ.

Tại Ấn Độ, theo cơ quan du lịch bang Uttar Pradesh, chỉ riêng trong năm 2017, thành phố kỳ bí bên sông Hằng Varanasi nổi tiếng với nghi lễ hỏa táng truyền thống thu hút khoảng 300.000 du khách nước ngoài đến thăm.

Tại Mỹ, khu phức hợp tưởng niệm Sự kiện 11/9 ở thành phố New York kể từ ngày mở cửa cách đây 10 năm đã trở thành một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất, thu hút hơn 7 triệu du khách trong và ngoài nước Mỹ mỗi năm. Du khách đến đây để tưởng niệm các nạn nhân và cảm nhận sự mất mát trong sự kiện kinh hoàng chấn động nước Mỹ.

Khu phức hợp tưởng niệm Sự kiện 11/9 ở thành phố New York trở thành điểm hút du khách nhất nước Mỹ (Ảnh: 911memorial.org)
Khu phức hợp tưởng niệm Sự kiện 11/9 ở thành phố New York trở thành điểm hút du khách nhất nước Mỹ (Ảnh: 911memorial.org)

Thực tế, “dark tourism” không phải mới xuất hiện. Tờ The Washington Post dẫn lời Giáo sư chuyên ngành du lịch J. John Lennon tại Đại học Glasgow Caledonian (Scotland), cho biết, thực tế loại hình “dark tourism” có từ năm 1815 và thậm chí có từ thế kỷ 16. Nhưng những năm gần đây, loại hình du lịch này càng phổ biến hơn. Một phần là nhờ vào các phim tài liệu, phim ảnh được công chiếu rộng rãi.

Dù các phim tài liệu đa số đề cập đến các vấn đề lịch sử, địa lý hay văn hóa, không khai thác điểm đến dựa trên khía cạnh du lịch, nhưng lại góp phần khơi gợi sự tò mò và thúc đẩy du khách tìm đến đến những di tích thương đau.

Một trong những bộ phim tài liệu trực tiếp đề cập đến “dark tourism” là bộ phim “Dark Tourism” của nhà sản xuất phim người Đức Manfred Becker, sản xuất tại Canada và phát sóng trong khoảng thời gian 2007-2008. Năm 2018, loạt phim tài liệu “Dark Tourists” của Netflix với bối cảnh một nhà báo đi khám phá các điểm đến “kỳ lạ” cũng đã thu hút được lượng lớn khán giả với đề tài độc đáo này.

Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)
Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)

Truyền hình đang thúc đẩy nhiều người đến thăm một số địa điểm nổi tiếng hơn. Sau loạt phim ngắn “Chernobyl” của HBO về vụ nổ nhà máy điện hạt nhân năm 1986, được công chiếu tháng 3/2019, các công ty du lịch tổ chức tour đến khu vực này cho biết họ đã thấy lượng khách tăng 30 – 40%.

Trong khi thế giới vẫn còn nhiều tranh cãi về mục đích của loại hình du lịch này, thì vẫn không thể phủ nhận rằng, những chuyến tham quan tới những nơi đen tối, đau thương vừa là để tưởng nhớ, vừa là nhắc nhở du khách về những điều khủng khiếp mà loài người có thể thực hiện để giúp họ tránh những hành động tương tự xảy ra trong tương lai. Những địa điểm này còn là kho tư liệu trực quan để nghiên cứu lịch sử, giáo dục thế hệ hiện tại về giá trị của những gì đã qua và biết trân trọng cuộc sống đang có.

“Dark tourism” tại Việt Nam

Với bề dày lịch sử kháng chiến chống quân xâm lược, tại Việt Nam có rất nhiều địa điểm ghi dấu những năm tháng đau thương nhưng thể hiện tinh thần chống giặc ngoại xâm bất khuất của dân tộc. Một số địa điểm tiêu biểu có thể khai thác loại hình “dark tourism” có thể kể đến như: Bãi cọc trên sông Bạch Đằng, Gò Đống Đa, Nhà ngục Hỏa Lò (Hà Nội), Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (Thành phố Hồ Chí Minh) hay Nghĩa trang Hàng Dương, Nhà tù Côn Đảo, Trại giam Phú Quốc,…. Du khách quốc tế cũng đặc biệt quan tâm tới những điểm đến như Địa đạo Củ Chi, Bệnh viện Đặng Thùy Trâm, Làng Mỹ Lai, hay những địa danh gợi nhớ chiến trường xưa như khu vực Thành cổ Quảng Trị.

Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)
Du khách tới thăm "Chernobyl" tăng 30-40% sau loạt phim trên kênh HBO (Ảnh: REUTERS)

Những địa điểm kể trên đều là những địa danh mang các giá trị lịch sử, văn hóa và có tính giáo dục cao, giúp du khách hiểu thêm về lịch sử của điểm đến, hơn hết là ý chí quật cường của con người Việt Nam trong mỗi giai đoạn lịch sử bi thương nhưng hào hùng của đất nước.

Trong những năm gần đây, các địa điểm di tích này đã được quan tâm đầu tư hơn, được quản lý bài bản hơn. Đối tượng tham quan những địa điểm này không chỉ bó hẹp là du khách trung niên, người cao tuổi mà ngày càng có nhiều du khách trẻ tuổi bị thu hút tới những địa điểm lịch sử bi hùng. Khi nhiều di tích lịch sử đã áp dụng công nghệ, chuyển đổi số, các giá trị của di tích đã đến được gần hơn với công chúng, nhất là những người trẻ. Có thể kể tới việc di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức hoạt động trưng bày trên fanpage, kênh phát thanh trên nền tảng Spotify và Apple Podcasts, giúp mọi đối tượng công chúng trong và ngoài nước tiếp cận và tìm hiểu di tích một cách dễ dàng, thú vị và mới mẻ hơn.

Về lâu dài, để phát triển loại hình du lịch “dark tourism” tại các điểm di tích lịch sử này, các cơ quan quản lý điểm đến cần có các kế hoạch phát triển hợp lý. Đặc biệt chú trọng tới hình thức quảng bá, tạo ra nhiều sản phẩm trải nghiệm trực quan hơn với từng đối tượng du khách, đặc biệt là người trẻ. Đồng thời, cần tránh tình trạng khai thác du lịch quá mức hoặc thương mại hóa khiến những nơi này mất đi các giá trị lịch sử và nhân văn vốn có.


Tin cùng chuyên mục
Mai Châu- bình dị mà quyến rũ

Mai Châu- bình dị mà quyến rũ

Thị trấn Mai Châu (huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình) vẫn được xem là một “thiếu nữ miền sơn cước” mộc mạc, giản dị nhưng vô cùng đằm thắm và quyến rũ. Thị trấn nhỏ với nét duyên thầm dung dị này vẫn có một sức hút lạ kỳ với bất cứ ai khi đã từng một lần đến trải nghiệm, khám phá.
Tin nổi bật trang chủ
Đánh giá nguy cơ dịch bệnh đến từng tổ dân phố, khu nhà trọ

Đánh giá nguy cơ dịch bệnh đến từng tổ dân phố, khu nhà trọ

Tin tức - PV - 20:19, 16/09/2021
Bình Dương cần đánh giá nguy cơ dịch bệnh đến từng tổ dân phố, khu phố, để kiểm soát tình hình dịch bệnh hiệu quả, bền vững sau khi trở lại trạng thái bình thường mới.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin

Thời sự - PV - 19:39, 16/09/2021
Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí có các biện pháp nhằm tạo thuận lợi hơn nữa cho thương mại và đầu tư song phương, mở rộng hợp tác và đẩy mạnh triển khai các dự án quan trọng trên các lĩnh vực mũi nhọn như năng lượng, dầu khí, cũng như quốc phòng và an ninh.
SpaceX đưa phi hành đoàn dân sự đầu tiên lên quỹ đạo

SpaceX đưa phi hành đoàn dân sự đầu tiên lên quỹ đạo

Khoa học - Công nghệ - PV - 19:30, 16/09/2021
Sáng 16/9, theo giờ Việt Nam, tàu tên lửa SpaceX đã được phóng từ Florida, Mỹ, chở 4 phi hành gia không chuyên đầu tiên vào quỹ đạo Trái đất.
Chủ tịch nước trao quyết định bổ nhiệm 4 Thẩm phán TAND Tối cao

