Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chiêng cổ - "Của để dành" cho thế hệ sau

Thùy Dung - 17:16, 17/11/2021

Đối với người Gia Rai ở xã Ia Krai (huyện Ia Grai), những bộ chiêng cổ được xem như vật quý trong nhà và là “của để dành” cho con cái. Dù được trả giá rất cao, có chiếc chiếc lên tới hàng trăm triệu đồng, nhưng người dân nhất quyết không bán.

Gia đình ông Ksor Trơn giữ gìn bộ chiêng quý của gia đình như báu vật
Gia đình ông Ksor Trơn giữ gìn bộ chiêng quý của gia đình như báu vật

Theo chân chị Ksor Liên, Cán bộ văn hóa-thông tin xã Ia Kra và bà Puih Phyim- Người có uy tín ở làng Dọch Tung, chúng tôi tìm về nhà ông Ksor Trơn, một tay chơi chiêng lão luyện của làng và cũng là một trong số những người còn giữ được cồng chiêng cổ. Thấy chúng tôi ghé thăm và ngỏ lời muốn tìm hiểu về cồng chiêng, ông cười sảng khoái rồi vào trong căn phòng nhỏ mang chiêng ra cho chúng tôi chiêm ngưỡng.

Phủi lớp bụi còn vương trên từng chiếc chiêng, ông chia sẻ: “Bộ chiêng này là do mình mua được vào năm 1989, do một vài người dân ở xã biên giới Ia O mang vào làng bán. Thời ấy, trâu bò còn có giá trị cao, mình bán cả trâu, bò và lúa trong kho để mua bộ chiêng này với giá 150 triệu đồng. Số tiền ấy rất lớn nhưng vì mình mê chiêng quá và mong muốn có "của để dành" cho con cái sau này nên nhất quyết mua cho bằng được”.

“Thời xưa, đối với đồng bào dân tộc vùng này, chiêng là một tài sản rất quý báu không chỉ về vật chất mà còn về tinh thần. Chiêng còn thể hiện cho sự sung túc của một gia đình, của buôn làng. Làng nào càng nhiều chiêng thì chứng tỏ càng giàu có. Tuy nhiên, vì chiến tranh mà chiêng bị lưu lạc đi nhiều và cũng vì đói nghèo mà người dân bán dần nên đến bây giờ những nhà còn giữ được chiêng rất ít”, ông Trơn chia sẻ.

Đối diện nhà ông Trơn là nhà bà Ksor Tăm, gia đình bà Tăm cũng là một trong những hộ còn giữ được chiêng quý của vùng này. Bộ chiêng có giá trị lên tới hơn 500 triệu đồng. Bà Ksor Tăm chia sẻ: Bộ chiêng này là do cha mình để lại cho. Ngày trước, cha là người đi buôn chiêng khắp vùng này, vì vậy, ông biết và hiểu rõ về chiêng nên mới tìm mua được bộ chiêng quý. Bộ chiêng này đã gắn bó với gia đình chúng tôi hàng chục năm trời rồi, quý lắm.”

Bà Puih Phyim, Người có uy tín ở làng Dọch Tung cho biết: “Tính sơ sơ trong làng còn 6, 7 hộ giữ được cồng chiêng cổ. Có bộ chiêng lên tới hơn 500 triệu đồng”.

Đi qua bao mùa lúa rẫy, ông Ksor Trơn không còn được khỏe như trước. Căn nhà của ông Ksor Trơn nằm nép mình ở giữa làng Dọch Tung (xã Ia Krai, huyện Ia Krai), trong căn nhà nhỏ đơn sơ không có gì giá trị ngoài chiếc ti vi và bộ chiêng cổ. Tôi thử hỏi về chuyện bán chiêng, ông Ksor Trơn kiên quyết: “Có đói nghèo mình cũng không bán chiêng. Với mình, bộ chiêng này là vô giá. Nhiều người đến hỏi mua lắm, họ đưa giá rất cao và dành nhiều giờ thuyết phục mình nhưng mình không đồng ý. Ngày xưa, mình phải đổi 1 gia tài mới có được bộ chiêng này nên bây giờ dù có khó khăn thế nào mình cũng không bán”.

