Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trăn trở cùng giáo dục nghề nghiệp: Nhiều rào cản (Bài 1)

Sỹ Hào - 10:41, 10/06/2020

Luật Giáo dục năm 2019, có hiệu lực từ 1/7/2020, có quy định học sinh (HS) tốt nghiệp THCS, tham gia học nghề theo mô hình 9+ (vừa học nghề vừa học văn hóa) có thể đăng ký học các bậc học cao hơn, hệ chính quy (cao đẳng, đại học). Nhưng để quy định này đi vào thực tiễn thì phải tháo gỡ những nút thắt trong nhận thức về giáo dục nghề nghiệp (GDNN) cũng như trong đào tạo liên thông.

Học nghề hiện đang là lựa chọn của một số ít học sinh.
Học nghề hiện đang là lựa chọn của một số ít học sinh.


Thực trạng hàng trăm nghìn sinh viên (SV) cao đẳng, đại học (CĐ, ĐH) đã ra trường nhưng đang thất nghiệp vẫn chưa đủ để thay đổi nhận thức của phụ huynh có con em chuẩn bị tốt nghiệp THCS. Họ vẫn hướng con em mình thi THPT, để lên CĐ, ĐH mà không chọn con đường học nghề.

Tâm lý khoa bảng

Thời điểm này, hàng triệu HS lớp 9 trên cả nước đang bước vào những ngày cuối cùng của năm học cuối cấp THCS. Thi vào lớp 10 là lựa chọn ưu tiên của đại đa số HS, còn lựa chọn học nghề chắc chắn sẽ không nhiều, khi mà tâm lý khoa bảng vẫn rất nặng nề.

Theo thống kê của Vụ Đào tạo chính quy - Tổng cục GDNN (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), mỗi năm cả nước có khoảng 1,2 triệu HS tốt nghiệp THCS. Trong đó, trên 70% HS chọn học tiếp lên THPT, chỉ có khoảng 15% HS lựa chọn học nghề; số còn lại tham gia thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp.

Cũng theo phân tích của Vụ này, số HS tốt nghiệp lớp 9 lựa chọn học nghề những năm qua đại đa số sinh sống ở nông thôn, hoàn cảnh gia đình khó khăn. Còn HS ở thành phố, thi vào lớp 10 gần như là con đường bắt buộc. Vì thế, ở những thành phố lớn, tỷ lệ HS học tiếp lên THPT rất cao, như Hà Nội là 75%, TP. Hồ Chí Minh là 77%…

Một trong những nguyên nhân chính khiến ít HS lựa chọn học nghề là do “sức ép” từ phụ huynh. Một nếp nghĩ phổ biến lâu nay của các bậc phụ huynh là, con em vừa tốt nghiệp lớp 9 vẫn còn “non” khi chọn học nghề để lập nghiệp. Hơn nữa, đại đa số phụ huynh đều mong muốn con em học tiếp lên THPT, rồi học lên CĐ, ĐH. Chính tâm lý này nên phụ huynh tự chọn tương lai cho con em mình, trong khi có không ít HS không có đủ năng lực vẫn bị “đẩy” lên học THPT.

Hạn chế trong chính sách

Chính tâm lý thích học lên cao, không cần biết xin được việc hay không đã dẫn tới thực trạng, hàng trăm nghìn SV CĐ, ĐH đã ra trường nhưng đang thất nghiệp. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), hết năm 2019, cả nước vẫn còn hơn 100.000 người thất nghiệp có trình độ ĐH, chưa tính trình độ CĐ.

Ngoài nguyên nhân từ phía phụ huynh, việc số lượng HS học nghề thấp một phần còn do những hạn chế trong phân luồng HS sau THCS. Đặc biệt, một rào cản khiến HS không mặn mà với GDNN là ở chính sách tuyển sinh ĐH hiện quá “mở”, tác động không nhỏ đến công tác phân luồng HS.

