Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tiếng nói từ cơ sở

Để cộng đồng thực sự là chủ rừng

PV - 10:59, 15/01/2019

Luật Lâm nghiệp 2017 đã được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 01/01/2019, trong đó khái niệm cộng đồng dân cư lần đầu tiên được công nhận là 1 trong 7 chủ rừng (khoản 6 Điều 8). Đây là bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy quản lý rừng cộng đồng, hướng tới bảo vệ bền vững các khu rừng tự nhiên. Tuy nhiên, để luật đi vào cuộc sống, vẫn phải cần thêm nhiều cơ chế chính sách thúc đẩy.

Những khó khăn từ thực tế

Theo khoản 24 Điều 2, Luật Lâm nghiệp 2017, “Cộng đồng dân cư” bao gồm, cộng đồng người Việt Nam sinh sống trên cùng địa bàn thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc, tổ dân phố, điểm dân cư tương tự và có cùng phong tục, tập quán.

Trên thực tế, một số địa phương hiện nay, bước đầu thực hiện giao rừng cho đối tượng là cộng đồng dân cư. Theo số liệu từ Tổng cục Lâm nghiệp, năm 2018 Việt Nam có 1.145.601ha rừng do cộng đồng dân cư tham gia quản lý (chiếm gần 8%), trong đó rừng tự nhiên là hơn 1.048.765ha, rừng trồng 96.836ha.

Người DTTS vẫn đang rất thiếu đất rừng để sản xuất. Người DTTS vẫn đang rất thiếu đất rừng để sản xuất.

Đánh giá về việc giao rừng cho cộng đồng dân cư trong buổi Tọa đàm “Để cộng đồng thực sự làm chủ rừng: Thực tế và những thách thức” được tổ chức mới đây (vào 10/01), ông Nguyễn Việt Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Con người và Thiên nhiên cho biết: “Sau gần hai thập kỷ, Trung tâm của chúng tôi thực hiện thí điểm giao rừng và phát triển các mô hình quản lý rừng cộng đồng cho thấy, cộng đồng địa phương có khả năng quản lý rừng cộng đồng một cách hiệu quả và mang lại nhiều lợi ích khác nhau về môi trường, kinh tế, và xã hội”.

Cũng tại buổi Tọa đàm này, nhiều đại biểu cho rằng, mặc dù thực tế một số cộng đồng được giao rừng nhưng không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Dẫn đến cộng đồng dân cư cũng như người dân trong cộng đồng này chưa thực sự hưởng lợi từ rừng.

Ông Phàn A Diu, Trưởng bản Chù Lìn, xã Hồ Thầu, Tam Đường (Lai Châu) cho biết, tại bản có 128 hộ sinh sống với 685 nhân khẩu. Ở bản có 2 loại rừng là rừng thiêng và rừng cộng đồng, với tổng diện tích là 335ha. Với số lượng dân bản đông như vậy, trong khi diện tích đất sản xuất rất thiếu. Nhiều diện tích đất rừng chỉ được giao chăm sóc, bảo vệ không được giao sổ đỏ dẫn đến người dân chưa được hưởng lợi. Ông Diu cho biết, nếu được giao sổ đỏ, cộng đồng cam kết vừa giữ rừng vừa có thể sống dựa được vào rừng như trồng dược liệu dưới tán rừng, tận thu các lâm sản phụ…

Ông Nguyễn Việt Dũng cũng cho biết thêm, mặc dù cộng đồng dân cư đã được quy định là 1 trong 7 chủ rừng trong Luật Lâm nghiệp nhưng nhiều địa phương vẫn có tâm lý lo ngại, khó quản lý do đó vẫn e dè trong việc giao rừng, cấp sổ đỏ.

Để luật đi vào cuộc sống

Theo Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cần thiết phải có những cải cách để thiết lập một chế độ sở hữu và hưởng lợi từ rừng tự nhiên rõ ràng và phù hợp hơn, nhằm một mặt hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác quản lý bảo vệ rừng, cải thiện hiệu quả nguồn lợi trên toàn bộ hệ thống.