Ông Ksor Trơn và bộ chiêng quý của gia đình
Ông Ksor Trơn và bộ chiêng quý của gia đình

“Số tiền ấy mình có thể xây nhà, mua thêm đất để làm hay cho con cái thêm ít vốn làm ăn. Nhưng nếu bán đi rồi sau này mình có muốn cũng không tìm mua được nữa. Không tìm đâu ra được bộ chiêng quý này, mình để dành cho con cái sau này, để chúng nó còn biết cồng chiêng là gì”, ông Trơn chia sẻ.

Cũng như ông Ksor Trơn, bà Ksor Tăm cũng lắc đầu khi được hỏi về việc bán chiêng cổ: “Cồng chiêng như một phần máu mủ đối với người trong gia đình mình. Nên dù có ai ngả giá cao thì mình cũng không bán, quyết giữ lời hứa với cha trước lúc lâm chung rằng sẽ giữ gìn cồng chiêng cho con cái và truyền lại cho nhiều thế hệ sau.”

Nhằm lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa của cồng chiêng, những người già làng như bà Puih Phyim, ông Ksor Trơn và những người già trong làng đều miệt mài tìm cách giữ gìn và truyền lại cho con cháu và thế hệ trẻ trong làng. “Cồng chiêng thì còn giữ được, nhưng tình yêu văn hóa truyền thống thì cần phải nuôi dưỡng. Thế hệ trẻ trong làng ít người mặn mà với cồng chiêng, vì vậy chúng tôi phải thường xuyên tuyên truyền và đứng lên dạy miễn phí nếu có ai muốn học đánh chiêng”, ông Ksor Trơn chia sẻ.

Tiếp lời ông Ksor Trơn, bà Puih Phyim cho biết: “Việc giữ gìn cồng chiêng và lưu giữ phát huy các giá trị văn hóa, cồng chiêng là trách nhiệm cộng đồng làng. Thời gian qua, để giúp người dân thêm yêu văn hóa dân tộc, đặc biệt là cồng chiêng, múa xoang những người đứng đầu thôn, làng như chúng tôi cũng thường xuyên tuyên truyền người làng cùng nhau học đánh chiêng, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa do xã, huyện tổ chức. Vận động những nhà còn cồng chiêng tiếp tục gìn giữ trong gia đình để giữ gìn truyền thống ông bà để lại.

Chị Ksor Liên, cán bộ văn hóa xã Ia Krai cho biết: Hiện nay người dân trên toàn xã còn giữ được khoảng 91 bộ chiêng, trong đó có rất nhiều bộ chiêng có giá trị lên tới hàng trăm triệu đồng đã được truyền lại qua nhiều thế hệ trong gia đình. Để người dân giữ gìn cồng chiêng, xã cũng đã tuyên truyền người dân không nên bán chiêng để giữ gìn văn hóa dân tộc. Đồng thời, tổ chức các hội thi cồng chiêng, đưa các đội tham gia vào các sự kiện lễ hội, giao lưu cồng chiêng với người dân xã khác để người dân thêm yêu văn hóa dân tộc mình.

Tin cùng chuyên mục
Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Ché (ghè) là vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt của người Gia Rai, Ba Na. Ý thức được các giá trị văn hóa dân tộc, nhiều gia đình đã tích cực lưu giữ những chiếc ché quý, góp phần trao truyền cho thế hệ mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
Thông cáo báo chí số 3 Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Thông cáo báo chí số 3 Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 23:23, 25/05/2022
Thứ Tư, ngày 25/5/2022, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 3, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Ủy ban Dân tộc ban hành Quy chế quản lý, sử dụng phòng họp số

Ủy ban Dân tộc ban hành Quy chế quản lý, sử dụng phòng họp số

Tin tức - Hiếu Anh - 21:21, 25/05/2022
Vừa qua, Ủy ban Dân tộc đã ban hành Quyết định số 322/QĐ-UBDT về việc Ban hành Quy chế quản lý, sử dụng phòng họp số của Ủy ban Dân tộc.
Bà Rịa - Vũng Tàu: Bố trí 670 tỷ đồng giải phóng mặt bằng Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu ngay trong năm 2022

