Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phục hồi, phát triển các giống cây trồng quý hiếm: Bắt đầu từ xây dựng Luật Trồng trọt

PV - 10:36, 12/06/2018

Vùng DTTS và miền núi có những giống cây dược liệu rất quý. Nhưng do khai thác theo kiểu “đào tận gốc, trốc tận rễ“, lại thiếu chính sách phục hồi, phát triển nên nhiều giống cây đang dần trở nên hiếm dần, thậm chí đứng trước nguy cơ biến mất.

Nhiều giống quý có nguy cơ biến mất

Khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc đã từng là một địa bàn phong phú về các loại cây dược liệu tự nhiên. Như cây khôi, còn có cách gọi khác là cây độc lực hoặc đơn tướng quân, có tác dụng chữa đau bụng và các bệnh liên quan đến dạ dày. Trước đây, cây khôi “mọc như cỏ” ở các tỉnh miền núi phía Bắc, nhưng sau một thời gian dài, thương lái nước ngoài tập trung thu mua với giá cao, không chỉ lá mà cả thân, rễ nên cây khôi dần vắng bóng. Hiện cây khôi chỉ còn xuất hiện rải rác ở một số thôn, bản ở xã Mai Lạp, huyện Chợ Mới (Bắc Kạn).

Giống chè Shan tuyết hiện được trồng ở rất nhiều địa phương, không chỉ riêng Hà Giang, Yên Bái mà ở Bắc Kạn cũng có. (Trong ảnh: Chè shan tuyết ở xã Bằng Phúc, huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn) Giống chè Shan tuyết hiện được trồng ở rất nhiều địa phương, không chỉ riêng Hà Giang, Yên Bái mà ở Bắc Kạn cũng có. (Trong ảnh: Chè shan tuyết ở xã Bằng Phúc, huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn)

 

Theo ông Nông Thế Bích, Chủ tịch UBND xã Mai Lạp, ngày trước, trên bất cứ nương rẫy, triền đồi nào cũng có cây khôi mọc tự nhiên. Nhưng nay, phải đi vào rừng thì mới có hy vọng tìm được. Nguyên nhân là do người dân địa phương khai thác triệt để. Có những thời điểm, giá thu mua lên tới 60 nghìn đồng/kg lá tươi, 150 nghìn đồng/kg lá khô nên cây khôi được xem như ‘‘vàng xanh“, người dân đua nhau khai thác. Cây khôi hiếm dần và đang đứng trước bờ vực tuyệt chủng khi thương lái không chỉ thu mua lá mà còn mua cả thân và rễ. Đến nay, cả xã Mai Lạp hầu như rất hiếm loại cây thuốc này.

Cùng với cây khôi, nhiều loại cây dược liệu quý khác từng mọc rất nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc hiện trở nên rất hiếm. Điển hình như cây hoàng liên ô rô. Theo y học cổ truyền, đây là loại cây có tác dụng chữa ho lao, sốt cơn, ho ra máu, lưng gối yếu mỏi, chóng mặt, ù tai, mất ngủ… Khoảng 10 năm trước, người dân có thể dễ dàng khai thác được hàng chục tấn cây này trong vài ngày, thì nay chỉ còn một diện tích nhỏ ở xã Bản Thi, huyện Chợ Đồn (Bắc Kạn).

Không chỉ cây dược liệu mọc tự nhiên, nhiều giống cây trồng đặc sản khác cũng đang bị mai một do người nông dân canh tác chạy theo năng suất làm biến đổi gien quý.

Như chè Shan tuyết, một đặc sản của tỉnh Hà Giang. Đây là giống chè quý, ban đầu chỉ có ở Lũng Phìn (huyện Đồng Văn). Trong nỗ lực phát triển giống cây trồng này, tỉnh Hà Giang đã mở rộng diện tích trồng chè Shan tuyết ra nhiều địa phương. Theo thống kê, toàn tỉnh Hà Giang hiện có trên 21.000ha chè, chủ yếu là giống chè Shan tuyết; sản lượng chè búp tươi đạt bình quân 66,7 vạn tấn/năm.

Nhiều “lỗ hổng“ bảo tồn

Việc những giống cây trồng quý đang dần biến mất, hoặc được phát triển mở rộng nhưng thất thoát nguồn gen, nghe qua có vẻ đối nghịch nhưng đều hướng tới một vấn đề, đó là những “lỗ hổng” trong công tác bảo tồn, phát triển giống cây trồng.

Với cây dược liệu mọc tự nhiên, gần như không thể ngăn cản người dân vào rừng khai thác vì có thể họ hái thuốc để bán, có thể để dùng. Hiện không có bất cứ văn bản nào cấm dân vào rừng tìm cây thuốc.

