Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Độc đáo lễ cưới của đồng bào Pa Cô ở vùng cao A Lưới

PV - 10:16, 05/10/2020

Người Pa Cô sinh sống trên dãy Trường Sơn hùng vĩ tại huyện vùng cao A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế có nhiều nghi lễ quan trọng, phản ánh đời sống tinh thần và quan niệm về cuộc sống, tín ngưỡng phong phú. Một trong những nghi thức trọng đại của họ là lễ cưới của những đôi trai gái đến tuổi dựng vợ, gả chồng.

Độc đáo lễ cưới của đồng bào Pa Cô ở vùng cao A Lưới
Tiệc mừng đám cưới tại gia đình nhà trai của người Pa Cô. Ảnh: Hồ Cầu
Tiệc mừng đám cưới tại gia đình nhà trai của người Pa Cô. Ảnh: Hồ Cầu

Nhiều nghi lễ độc đáo

Để tìm hiểu rõ hơn về nét độc đáo trong lễ cưới truyền thống của người Pa Cô, chúng tôi tìm đến già làng Koonh Liên, ở làng Việt Tiến, xã Hồng Kim, huyện A Lưới. Ông là một trong số ít những người còn nhớ nguyên vẹn về các nghi lễ truyền thống thường được tổ chức như: Aza, A riêu ping...

Quây quần bên chiếc bàn nhỏ dưới ngôi nhà sàn, bằng giọng nói trầm ấm, già làng Koonh Liên kể rằng: “Lúc những câu hát Xiêng, hát Thun được cất lên trong đêm đi sim cũng chính là lúc những chàng trai, cô gái tìm được người bạn trăm năm của chính mình và quyết định tiến tới hôn nhân phải làm lễ Y py a, đâ a y a ăm (báo cáo cho bố mẹ).

Khi được sự đồng ý của hai bên gia đình thì nghi lễ Pôôc xeeq (đám hỏi) sẽ được tiến hành. Gia đình nhà trai đến nhà gái để hỏi vợ với lễ vật được chuẩn bị rất kỹ càng, trang trọng như: Tiền, vàng, bạc, hạt mã não... Bên mâm cỗ thịnh soạn được nhà trai chuẩn bị, điệu “Cưrr lơi” quen thuộc vang lên như ướm hỏi nhà gái có đồng ý gả con gái cho nhà trai không? Nếu đồng ý, nhà gái sẽ trao cho nhà trai một tấm Zèng để nhận lời và báo cho nhà trai chuẩn bị lễ vật cũng như ấn định thời gian tổ chức lễ cưới.

Già làng Koonh Liên chỉ tay về phía chân cầu thang của ngôi nhà sàn truyền thống, giới thiệu cho chúng tôi biết những vật dụng, nhạc cụ quen thuộc như: A điên, Tưrr le, A cưrr... thường dùng trong các lễ hội, được trưng bày bắt mắt. Đưa tay nhấp một ngụm trà, già làng Koonh Liên tiếp tục câu chuyện: Sau khi tổ chức nghi lễ Pôôc xeeq, hai bên gia đình sẽ có một tuần để chuẩn bị. Đối với lễ cưới truyền thống của người Pa Cô sẽ tiến hành gồm hai bước, đó là Pôôc đooq (đám cưới tại nhà trai) và Pa liah, a leq kâr mai (đám cưới nhà gái).

Nghi lễ Pôôc đooq được bắt đầu bằng thủ tục Pai Dàng (Pai a ngôh - lễ xuất gia) để báo cho tổ tiên, xin phép tổ chức đám cưới và cho phép cô dâu được nhập Dàng qua nhà trai. Khác với lễ đón dâu của dân tộc Kinh, đối với người Pa Cô, gia đình nhà gái sẽ tự dẫn cô dâu tới nhà trai để làm lễ. Mẹ chồng đón cô dâu ở cổng nhà mình, cởi bỏ tấm Zèng “Pâr lang” trên đầu cô dâu và đeo chuỗi cườm để đón nhận con dâu hiền. Kết thúc thủ tục Pai Dàng, tiếng trống A cưrr vang lên cùng với điệu múa Za zã như báo hiệu lễ Pârr xool (xin phép Dàng nhà trai cho nhà gái được vào để làm lễ) bắt đầu. Trong lễ Pârr xool, nhà gái sẽ trao một số lễ vật cho nhà trai như: Zèng, gà luộc, gói xôi, bánh A koát...

