Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tết Khu cù tê đặc trưng văn hóa của người La Chí

PV - 09:30, 13/01/2018

Với đồng bào dân tộc La Chí tại bản Díu, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang thì Tết Khu cù tê có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống của đồng bào. Bởi, nói đến người La Chí người ta sẽ nghĩ ngay đến Tết Khu cù tê và ngược lại. Năm 2014 Tết Khu cù tê đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tết Khu cù tê còn có tên gọi khác là Cu cù tê là ngày lễ lớn nhất trong năm của người La Chí, tỉnh Hà Giang. Ông Lương Đức Khương, Hội Nghệ nhân dân gian bản Díu, huyện Xín Mần cho biết: Tết Khu cù tê được diễn ra vào ngày 1/7 âm lịch. Đây là thời điểm sau khi bà con đã cấy xong, làm lễ để mong cho một mùa màng bội thu, cả làng bình yên và có được sức khỏe tốt. Trong lễ cúng thì thịt trâu là thực phẩm bắt buộc phải có để cúng tổ tiên.

Trưởng tộc làm lễ cúng mời tổ tiên về ăn Tết. Trưởng tộc làm lễ cúng mời tổ tiên về ăn Tết.

 

Theo phong tục truyền thống của người La Chí, bà con chỉ thờ cúng những người đã mất tính từ 3 đời trở lại tại nhà của trưởng tộc của các dòng họ. Đồ lễ cúng gồm: Sừng trâu (biểu hiện cho chiếc chén mời tổ tiên), củ gừng (tượng trưng cho lời mời gọi tổ tiên về ăn Tết), sọt tre (tượng trưng cho bát, đĩa đựng thức ăn đồ cúng mời tổ tiên), chén vại (để rót rượu mời tổ tiên), thịt trâu, thịt lợn, rượu hoẵng.

Sau khi chuẩn bị xong đồ lễ, trưởng tộc bắt đầu đọc bài cúng với nội dung mời tổ tiên của người La Chí về ăn Tết cùng dân bản, cùng ăn thịt trâu mà dân bản nuôi được, cùng ăn xôi mà dân bản trồng được, cùng uống rượu ngọt (rượu hoẵng) như tấm lòng thơm thảo của dân bản có ý nghĩa cầu mong cho cây lúa tốt tươi, mùa màng bội thu, cầu cho dân bản sức khỏe, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Kế tiếp, trưởng tộc buộc củ gừng vào sợi chỉ cầm bên tay phải, tay trái cầm sừng trâu, bên trong đựng rượu hoẵng, miệng đọc bài cúng ba đời trở lại. Trưởng tộc sẽ mời các linh hồn là nam giới trước tiên, các linh hồn này về sẽ nhập vào những người phụ giúp việc cho trưởng tộc.

Kết thúc phần cúng là màn đánh chiêng trống. Điệu múa trống, múa chiêng thể hiện sự vui mừng phấn khởi của dân bản sau một năm trồng trọt chăn nuôi, mùa màng bội thu và cũng là sự tôn kính và cảm ơn tổ tiên đã phù hộ cho dân bản sức khỏe, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Khi tiếng trống của người phụ giúp cuối cùng dừng lại cũng là lúc nghi lễ kết thúc. Chủ nhà dọn mâm mời tất cả mọi người tham dự uống rượu, ăn thịt trâu.

Màn đánh trống, chiêng của người phụ giúp trưởng tộc trong buổi lễ. Màn đánh trống, chiêng của người phụ giúp trưởng tộc trong buổi lễ.
Đồng bào hát giao duyên sau phần cúng lễ đã xong. Đồng bào hát giao duyên sau phần cúng lễ đã xong.

