Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đồng bào Jrai ở làng Plei Rbai (Gia Lai): Giữ cồng chiêng như giữ gìn sinh mệnh

PV - 14:18, 27/08/2019

Người dân làng Plei Rbai, xã Ia Piar, huyện Phú Thiện (Gia Lai) không chỉ lưu giữ được những bộ chiêng quý, mà nơi đây còn thường xuyên tổ chức các hoạt động truyền dạy, biểu diễn cồng chiêng, qua đó góp phần lưu giữ và phát huy văn hóa truyền thống.

Đặc sắc cồng chiêng làng

Để tìm hiểu một cách rõ nét về cồng chiêng của làng Plei Rbai, chúng tôi tìm đến nhà già làng Nay Krem, người được đánh giá là am hiểu về cồng chiêng nhất nhì ở làng. Theo già Nay Krem, tại làng Plei Rbai có một số loại chiêng phổ biến là Arap Xoang, Mơ Nhum và chiêng cải tiến. Như chiêng Arap thì được người dân dùng vào những ngày lễ như ma chay, ăn nhà mả. Bộ chiêng này có khoảng 11 chiếc. Chiêng Mơ Nhum thì dùng vào đám cưới, lễ sinh nhật, lễ báo hiếu, cúng thần linh, bộ chiêng này thì có khoảng 7 đến 9 chiếc. Còn chiêng cải tiến thì được người dân làng đánh trong những ngày lễ hội, vui chơi hoặc đi giao lưu với các làng khác.

 Già làng Nay Krem cho biết, loại chiêng có màu vàng hoa cải là loại chiêng rất quý, hiện nay ở nhà già còn giữ được một bộ. Già làng Nay Krem cho biết, loại chiêng có màu vàng hoa cải là loại chiêng rất quý, hiện nay ở nhà già còn giữ được một bộ.

Nhà tôi cũng còn 1 bộ chiêng Arap cổ từ thời ông bà để lại, đến bây giờ cũng không biết bao nhiêu tuổi rồi. Bộ chiêng này chỉ mang ra đánh trong những ngày quan trọng. Thời ông bà mua nó mất rất nhiều tiền, đến bây giờ chiêng Arap này rất quý vì giờ tìm không ra nữa”, già Nay Krem bộc bạch.

Để tìm hiểu về loại chiêng hiện đại, chúng tôi tìm đến nhà ông Ksor Meo (SN 1970, làng Plei Rbai). Mời chúng tôi vào nhà, ông mang bộ chiêng quý từ thời ông bà ra cho chúng tôi chiêm ngưỡng.

“Bộ chiêng này có 30 chiếc, năm 2015 mình đã bỏ tiền ra để thuê người chỉnh chiêng về chỉnh để cải tiến nó thành loại chiêng hiện đại. Loại chiêng này có thể đánh được các bài nhạc thời nay, phù hợp trong những ngày lễ hội tại làng và có thể đi giao lưu với các làng khác”, ông Ksor Meo chia sẻ.

Giữ gìn văn hóa truyền thống

Làng Plei Rbai có 341 hộ, trong đó có 305 hộ người Jrai. Đối với người dân làng Rbai, chiêng không chỉ có mặt trong những ngày hội hè, chiêng còn thay cho tiếng nói của con người với thần linh. Từng tiếng nhạc vang lên là ước muốn, là nguyện vọng của dân làng mong cho một năm mưa thuận gió hòa để người dân làm ăn, phát triển kinh tế.

Già Nay Krem cho biết: “Tiếng chiêng góp mặt trong tất cả những sự kiện quan trọng, lớn nhỏ của làng. Khi con người ta đi về thế giới Atâu, tiếng chiêng là tiếng tiễn đưa, vĩnh biệt của những người ở lại. Vì vậy, tiếng chiêng luôn là một thứ không thể thiếu trong cuộc đời mỗi người Jrai ở đây”.

Được biết, đã có rất nhiều người tìm đến mua chiêng ở làng Rbai, nhưng đồng bào kiên quyết không bán, dù được trả giá cao. Người dân làng cho biết họ giữ lại cho con cháu trong nhà, để chúng lưu giữ cho các đời sau. Nhiều nhà sợ mất trộm, khi có người lạ hỏi chiêng họ liền nói không có để bảo tồn chiêng quý cho gia đình.

Được biết, cả làng Rbai hiện còn lưu giữ 27 bộ chiêng. Tại làng có khoảng 82 người biết chơi chiêng. Năm 2018, để lưu giữ và phát triển văn hóa truyền thống, làng Rbai đã thành lập được một đội chiêng thanh, thiếu nhi từ 10-18 tuổi, gồm 25 cháu tham gia. Người trực tiếp giảng dạy là những người đánh chiêng hay của làng.