Ngoài ra, trong hơn 10 triệu ha rừng tự nhiên hiện nay, cần xác định rõ diện tích nào thuộc sở hữu Nhà nước, diện tích nào có thể chuyển thành sở hữu cộng đồng dân cư. Với các diện tích rừng tự nhiên cần phải bảo vệ, thì chuyển sang loại rừng bảo vệ, là tài sản công, sở hữu toàn dân và Nhà nước cần tập trung đầu tư nguồn lực để bảo vệ.

Đối với rừng tự nhiên (có thể nghèo kiệt, hoặc trước đây nghèo kiệt) là rừng sản xuất, thì nên được công nhận tài sản của chủ rừng, thuộc sở hữu của cộng đồng dân cư. Chủ rừng này cần được phép khai thác theo quy trình quản lý và khai thác rừng bền vững. Quy định này sẽ tạo nên động lực lớn cho phát triển và khai thác rừng sản xuất là rừng tự nhiên từ ngay các chủ rừng.

Trao đổi về vấn đề này, ông Đào Xuân Khanh, Viện trưởng Viện Chứng chỉ Rừng cho rằng, việc giao rừng cho cộng đồng quản lý là bước tiến rất quan trọng. Tuy nhiên, ông Khanh cũng kiến nghị Nhà nước cần có chính sách hợp lý hỗ trợ cho đồng bào DTTS cũng như việc xem xét, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp để người dân yên tâm bảo vệ, phát triển rừng.

Chính quyền địa phương cần xác định giao đất, giao rừng cho cộng đồng, thôn/bản là vấn đề ưu tiên bố trí kinh phí và thực sự quan tâm triển khai; cần rà soát lại ranh giới, trạng thái rừng, nhu cầu sử dụng đất rừng của cộng đồng để giải quyết tốt hiện trạng chồng lấn đất rừng, tranh chấp giữa các chủ rừng, thực hiện có hiệu quả công tác giao đất, giao rừng cho cộng đồng thôn/bản.

THIÊN ĐỨC

Tin nổi bật trang chủ
Những bản làng trù phú trên vùng đất Nghĩa Đô: Tự hào về vùng quê cách mạng (Bài 1)

Những bản làng trù phú trên vùng đất Nghĩa Đô: Tự hào về vùng quê cách mạng (Bài 1)

Dọc bên dòng Nậm Luông yên bình ở xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai, là những bản làng người Tày trù phú với màu xanh của sự ấm no, đủ đầy… Nghĩa Đô là vùng đất cách mạng - nơi quân và dân Nghĩa Đô đã mở cuộc tấn công và bức địch rút sạch quân khỏi đồn Nghĩa Đô vào ngày 23/02/1950, đánh dấu sự kiện huyện Bảo Yên sạch bóng quân thù, góp phần vào thắng lợi giải phóng Lào Cai.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Cựu Đại sứ đặc biệt Việt Nam - Nhật Bản

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Cựu Đại sứ đặc biệt Việt Nam - Nhật Bản

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Chiều nay, 19/8, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Cựu Đại sứ đặc biệt Việt Nam - Nhật Bản, ông Sugi Ryotaro.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông huyện Nậm Pồ được tổ chức vào dịp 2/9

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông huyện Nậm Pồ được tổ chức vào dịp 2/9

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 1 giờ trước
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ nhất năm 2022 huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên sẽ được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 2 - 4/9.
Đại hội Chi bộ Văn phòng đại diện Ủy ban Dân tộc tại TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2022 - 2025

Đại hội Chi bộ Văn phòng đại diện Ủy ban Dân tộc tại TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2022 - 2025

Tin tức - Lê Vũ - Trần Linh - 1 giờ trước
Ngày 19/8, Chi bộ Văn phòng đại diện Ủy ban Dân tộc tại TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức thành công Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2022 - 2025. Đại hội đã bầu Bí thư chi bộ khóa mới và thông qua nghị quyết Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2022 - 2025.
Lễ hội của những người nông dân Bắc Hà: Làm gì để phát huy giá trị di sản (Bài 2)

Lễ hội của những người nông dân Bắc Hà: Làm gì để phát huy giá trị di sản (Bài 2)

