Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cách giữ gìn trang phục truyền thống của người Dao Lô Gang ở Ba Chẽ

Mỹ Dung - Vi Tuyến - 06:54, 03/12/2023

Những bộ trang phục truyền thống là bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc. Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc thì trang phục truyền thống càng trở nên quan trọng hơn trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Tại huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh), nơi có đông đồng bào dân tộc Dao Lô Gang sinh sống, đồng bào đang nỗ lực lưu giữ được những nét văn hóa riêng bằng việc duy trì việc mặc trang phục truyền thống trong cuộc sống sinh hoạt, lao động sản xuất thường ngày.

Phụ nữ Dao Lô Găng, huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) sửa sang lại trang phục cho nhau
Phụ nữ Dao Lô Gang, huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) sửa sang lại trang phục cho nhau

Độc đáo trang phục dân tộc Dao Lô Gang

Trang phục dân tộc truyền thống là tri thức dân gian của các DTTS Việt Nam, là một trong những yếu tố tạo nên đặc thù của mỗi dân tộc, góp phần giải mã nền văn hóa của tộc người đó. Những bộ trang phục của đồng bào dân tộc còn được xem như là ‘’căn cước’’, là văn hóa của một tộc người.

Trang phục truyênthống được mặc, đặc biệt trong các dịp quan trọng
Trang phục truyền thống được đồng bào Dao ở huyện Ba Chẽ mặc trong các dịp quan trọng

Tại huyện Ba Chẽ có 14 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc Dao chiếm đông nhất chiếm 45,2% gồm 3 nhóm Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán, Dao Lô Gang. Tuy cùng dân tộc Dao, nhưng mỗi nhóm đều khác nhau về trang phục và phong tục tập quán. Người Dao Lô Gang di cư từ xã Thái Bình, xã Kiên Mộc, huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn sang Ba Chẽ từ năm 1982, sinh sống ở các thôn Khe Nà – xã Lương Mông; Đồng Khoang – xã Đạp Thanh; Khe Ốn - xã Thanh Lâm, với dân số hơn 500 người.

Điều ấn tượng là khi đến với bản Dao Lô Gang, chúng ta sẽ hút mắt bởi bộ trang phục truyền thống được thêu tay rất độc đáo. Trang phục của người Dao Lô Gang có màu chủ đạo là đỏ cam và màu vàng xuyên suốt kể cả của nam và nữ từ mũ đội đầu, yếm, áo, quần, dây lưng. Còn lại là màu xanh lá cây, màu trắng, màu đen trên nền vải đen. 

Người Dao Lô Gang quan niệm, màu đỏ là màu của mặt trời mang lại cho sự sinh sôi, phát triển, may mắn và hạnh phúc; màu vàng là màu của lúa ruộng, lúa nương gắn bó đời đời với người Dao. Các hoạt tiết gắn chặt với cuộc sống thường ngày như cỏ cây, hoa lá, hoa hồi tám cánh, hoa dưa nương, hoa sâm, cây thông, hình trái tim, hình con chó (chính là Bàn Hồ - thủy tổ của người Dao)…

So với nhóm Dao khác, trang phục Dao Lô Gang được thêu hoa văn rất tỉ mỉ, độc đáo với mật độ dày. Bên trong có yếm, bà con gọi là áo con có thêu hoa văn và gắn các ngôi sao bằng bạc. Quần ống rộng, cạp chun, quần dài trên mắt cá chân, gấu quần có thêu hoa văn. Mũ đội đầu được quấn bằng các lớp vải bên trong, trước mũ toàn bộ màu đỏ giống như hình mái nhà, trên mũ có phủ mảnh vải thêu hoa văn hình ngôi sao tám cánh, cỏ cây, hoa lá…quấn quanh mũ bằng dây hạt cườm đủ màu sắc. Dây lưng màu trắng dài 2m có thêu hoa văn ở hai đầu.

Cô gái Dao rạng rỡ trong bộ trang phục truyền thống của dân tộc
Cô gái Dao rạng rỡ trong bộ trang phục truyền thống của dân tộc

Đối với bộ trang phục cô dâu, quần áo giống như bộ thường ngày, nhưng sẽ nổi bật ở khăn che mặt và khăn đội đầu được tạo bởi các sợi len màu đỏ, thêu hoa văn cầu kỳ ở 4 dây đính ở 4 góc của mũ đội đầu; đối với khăn đội đầu của phù dâu là mảnh vải vuông có thêu hoa văn được phủ lên mũ đội đầu.