Ông Phạm Văn Phương, Bí thư Đảng ủy xã Ia Piar cho biết: Đồng bào Jrai ở đây tâm niệm rằng, ông bà đã trao truyền lại cồng chiêng thì họ phải có trách nhiệm giữ gìn. Vì vậy, đời sống của người dân nơi đây rất phong phú, điều này không chỉ giúp gắn kết cộng đồng làng mà còn giúp người đồng bào Jrai nơi đây giữ gìn và phát huy được văn hóa cồng chiêng cho các thế hệ sau.

“Năm 2018 chúng tôi đã phối hợp với những người đánh chiêng hay của làng, mở được một lớp chiêng cho thanh, thiếu nhi để đánh các loại chiêng cải tiến với hy vọng giới trẻ có thể kế thừa và duy trì văn hóa cồng chiêng nơi đây”, ông Phương khẳng định đầy tin tưởng.

THÙY DUNG

Tin cùng chuyên mục
Những người mê hát Sình ca ở Bằng Cốc

Những người mê hát Sình ca ở Bằng Cốc

Đang lúc cao hứng, ông Nịnh Tăng Điệp cầm chiếc điện thoại di động gọi cho một cô gái ở tận bên Thái Nguyên để hát giao lưu. Ông ngân nga cất lên giai điệu Sình ca và phút chốc bên kia đầu dây cũng đối lại bằng chất giọng nhẹ nhàng. Đó là việc diễn ra thường xuyên nên những người trong Câu lạc bộ Sình ca thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang chẳng lấy gì làm ngạc nhiên.
5 món ăn đặc sản Việt Nam được đề cử Kỷ lục châu Á

5 món ăn đặc sản Việt Nam được đề cử Kỷ lục châu Á

Ẩm thực - Nguyệt Anh - 3 phút trước
Năm 2022, kết nối hành trình quảng bá giá trị ẩm thực và đặc sản Việt Nam ra thế giới, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) tiếp tục đề cử các đặc sản thiên nhiên và quà tặng nổi tiếng để xác lập kỷ lục châu Á.
Từ ngày 21/5, người dân cần lưu ý 5 điểm mới về phạt nguội

Từ ngày 21/5, người dân cần lưu ý 5 điểm mới về phạt nguội

Xã hội - Như Ý - 31 phút trước
Theo Thông tư 15/2022/TT-BCA của Bộ Công an về sửa đổi, bổ sung Thông tư 65/2020/TT-BCA, từ ngày 21/5/2022, sẽ có 5 điểm mới về phạt nguội mà người dân cần chú ý.
SEA Games 31: Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn cùng vợ giành Huy chương vàng SEA Games

SEA Games 31: Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn cùng vợ giành Huy chương vàng SEA Games

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 1 giờ trước
Chiều 17/5, Nguyễn Ngọc Trường Sơn và bà xã là kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên cùng giành Huy chương Vàng (HCV) nội dung cờ nhanh nam, nữ. Ở vòng bảng, Trường Sơn giành 2 điểm (hòa 2, thắng 1), còn Thảo Nguyên giành được 2,5 điểm (thắng 2, hòa 1).
Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Nhìn ra thế giới - PV - 2 giờ trước
Trong lĩnh vực thời trang, chiếc mũ phớt Panama từ lâu là một trong những sản phẩm thủ công nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên trên thực tế, chiếc mũ mang tên Panama nhưng lại có nguồn gốc từ Ecuador. Không chỉ đem lại phong cách sang trọng cho người dùng, chiếc mũ đã trở thành biểu tượng tự hào của người dân xứ dừa xanh cọ biếc Ecuador.
Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Tin địa phương - Bá Thăng - 3 giờ trước
Ban Tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk Ban hành kế hoạch số 63/KH-BTC ngày 17/5/2022 về Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX (2022-2023).
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Sức khỏe - T.Hợp - 3 giờ trước
Bộ Y tế vừa có công điện gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5- dưới 12 tuổi và tiêm mũi 3 cho người trên 18 tuổi.
SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

Thể thao - Giải trí - Đặng Việt Hùng - 3 giờ trước
U23 Việt Nam khép lại vòng bảng SEA Games 31 với 10 điểm và ngôi đầu bảng A. Tuy nhiên, cách đội chủ nhà Việt Nam đến với vòng bán kết không thực sự thuyết phục, với những màn trình diễn trước Myanmar và Timor Leste.
Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên

Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên "hạ gục" Everest tiếp tục hành trình

Thể thao - PV - 4 giờ trước
Đoàn leo núi của Nguyễn Thị Thanh Nhã, một luật sư thuộc thế hệ 8X sống tại TP. Hồ Chí Minh, là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên chinh phục thành công đỉnh Everest, đang trên đường xuống núi.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Ngày 17/5, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cùng đoàn công tác đã tới thăm, tặng quà gia đình chính sách tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào, sáng 17/5, tại thủ đô Vientiane, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông, đồng thời là Chủ tịch Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam Boviengkham Vongdara.