Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đồng bào Jrai ở làng Plei Rbai (Gia Lai): Giữ cồng chiêng như giữ gìn sinh mệnh

PV - 14:18, 27/08/2019

Người dân làng Plei Rbai, xã Ia Piar, huyện Phú Thiện (Gia Lai) không chỉ lưu giữ được những bộ chiêng quý, mà nơi đây còn thường xuyên tổ chức các hoạt động truyền dạy, biểu diễn cồng chiêng, qua đó góp phần lưu giữ và phát huy văn hóa truyền thống.

Đặc sắc cồng chiêng làng

Để tìm hiểu một cách rõ nét về cồng chiêng của làng Plei Rbai, chúng tôi tìm đến nhà già làng Nay Krem, người được đánh giá là am hiểu về cồng chiêng nhất nhì ở làng. Theo già Nay Krem, tại làng Plei Rbai có một số loại chiêng phổ biến là Arap Xoang, Mơ Nhum và chiêng cải tiến. Như chiêng Arap thì được người dân dùng vào những ngày lễ như ma chay, ăn nhà mả. Bộ chiêng này có khoảng 11 chiếc. Chiêng Mơ Nhum thì dùng vào đám cưới, lễ sinh nhật, lễ báo hiếu, cúng thần linh, bộ chiêng này thì có khoảng 7 đến 9 chiếc. Còn chiêng cải tiến thì được người dân làng đánh trong những ngày lễ hội, vui chơi hoặc đi giao lưu với các làng khác.

 Già làng Nay Krem cho biết, loại chiêng có màu vàng hoa cải là loại chiêng rất quý, hiện nay ở nhà già còn giữ được một bộ. Già làng Nay Krem cho biết, loại chiêng có màu vàng hoa cải là loại chiêng rất quý, hiện nay ở nhà già còn giữ được một bộ.

Nhà tôi cũng còn 1 bộ chiêng Arap cổ từ thời ông bà để lại, đến bây giờ cũng không biết bao nhiêu tuổi rồi. Bộ chiêng này chỉ mang ra đánh trong những ngày quan trọng. Thời ông bà mua nó mất rất nhiều tiền, đến bây giờ chiêng Arap này rất quý vì giờ tìm không ra nữa”, già Nay Krem bộc bạch.

Để tìm hiểu về loại chiêng hiện đại, chúng tôi tìm đến nhà ông Ksor Meo (SN 1970, làng Plei Rbai). Mời chúng tôi vào nhà, ông mang bộ chiêng quý từ thời ông bà ra cho chúng tôi chiêm ngưỡng.

“Bộ chiêng này có 30 chiếc, năm 2015 mình đã bỏ tiền ra để thuê người chỉnh chiêng về chỉnh để cải tiến nó thành loại chiêng hiện đại. Loại chiêng này có thể đánh được các bài nhạc thời nay, phù hợp trong những ngày lễ hội tại làng và có thể đi giao lưu với các làng khác”, ông Ksor Meo chia sẻ.

Giữ gìn văn hóa truyền thống

Làng Plei Rbai có 341 hộ, trong đó có 305 hộ người Jrai. Đối với người dân làng Rbai, chiêng không chỉ có mặt trong những ngày hội hè, chiêng còn thay cho tiếng nói của con người với thần linh. Từng tiếng nhạc vang lên là ước muốn, là nguyện vọng của dân làng mong cho một năm mưa thuận gió hòa để người dân làm ăn, phát triển kinh tế.

Già Nay Krem cho biết: “Tiếng chiêng góp mặt trong tất cả những sự kiện quan trọng, lớn nhỏ của làng. Khi con người ta đi về thế giới Atâu, tiếng chiêng là tiếng tiễn đưa, vĩnh biệt của những người ở lại. Vì vậy, tiếng chiêng luôn là một thứ không thể thiếu trong cuộc đời mỗi người Jrai ở đây”.

Được biết, đã có rất nhiều người tìm đến mua chiêng ở làng Rbai, nhưng đồng bào kiên quyết không bán, dù được trả giá cao. Người dân làng cho biết họ giữ lại cho con cháu trong nhà, để chúng lưu giữ cho các đời sau. Nhiều nhà sợ mất trộm, khi có người lạ hỏi chiêng họ liền nói không có để bảo tồn chiêng quý cho gia đình.

Được biết, cả làng Rbai hiện còn lưu giữ 27 bộ chiêng. Tại làng có khoảng 82 người biết chơi chiêng. Năm 2018, để lưu giữ và phát triển văn hóa truyền thống, làng Rbai đã thành lập được một đội chiêng thanh, thiếu nhi từ 10-18 tuổi, gồm 25 cháu tham gia. Người trực tiếp giảng dạy là những người đánh chiêng hay của làng.

Ông Phạm Văn Phương, Bí thư Đảng ủy xã Ia Piar cho biết: Đồng bào Jrai ở đây tâm niệm rằng, ông bà đã trao truyền lại cồng chiêng thì họ phải có trách nhiệm giữ gìn. Vì vậy, đời sống của người dân nơi đây rất phong phú, điều này không chỉ giúp gắn kết cộng đồng làng mà còn giúp người đồng bào Jrai nơi đây giữ gìn và phát huy được văn hóa cồng chiêng cho các thế hệ sau.

“Năm 2018 chúng tôi đã phối hợp với những người đánh chiêng hay của làng, mở được một lớp chiêng cho thanh, thiếu nhi để đánh các loại chiêng cải tiến với hy vọng giới trẻ có thể kế thừa và duy trì văn hóa cồng chiêng nơi đây”, ông Phương khẳng định đầy tin tưởng.