Bà Rịa - Vũng Tàu: Bố trí 670 tỷ đồng giải phóng mặt bằng Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu ngay trong năm 2022

Trang địa phương - Lê Vũ - Bảo Trần - 21:16, 25/05/2022
Sáng 25/5, tại Kỳ họp thứ 7 (Kỳ họp chuyên đề), HĐND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu khóa VII, nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã thông qua nghị quyết chi 670 tỷ đồng để trả 50% chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án thành phần 3, thuộc dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (giai đoạn 1) trong năm 2022.
Thanh Hóa: Còn 26 bản vùng biên giới chưa có điện lưới Quốc gia

Thanh Hóa: Còn 26 bản vùng biên giới chưa có điện lưới Quốc gia

Tin địa phương - Quỳnh Chi - 21:14, 25/05/2022
Theo khảo sát từ Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa, tại 15 xã khu vực biên giới và xã vùng đệm Mường Lý (huyện Mường Lát) có 150 thôn, bản, nhưng chỉ có 124 thôn, bản có điện lưới Quốc gia.
Quảng Ninh: Hội nghị thảo luận Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch cộng đồng

Quảng Ninh: Hội nghị thảo luận Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch cộng đồng

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 21:05, 25/05/2022
Ngày 25/5, tại huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh đã diễn ra Hội nghị thảo luận về Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tiêu biểu tộc người Tày Bình Liêu phục vụ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Quảng Bình: Hỗ trợ xây dựng mô hình sinh kế cho phụ nữ DTTS

Quảng Bình: Hỗ trợ xây dựng mô hình sinh kế cho phụ nữ DTTS

Nhịp cầu nhân ái - Xuân Tiến - 20:57, 25/05/2022
Ngày 25/5, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Quảng Ninh (tỉnh Quảng Bình) phối hợp với Đồn Biên phòng làng Mô, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình tổ chức “Chương trình đồng hành cùng phụ nữ biên cương”.
Quảng Trị: Bàn giao 8 giếng khoan chống hạn cho đồng bào Bru- Vân Kiều ở xã A Ngo

Quảng Trị: Bàn giao 8 giếng khoan chống hạn cho đồng bào Bru- Vân Kiều ở xã A Ngo

Tin địa phương - Khánh Ngân - 20:55, 25/05/2022
Ngoài khánh thành giếng khoan cộng đồng cho đồng bào, Ban Tổ chức còn trao quà cho đồng bào Bru Vân Kiều có hoàn cảnh khó khăn.
Người Thái Lan với tục thờ thần Rắn

Người Thái Lan với tục thờ thần Rắn

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 18:26, 25/05/2022
Đối với nhiều người, rắn hổ mang là loài động vật đáng sợ nhưng tại đất nước Thái Lan, người dân lại tin rằng, rắn hổ mang là "rắn thiên thần", biểu tượng của sự may mắn, có thể mang lại sức khỏe dồi dào và tài lộc thịnh vượng cho con người. Đã có rất nhiều ngôi đền thờ rắn được dựng trên khắp lãnh thổ Thái Lan.
Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 6

Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 6

Du lịch - Lam Anh - 18:19, 25/05/2022
Trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch của mùa Hè năm nay, nhằm thu hút du khách đến với thành phố biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đang chuẩn bị mọi mặt cho chương trình Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 mang chủ đề “Nha Trang - Chạm đến trái tim” dự kiến diễn ra từ ngày 16 - 19/6.
Ngày 25/5: Việt Nam có 1.344 ca mắc COVID-19 và 2.459 ca khỏi bệnh

Ngày 25/5: Việt Nam có 1.344 ca mắc COVID-19 và 2.459 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:15, 25/05/2022
Ngày 25/5, Việt Nam có 1.344 ca mắc mới COVID-19 tại 46 tỉnh, thành phố trong đó có 1.101 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 2.459 ca COVID-19 đã khỏi bệnh.