Với những giống cây trồng đặc sản, việc bảo tồn, phát triển theo lý thuyết thì dễ dàng hơn, bởi nó nằm trong quy hoạch của địa phương. Nhưng thực tế, không chỉ người nông dân “mạnh ai nấy làm” mà ngay cả chính quyền một số địa phương cũng “chệch hướng” trong việc phát triển nhiều giống cây quý.

Nhiều cây trồng đặc sản như mận, đào, sơn tra,... từng là đặc sản của từng địa phương, thì hiện nay địa phương nào cũng có. Kèm theo sự phát triển về diện tích, sản lượng là sự sa sút về chất lượng, nhất là sự suy giảm nghiêm trọng nguồn gen quý.

Với thực tế nêu trên, cùng với thực trạng nền sản xuất nông nghiệp luôn phải “giải cứu”, việc xây dựng và ban hành Luật Trồng trọt là hết sức cần thiết. Nhưng khi dự thảo được trình trước Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV, nhiều đại biểu Quốc hội đã bày tỏ lo lắng, bởi dự thảo Luật chưa thể hiện được tính toàn diện, bao trùm. Đặc biệt, dự thảo Luật đã “bỏ sót” cơ chế, chính sách phát triển trồng trọt ở vùng DTTS và miền núi.

Thảo luận tại Tổ về dự án Luật Trồng trọt chiều ngày 23/5/2018, đại biểu Hà Ngọc Chiến, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội cho rằng, trồng trọt là lĩnh vực quan trọng với bà con miền núi, vùng DTTS. Tuy nhiên, nhiều giống cây trồng quý ở miền núi đang bị mai một do người nông dân chạy theo năng suất. Các tỉnh biên giới phía Bắc có tình trạng, tư thương nước láng giềng thu mua sản phẩm cây trồng đặc sản theo kiểu tận diệt.

Do đó, đại biểu Hà Ngọc Chiến đề nghị, bổ sung chính sách phát triển trồng trọt đối với vùng DTTS và miền núi, vùng ĐBKK. Đặc biệt, dự thảo Luật cần phác thảo chính sách phục hồi, phát triển các giống cây trồng quý hiếm.

KHÁNH THƯ

Tin cùng chuyên mục
Để diêm dân Bạc Liêu “sống” được với hạt muối: Cần chính sách đủ mạnh (Bài cuối)

Để diêm dân Bạc Liêu “sống” được với hạt muối: Cần chính sách đủ mạnh (Bài cuối)

Mặc dù đã có những thay đổi tích cực từ các dự án đầu tư và cách làm của bà con diêm dân trong việc duy trì nghề truyền thống ở Bạc Liêu, tuy nhiên, để nghề làm muối Bạc Liêu có thể hòa nhập theo xu hướng "kỷ nguyên vươn mình" của đất nước, với những bước phát triển vượt bậc, xứng đáng là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu để có các cơ chế, chính sách đủ mạnh.
Tin nổi bật trang chủ
Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội

Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội

Ngày 2/4, tại Trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã có buổi làm việc về một số nhiệm vụ trọng tâm năm 2025 liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc. Tại buổi làm việc, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, công tác phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc Quốc hội phải theo phương châm phối hợp nhịp nhàng, dân chủ, cùng nhau tìm ra chân lý, để đi đến thống nhất, có như vậy thì sự nghiệp công tác dân tộc mới đi đến sự đồng thuận, đạt được thắng lợi.
Thủ tướng: Phải đặt niềm tin, hy vọng, tạo động lực, truyền cảm hứng, tạo bước ngoặt về phát triển kinh tế tư nhân

Thủ tướng: Phải đặt niềm tin, hy vọng, tạo động lực, truyền cảm hứng, tạo bước ngoặt về phát triển kinh tế tư nhân

Thời sự - PV - 19:35, 02/04/2025
Chiều 2/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án phát triển kinh tế tư nhân đã chủ trì Phiên họp lần thứ hai của Ban Chỉ đạo, tiếp tục cho ý kiến, hoàn thiện thêm một bước dự thảo Đề án để chuẩn bị trình Bộ Chính trị.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Armenia

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Armenia

Thời sự - PV - 17:50, 02/04/2025
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Armenia, sáng 2/4 (theo giờ địa phương), tại Thủ đô Yerevan, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Armenia.
Gia Lai: Hoàn thành trên 50% kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát

Gia Lai: Hoàn thành trên 50% kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát

Tin tức - Ngọc Thu - 16:47, 02/04/2025
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 30/3, toàn tỉnh đã khởi công xây dựng, sửa chữa 4.289/8.485 nhà, đạt 50,55% kế hoạch.
Vùng miền núi Phú Yên không ngừng khởi sắc