 

Cũng theo ông Khương, đồng bào La Chí luôn có ý thức bảo tồn, truyền dạy cho con cháu những nét đẹp, ý nghĩa của ngày Tết. Trong mỗi gia đình, nhà nào có người lớn tuổi sẽ dạy lại cho con cháu, nếu nhà nào không có người lớn tuổi, thì các thế hệ trẻ sẽ được các thành viên trong Hội Nghệ nhân của bản truyền dạy lại. Mới đây, đồng bào La Chí ở bản Díu đã tái hiện lại không gian ngày Tết tại Làng văn hóa, Du lịch các Dân tộc Việt Nam.

Tết Khu cù tê của người La Chí có lịch sử lâu đời, Tết còn là dịp để người trong dòng tộc, cộng đồng ở khắp nơi về sum họp, tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong cuộc sống ấm no, hạnh phúc, qua đó góp phần duy trì và gắn kết cộng đồng, dân tộc. Năm 2014, đồng bào La Chí vui mừng khi Tết Khu cù tê được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

HỒNG MINH

Tin cùng chuyên mục
Ngành Du lịch trong đại dịch: Tận dụng xu hướng mới có chọn lọc (Bài 3)

Ngành Du lịch trong đại dịch: Tận dụng xu hướng mới có chọn lọc (Bài 3)

Không thể phủ nhận những hiệu quả truyền thông về du lịch, văn hóa được lan tỏa khi quảng bá trên các nền tảng số. Tuy nhiên, cần phải có một "màng lọc" để kiểm duyệt nội dung được đăng tải trên các mạng xã hội, đặc biệt là những nội dung liên quan đến văn hóa dân tộc thiểu số ̣(DTTS). Bên cạnh đó, để đáp ứng nhu cầu phát triển, cần đồng bộ các giải pháp từ nhiều ngành, chứ không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân, hay riêng ngành Du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Vị thế mới của phụ nữ dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk

Vị thế mới của phụ nữ dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk

Xã hội - Xuân Hoà - 7 phút trước
Qua 15 năm thực hiện Nghị quyết 24 của BCH Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc, tỉnh Đắk Lắk đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong hỗ trợ phát triển vùng đồng bào DTTS. Đặc biệt là vai trò, vị thế của phụ nữ DTTS ngày càng được khẳng định, nâng cao.
Lao động hồi hương và câu chuyện an sinh: Giải bài toán việc làm không dễ (Bài 2)

Lao động hồi hương và câu chuyện an sinh: Giải bài toán việc làm không dễ (Bài 2)

Xã hội - Lê Hường - Phan Trọng - 17 phút trước
Mặc dù được chính quyền các cấp, đoàn thể và Nhân dân quê nhà giúp đỡ, hỗ trợ, song sâu thẳm trong trái tim, suy nghĩ của mỗi người lao động hồi hương đang bộn bề trăn trở. Bởi thực tế, nhiều lao động sau khi từ TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam trở về quê hương, không dễ gì bắt nhịp ngay được với cuộc sống và tìm được việc làm ổn định, có thu nhập.
Con đường thoát nghèo của Lý Sèo Phù

Con đường thoát nghèo của Lý Sèo Phù

Kinh tế - Phạm Văn Phú - 1 giờ trước
Chọn một lối sống tích cực, đề ra mục tiêu và tìm mọi cách vượt lên hoàn cảnh khó khăn để xây dựng một cuộc sống ấm no hơn, đó là con đường anh Lý Sèo Phù, dân tộc Mông, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên (Hà Giang) đã lựa chọn.
Tạo sinh kế lâu dài cho người dân từ chính sách bảo vệ rừng

Tạo sinh kế lâu dài cho người dân từ chính sách bảo vệ rừng

Môi trường sống - Phương Ly - 1 giờ trước
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) cho người dân trên địa bàn tỉnh Lai Châu được triển khai những năm qua đã mang lại hiệu quả tích cực về kinh tế-xã hội, môi trường. Đặc biệt là nâng cao nhận thức, tạo sinh kế ổn định, lâu dài cho người dân, góp phần bảo vệ và tăng tỷ lệ che phủ rừng.
Đổi mới để bảo tồn văn hóa truyền thống trước đại dịch ở Malaysia

