Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tầm nhìn mới cho công tác dân tộc: Xây dựng chính sách trên nền tư duy mới (Bài cuối)

Sỹ Hào - 17:04, 22/07/2021

Chiến lược công tác dân tộc trong giai đoạn mới sẽ được thiết kế gắn với phương hướng, nhiệm vụ được đề ra trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng; với tầm nhìn dài hơi, hướng đến mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Nhưng với xuất phát điểm còn thấp so với bình quân chung cả nước, thì để thúc đẩy phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi, nhất thiết phải có cách tiếp cận riêng, nhất là ở khâu xây dựng chính sách đầu tư, hỗ trợ.

Đời sống của đồng bào DTTS hiện còn rất khó khăn (Ảnh TL)
Đời sống của đồng bào DTTS hiện còn rất khó khăn (Ảnh TL)

Đặt mục tiêu phải sát thực tế

Triển khai Nghị định 05/2011/NĐ-CP về Công tác dân tộc, ngày 12/3/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 449/QĐ-TTg, phê duyệt Chiến lược công tác dân tộc (CLCTDT) đến năm 2020. Trong Chương trình hành động thực hiện CLCTDT có 57 đề án được giao cho 14 bộ, ngành chịu trách nhiệm thực hiện.

Theo Báo cáo số 732/BC-UBDT ngày 10/6/2021 của Ủy ban Dân tộc về tổng kết CLCTDT đến năm 2020 (BC 732), trong 57 đề án, thì các bộ ngành đã hoàn thành 40 đề án; có 2 đề án lồng ghép vào chính sách đặc thù cho vùng DTTS và miền núi. 

Đáng chú ý là có 15 đề án trong CLCTDT được đề nghị không thực hiện mà để tích hợp, lồng ghép vào chính sách chung của bộ, ngành. Đây là một trong những thiếu sót đáng suy ngẫm khi thực hiện CLCTDT từ khi có Nghị định 05/2011/NĐ-CP.

Thực hiện CLCTDT đến năm 2020, Bộ Nội vụ được giao xây dựng Đề án "Chính sách đối với cán bộ xã, phường, thị trấn và cán bộ về công tác ở địa bàn ĐBKK" nhưng đề nghị tích hợp vào các chính sách chung của ngành. Do đó, đến nay, chính sách đối với cán bộ về công tác ở địa bàn ĐBKK vẫn còn nhiều bất cập trên thực tế; như Dự án thí điểm chọn 600 tri thức trẻ về công tác ở các huyện nghèo, Dự án 500 trí thức trẻ về công tác tại 500 xã ĐBKK,...

Như kỳ báo trước đã phản ánh, thực hiện CLCTDT, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) được giao xây dựng “Chính sách dạy nghề chuyên biệt và giải quyết việc làm cho con em người DTTS đến năm 2020”. 

Nhưng Bộ này đề nghị không thực hiện, mà tích hợp vào chính sách dạy nghề chung của ngành là Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg, ngày 17/11/2009 (gọi tắt là Đề án 1956).

Những hạn chế đã được chỉ ra trong việc đào tạo nghề cho lao động người DTTS những năm qua, một phần do sự “tích hợp” này. Theo BC 732, giai đoạn 2011 – 2016, có khoảng 690 nghìn lao động người DTTS được đào tạo nghề theo Đề án 1956; giai đoạn 2016 – 2020 là trên 800 nghìn người; nhưng trong đó khoảng 412 nghìn người là đào tạo trình độ sơ cấp, dưới 3 tháng.

Còn với giải quyết việc làm, chính sách hỗ trợ lao động người DTTS đi làm việc ở nước ngoài được xem là định hướng quan trọng; nhưng kết quả thực hiện cũng không mấy khả quan. 

Theo BC 732, giai đoạn 2009 – 2015, có 15.600 lượt người thuộc các huyện nghèo được hỗ trợ đào tạo để xuất khẩu lao động, nhưng chỉ có gần 6.200 lượt người đã đi làm việc tại các thị trường nước ngoài. Còn giai đoạn 2016 – 2019, trong 4.620 lao động được hỗ trợ để di làm việc ở nước ngoài thì chỉ có 2.117 lao động xuất cảnh.

Tương tự Bộ LĐTB&XH, thực hiện CLCTDT, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam được giao xây dựng “Chương trình hỗ trợ xây dựng mô hình dạy nghề, phát triển ngành nghề truyền thống phù hợp, nâng cao thu nhập cho phụ nữ DTTS”. Nhưng đề án này cũng không thể thực hiện do chỉ tiêu, đối tượng thụ hưởng lại trùng với Đề án 1956 của Bộ LĐTB&XH.

Khả quan hơn là việc xây dựng Đề án: “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao từ số thanh niên DTTS đang tại ngũ cho các DTTS dưới 10.000 người, cư trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng ĐBKK, khu vực biên giới” do Bộ Quốc phòng chủ trì. Đáng tiếc, dù đề án đã hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ năm 2016, nhưng đến thời điểm này vẫn chưa phê duyệt.

