Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Sỹ Hào - 10:02, 20/11/2019

Mỗi năm ngân sách nhà nước đã chi hàng nghìn tỷ đồng để thực hiện các chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên DTTS. Tuy nhiên, do vẫn tiếp cận ở góc độ “cào bằng” nên nhiều chính sách chưa phát huy hiệu quả trong công tác giáo dục dân tộc

Tạo cơ hội để học sinh DTTS nâng cao trình độ là nền tảng tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng DTTS và miền núi. (Ảnh minh họa)
Tạo cơ hội để học sinh DTTS nâng cao trình độ là nền tảng tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng DTTS và miền núi. (Ảnh minh họa)

Bài 3: Thay hỗ trợ bằng trao cơ hội

Hỗ trợ gạo cho học sinh ở “vựa lúa”?

Chính sách hỗ trợ học sinh và trường phổ thông ở xã, thôn bản đặc biệt khó khăn (ĐBKK) theo Nghị định 116/2016/NĐ - CP, ngày 18/7/2016 là một trong những chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục vùng đồng bào DTTS mang lại hiệu quả rõ rệt. Mục tiêu của chính sách là giúp học sinh bảo đảm những điều kiện tối thiểu (ăn ở, đi lại…) để theo đuổi con đường học tập. Nhưng cũng vì hướng tới mục tiêu này, nên chính sách có xu hướng “cào bằng” tất cả mọi đối tượng thụ hưởng, thể hiện rõ nét ở hình thức hỗ trợ.

Lấy nội dung hỗ trợ gạo làm dẫn chứng, theo “khung” chính sách thì mỗi học sinh thuộc diện thụ hưởng sẽ được hỗ trợ 15kg gạo/tháng. Đây là quy định “cứng”, áp dụng cho tất cả mọi học sinh ở tất cả các vùng miền, vì thế khi triển khai đã có những “độ vênh” nhất định.

Như tỉnh Sóc Trăng, học kỳ I năm học 2019 - 2020, toàn tỉnh có gần 13.100 học sinh được hỗ trợ gạo. Đến ngày 30/10/2019, Tổng cục Dự trữ nhà nước đã hoàn thành xuất cấp hơn 982 tấn gạo để Sóc Trăng thực hiện chính sách.

Nhưng trên thực tế, trong gần 13.100 học sinh ở Sóc Trăng thuộc diện thụ hưởng, không phải em nào cũng cần được hỗ trợ gạo. Tại Hội thảo về phát triển giáo dục dân tộc được tổ chức giữa năm 2019 ở Đăk Nông, ông Nguyễn Viết Mười, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sóc Trăng cho rằng, Sóc Trăng là “vựa lúa”, vì vậy việc cấp gạo cho học sinh DTTS ở đây là không phù hợp.

Không chỉ Sóc Trăng mà ở những địa phương “chuyên lúa” khác, việc hỗ trợ gạo cho học sinh là không “trúng” nhu cầu. Đó là chưa nói tới việc, mỗi học sinh được nhận gạo hỗ trợ 9 tháng/năm học, tương ứng là 135kg gạo/năm học, được chia làm 2 đợt nhận gạo. Điều này gây khó khăn cho học sinh và phụ huynh trong việc bảo quản, không tránh khỏi việc sử dụng gạo lãng phí, không đúng mục đích…

Tháo gỡ những bất cập

Bất cập trong nội dung hỗ trợ gạo theo Nghị định 116/2016/NĐ - CP là do quan điểm “cào bằng” mọi đối tượng thụ hưởng mà không phân định đặc điểm vùng miền. Nhiều ý kiến cho rằng, để chính sách phù hợp hơn, cần thay đổi hình thức hỗ trợ; trong đó nhiều ý kiến tán thành thay việc hỗ trợ gạo bằng hỗ trợ tiền cho học sinh.

