Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bếp lửa của người Bru Vân Kiều

Đức Việt - 14:55, 24/11/2020

Cũng giống như nhiều dân tộc khác, đối với đồng bào Bru Vân Kiều ở vùng cao Quảng Trị, bếp lửa có vai trò, vị trí quan trọng trong cuộc sống tự ngàn đời nay. Bếp lửa vừa là nơi đun nấu, bảo quản lương thực vừa là nơi thờ thần bếp nhằm xua đuổi tà ma, đề phòng thú dữ và cầu mong sự may mắn, ấm no đủ đầy. Bởi vậy, họ luôn hướng về ngọn lửa như hướng về một thế giới huyền bí giữa đại ngàn với tất cả niềm tôn kính.

Bếp lửa gắn liền với cuộc sống của người dân tộc Bru Vân Kiều từ ngàn đời nay
Bếp lửa gắn liền với cuộc sống của người dân tộc Bru Vân Kiều từ ngàn đời nay

Dù cuộc sống mới ngày nay đã hiện diện ngày càng nhiều thiết bị phục vụ nấu nướng hiện đại như bếp ga, bếp điện nhưng ở các bản làng miền Tây Hướng Hóa (Quảng Trị), bếp lửa truyền thống vẫn được bà con dân bản sử dụng như tự bao đời. 

Gia đình ông Hồ Ăm Ri ở xã Húc bao đời nay vẫn dùng bếp lửa truyền thống của dân tộc mình. Ông Ăm Ri cho biết, khác với người miền xuôi thường đặt bếp ở nhà sau, bếp của dân tộc Bru Vân Kiều được đặt ngay giữa nhà sàn để mọi thành viên trong gia đình đều có thể ngồi quanh bếp. Từ các dịp lễ, tết cho đến sinh hoạt hằng ngày, từ mái nhà chính của gia đình cho đến các chòi canh chim phá lúa trên nương... đều không thể thiếu chiếc bếp lửa. Ngồi bên bếp lửa không chỉ là cách để chống chọi, xua đi cái lạnh vùng cao mà bếp còn là “vũ khí” giúp người dân tránh “ma rừng” và thú dữ. 

“Trước đây khi chăn không đủ ấm, quần áo không đủ mặc, nếu không có bếp lửa thì làm sao dân bản mình vượt qua được mùa Đông giá buốt ở vùng núi này. Ăn cơm cũng ngồi quanh bếp, lễ hội gì cũng quây quần bên ngọn lửa… Khi bếp lửa đỏ thì "con ma rừng" và thú dữ cũng không dám vào nhà, gia đình mới yên ổn làm ăn. Bếp lửa với đồng bào mình có thể xem như là vật thiêng”, ông Hồ Ăm Ri nói. 

Bếp của người Bru Vân Kiều được khoanh theo hình chữ nhật hoặc hình vuông, trong lòng nện đất thật chặt làm lớp ngăn cách với mặt sàn để phòng lửa cháy xuống sàn. Song song với khung bếp cách mặt sàn khoảng 80cm là giàn bếp làm bằng tre, nứa được treo bởi dây mây bốn góc, trên giàn đặt một cái nia để lưu giữ lương thực, thực phẩm cần sấy khô… Trên cùng là giàn khói dùng treo những trái bầu khô, trái bắp giống, lúa giống và các vật dụng đan lát cần được hong khói để tăng thêm màu đen bóng và làm cho vật dụng được bền chắc hơn.

Đối với đồng bào Bru Vân Kiều, bếp lửa không đơn thuần là nơi để nấu nướng, để sưởi ấm, mà còn là không gian sinh hoạt của các thành viên trong gia đình. Buổi chiều, sau những bữa cơm gia đình, mọi người thường ngồi lại quây quần bên bếp lửa để sưởi ấm và trò chuyện, chia sẻ những buồn vui, khó nhọc trong cuộc sống. Tất cả thể hiện sự ấm cúng, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình.

Cời ngọn lửa ấm áp, anh Hồ Văn Xuân, xã Húc lý giải: “Nhà tôi luôn giữ bếp lửa cháy trong gia đình vì lửa cháy sáng là điềm lành, làm ăn mới được mùa, gia đình an vui sung túc, người già thêm tuổi, con trai khỏe đôi tay, con gái khỏe đôi vai, trẻ con mau lớn”. 

Với những người vùng cao như ông Hồ Ăm Ri, anh Xuân và bà con dân bản, chiếc bếp lửa đã hiện diện trong đời sống một cách mặc nhiên từ khi ra đời đến lúc khuất núi. Cuộc sống hiện đại đã làm thay đổi nhiều thứ nhưng với đồng bào Bru Vân Kiều, bếp lửa luôn gần gũi, gắn bó không thể tách rời trong cuộc sống của họ. Đó chính là những nét văn hóa độc đáo, đặc trưng gắn liền với đời sống sinh hoạt của các cư dân sinh sống nơi núi rừng hoang dã.  