Cuối cùng là nghi lễ Pâr choo, Târ lêh (lễ tiễn khách, trao lễ vật và của hồi môn) để kết thúc lễ cưới tại nhà trai. Trong lễ Pâr choo, Târ lêh, gia đình nhà trai sẽ trao lễ vật cho bố, mẹ cô dâu để tỏ lòng biết ơn vì công sinh thành, dưỡng dục, trao cho trưởng họ để tạ ơn đã quan tâm, đỡ đần cả vật chất lẫn tinh thần cho nhà thông gia trong việc cưới hỏi.

Một tuần sau khi tổ chức đám cưới ở nhà trai sẽ tiến hành lễ Pa liah, a leq kâr mai (đám cưới nhà gái). Mọi nghi lễ ở nhà gái cũng được tiến hành tương tự như ở nhà trai, chỉ khác trong lễ cưới này, người đi vào đầu tiên phải là cô dâu. Khi cô dâu đến cổng nhà sẽ được bố mẹ đẻ trao cây đũa bếp, khi bước lên hết cầu thang, cô dâu sẽ thả chiếc đũa bếp xuống dưới sân với ý nghĩa rằng, từ nay, muốn lui tới, thăm nom cha mẹ thì không còn kiêng cự nữa.

Tại nghi lễ Pâr choo, Târ lêh (lễ tiễn khách, trao lễ vật và của hồi môn) được tiến hành tại gia đình nhà gái. Trước khi ra về, mẹ đẻ của cô dâu sẽ trao lại cho mẹ chồng tấm Zèng Dàng Cợt như linh hồn của con gái mà bấy lâu nay bà mẹ cất giữ và một số lễ vật làm của hồi môn cho con gái.

Giữ gìn những nét văn hoá đặc sắc

Trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa và tác động của cơ chế thị trường hiện nay, lớp trẻ, đặc biệt là thanh niên dân tộc Pa Cô tại huyện A Lưới rất ít người còn tổ chức lễ cưới theo nghi lễ truyền thống một cách trọn vẹn, thay vào đó là các lễ cưới theo phong cách hiện đại hoặc vẫn theo lễ cưới truyền thống nhưng nó không còn đầy đủ nghi thức cưới như trước kia.

Bước chân theo tiếng trống A cưrr rộn ràng, chúng tôi tìm đến lễ cưới truyền thống của anh Đinh Văn Biên, 25 tuổi ở thôn Pi Ây 1, xã Hồng Quảng, huyện A Lưới. Được hỏi về các nghi lễ trong đám cưới, anh Biên chia sẻ: “Nếu tổ chức đám cưới theo truyền thống sẽ tốn rất nhiều thời gian. Hơn nữa, cũng có một vài thủ tục tôi thấy không quá cần thiết nên chúng tôi chỉ chọn ngày đẹp để làm lễ cưới “phong tục”, sau đó sẽ mời họ hàng, bạn bè đến nhà hàng để liên hoan”.

Bản sắc văn hóa phản ánh đặc trưng riêng biệt, độc đáo và giàu giá trị nhất của một dân tộc. Chính vì thế, vấn đề bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp trong thời kỳ hội nhập đang đặt ra một thách thức không hề nhỏ với các ngành, các cấp của huyện A Lưới.

Bà Hồ Thị Tư, Phó Trưởng phòng Văn hóa thông tin huyện A Lưới chia sẻ: Để gìn giữ những bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc tại vùng cao A Lưới nói chung và lễ cưới truyền thống của đồng bào Pa Cô nói riêng, trong các ngày hội lớn của huyện, chúng tôi tái hiện lại các nghi lễ truyền thống của đồng bào các dân tộc để người dân hiểu rõ hơn về nét độc đáo trong phong tục tập quán của dân tộc mình, trân trọng, gìn giữ và phát huy những nét đẹp đó. Ngoài ra, chúng tôi cũng đang dựa vào những nét đẹp văn hóa truyền thống, các ngành nghề thủ công của đồng bào các dân tộc để đánh thức tiềm năng du lịch. Qua đó, vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn và phát huy được những giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của các dân tộc sinh sống trên địa bàn huyện A Lưới”.