Vùng miền núi Phú Yên không ngừng khởi sắc

Dân tộc - Tôn giáo - T.Nhân - H.Trường - 16:39, 02/04/2025
Vùng miền núi tỉnh Phú Yên gồm 3 huyện Đồng Xuân, Sơn Hòa và Sông Hinh. Đây là nơi sinh sống của 33 dân tộc anh em, trong đó có 32 dân tộc thiểu số (chủ yếu là Ê Đê, Chăm, Ba Na, Tày, Nùng, Dao…) với trên 60.000 người. Nơi đây cũng từng là căn cứ cách mạng, ghi dấu một thời oanh liệt của quân và dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, cho dù chưa hết khó khăn, nhưng diện mạo ở nhiều xã khó khăn đã có nhiều thay đổi; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện, nâng cao...
Nhiều tour du lịch đặc sắc, ý nghĩa dịp 50 năm thống nhất đất nước

Nhiều tour du lịch đặc sắc, ý nghĩa dịp 50 năm thống nhất đất nước

Du lịch - Minh Nhật - 16:10, 02/04/2025
Được thiết kế dành riêng cho dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, các tour du lịch không chỉ góp phần phát huy ý nghĩa, giá trị văn hóa lịch sử của các điểm đến mà còn mang tính giáo dục sâu sắc, góp phần nâng cao nhận thức và lòng tự hào dân tộc.
Cụm Tháp Chăm hơn 800 năm tuổi ở Ninh Thuận

Cụm Tháp Chăm hơn 800 năm tuổi ở Ninh Thuận

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 1/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Múa Lân - Sư - Rồng TP. Hồ Chí Minh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cụm Tháp Chăm hơn 800 năm tuổi ở Ninh Thuận. A Thu - Người gìn giữ hồn cốt văn hóa Xơ Đăng. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đắk Lắk: Người có uy tín phát huy vai trò đoàn kết ở buôn làng

Đắk Lắk: Người có uy tín phát huy vai trò đoàn kết ở buôn làng

Dân tộc - Tôn giáo - Lê Hường - 16:02, 02/04/2025
Gương mẫu, đi đầu trong mọi phong trào, đồng hành cùng đồng bào DTTS trong cuộc sống, sinh hoạt, lao động sản xuất...; đội ngũ Người có uy tín tỉnh Đắk Lắk được ví như “trung tâm đoàn kết” của buôn làng, là hạt nhân đặc biệt góp phần củng cố, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thanh minh trong tiết tháng Ba

Thanh minh trong tiết tháng Ba

Sắc màu 54 - Đức Hồng - 16:01, 02/04/2025
Từ xa xưa, Tết Thanh minh (được tổ chức vào mùng 3 tháng Ba Âm lịch hằng năm) đã trở thành ngày lễ quan trọng, thiêng liêng đối với người Việt. Đối với đồng bào Tày, Nùng ở miền núi phía Bắc nói chung, tỉnh Bắc Kạn nói riêng, Tết Thanh minh là một trong những ngày Tết lớn sau Tết Nguyên đán. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên mà còn là lúc con cháu sum vầy, thấm tình gắn kết dòng tộc.
Đơn vị cung ứng giống cây dược liệu không thực hiện cam kết, nhiều hộ DTTS rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”

Đơn vị cung ứng giống cây dược liệu không thực hiện cam kết, nhiều hộ DTTS rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”

Pháp luật - Phạm Tiến - 15:49, 02/04/2025
Từ năm 2024 đến nay, nhiều hộ đồng bào DTTS tham gia Dự án trồng cây dược liệu quý (trồng cây gấc) ở huyện A Lưới , TP. Huế rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”. Đất trồng cây gấc đã san ủi, hố trồng cây gấc đã đào, thế nhưng đơn vị tham gia liên kết sản xuất là Công ty La San lại chưa giao cây giống, vật tư trồng gấc như cam kết.
Xín Mần (Hà Giang): Những tín hiệu tích cực từ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất

Xín Mần (Hà Giang): Những tín hiệu tích cực từ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất

Khoa học - Công nghệ - Vũ Mừng - 15:46, 02/04/2025
Những năm gần đây, việc liên kết, chuyển giao và tiếp nhận những tiến bộ khoa học kỹ thuật đã góp phần gia tăng năng suất và chất lượng cây trồng cho các hộ dân tại huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang.
Cà Mau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển là Di tích Quốc gia đặc biệt

Cà Mau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển là Di tích Quốc gia đặc biệt

Trang địa phương - Minh Nhật - 15:46, 02/04/2025
Trong tháng 4/2025, tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức nhiều sự kiện văn hóa nhằm tôn vinh các giá trị truyền thống. Trong đó có sự kiện đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Ðường Hồ Chí Minh trên biển.