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày. Để làm ra một chú gà đất kêu được như gà thật, nghệ nhân phải trải qua gần chục công đoạn chế tác với cấu tạo âm thanh cực kỳ phức tạp... Hiện, trong cộng đồng người Tày ở khu vực phía Bắc chỉ còn một người duy nhất làm được những đồ chơi độc đáo này, đó là ông Hoàng Chóong ở Xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn.
Tin nổi bật trang chủ
Huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Thời sự - Việt Cường - 22:44, 25/01/2021
Sáng ngày 25/01, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông đã chủ trì phiên họp trao đổi về việc huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030. Tham dự phiên họp có đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giáo dục và Đào tạo và một số chuyên gia, cán bộ của các Vụ, đơn vị của Ủy ban Dân tộc.
Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng

Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 22:38, 25/01/2021
Trung tâm Báo chí Đại hội XIII trân trọng gửi các cơ quan báo chí toàn văn Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng (ngày 25 tháng 01 năm 2021)
Đại hội Đảng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế

Đại hội Đảng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế

Tin tức - PV - 19:18, 25/01/2021
Truyền thông quốc tế ngày 25/1 đã đưa tin đậm nét sự kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu diễn ra tại thủ đô Hà Nội.
Ngày 25/1, Việt Nam có thêm một ca nhập cảnh mắc COVID-19, được cách ly ngay

Ngày 25/1, Việt Nam có thêm một ca nhập cảnh mắc COVID-19, được cách ly ngay

Tin tức - PV - 19:11, 25/01/2021
Từ 18 giờ ngày 24/1 đến 18 ngày 25/1, Việt Nam có thêm 1 ca mắc mới COVID-19, là ca nhập cảnh từ Indonesia được cách ly ngay. Cũng trong ngày, có 14 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Bộ đội Biên phòng Hà Giang: Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép

Bộ đội Biên phòng Hà Giang: Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép

Pháp luật - Minh Thu - 17:46, 25/01/2021
Những ngày cuối năm, là thời điểm mà trên địa bàn tỉnh Hà Giang, số lượng công dân trở về từ nước ngoài, nhập cảnh trái phép gia tăng đột biến. Để ngăn chặn tình trạng này, lực lượng Bộ đội biên phòng (BĐBP) tỉnh Hà Giang đã tăng cường quân số, lập các chốt chặn, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, không để lọt trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép, gây bất ngờ, bị động trong công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học và Khoa học quốc tế

Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học và Khoa học quốc tế

Giáo dục - Nguyệt Anh - 17:42, 25/01/2021
Kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế lần thứ 17 (IMSO 2021) vừa kết thúc tốt đẹp với Lễ bế mạc và trao giải được tổ chức tại Indonesia theo hình thức trực tuyến. Đội tuyển Việt Nam đã đoạt 2 Huy chương Vàng.
Tết đang ngày càng ấm hơn

Tết đang ngày càng ấm hơn

Môi trường sống - PV - 17:31, 25/01/2021
30 năm qua, tất cả các Tết Nguyên đán có rét đậm rét hại đều xảy ra từ năm 2013 trở về trước. Từ năm 2014 đến nay, không năm nào rét đậm rơi vào 2 ngày là 30 và mùng 1 Tết.
Triển lãm

Triển lãm "Mùa xuân đất nước"

Tin tức - Nguyệt Anh - 17:04, 25/01/2021
Chào mừng thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIII, Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2021) và Mừng Xuân Tân Sửu 2021, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ khai mạc triển lãm điêu khắc "Mùa xuân đất nước" vào ngày 28/1.
Cẩn trọng trước những thủ thật gắn cây cảnh giả trong ngày Tết

Cẩn trọng trước những thủ thật gắn cây cảnh giả trong ngày Tết

Xã hội - PV - 17:03, 25/01/2021
Những ngày cuối năm, nhu cầu mua cây cảnh về trang hoàng nhà cửa tăng cao, thị trường cây cảnh vì thế mà nhộn nhịp, tấp nập người mua, người bán hơn ngày thường. Lợi dụng dịp này, nhiều tiểu thương đã làm giả các bộ phận của cây cảnh như gắn hoa, quả, lá… vào cây một cách rất tinh vi để đánh lừa người tiêu dùng hòng kiếm lời.
Không để xảy ra khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021

Không để xảy ra khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021

Kinh tế - PV - 16:46, 25/01/2021
Bộ Công Thương cho biết, để không xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021, ngoài việc chuẩn bị nguồn nguồn cung hàng hóa thiết yếu với lượng tăng trung bình từ 7 - 22% so với năm ngoái, các doanh nghiệp phân phối cũng xây dựng chương trình khuyến mại, kế hoạch bán hàng online nhằm đáp ứng yêu cầu nhanh nhất cho người tiêu dùng.