Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phong tục ma chay của đồng bào dân tộc thiểu số bị làm mồi câu view

Hồng Phúc - 18:30, 10/06/2021

Hàng chục những video trên mạng đưa hình ảnh, thông tin về đám ma của đồng bào dân tộc Mông đạt từ 1 đến 2 triệu view, với những từ ngữ bình luận mà những video này sử dụng như: rùng rợn, kinh hoàng, hết hồn..., một lần nữa khiến cho không ít người bức xúc về nạn câu view "hạ cấp", gây tổn hại đến văn hoá, tập tục truyền thống của đồng bào DTTS.

Bản làng của đồng bào Mông (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An)- Ảnh minh họa
Bản làng của đồng bào Mông (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An)- Ảnh minh họa

Nắng cao nguyên, Hùng núi, Tam giác mạch,… là một loạt kênh Youtube đăng tải Clip với nội dung về đám ma của đồng bào Mông, có những clip đang đạt kỷ lục gần 2 triệu lượt người xem.

Điểm chung của các Video này, là nhan đề gắn với những từ ngữ mang tính chất phán xét, cảm xúc cá nhân hơn là nhìn nhận khách quan về phong tục, văn hoá của người DTTS. Một số nhan đề có thể kể đến như: “Kinh hoàng tập tục đám ma không giống ai của người Mông trên cao nguyên đá Hà Giang”, "Dựng tóc gáy với hủ tục treo xác chết trong nhà của người Mông", "Kinh hoàng đám ma không quan tài của người Mông",…

Người quay phim quay cận cảnh đám ma, thậm chí vào gia đình có người mất để ghi lại những hình ảnh, đồng thời trực tiếp bày tỏ quan điểm của mình trong video, đồng bào trong video đều không được che mặt.

Anh Lê Quang Khải, một người xem video trên chia sẻ: “Mình thấy tiêu đề gây tò mò nên đã nhấn vào xem, quả thực cũng có sợ hãi, nhưng mình nghĩ đó là văn hoá riêng của mỗi dân tộc, người ngoài chưa chắc hiểu hết. Nhưng khi nhìn tên video ấy, rất nhiều người xem dễ hiểu lầm, đó là những hủ tục của đồng bào, trong khi chúng ta không có chuyên môn để thẩm định điều ấy”.

Nhưng không phải khán giả nào cũng có những phân tích, nhận định tỉnh táo như anh Khải. Có thể lý giải được sự hút view của những nội dung trên, bởi thị hiếu của người xem là luôn bị kích thích bởi những điều thần bí, tâm linh mà mình chưa biết. Lợi dụng điều đó, nhiều Youtuber (người làm nội dung Youtube), đã bằng mọi cách khai thác những nét văn hoá, những phong tục truyền thống của người DTTS để kiếm tiền trên không gian mạng. Chính điều đó, dẫn đến nhiều sự hiểu lầm, xuyên tạc, làm tổn hại văn hoá của đồng bào.

Chị Mua Thị Chở, dân tộc Mông (Đồng Văn, Hà Giang) cho biết: “Văn hóa dân tộc Mông đa dạng và phong phú, ở mỗi dòng họ, mỗi vùng miền lại có phong tục ma chay khác nhau. Thực tế thì phong tục này không đáng sợ như trong clip họ nói. Họ không phải là dân tộc Mông, không phải người địa phương trực tiếp chứng kiến nên họ nhìn không chính xác về vấn đề này”.

Các video về đám ma của đồng bào DTTS trên mạng xã hội
Các video về đám ma của đồng bào DTTS trên mạng xã hội
Không chỉ riêng dân tộc Mông, mà các dân tộc khác cũng có những lý giải riêng đối với cái chết, người Thái coi quan tài như con rồng đưa linh hồn sang thế giới bên kia, người Kinh cũng có những cái nhìn riêng về chuyện hỏa táng hay sang cát. Mỗi dân tộc lại có những niềm tin tâm linh riêng, trân trọng gốc rễ, máu mủ thân tình, chính điều đó tạo ra sự đa dạng của văn hoá.

Thế nên, chúng ta không thể cứ dùng tư duy, thế giới quan của mình để nhận xét, quy chụp những nét văn hoá của một cộng đồng dân tộc. Không có văn hoá nào cao, thấp, văn minh hay không văn minh. Đó là sự đa dạng, độc đáo mà chúng ta cần tôn trọng. Không thể đứng từ ngoài nhìn vào và dán nhãn những phán xét chủ quan, mang nặng định kiến, ví như đối với phong tục ma chay của đồng bào DTTS.