Thực tế, bằng cách này hay cách khác, việc hỗ trợ học sinh để phát triển giáo dục vùng DTTS và miền núi phải được nhìn nhận ở tầm vĩ mô; nếu chỉ thay đổi hình thức để phù hợp với từng địa phương cụ thể thì rất khó thực hiện. Điều quan trọng nhất để phát triển giáo dục dân tộc phải thay đổi tư duy trong xây dựng chính sách, đó là thay hỗ trợ bằng tạo cơ hội cho học sinh DTTS.

Hiện nay, trong 12 chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục vùng DTTS và miền núi đều xoay quanh yếu tố “hỗ trợ”, nhằm “kéo” tất cả các cộng đồng DTTS gần nhau hơn về mặt khoảng cách. Đây là nỗ lực để “không ai bị bỏ lại phía sau”, nhưng lại vô tình tạo ra bất hợp lý trong thực hiện chính sách.

Lấy chính sách cử tuyển (đại học, cao đẳng...) làm dẫn chứng, chính sách này đang tập trung phần lớn vào học sinh dân tộc rất ít người và học sinh DTTS sinh sống ở địa bàn ĐBKK. Nhưng hiện giáo dục vùng DTTS và miền núi đã có chuyển biến rõ nét, định hướng này cần phải thay đổi.

Bởi thực tế, nếu giữ nguyên quan điểm như trước thì chính sách này đang khiến nhiều học sinh không được ưu tiên cử tuyển, dù học lực khá hơn, đang mất đi cơ hội được nhận hỗ trợ từ chính sách để tiếp tục nâng cao trình độ, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng DTTS và miền núi.

Việc thay đổi quan điểm từ hỗ trợ sáng tạo cơ hội không chỉ ở chính sách cử tuyển, mà là định hướng cho tất cả các chính sách phát triển giáo dục dân tộc, từ đó tạo cơ hội học tập suốt đời ở khu vực này. Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bước đột phá trong thực hiện chính sách dân tộc

Bước đột phá trong thực hiện chính sách dân tộc

Đại hội lần thứ XIII của Đảng đánh dấu bước đột phá trong lĩnh vực công tác dân tộc khi Đảng ta xác định, trong quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc phải chú trọng đến tính đặc thù của từng vùng có đông đồng bào DTTS. Chủ trương của Đảng đã được cụ thể hóa trong các nghị quyết phát triển vùng có tầm nhìn đến năm 2045, được Bộ Chính trị ban hành trong năm 2022, mở ra cơ hội phát huy tiềm năng, thế mạnh của từng vùng gắn với bản sắc văn hóa của từng dân tộc để phát triển bền vững.
Thủ tướng: Vừa cải tạo, nâng cấp đường sắt Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, vừa nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Thủ tướng: Vừa cải tạo, nâng cấp đường sắt Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, vừa nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Thời sự - PV - 20:10, 26/01/2023
Chiều ngày 26/1 (mùng 5 Tết), sau khi kiểm tra, đôn đốc dự án cao tốc Nha Trang - Cam Lâm, tại ga Tháp Chàm, Tp. Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự Lễ ra quân Dự án nâng cấp tuyến đường sắt Nha Trang - Sài Gòn và chúc Tết cán bộ, công nhân viên tham gia Dự án và các bộ, nhân viên ga Tháp Chàm.
Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Quảng Ninh: Hàng vạn du khách thập phương về Đền Cửa Ông đầu năm

Tin địa phương - Mỹ Dung - 19:09, 26/01/2023
Trong những ngày đầu Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, hàng vạn lượt du khách thập phương về Đền Cửa Ông, Tp. Cẩm Phả (Quảng Ninh) cầu an, xin lộc đầu năm.
Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Lễ chùa đầu năm, nét đẹp văn hóa của người Việt

Tìm trong di sản - PV - 16:06, 26/01/2023
Tết Nguyên đán là lễ tết quan trọng nhất của người Việt. Từ bao đời nay, Tết là dịp để mọi người hướng về nguồn cội, đoàn tụ sum vầy, nghỉ ngơi vui chơi sau một năm làm việc nhọc nhằn, vất vả.
Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Phú Yên: Cùng người Tày, Nùng đón Tết vui Xuân