THÙY DUNG

Tin cùng chuyên mục
Thanh âm hy vọng

Thanh âm hy vọng

Chương trình “Thanh âm hy vọng” do nhóm nhạc khiếm thị Hy vọng phối hợp với Câu lạc bộ Đình Làng Việt tổ chức vào ngày 4/7 vừa qua đã tạo thêm một sân khấu biểu diễn và kết nối nghệ sĩ với khán giả, lan tỏa những thông điệp đầy tính nhân văn.
Tin nổi bật trang chủ
Ủy ban Dân tộc gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi

Ủy ban Dân tộc gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 14/7, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức gặp mặt Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi, nhân dịp Đoàn có chuyến thăm quan, học tập tại Hà Nội. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông chủ trì buổi gặp mặt.
Hưởng ứng ngày BHYT Việt Nam: Những kết quả ấn tượng

Hưởng ứng ngày BHYT Việt Nam: Những kết quả ấn tượng

Đời sống - Xã hội - Hồng Phúc - 6 phút trước
BHXH Việt Nam phối hợp Bưu điện Việt Nam vừa tổ chức “Lễ ra quân hưởng ứng Ngày BHYT Việt Nam - Tuyên truyền vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình” đồng bộ từ Trung ương đến cấp tỉnh, huyện trên phạm vi toàn quốc.
70 năm - Sáng mãi tinh thần Thanh niên xung phong

70 năm - Sáng mãi tinh thần Thanh niên xung phong

Sự kiện - Bình luận - Thanh Huyền - 1 giờ trước
“Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên”. 4 câu thơ Bác Hồ tặng lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) luôn là phương hướng tư tưởng và hành động cho lực lượng TNXP và thế hệ trẻ Việt Nam. Chặng đường 70 năm truyền thống lực lượng TNXP Việt Nam (1950 - 2020), đã góp phần viết nên trang sử vẻ vang, oanh liệt của thế hệ trẻ Việt Nam và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
Sơ kết công tác giảm nghèo bền vững 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020

Sơ kết công tác giảm nghèo bền vững 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020

Tin tức - T.M - 1 giờ trước
Chiều 14/7, tại Trụ sở Chính phủ, Ban Chỉ đạo (BCĐ) Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020 họp Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Trưởng BCĐ. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Y Thông tham dự cuộc họp.
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Tin tức - Thúy Hồng - 6 giờ trước
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 987/QĐ-TTg ngày 09 tháng 7 năm 2020 về việc ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về sự tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.
Các bài thuốc từ cây cối xay

Các bài thuốc từ cây cối xay

Vườn thuốc quanh ta - TK - 7 giờ trước
Cây cối xay hay còn được gọi là cây đằng xay, cây kim hoa thảo, ma mãnh thảo, nhĩ hương thảo hay quỳnh ma. Cây cối xay được sử dụng như một dược liệu trong các bài thuốc chữa bệnh. Sau đây là một số bài thuốc có sử dụng cây cối xay:
Số trẻ mắc các bệnh mùa Hè đang gia tăng

Số trẻ mắc các bệnh mùa Hè đang gia tăng

Sức khỏe - Trọng Bảo - 8 giờ trước
Thời tiết nắng nóng kéo dài khiến các bệnh mùa Hè như chân-tay-miệng (CTM) và viêm não Nhật Bản (VNNB) tại tỉnh Lào Cai đang gia tăng. Điều này đòi hỏi các bậc cha mẹ cần có những kiến thức cơ bản phòng, tránh cho con em mình.
Thanh âm hy vọng

Thanh âm hy vọng

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 12 giờ trước
Chương trình “Thanh âm hy vọng” do nhóm nhạc khiếm thị Hy vọng phối hợp với Câu lạc bộ Đình Làng Việt tổ chức vào ngày 4/7 vừa qua đã tạo thêm một sân khấu biểu diễn và kết nối nghệ sĩ với khán giả, lan tỏa những thông điệp đầy tính nhân văn.
Lớp học bơi miễn phí ở thung lũng A So

Lớp học bơi miễn phí ở thung lũng A So

Giáo dục - Mạnh Hùng - 12 giờ trước
Đã thành thông lệ, cứ vào mùa nắng nóng, bể bơi của Đoàn Kinh tế - Quốc phòng (KT-QP) 92, Quân khu 4 lại đón con em đồng bào các DTTS vùng Dự án Khu KT-QP A So - A Lưới (huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế) đến tập bơi và trang bị các kiến thức phòng, chống đuối nước miễn phí.
Quảng Ngãi: Nông dân tích cực bảo vệ môi trường

Quảng Ngãi: Nông dân tích cực bảo vệ môi trường

Môi trường sống - Đạt Thành Nhân - 12 giờ trước
Thời gian qua, các cấp Hội Nông dân (HND) ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi đã xây dựng nhiều mô hình thu gom, xử lý rác thải, bảo vệ môi trường, góp phần làm cho các khu dân cư, thôn xóm sạch sẽ, văn minh hơn.
Chỉ thi số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

Chỉ thi số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

Chính sách dân tộc - Mai Hương - Hải Trang - 12 giờ trước
Sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội (Chỉ thị số 40-CT/TW) đã đạt được những kết quả tích cực. Chỉ thị đã minh chứng cho một quyết sách đúng đắn của Đảng, không chỉ góp phần giải quyết những vấn đề nội tại trong triển khai tín dụng chính sách xã hội, mà còn tạo bước đột phá trong việc kết nối sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng NHCSXH hỗ trợ người nghèo, các đối tượng chính sách, làm tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội mà Đảng, Nhà nước Việt Nam dành cho người nghèo, để không ai trong số họ bị bỏ lại phía sau.