Thực tế cho thấy, từ khi Bộ GD&ĐT thực hiện đồng thời chính sách thi tuyển sinh ĐH với điểm sàn chung thấp và xét tuyển sinh ĐH, CĐ thông qua xét điểm học bạ THPT thì cơ hội để HS tốt nghiệp THPT vào học ĐH được mở rộng hơn. Hệ lụy là luồng HS tốt nghiệp THCS và THPT vào hệ thống GDNN thấp, các cơ sở GDNN càng khó khăn hơn trong tuyển sinh, trong thu hút HS vào học. Hậu quả là hầu hết các cơ sở GDNN trong nhiều năm gần đây chưa năm nào đạt được chỉ tiêu tuyển sinh được giao.

Thực trạng này khiến cho phân luồng HS sau THCS và THPT không đạt được mục tiêu đặt ra. Đề án “Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018 - 2025” đặt mục tiêu đến năm 2021 đạt 30% HS sau THCS vào học các trường nghề. Nhưng đến thời điểm này, tỷ lệ này mới chỉ đạt 15%.

Để đạt mục tiêu phân luồng HS sau THCS, cùng với việc xóa bỏ tâm lý “khoa bảng” thì những giải pháp liên thông trong đào tạo cần được các cấp, ngành chú trọng. Nội dung này sẽ được Báo Dân tộc và Phát triển phản ánh trong số báo tiếp theo.

Tin cùng chuyên mục
Thực hiện chính sách dân tộc tại Quảng Bình:  Đổi thay từ nếp nghĩ, cách làm

Thực hiện chính sách dân tộc tại Quảng Bình: Đổi thay từ nếp nghĩ, cách làm

“Trước đây, cuộc sống của bà con rất bấp bênh, phụ thuộc vào việc trồng lúa rẫy. Nhờ sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước, nên cuộc sống bà con ổn định hơn; con cháu trong bản đều được đến trường học chữ, bà con trong bản rất phấn khởi. Chưa bao giờ tôi thấy bản làng cũng như đời sống của bà con có sự đổi thay đổi lớn như hôm nay…”. Đó là những chia sẻ của ông Hồ Khiên, dân tộc Chứt ở bản Tà Vờng, xã Trọng Hóa, Minh Hóa (Quảng Bình) khi nói về những đổi thay trên quê hương nhờ chính sách dân tộc.
Tin nổi bật trang chủ
Cảnh báo tình trạng học sinh tảo hôn

Cảnh báo tình trạng học sinh tảo hôn

Giáo dục - Trọng bảo - 2 giờ trước
Trong năm học 2019 - 2020, toàn tỉnh Lào Cai đã có hàng trăm học sinh nghỉ học do lấy vợ, lấy chồng. Thực trạng này gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng tảo hôn đối với học sinh vùng cao sau bao nỗ lực ngăn chặn, nay lại tiếp tục gia tăng.
Chư Păh (Gia Lai): Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Chư Păh (Gia Lai): Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Người có uy tín - Thùy Dung - Phương chi - 2 giờ trước
Huyện Chư Păh (Gia Lai) có hơn 50% là người DTTS. Toàn huyện hiện có 73 Người có uy tín. Những năm qua, Người có uy tín ở huyện đã có rất nhiều đóng góp trong việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm, đoàn kết xây dựng nông thôn mới (NTM). Đồng thời truyền tải các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến các thôn, làng đồng bào DTTS.
Thanh Hóa: Thí sinh khu vực miền núi tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 được hỗ trợ suất ăn miễn phí

Thanh Hóa: Thí sinh khu vực miền núi tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 được hỗ trợ suất ăn miễn phí

Giáo dục - PV - 2 giờ trước
Trước diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và dịch COVID-19, để giúp các điểm thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2020 trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa giảm bớt khó khăn, UBND tỉnh Thanh Hóa quyết định hỗ trợ 100 triệu đồng (bằng nguồn xã hội hóa) cho ba huyện Mường Lát, Quan Sơn và Quan Hóa, để hỗ trợ suất ăn miễn phí cho thí sinh trong các ngày diễn ra kỳ thi. Theo đó, huyện Mường Lát được hỗ trợ 40 triệu đồng, huyện Quan Hóa và Quan Sơn mỗi đơn vị được hỗ trợ 30 triệu đồng.
Nét đẹp trong đám cưới của người Pu Péo