Trên thực tế, có thể trong vùng đồng bào DTTS vẫn còn tồn tại một số hủ tục lạc hậu chưa được bãi bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu việc thay đổi một thực hành là phù hợp trong bối cảnh mới, thì cộng đồng, đồng bào DTTS cũng sẽ tự động thích nghi; thậm chí kể cả khi các nhà quản lý văn hóa muốn bảo tồn thực hành cũ. Bởi văn hoá đó là sở hữu của đồng bào.

Thực tế có thể thấy, các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới đều công bố tiêu chuẩn cộng đồng của mình, và người dùng phải tuân thủ các quy định nếu không muốn nội dung sản xuất bị báo cáo, gỡ bỏ, bị xóa bỏ các kênh, tài khoản vĩnh viễn.

Hiện nay, có một số bất cập đang tồn tại là, các tiêu chuẩn cộng đồng trong nhiều trường hợp không tương thích với các quy định của luật pháp Việt Nam. Dù các cơ quan chức năng Việt Nam đã làm việc, phối hợp với các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới và đạt được nhiều thỏa thuận, nhưng vẫn còn những khoảng trống.

Trên nhiều trang Youtube do người Việt Nam đăng ký, vẫn tồn tại vô số video có đề tài tùy tiện, nội dung, hình ảnh vi phạm thuần phong mỹ tục,…đặc biệt với lĩnh vực văn hoá, như vấn nạn câu view từ phong tục ma chay của đồng bào DTTS nói trên.

Chia sẻ về vấn đề này, Tiến sỹ Bàn Tuấn Năng (Viện Văn hoá và Phát triển, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cho biết, hiện nay những người sáng tạo nội dung nói chung và sáng tạo nội dung về văn hoá của đồng bào DTTS, đa phần thiếu hiểu biết, phông văn hoá còn hạn hẹp. Mỗi cộng đồng dân tộc đều có kho tàng văn hoá, tri thức riêng, đó là sự thích ứng trong môi trường tự nhiên, xã hội nên không thể chỉ bằng vài phút, vài video là có thể hiểu được. 

"Cần phải cẩn trọng khi làm những nội dung về văn hoá, không thể bất chấp kiếm tiền mà khiến người xem có cái nhìn sai lệch, nhầm lẫn về cộng đồng dân tộc ấy. Chúng ta cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của các cơ quan chức năng...", Tiến sĩ Bàn Tuấn Năng nhấn mạnh.

Tin cùng chuyên mục
"Phong Ma làng"

"Phong Ma làng"

Cách đây hơn một thập kỷ, bộ phim Ma làng nổi tiếng trên màn ảnh Việt. Đây là bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm Ma làng của nhà văn Trịnh Thanh Phong. Cái biệt danh Phong “Ma làng” cũng từ đó gắn với ông như một dấu ấn đậm nét của nhà văn chuyên viết về đề tài nông thôn miền núi.
Tin nổi bật trang chủ
Dự báo thời tiết hôm nay 8/12 và ngày mai: Miền Bắc ngày nắng hanh, đêm trở mưa vài nơi

Dự báo thời tiết hôm nay 8/12 và ngày mai: Miền Bắc ngày nắng hanh, đêm trở mưa vài nơi

Tin tức - N. A (T/h) - 6 phút trước
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 8/12, một bộ phận không khí lạnh đang di chuyển lệch Đông xuống phía Nam sẽ ảnh hưởng đến khu vực phía Đông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, sau đó ảnh hưởng đến một số nơi ở phía Tây Bắc Bộ và Trung Trung Bộ.
Xuất khẩu dệt may Việt Nam dự kiến cán đích 39 tỷ USD

Xuất khẩu dệt may Việt Nam dự kiến cán đích 39 tỷ USD

Kinh tế - Lam Anh (t/h) - 22:25, 07/12/2021
Đó là chia sẻ của ông Trương Văn Cẩm - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), tại buổi Họp báo về Hội nghị tổng kết của Hiệp hội năm 2021, diễn ra sáng 7/12.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Tiếp tục quan tâm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Tiếp tục quan tâm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo

Thời sự - PV - 22:04, 07/12/2021
Chiều 7/12, Tỉnh ủy Hà Giang tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình hỗ trợ xây nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Hà Giang, giai đoạn 2019-2021. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự và phát biểu ý kiến chỉ đạo.
Ẩm thực Lai Châu níu chân du khách