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Singapore

Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Singapore

Tin tức - PV - 13 phút trước
Từ ngày 18-20/5/2022, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Singapore Tan Chuan-Jin thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam và Singapore đang ở giai đoạn phát triển rất tốt đẹp, tin cậy chính trị gia tăng, hợp tác trên các lĩnh vực tiếp tục đạt được những kết quả cụ thể, trong đó có sự hợp tác chặt chẽ giữa Quốc hội hai nước.
Chủ tịch Quốc hội kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức nước Lào

Chủ tịch Quốc hội kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức nước Lào

Thời sự - PV - 25 phút trước
Theo đặc phái viên, tối 17/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam đã về tới Sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào theo lời mời của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane.
Nguyễn Ái Quốc với tờ báo cách mạng đầu tiên Le Paria

Nguyễn Ái Quốc với tờ báo cách mạng đầu tiên Le Paria

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Học tập lãnh tụ cách mạng thiên tài của giai cấp vô sản V.I. Lenin với việc sử dụng báo chí như một vũ khí mạnh mẽ, sắc bén trong đấu tranh, Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu sự nghiệp cứu dân, cứu nước của mình bằng hoạt động báo chí và báo Le Paria ( Người cùng khổ) mà Nguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập đã ghi lại dấu ấn lịch sử này.
Los Angeles kỳ vọng tăng cường hợp tác với Việt Nam

Los Angeles kỳ vọng tăng cường hợp tác với Việt Nam

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Chiều 17/5 (giờ địa phương), tại TP. San Francisco, Hoa Kỳ, Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp bà Nina Hachigian, Phó Thị trưởng TP. Los Angeles.
Quán triệt, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về quy hoạch, phát triển đô thị

Quán triệt, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về quy hoạch, phát triển đô thị

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Sáng 18/5, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Hợp tác với phía Hoa Kỳ để thúc đẩy khởi nghiệp toàn dân

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Hợp tác với phía Hoa Kỳ để thúc đẩy khởi nghiệp toàn dân

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ mong muốn các đối tác Hoa Kỳ phối hợp với các đối tác Việt Nam để góp phần phát động, thúc đẩy phong trào khởi nghiệp toàn dân, giải quyết những vấn đề có tính chất toàn cầu, toàn dân, trên tinh thần chân thành, tin cậy, trách nhiệm, tạo hệ sinh thái khởi nghiệp thực chất, hiệu quả, mạnh mẽ hơn tại Việt Nam.
Vay tiền thông minh - bí quyết của người làm chủ “túi tiền”

Vay tiền thông minh - bí quyết của người làm chủ “túi tiền”

Kinh tế - PVCĐ - 2 giờ trước
Thực tế cho thấy những cá nhân có kinh tế vững lại càng tích cực vay tiền. Điều làm nên sự khác biệt ở đây là, cần xem xét kỹ một số các tiêu chí quan trọng trước khi bạn lựa chọn đăng ký khoản vay.

"Điểm tựa" của đồng bào DTTS ở Minh Hóa

Người có uy tín - Nông Hồng - 2 giờ trước
Nhiều năm qua, đội ngũ những Người có uy tín ở Minh Hóa (Quảng Bình) luôn thể hiện tốt vai trò là cầu nối giữa Đảng, chính quyền và đồng bào DTTS. Họ được đồng bào tin yêu, kính trọng và là điểm tựa vững chắc cho đồng bào DTTS.
Thế giới có hơn 523 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới có hơn 523 triệu ca nhiễm COVID-19

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Tính đến sáng 18/5, thế giới lần lượt ghi nhận tổng số 523.689.665 ca nhiễm và 6.292.107 trường hợp tử vong vì COVID-19. Trong 24 giờ qua, thế giới có thêm 777.425 ca nhiễm mới và 1.314 ca tử vong vì dịch bệnh. Trong đó, CHDCND Triều Tiên có số ca mắc mới nhiều nhất với 269.510 ca, trong khi Đức ghi nhận 176 ca tử vong vì dịch bệnh nhiều nhất thế giới.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 17/5: Đoàn Việt Nam cán mốc 100 Huy chương Vàng

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 17/5: Đoàn Việt Nam cán mốc 100 Huy chương Vàng

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 10 giờ trước
Đoàn thể thao Việt Nam vượt qua con số 100 Huy chương Vàng (HCV). Tiếp tục đứng thứ nhất toàn đoàn. Tổng số HCV của đoàn thể thao Việt Nam sấp xỉ bằng tổng số HCV của các đoàn đứng thứ 2, thứ 3 và thứ 4 cộng lại.