Chủ tịch nước trao quyết định bổ nhiệm 4 Thẩm phán TAND Tối cao

Thời sự - PV - 18:35, 16/09/2021
Chiều ngày 16/9, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định bổ nhiệm 4 Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao. Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Trưởng ban Ban chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương chủ trì buổi lễ.
Ngày 16/9: Việt Nam có 10.489 ca mắc COVID-19 và 10.901 ca khỏi bệnh

Ngày 16/9: Việt Nam có 10.489 ca mắc COVID-19 và 10.901 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:20, 16/09/2021
Ngày 16/9, Việt Nam có thêm 10.489 ca mắc mới COVID-19 trong đó có 6.537 ca trong cộng đồng. TP HCM vẫn nhiều nhất với 5.735 ca. Trong ngày có 10.901 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Những bông hoa của núi rừng

Những bông hoa của núi rừng

Cùng với sự đầu tư của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào các dân tộc, trong những năm gần đây, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có nhiều khởi sắc trên tất cả các lĩnh vực. Đóng góp vào những thành tựu đó là những bông hoa của núi rừng - họ vượt khó vươn lên, truyền cảm hứng cho nhiều người, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Rà soát tiến độ các chuyên đề trong Chiến lược xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN

Rà soát tiến độ các chuyên đề trong Chiến lược xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN

Tin tức - PV - 17:45, 16/09/2021
Chiều ngày 16/9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh chủ trì phiên họp để rà soát tiến độ xây dựng các chuyên đề thuộc Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước phát quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” do Ban Chỉ đạo xây dựng đề án giao cho các cơ quan Chính phủ thực hiện.
Đặc xá năm 2021 - minh chứng bác bỏ luận điệu vu cáo Việt Nam “vi phạm nhân quyền”

Đặc xá năm 2021 - minh chứng bác bỏ luận điệu vu cáo Việt Nam “vi phạm nhân quyền”

Chống diễn biến hòa bình - PV - 17:44, 16/09/2021
Nhân dịp Quốc khánh 2/9 vừa qua, Chủ tịch nước đã ký quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn cho 3.035 người. Đây là một chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước ta, thể hiện truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, vừa nghiêm minh trong xét xử người phạm tội, đồng thời khoan hồng, nhân đạo đối với những phạm nhân có quá trình cải tạo, lao động tốt, tạo điều kiện để họ tái hoà nhập cộng đồng.
Lạng Sơn: Tập huấn phát triển kinh tế số nông nghiệp nông thôn

Lạng Sơn: Tập huấn phát triển kinh tế số nông nghiệp nông thôn

Khoa học - Công nghệ - Thiên An - 17:18, 16/09/2021
Ngày 16/9, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị trực tuyến 3 cấp tập huấn triển khai phát triển kinh tế số nông nghiệp nông thôn. Dự hội nghị có lãnh đạo, đại diện các sở, ban, ngành của tỉnh, lãnh đạo UBND các huyện, thành phố, các xã trên địa bàn toàn tỉnh Lạng Sơn.
Chủ động phương án đón học sinh quay trở lại trường khi dịch bệnh được kiểm soát

Chủ động phương án đón học sinh quay trở lại trường khi dịch bệnh được kiểm soát

Giáo dục - T.Hợp - 17:11, 16/09/2021
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa ban hành Công văn số 3252/SGDĐT-CTTT về việc bảo đảm an ninh an toàn trường học, phòng chống tai nạn thương tích năm 2021-2020.Theo đó, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các trường học chủ động xây dựng phương án phòng, chống dịch COVID-19 trước khi đón học sinh quay trở lại trường khi dịch bệnh được kiểm soát, khống chế.
NSND Ngô Mạnh Lân - cây đại thụ của hoạt hình Việt Nam qua đời

NSND Ngô Mạnh Lân - cây đại thụ của hoạt hình Việt Nam qua đời

Tin tức - PV - 16:50, 16/09/2021
Theo thông tin từ đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, NSND, đạo diễn, họa sĩ Ngô Mạnh Lân đã qua đời ngày 15/9.