Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chiêng cổ - "Của để dành" cho thế hệ sau

Thùy Dung - 17:16, 17/11/2021

Đối với người Gia Rai ở xã Ia Krai (huyện Ia Grai), những bộ chiêng cổ được xem như vật quý trong nhà và là “của để dành” cho con cái. Dù được trả giá rất cao, có chiếc chiếc lên tới hàng trăm triệu đồng, nhưng người dân nhất quyết không bán.

Gia đình ông Ksor Trơn giữ gìn bộ chiêng quý của gia đình như báu vật
Gia đình ông Ksor Trơn giữ gìn bộ chiêng quý của gia đình như báu vật

Theo chân chị Ksor Liên, Cán bộ văn hóa-thông tin xã Ia Kra và bà Puih Phyim- Người có uy tín ở làng Dọch Tung, chúng tôi tìm về nhà ông Ksor Trơn, một tay chơi chiêng lão luyện của làng và cũng là một trong số những người còn giữ được cồng chiêng cổ. Thấy chúng tôi ghé thăm và ngỏ lời muốn tìm hiểu về cồng chiêng, ông cười sảng khoái rồi vào trong căn phòng nhỏ mang chiêng ra cho chúng tôi chiêm ngưỡng.

Phủi lớp bụi còn vương trên từng chiếc chiêng, ông chia sẻ: “Bộ chiêng này là do mình mua được vào năm 1989, do một vài người dân ở xã biên giới Ia O mang vào làng bán. Thời ấy, trâu bò còn có giá trị cao, mình bán cả trâu, bò và lúa trong kho để mua bộ chiêng này với giá 150 triệu đồng. Số tiền ấy rất lớn nhưng vì mình mê chiêng quá và mong muốn có "của để dành" cho con cái sau này nên nhất quyết mua cho bằng được”.

“Thời xưa, đối với đồng bào dân tộc vùng này, chiêng là một tài sản rất quý báu không chỉ về vật chất mà còn về tinh thần. Chiêng còn thể hiện cho sự sung túc của một gia đình, của buôn làng. Làng nào càng nhiều chiêng thì chứng tỏ càng giàu có. Tuy nhiên, vì chiến tranh mà chiêng bị lưu lạc đi nhiều và cũng vì đói nghèo mà người dân bán dần nên đến bây giờ những nhà còn giữ được chiêng rất ít”, ông Trơn chia sẻ.

Đối diện nhà ông Trơn là nhà bà Ksor Tăm, gia đình bà Tăm cũng là một trong những hộ còn giữ được chiêng quý của vùng này. Bộ chiêng có giá trị lên tới hơn 500 triệu đồng. Bà Ksor Tăm chia sẻ: Bộ chiêng này là do cha mình để lại cho. Ngày trước, cha là người đi buôn chiêng khắp vùng này, vì vậy, ông biết và hiểu rõ về chiêng nên mới tìm mua được bộ chiêng quý. Bộ chiêng này đã gắn bó với gia đình chúng tôi hàng chục năm trời rồi, quý lắm.”

Bà Puih Phyim, Người có uy tín ở làng Dọch Tung cho biết: “Tính sơ sơ trong làng còn 6, 7 hộ giữ được cồng chiêng cổ. Có bộ chiêng lên tới hơn 500 triệu đồng”.

Đi qua bao mùa lúa rẫy, ông Ksor Trơn không còn được khỏe như trước. Căn nhà của ông Ksor Trơn nằm nép mình ở giữa làng Dọch Tung (xã Ia Krai, huyện Ia Krai), trong căn nhà nhỏ đơn sơ không có gì giá trị ngoài chiếc ti vi và bộ chiêng cổ. Tôi thử hỏi về chuyện bán chiêng, ông Ksor Trơn kiên quyết: “Có đói nghèo mình cũng không bán chiêng. Với mình, bộ chiêng này là vô giá. Nhiều người đến hỏi mua lắm, họ đưa giá rất cao và dành nhiều giờ thuyết phục mình nhưng mình không đồng ý. Ngày xưa, mình phải đổi 1 gia tài mới có được bộ chiêng này nên bây giờ dù có khó khăn thế nào mình cũng không bán”.

Ông Ksor Trơn và bộ chiêng quý của gia đình
Ông Ksor Trơn và bộ chiêng quý của gia đình

“Số tiền ấy mình có thể xây nhà, mua thêm đất để làm hay cho con cái thêm ít vốn làm ăn. Nhưng nếu bán đi rồi sau này mình có muốn cũng không tìm mua được nữa. Không tìm đâu ra được bộ chiêng quý này, mình để dành cho con cái sau này, để chúng nó còn biết cồng chiêng là gì”, ông Trơn chia sẻ.