Đổi mới để bảo tồn văn hóa truyền thống trước đại dịch ở Malaysia

Nhìn ra thế giới - Duy Ly - 1 giờ trước
Có một điều chắc chắn rằng, cuộc khủng hoảng do Covid-19 gây ra đã khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng kỹ thuật số đối với bảo tồn và phát triển văn hóa. Đối mặt với những tác động của đại dịch, nhiều cơ quan, tổ chức di sản cũng như các doanh nghiệp vừa và nhỏ (MSME) trong lĩnh vực này ở Malaysia đã phải chuyển các dịch vụ vật lý của họ sang dịch vụ kỹ thuật số và duy trì kết nối với khán giả của họ thông qua các kênh này.
TP. Hồ Chí Minh: Cần có giải pháp hỗ trợ người lang thang, vô gia cư trong tình hình mới

TP. Hồ Chí Minh: Cần có giải pháp hỗ trợ người lang thang, vô gia cư trong tình hình mới

Xã hội - Lê Vũ - 1 giờ trước
Tại một đô thị đông dân như TP. Hồ Chí Minh, với rất nhiều thành phần xã hội sinh sống và làm việc, thì tình trạng nhiều người lang thang, cơ nhỡ, vô gia cư, xin ăn tập trung luôn là một vấn đề khó giải quyết. Tuy nhiên trong tình hình mới, khi Thành phố đang vừa phục hồi đời sống kinh tế, vừa phòng chống dịch Covid-19, thì vấn đề này cũng đang cần những giải pháp hữu hiệu hơn.

"Cây đại thụ" ở bản Sang Đốm

Người có uy tín - Văn Hoa - 1 giờ trước
Với người dân ở bản Sang Đốm, xã Nghĩa Lợi, thị xã Nghĩa Lộ (Yên Bái) ông Lường Trung Lập, sinh năm 1953, dân tộc Thái, là một "cây đại thụ". Không chỉ tiên phong trong phát triển kinh tế, ông còn hỗ trợ người dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Với nhiều việc làm thiết thực và hiệu quả, ông được Nhân dân tin yêu và bầu là Người có uy tín.
Chàng trai phố núi khởi nghiệp từ nấm đông trùng hạ thảo

Chàng trai phố núi khởi nghiệp từ nấm đông trùng hạ thảo

Kinh tế - Đoàn Dũng - 1 giờ trước
Năm 2019, tốt nghiệp cử nhân ngành Công nghệ Sinh học tại Trường Đại học Tây Nguyên, chàng cử nhân trẻ Trương Hoàng Ký (SN 1997) ở phường Ea Tam, TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk đã chọn khởi nghiệp từ nấm đông trùng hạ thảo.
Sóc Trăng: Tìm giải pháp tạo việc làm cho đồng bào Khmer hồi hương

Sóc Trăng: Tìm giải pháp tạo việc làm cho đồng bào Khmer hồi hương

Xã hội - Hồng Diễm - 2 giờ trước
Do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, số người đi làm ăn xa trở về các địa phương trong tỉnh Sóc Trăng tăng đột biến. Tính từ đầu tháng 10 đến nay, đã có trên 50.000 người trở về, trong đó có rất đông là người DTTS, người dân sinh sống ở vùng ĐBKK, bãi ngang. Vì vậy ngoài việc bảo đảm an sinh xã hội trong thời gian cách ly, vấn đề tạo việc làm cho lao động hồi hương, rất cần được chính quyền địa phương quan tâm ưu tiên tìm giải pháp.
Lốc xoáy làm 45 nhà dân ở Quảng Ngãi bị hư hỏng

Lốc xoáy làm 45 nhà dân ở Quảng Ngãi bị hư hỏng

Tin địa phương - PV - 6 giờ trước
Sáng 17/10, Chủ tịch UBND huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) Võ Văn Đồng cho biết, trong đêm khuya, một trận lốc xoáy kèm mưa lớn quét qua địa bàn một số xã ven biển của huyện khiến hàng loạt nhà dân bị hư hỏng.