Ẩm thực Lai Châu níu chân du khách

Ẩm thực - Vũ Nguyên - 21:50, 07/12/2021
Đến Lai Châu, không thể không thưởng thức các món ẩm thực độc đáo của đồng bào dân tộc Thái, Hà Nhì, Mông, Dao… Mỗi dân tộc có cách chế biến và sử dụng gia vị khác nhau, song đều đem lại cho món ăn hương vị khác lạ, phảng phất nét đặc trưng của vùng cao Tây Bắc. Dư vị đậm đà của mỗi món ăn sẽ níu chân du khách mỗi khi có dịp ghé qua.
Đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ

Đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ

Thời sự - PV - 21:47, 07/12/2021
Thực hiện chương trình kiểm tra của Bộ Chính trị và Ban Bí thư năm 2021, chiều ngày 7/12, tại trụ sở Chính phủ, Đoàn Kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ về kết quả lãnh đạo, chỉ đạo việc nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền, cụ thể hóa và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Trong Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 5/12 sẽ tiếp tục cập nhật hoạt động của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc; các tin tức, vấn đề nổi bật liên quan đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi tuần qua. Phần đọc báo sẽ giới thiệu tới quý vị và các bạn 2 bài viết: “Chuyện giữ đất của người Hà Nhì” của tác giả Trọng Bảo và “Vó ngựa cao nguyên” của tác giả Mai Văn Bảo.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Thời sự - PV - 21:42, 07/12/2021
Ngày 7/12, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Chủ tịch Quốc hội Lào và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào.
Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Phóng sự - Hiếu Hồng - Hường Tiến - 21:28, 07/12/2021
Trên dọc tuyến biên giới của Tổ quốc, những năm qua, đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS), cùng với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng đã tích cực phối hợp, giúp đỡ, hỗ trợ chính quyền và Nhân dân các nước láng giềng bằng nhiều việc làm cụ thể. Những hành động đẹp này, đã tô thắm tình hữu nghị giữa các quốc gia, đồng thời góp phần tạo ra môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc biên cương.
Quảng Ninh với lộ trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng DTTS (Bài 2)

Quảng Ninh với lộ trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng DTTS (Bài 2)

Công tác Dân tộc - Trình Hiệp - 21:12, 07/12/2021
Để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai các giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao công tác tại vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo. Theo đó, tỉnh chú trọng vào đào tạo nghề cho thế hệ trẻ gắn với cơ cấu việc làm; tăng cường nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo, cán bộ quản lý, công chức, viên chức... và coi đây là nhân tố quyết định chiến lược cho sự thành công của Chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025.
Có hay không “vùng cấm” trong xử lý dự án Apec Mandala Kim Bôi?

Có hay không “vùng cấm” trong xử lý dự án Apec Mandala Kim Bôi?

Pháp luật - Kẻ Sĩ - 20:55, 07/12/2021
Theo phản ánh của người dân, Dự án Khu vui chơi giải trí cao cấp suối khoáng Kim Bôi, tên thương mại là Apec Mandala Sky Villas Kim Bôi (Apec Mandala Kim Bôi) do Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Kim Bôi (sau đây gọi tắt là Công ty) làm chủ đầu tư, có hành vi kinh doanh bất động sản không bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định. Theo đó, Sở Xây dựng Hòa Bình đã từng đề nghị xử lý các vi phạm của dự án này. Thế nhưng, điều đáng ngạc nhiên là sau một loạt các văn bản “đi qua, đi lại” giữa các sở ban ngành tỉnh Hòa Bình, thì dự án này vẫn “bình yên” không hề bị xử phạt?
Vì sao dịch Covid-19 diễn biến phức tạp trong đồng bào DTTS ?

Vì sao dịch Covid-19 diễn biến phức tạp trong đồng bào DTTS ?

Sức khỏe - Lê Hường - Phan Trọng - 20:32, 07/12/2021
Liên tục trong nhiều ngày qua, tỉnh Đắk Nông và Đắk Lắk xuất hiện các ổ dịch mới trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, nguyên nhân phần lớn là do người dân lơ là chủ quan không thực hiện nghiêm túc 5K vì nghĩ đã tiêm đủ vắc xin và thói quen tụ tập sinh hoạt cộng đồng...