Cũng như ông Ksor Trơn, bà Ksor Tăm cũng lắc đầu khi được hỏi về việc bán chiêng cổ: “Cồng chiêng như một phần máu mủ đối với người trong gia đình mình. Nên dù có ai ngả giá cao thì mình cũng không bán, quyết giữ lời hứa với cha trước lúc lâm chung rằng sẽ giữ gìn cồng chiêng cho con cái và truyền lại cho nhiều thế hệ sau.”

Nhằm lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa của cồng chiêng, những người già làng như bà Puih Phyim, ông Ksor Trơn và những người già trong làng đều miệt mài tìm cách giữ gìn và truyền lại cho con cháu và thế hệ trẻ trong làng. “Cồng chiêng thì còn giữ được, nhưng tình yêu văn hóa truyền thống thì cần phải nuôi dưỡng. Thế hệ trẻ trong làng ít người mặn mà với cồng chiêng, vì vậy chúng tôi phải thường xuyên tuyên truyền và đứng lên dạy miễn phí nếu có ai muốn học đánh chiêng”, ông Ksor Trơn chia sẻ.

Tiếp lời ông Ksor Trơn, bà Puih Phyim cho biết: “Việc giữ gìn cồng chiêng và lưu giữ phát huy các giá trị văn hóa, cồng chiêng là trách nhiệm cộng đồng làng. Thời gian qua, để giúp người dân thêm yêu văn hóa dân tộc, đặc biệt là cồng chiêng, múa xoang những người đứng đầu thôn, làng như chúng tôi cũng thường xuyên tuyên truyền người làng cùng nhau học đánh chiêng, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa do xã, huyện tổ chức. Vận động những nhà còn cồng chiêng tiếp tục gìn giữ trong gia đình để giữ gìn truyền thống ông bà để lại.

Chị Ksor Liên, cán bộ văn hóa xã Ia Krai cho biết: Hiện nay người dân trên toàn xã còn giữ được khoảng 91 bộ chiêng, trong đó có rất nhiều bộ chiêng có giá trị lên tới hàng trăm triệu đồng đã được truyền lại qua nhiều thế hệ trong gia đình. Để người dân giữ gìn cồng chiêng, xã cũng đã tuyên truyền người dân không nên bán chiêng để giữ gìn văn hóa dân tộc. Đồng thời, tổ chức các hội thi cồng chiêng, đưa các đội tham gia vào các sự kiện lễ hội, giao lưu cồng chiêng với người dân xã khác để người dân thêm yêu văn hóa dân tộc mình.

Tin cùng chuyên mục
Người "mang nợ" với cồng chiêng

Người "mang nợ" với cồng chiêng

Mái tóc búi cao, dáng người rắn rỏi, tiếng nói oang oang, là những gì chúng tôi ấn tượng ở Nghệ nhân Bùi Tiến Xô trong lần gặp ông tại Ngày hội Đại đoàn kết ở xứ Mường Động (huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình) vừa diễn ra vào cuối tháng 11/2021. Được biết, từ năm 2015, ông là 1 trong 8 nghệ nhân đầu tiên của tỉnh Hòa Bình được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú vì sự miệt mài, tận tâm góp sức giữ cho những mạch ngầm văn hóa truyền thống dân tộc chảy mãi.
Tin nổi bật trang chủ
Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga đến năm 2030

Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga đến năm 2030

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, chiều 30/11/2021, tại Moscow, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Kết thúc hội đàm, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Putin đã ra Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga đến năm 2030. Xin trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung.
Đằng sau những vinh quang

Đằng sau những vinh quang

Thể thao - Giải trí - PV - 9 phút trước
Thể thao Việt Nam liên tục đón tin vui trong những ngày qua khi lực sĩ Lê Văn Công giành tấm HCB tại Giải vô địch cử tạ người khuyết tật thế giới 2021 diễn ra tại Georgia, còn tay vợt Lý Hoàng Nam vô địch giải quần vợt nhà nghề ở Mexico.
Phú Yên: Mưa lớn nhiều ngày khiến gần 29 nghìn ngôi nhà bị ngập, 5 người chết

Phú Yên: Mưa lớn nhiều ngày khiến gần 29 nghìn ngôi nhà bị ngập, 5 người chết

Tin tức - Minh Ngọc – Đào Linh - 1 giờ trước
Trong những ngày qua, tại khu vực các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã liên tiếp xảy ra mưa lớn kéo dài; đồng thời các hồ thủy lợi, thủy điện phải xả nước điều tiết lũ để bảo đảm an toàn. Nhiều nơi đã xảy ra ngập lụt sâu, sạt lở đường, gây chia cắt giao thông, hằng chục nghìn ngôi nhà bị ảnh hưởng và đã có 5 người tử vong. Đặc biệt hai tỉnh Bình Định, Phú Yên đã xảy ra ngập lụt sâu trên diện rộng.
Năm 2021: Bộ Công an phát hiện 25.175 vụ và bắt giữ 37.056 đối tượng tội phạm về ma túy