Xã hội - PV - 15:49, 26/01/2023
Theo phong trào kinh tế mới, nhiều cộng đồng DTTS phía Bắc chọn xã Ea Ly, huyện Sông Hinh (Phú Yên) là nơi an cư lạc nghiệp. Tập quán, văn hóa có nhiều nét tương đồng, người Tày, Nùng ở đây sống xen kẽ nhau và đón tết Nguyên đán theo phong tục truyền thống của dân tộc.
Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Tự hào nữ sinh dân tộc thiểu số

Đường đến ước mơ - PV - 15:35, 26/01/2023
Năm 2022 khép lại với nhiều dấu ấn tích cực của ngành Giáo dục tỉnh Bình Phước. Trong đó, em Chu Thị Huyền, dân tộc Nùng, học sinh lớp 12D, Trường THPT chuyên Quang Trung (Tp. Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) là 1 trong 142 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022 được Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tuyên dương vào đầu tháng 12/2022.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về: Chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại tỉnh Thái Nguyên; Chủ tịch nước tham dự chương trình Tết Nhân ái Xuân Quý Mão 2023 tại huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang; Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc thăm, chúc Tết đồng bào DTTS tại các địa phương… cùng một số thông tin về công tác dân tộc, tôn giáo, văn hóa - xã hội nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người dân ở Đăk Pao thoát nghèo nhờ từ bỏ "ma men" của tác giả Tiêu Dao
Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Mang mùa Xuân đến với đồng bào DTTS

Chính sách dân tộc - PV - 15:11, 26/01/2023
Xuân này, đồng bào DTTS đang sinh sống tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận rất phấn khởi, vì các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, kịp thời, qua đó góp phần giúp đồng bào DTTS và miền núi ổn định cuộc sống.
Thực hiện quy định mới về lệ phí đăng ký cư trú từ 5/2/2023

Thực hiện quy định mới về lệ phí đăng ký cư trú từ 5/2/2023

Văn bản chính sách mới - Như Ý - 14:15, 26/01/2023
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 75/2022/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp và quản lý lệ phí đăng ký cư trú. Theo đó, người dân trên cả nước khi đăng ký thường trú, tạm trú, gia hạn tạm trú, tách hộ sẽ đóng cùng mức lệ phí, từ 5.000 – 20.000/lượt.
Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Tin tức - PV - 14:05, 26/01/2023
Lễ hội kỷ niệm 234 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm 2023 diễn ra từ 6 - 16h ngày 26/1 (mùng 5 Tết Quý Mão). Năm nay, Lễ hội được chuẩn bị và tổ chức công phu.
Tuyển sinh 2023: Những điểm mới thí sinh cần lưu ý

Tuyển sinh 2023: Những điểm mới thí sinh cần lưu ý

Giáo dục - T.Hợp - 13:56, 26/01/2023
Kỳ tuyển sinh năm 2023 sẽ có một số thay đổi so với năm 2022. Rút ngắn thời gian xét tuyển đại học, quy định mới về cách tính và áp dụng điểm ưu tiên là hai điểm mới nổi bật trong tuyển sinh đại học năm 2023.
Các cơ quan báo chí đóng góp vào thành công của Quốc hội và sự phát triển chung của đất nước

Các cơ quan báo chí đóng góp vào thành công của Quốc hội và sự phát triển chung của đất nước

Thời sự - PV - 22:59, 25/01/2023
Chiều tối 25/1, phát biểu khi đến thăm, chúc Tết cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động Báo Đại biểu Nhân dân và Truyền hình Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị đội ngũ lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên, người lao động hai đơn vị tiếp tục đoàn kết, tương trợ lẫn nhau bởi sự phát triển của hai cơ quan đóng góp cho thành công của Quốc hội, và thành công của Quốc hội sẽ đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.