Chị Triệu Thị Mản, sinh năm 1976 ở thôn Khe Nà, xã Lương Mông cho biết: “Tôi được mẹ truyền dạy thêu từ lúc 12 tuổi cho đến bây giờ. Trước khi về nhà chồng, người phụ nữ Dao chúng tôi phải tự thêu cho mình một bộ. Việc thêu không được học trong sách hay theo khuôn mẫu nhất định, mà được tồn tại trong trí nhớ qua bài học mẹ dạy trực tiếp trên khuôn vải”.

Bộ trang phục nam: gồm có mũ đội đầu, áo, quần: Mũ đội đầu hình tròn có thêu hoa văn với họa tiết hình núi, hoa 4 cánh, hình con người, hạt dưa nương. Áo có 04 túi phía trước, mỗi bên vạt áo gồm 2 túi trên dưới được thêu hết toàn bộ thân áo, họa tiết cũng như áo nữ gắn với thiên nhiên, cuộc sống sinh hoạt thường ngày. Bộ chú rể khoác thêm áo dài màu xanh da trời, mũ đội đầu, kèm theo đó là một mảnh vải vuông được che trước mặt.

Anh Triệu Anh Tuấn, một người dân thôn Khe Ốn, xã Lâm hào hứng cho biết: “Bộ trang phục của chúng tôi khi mặc trong cuộc sống hàng ngày, hay tham gia chương trình, hoạt động, lễ hội đều rất nổi bật. Chúng tôi rất tự hào về trang phục của dân tộc mình”.

Cách giữ gìn trang phục Dao Lô Gang

Ông Triệu Sinh Kim, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Khe Ốn, xã Thanh Lâm cho biết, phụ nữ Dao Lô Gang trên địa bàn khá đảm đang, hay lam hay làm lại khéo tay thêu thùa trang phục cho chính mình, cho chồng con, được kế truyền từ thuở ấu thơ. Tuy nhiên, lớp trẻ hiện nay không quan tâm đến việc mặc trang phục truyền thống, nguyên nhân chính do các cháu đi học xa nhà nên việc truyền dạy thêu không được thường xuyên.

Trang phục truyền thống được người Dao Lô Găng mặc trong sinh hoạt đời thường cũng như các dịp lễ
Trang phục truyền thống được người Dao Lô Gang thường xuyên mặc trong sinh hoạt đời thường; trong các dịp lễ

Trong những năm qua, huyện Ba Chẽ luôn luôn chú trọng đến công tác bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc nói chung và bảo tồn trang phục truyền thống nói riêng, trong đó có trang phục Dao Lô Gang bằng các giải pháp: mở các lớp truyền dạy thêu thổ cẩm, trình diễn trang phục dân tộc, vận động đồng bào Dao mặc trang phục dân tộc trong các dịp lễ tết, hội hè, trong buổi chào cờ đầu tuần tại Trường phổ thông dân tôc nội trú huyện, tại lễ cấp sắc. Bộ trang phục dân tộc Dao Lô Gang là nét đẹp văn hóa trong cộng đồng 14 dân tộc của huyện, mang đậm dấu ấn văn hóa của một tộc người.

“Để tiếp tục tuyên truyền cho thế hệ trẻ, hàng năm thôn chúng tôi quy định vào ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 ở khu dân cư, tham gia các hoạt động lễ hội do xã và huyện tổ chức, tất cả Nhân dân trong thôn đều phải mặc trang phục dân tộc”, ông Triệu Sinh Kim, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Khe Ốn chia sẻ thêm.

Được biết, huyện Ba Chẽ đã và đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động đồng bào Dao Lô Gang nâng cao nhận thức, tích cực bảo tồn trang phục dân tộc truyền thống của mình, để tránh mai một thất truyền, góp phần vào việc thực hiện tốt Nghị quyết 33-NQ/TW (khóa XI) “về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Cận cảnh bộ cửa rồng tuyệt mỹ còn được lưu giữ từ thời Trần

Cận cảnh bộ cửa rồng tuyệt mỹ còn được lưu giữ từ thời Trần

Tìm trong di sản - Vũ Mừng - 2 giờ trước
Là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất Việt Nam, chùa Phổ Minh (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam ĐỊnh) được xây dựng từ thời Lý và trùng tu lớn vào thời Trần. Chùa còn lưu giữ bộ cánh cửa gồm 4 tấm chạm khắc hình rồng ở gian giữa nhà Tiền đường, được phục dựng theo tỷ lệ 1:1 so với bản gốc đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng tỉnh Nam Định, có niên đại từ thời Trần.
Miền biên viễn vào Xuân