Năm 2021: Bộ Công an phát hiện 25.175 vụ và bắt giữ 37.056 đối tượng tội phạm về ma túy

Pháp luật - Mai Hương - 1 giờ trước
Sáng ngày 01/12, tại Hà Nội, Cục Cảnh sát điểu tra tội phạm về ma túy (C04), Bộ Công an tổ chức Hội nghị cung cấp thông tin tới các cơ quan báo chí kết quả công tác, phòng chống tội phạm về ma túy năm 2021. Thiếu tướng Nguyễn Văn Viện, Cục trưởng Cục C04 chủ trì Hội nghị. Dự Hội nghị còn có đại diện lãnh đạo Cục Công tác Đảng( X03), Cục Công tác chính trị (V01); Lãnh đạo và phóng viên một số cơ quan thông tấn báo chí.
Ấn tượng cuộc thi ảnh

Ấn tượng cuộc thi ảnh "Đất nước nhìn từ biển"

Photo - PV - 2 giờ trước
Các tác phẩm đoạt giải tại cuộc thi ảnh “Đất nước nhìn từ biển” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Viện Truyền thông và Phát triển nhân lực, Tạp chí Nhiếp ảnh và đời sống tổ chức là những tác phẩm xuất sắc nhất trong tổng số gần 4.000 ảnh gửi tham dự cuộc thi để trao giải. Những bức ảnh này sẽ được lựa chọn để in sách, xuất bản thành bộ lịch ảnh Biển đảo Việt Nam năm 2022, góp phần đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch của đất nước.
Cần chủ động các giải pháp cho việc nuôi thủy sản lồng bè mùa mưa lũ

Cần chủ động các giải pháp cho việc nuôi thủy sản lồng bè mùa mưa lũ

Khoa học - Công nghệ - T.Hợp - 3 giờ trước
Tổng cục Thủy sản đã có Văn bản số 2085/TCTS-NTTS đề nghị Sở NN&PTNT các tỉnh Nam Trung Bộ phối hợp với cơ quan liên quan chỉ đạo sản xuất và quản lý nuôi thuỷ sản lồng bè mùa mưa lũ.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 của sinh viên các trường đại học

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 của sinh viên các trường đại học

Tin tức - P. Ngọc - 3 giờ trước
Mới đây, một số trường đại học đã có thông báo lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 của sinh viên. Theo đó, sinh viên các trường sẽ được nghỉ ít nhất là 2 tuần.
Toàn văn thư của Chủ tịch nước gửi cán bộ, hội viên Hội Khuyến học Việt Nam

Toàn văn thư của Chủ tịch nước gửi cán bộ, hội viên Hội Khuyến học Việt Nam

Thời sự - BĐT - 3 giờ trước
Nhân dịp Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, nhiệm kỳ 2021-2026 và Kỷ niệm 25 năm Ngày thành lập (02/10/1996 – 02/10/2021), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có Thư gửi cán bộ, hội viên Hội Khuyến học Việt Nam. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Thư của Chủ tịch nước.
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12/2021

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12/2021

Văn bản chính sách mới - T.Hợp - 3 giờ trước
Từ tháng 12/2021, nhiều chính sách mới liên quan đến hoạt động từ thiện, người lao động, đào tạo, thuế, bảo hiểm… có hiệu lực.
Ra mắt bộ tiểu thuyết trinh thám dành cho thiếu nhi

Ra mắt bộ tiểu thuyết trinh thám dành cho thiếu nhi

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 4 giờ trước
Nhà xuất bản Kim Đồng đã cho ra mắt trọn bộ tiểu thuyết trinh thám dành cho lứa tuổi thiếu nhi của Kristina Ohlsson (Thụy Điển). Đây sẽ là món quà tuyệt vời cho các em thiếu nhi trong dịp lễ Giáng sinh năm nay.
Từ ngày 1/12, tăng tần suất đường bay Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh lên 16 chuyến/ngày

Từ ngày 1/12, tăng tần suất đường bay Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh lên 16 chuyến/ngày

Tin tức - Cát Tường - 4 giờ trước
Bộ Giao thông vận tải vừa có quyết định cho phép tăng tần suất khai thác trên nhiều đường bay nội địa từ ngày 1/12. Trong đó, đường bay Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh được tăng lên 16 chuyến/ngày, từ ngày 15/12 không vượt quá 20 chuyến/ngày.