Sắc màu 54 - Thuỳ Anh - 2 giờ trước
Lễ hội đua ngựa truyền thống của Bắc Hà (tỉnh Lào Cai) đã trở thành thương hiệu gắn liền với địa danh Cao nguyên trắng, được tổ chức thường niên vào tháng 6 hàng năm lồng ghép với các hoạt động văn hoá, du lịch của địa phương. Đặc biệt là từ khi lễ hội trở thành Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đang ngày càng thu hút du khách đến với Bắc Hà trong mùa lễ hội.
Nghệ sĩ bản Tày sử dụng thuần thục 15 nhạc cụ dân tộc

Nghệ sĩ bản Tày sử dụng thuần thục 15 nhạc cụ dân tộc

Phóng sự - Giang Lam - 2 giờ trước
Ở cái tuổi thất thập, ông Lương Xuân Dán, thôn Đức Uy, xã Trung Sơn, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang vẫn giữ được nét duyên dáng, say sưa như chàng trai Tày tuổi đôi mươi đánh đàn, hát những bản tình ca tặng nàng sơn nữ. Ông còn khiến chúng tôi từ ngạc nhiên đến cảm phục khi lần lượt chơi thuần thục 15 nhạc cụ dân tộc một cách điêu luyện. Và tài năng của “nghệ sĩ” Xuân Dán không chỉ dừng lại ở lĩnh vực âm nhạc.
Trải nghiệm Cao Bằng

Trải nghiệm Cao Bằng

Cao Bằng được ví như “viên ngọc xanh” vùng Đông Bắc bởi cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp. Đây còn là vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử với hệ thống di tích, trong đó phải kể đến di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó; công viên Địa chất Cao Bằng. Ngoài ra, Cao Bằng còn ghi dấu trong lòng du khách nhờ các làn điệu dân ca, phong tục tập quán, lễ hội văn hoá của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Nguồn lực vẫn là “điểm nghẽn” (Bài 4)

Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Nguồn lực vẫn là “điểm nghẽn” (Bài 4)

Pháp luật - K. Thư – Song Vy - 2 giờ trước
Đề án 1163 quy định, nguồn lực thực hiện Đề án là từ ngân sách nhà nước. Đối với các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách, ngân sách Trung ương hỗ trợ kinh phí để triển khai thực hiện các nhiệm vụ thuộc Đề án này theo quy định của pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, trên thực tế, vốn thực hiện Đề án bố trí không đủ, không kịp thời; thậm chí có địa phương không bố trí được kinh phí riêng để thực hiện Đề án.
Ngày mới ở Tủa Sín Chải

Ngày mới ở Tủa Sín Chải

Trang địa phương - Bùi Chiến - 2 giờ trước
Những năm gần đây, với sự nỗ lực vào cuộc của cấp uỷ Đảng, chính quyền và đồng bào các DTTS, xã Tủa Sín Chải (huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu) đã có bước chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội. Điều này giúp địa phương có thêm động lực vượt khó, vững bước xây dựng nông thôn mới.
Các doanh nghiệp chi gần 945 nghìn tỷ đồng để dùng hàng Việt

Các doanh nghiệp chi gần 945 nghìn tỷ đồng để dùng hàng Việt

Kinh tế - Minh Hoàng - 2 giờ trước
Theo Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương, trong 3 năm qua, tham gia cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các doanh nghiệp trong Khối đã chi gần 945 nghìn tỷ đồng để dùng vật tư, nguyên liệu trong nước.
Thừa Thiên Huế: Tập huấn triển khai các văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG

Thừa Thiên Huế: Tập huấn triển khai các văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG

Tin địa phương - Minh Thu - 2 giờ trước
Trong hai ngày 16 - 17/8, Ban Dân tộc tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp với UBND hai huyện A Lưới, Nam Đông tổ chức Hội nghị tập huấn triển khai, hướng dẫn thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I từ năm 2021 - 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG).
Tính đến ngày 15/8, cả nước xuất siêu đạt 1,39 tỷ USD

Tính đến ngày 15/8, cả nước xuất siêu đạt 1,39 tỷ USD

Kinh tế - Minh Hoàng - 3 giờ trước
Tổng cục Hải quan cho biết, nửa đầu tháng 8/2022, cán cân thương mại thâm hụt hơn 100 triệu USD, tuy nhiên, tính chung từ đầu năm đến 15/8, cả nước vẫn xuất siêu 1,39 tỷ USD.