Miền biên viễn vào Xuân

Công tác Dân tộc - Thùy Như - 2 giờ trước
Là tỉnh miền núi, biên giới, khép lại năm 2023, Cao Bằng trở thành một trong những địa phương đạt thành tựu giảm nghèo ấn tượng, cao hơn mức bình quân chung của vùng đồng bào DTTS và miền núi. Cùng với các chính sách khác thì Chương trình MTQG 1719 là “đòn bẩy” để Cao Bằng giảm nghèo bền vững, giúp đồng bào các dân tộc trên địa bàn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.
Xứ Tuyên vươn tầm cao mới

Xứ Tuyên vươn tầm cao mới

Công tác Dân tộc - Lê Anh - 2 giờ trước
Những ngày này, từ thành thị đến nông thôn hay những bản làng xa xôi trên quê hương cách mạng Tuyên Quang đều bừng lên một không khí vui Xuân, đón Tết phơi phới. Toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân của “Thủ đô kháng chiến” đang vững niềm tin, bứt phá đi lên, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá, toàn diện, bền vững trong khu vực miền núi phía Bắc.
Kon Plông triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc

Kon Plông triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 2 giờ trước
Là một trong những huyện nghèo, với 98% dân số là đồng bào DTTS, những năm qua, huyện Kon Plông (Kon Tum) đã tập trung triển khai thực hiện kịp thời các chương trình, chính sách dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Qua đó, từng bước làm thay đổi diện mạo thôn, làng và nâng cao đời sống của đồng bào DTTS.
Độc đáo Lễ hội Trò Trám

Độc đáo Lễ hội Trò Trám

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 2 giờ trước
Trong hai ngày 20, 21/2 (tức ngày 11, 12 tháng Giêng), tại xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, người dân khắp nơi lại nô nức về tham dự lễ hội Trò Trám, hay còn gọi là “Linh tinh tình phộc”. Đây là lễ hội độc đáo bậc nhất, được tổ chức nhằm tôn vinh tín ngưỡng phồn thực cổ xưa của người Việt.
Tin trong ngày - 21/2/2024

Tin trong ngày - 21/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 21/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Độc đáo Lễ hội Trò Trám. Nam Định: Chấn chỉnh việc “đóng ấn, thu tiền” ở đền Bảo Lộc. Những người giữ hồn dân tộc ở buôn Mghí. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Giá trị chuyển nhượng của Công Phượng bất ngờ tăng cao tại Yokohama FC

Giá trị chuyển nhượng của Công Phượng bất ngờ tăng cao tại Yokohama FC

Thể thao - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Công Phương hiện đang là một trong những cái tên có giá trị chuyển nhượng Top đầu của Yokohama FC (Nhật Bản). Anh hiện đang được định giá 40 triệu yên (tương đương khoảng 6,5 tỷ đồng).
Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đưa ra lời xin lỗi vì vô kỷ luật

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đưa ra lời xin lỗi vì vô kỷ luật

Thể thao - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc vừa bị Câu lạc bộ (CLB) Quảng Nam chuyển xuống đội trẻ và không được đăng ký thi đấu trận Quảng Nam gặp Hoàng Anh Gia Lai ở vòng 10 V-League vì... vô kỷ luật.
Bình Định: Tín hiệu vui từ du lịch

Bình Định: Tín hiệu vui từ du lịch

Du lịch - T.Nhân - H.Trường - 2 giờ trước
Theo thống kê từ Sở Du lịch tỉnh Bình Định, trong dịp Tết Nguyên đán, doanh thu du lịch đạt khoảng 146 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2023. Đây là tín hiệu vui, là tiền đề cho ngành Du lịch Bình Định đạt được mục tiêu đề ra trong năm 2024.
Bình Định: Gặp mặt đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín và kiều bào tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024

Bình Định: Gặp mặt đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín và kiều bào tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024

Trang địa phương - T.Nhân - H.Trường - 2 giờ trước
Ngày 21/2, Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Bình Định tổ chức gặp mặt đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, Người có uy tín và kiều bào tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.
Quảng Nam: Năm 2024 phấn đấu 70% sản phẩm tham gia Chương trình OCOP đạt 3 sao trở lên

Quảng Nam: Năm 2024 phấn đấu 70% sản phẩm tham gia Chương trình OCOP đạt 3 sao trở lên

Trang địa phương - T.Nhân-H.Trường - 3 giờ trước
UBND tỉnh Quảng Nam vừa ban hành Kế hoạch 973 triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) năm 2024 với mục tiêu có ít nhất 70% số sản phẩm đăng ký tham gia Chương trình OCOP đạt hạng 3 sao trở lên.