Tập trung thực hiện Chương trình mục tiêu

Trước yêu cầu phát triển của đất nước, nhất là triển khai thực hiện Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, dự kiến CLCTDT đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt ra những mục tiêu rất rõ ràng. Đáng chú ý là, cùng với mục tiêu giảm địa bàn ĐBKK, thì CLCTDT (dự kiến) phấn đấu đến năm 2030, thu nhập bình quân người DTTS đạt khoảng 4.000 – 4.500 USD/người/năm (dự kiến thu nhập bình quân đầu người cả nước đến năm 2030 là 7.000 – 8.000 USD).

Vị chi, dự kiến đến năm 2030, thu nhập của người DTTS sẽ bằng ½ thu nhập bình quân cả nước. Còn tại thời điểm này, theo BC 732, thu nhập bình quân của người DTTS mới chỉ bằng 0,3 lần so với thu nhập bình quân chung cả nước.

Việc làm, thu nhập cho đồng bào DTTS là bài toán cần được giải bằng những chính sách hỗ trợ trúng (Ảnh minh họa)
Việc làm, thu nhập cho đồng bào DTTS là bài toán cần được giải bằng những chính sách hỗ trợ trúng (Ảnh minh họa)

Phải khẳng định, hiện nay, vùng lõi nghèo, chậm phát triển của cả nước chính là vùng DTTS và miền núi. Vì vậy, nếu vùng DTTS và miền núi phát triển thì sẽ góp phần quan trọng vào kết quả thực hiện mục tiêu chung của quốc gia. 

Thiếu vốn thực hiện là một trong những nguyên nhân khiến các chính sách chưa đạt mục tiêu. Theo BC 732, vốn bố trí thực hiện các chương trình, dự án chưa thể hiện được tính ưu tiên đối với vùng DTTS và miền núi. Riêng với các chính sách do Ủy ban Dân tộc quản lý, nguồn lực bố trí thường chỉ đáp ứng khoảng 40 - 60% kế hoạch.

Để đạt được mục tiêu này, thì việc khắc phục những hạn chế trong xây dựng, thực thi các chính sách đầu tư, hỗ trợ trong thời gian qua cần được các cấp, ngành liên quan thực sự chú trọng, trên tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Với riêng Ủy ban Dân tộc, mới đây, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã ký ban hành Chương trình hành động của Ủy ban Dân tộc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII. 14 nhiệm vụ trong tâm trong Chương trình hành động cụ thể hóa quan điểm, đường lối, định hướng và nội dung liên quan của Nghị quyết Đại hội XIII thuộc chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Dân tộc, phù hợp tình hình trong nước và quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Chương trình hành động của Ủy ban Dân tộc là, tập trung phối hợp với các bộ, ngành, các tỉnh, thành phố triển khai có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, địa phương trong quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu, là yếu tố then chốt để hướng đến mục tiêu đến năm 2025, thu nhập bình quân của người DTTS tăng trên 2 lần so với năm 2020; giảm tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số mỗi năm trên 3% để đến năm 2030 còn dưới 10% theo chuẩn nghèo đa chiều hiện nay.

(Nội dung thông tin, tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ)

Tin cùng chuyên mục
Chuyện "sợ giàu" ở thôn Bản Phải

Chuyện "sợ giàu" ở thôn Bản Phải

Xã Tú Mịch, huyện Lộc Bình (Lạng Sơn) "về đích" nông thôn mới (NTM) năm 2020; toàn xã có 6 thôn thì có 5 thôn đạt chuẩn, trừ thôn Bản Phải, dù rằng đây là thôn có điều kiện kinh tế khá nhất của xã. Nguyên nhân là do thôn còn chưa đạt tiêu chí về an ninh trật tự. Cũng tại thôn này, người dân luôn tụ tập đòi chính quyền đưa thôn trở lại thôn vùng III, không chịu thoát nghèo chỉ vì chiếc thẻ bảo hiểm y tế.
Tin nổi bật trang chủ
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Giáy

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Giáy

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng truyền thống trong cộng đồng người Giáy thể hiện lòng biết ơn của các thế hệ sau đối với thế hệ đã khuất trong gia đình, dòng họ.
Hà Nội: Đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch Covid-19 ở vùng DTTS và miền núi

Hà Nội: Đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch Covid-19 ở vùng DTTS và miền núi

Pháp luật - Thanh Hà - CĐ - 3 giờ trước
Với sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị các cấp, các thiết chế và thông tin truyền thông... đã nâng cao ý thức phòng, chống đại dịch Covid-19 đối với đồng bào vùng DTTS và miền núi Thủ đô, qua đó góp phần phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc trong việc đẩy lùi đại dịch.
Tối 27/7: Việt Nam có thêm 5.149 ca mắc COVID-19, thêm 1.602 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh

Tối 27/7: Việt Nam có thêm 5.149 ca mắc COVID-19, thêm 1.602 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh

Tin tức - Mộc Nhi - 3 giờ trước
Tính từ 6 giờ đến 19 giờ ngày 27/7, Việt Nam có thêm 5.149 ca mắc COVID-19 nâng tổng số ca trong ngày 7.913 ca
Thầy tào trong đời sống tín ngưỡng của người Tày - Nùng

Thầy tào trong đời sống tín ngưỡng của người Tày - Nùng

Dân tộc- Tôn giáo - Lý Viết Trường - 4 giờ trước
Trong quan niệm của người Tày, Nùng ở vùng miền núi phía Bắc, thầy Tào là những người có khả năng giao tiếp với thế giới thần linh, giúp dân bản trừ ma tà, cầu bình an, mùa màng bội thu… Ngoài thầy Tào thì những người làm nghề tín ngưỡng khác như Mo, Pụt, Then cũng đều được gọi là những người “cứu nhân độ thế”.
Kết nối hiệu quả cung-cầu nông sản hỗ trợ các tỉnh, thành phố phía Nam

Kết nối hiệu quả cung-cầu nông sản hỗ trợ các tỉnh, thành phố phía Nam

Kinh tế - Mai Hương - 5 giờ trước
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Quyết định số 3149/QĐ-BNN-VP ngày 18/7/2021 về việc thành lập Tổ công tác chỉ đạo sản xuất, kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản tại các tỉnh, thành phố phía Nam trong điều kiện dịch Covid-19 (gọi tắt là Tổ Công tác 970), do Thứ trưởng Trần Thanh Nam làm Tổ trưởng.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Chiều 26/7, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, đại biểu Quốc hội khóa XV làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Yên Minh (Hà Giang): Điểm sáng trong công tác giảm nghèo

Yên Minh (Hà Giang): Điểm sáng trong công tác giảm nghèo

Kinh tế - Phương Ngọc - 5 giờ trước
Là huyện vùng cao biên giới của tỉnh Hà Giang, với 15/18 xã, thị trấn thuộc diện đặc biệt khó khăn, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Những năm qua, các cấp chính quyền và người dân huyện Yên Minh đã thực hiện nhiều giải pháp giúp bà con vươn lên xóa đói, giảm nghèo, góp phần vào kết quả phát triển kinh tế-xã hội chung của tỉnh.
Chàng kỹ sư 8X với tình yêu cà gai leo đạt chất lượng OCOP

Chàng kỹ sư 8X với tình yêu cà gai leo đạt chất lượng OCOP

Sản phẩm - Thị trường - Mai Hương- CĐ - 5 giờ trước
Đến thôn Đoàn Kết (nay là thôn 4), xã Đại Yên, huyện Chương Mỹ (Hà Nội), chúng tôi được người dân nơi đây kể nhiều về chàng kỹ sư nông nghiệp thế hệ 8X. Từ một loại dược liệu quý trong dân gian - cây cà gai leo, chàng kỹ sư nông nghiệp Phan Trung Kiên, thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long, đã tạo ra những sản phẩm sạch hướng đến bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Viết bên cầu Hiền Lương

Viết bên cầu Hiền Lương

Phóng sự - Tiêu Dao - 6 giờ trước
Những ngày cuối tháng 7 này, chúng tôi dừng chân bên cầu Hiền Lương, để nghe lại tiếng trở mình hồi sinh của đất, của dòng sông một thời bị chia cắt làm đôi. Bước chân chạm lên cầu, lại nghe văng vẳng tiếng nhạc dìu dặt từ quán cà phê mang tên Vĩ tuyến 17 du dương bài hát với những lời da diết “Bên ven bờ Hiền Lương chiều nay ra đứng trông về, mắt đượm tình quê…”, bỗng thấy rưng rưng.
Sơn La: Làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng cao

Sơn La: Làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng cao

Trang địa phương - PV - 6 giờ trước
Với phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, những năm qua, Trạm Y tế xã Co Mạ, huyện Thuận Châu (Sơn La) luôn nỗ lực, vượt lên khó khăn, làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân.
Vì mục tiêu không còn nạn đói về dinh dưỡng

Vì mục tiêu không còn nạn đói về dinh dưỡng

Xã hội - Vân Khánh- CĐ - 6 giờ trước
Vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi nước ta, hiện đã đạt được nhiều thành tựu trong xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở khu vực này còn rất cao, nhất là đối với các DTTS rất ít người. Do đo cần có sự can thiệp về cơ chế, chính sách hỗ trợ để đảm bảo đủ lương thực, thực phẩm, đáp ứng đủ dinh dưỡng cho người dân, nhất là trẻ em, nhằm nâng cao thể trạng, trí tuệ, tầm vóc…