Nét đẹp trong đám cưới của người Pu Péo

Sắc màu 54 - PV - 2 giờ trước
Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh, trong tổng số 22 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang thì Pu Péo là dân tộc có ít người hơn cả. Toàn tỉnh chỉ có khoảng 20 nóc nhà của người Pu Péo, sống rải rác ở vùng sâu, vùng xa của các huyện Yên Sơn, Chiêm Hóa. Mặc dù vậy, người Pu Péo vẫn giữ gìn những nét văn hoá truyền thống, phong tục, tập quán độc đáo, trong đó nổi bật là nét đẹp trong đám cưới.
Lấy phát triển kinh tế làm đòn bẩy

Lấy phát triển kinh tế làm đòn bẩy

Kinh tế - Tùng Nguyên - 3 giờ trước
Xây dựng nông thôn mới (NTM) thực chất không phải là làm thay đổi diện mạo nông thôn về hình thức, mà bản chất là nâng cao đời sống của người dân, trước hết về phương diện kinh tế. Đây là mục tiêu, nhưng đồng thời cũng là giải pháp quan trọng nhất.
Lạng Sơn: Thực trạng thừa, thiếu nhà văn hóa thôn sau sáp nhập

Lạng Sơn: Thực trạng thừa, thiếu nhà văn hóa thôn sau sáp nhập

Sắc màu 54 - Nông Hồng - 4 giờ trước
Sau khi sáp nhập, các thôn, bản vào cuối năm 2019, Lạng Sơn đã xảy ra tình trạng nơi thừa, nơi thiếu nhà văn hóa thôn, xã, khối phố. Thực trạng này ít nhiều đang ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả sinh hoạt, hội họp của người dân tại các thôn…
Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách (Bài 1)

Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách (Bài 1)

Sức khỏe - Sỹ Hào - 7 giờ trước
Vừa tham gia chăm sóc sức khỏe ban đầu, các nhân viên YTTB cũng là những tuyên truyền viên tích cực hướng dẫn người dân chủ động phòng, chống dịch bệnh. Nhưng hạn chế hiện nay là, đa số nhân viên YTTB kiêm nhiều nhiệm vụ, nhiều trường hợp không bảo đảm chuyên môn…
Ước mơ và kỳ tích

Ước mơ và kỳ tích

Phóng sự - Ký sự - PV - 7 giờ trước
Cách đây hơn một năm, chúng tôi được anh Ngô Quốc Cường, Bí thư Đảng ủy xã Y Tý đưa lên thôn Phan Cán Sử là thôn cao nhất xã Y Tý để giới thiệu mô hình trồng cây đương quy giúp người dân giảm nghèo. Lần ấy ai cũng hãi hùng vì đường lên thôn dốc, gập ghềnh và nguy hiểm, thôn cũng chỉ có những ngôi nhà đất đơn sơ. Vậy mà nay có dịp trở lại, Phan Cán Sử đã thay “áo mới” khiến chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng.
Thăng trầm cùng đá

Thăng trầm cùng đá

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 8 giờ trước
Hàng chục năm nay, chợ đá quý Lục Yên, thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên (Yên Bái) trở thành chợ đá quý nổi tiếng mà dân buôn đá quý, người sành ngọc, khách du lịch khắp nơi tìm đến. Ở đây, ngoài những viên đá quý lên đến cả trăm triệu, cả tỷ đồng, còn có những chuyện kỳ thú, những quy tắc ngầm trong phiên chợ đá này cũng khiến người kinh doanh bên ngoài, hay khách đến mua phải ngỡ ngàng.
Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang): Tạo đột phá trong phát triển vùng dân tộc thiểu số

Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang): Tạo đột phá trong phát triển vùng dân tộc thiểu số

Sự kiện - Bình luận - Thúy Hồng - 8 giờ trước
Nhiệm kỳ 2015 - 2020, với tinh thần đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, Đảng bộ huyện Lục Nam (Bắc Giang) đã lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp tổ chức triển khai thực hiện và đã đạt được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực, hoàn thành và hoàn thành vượt mức 17/17 chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXI đã đề ra, tạo “đòn bẩy” đưa huyện Lục Nam trở thành huyện phát triển khá của tỉnh Bắc Giang.