Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phân định trúng địa bàn để phát huy hiệu quả chính sách

Tùng Nguyên - 08:06, 11/06/2024

Phân định xã, thôn vùng DTTS và miền núi theo trình độ phát triển là nhằm xác định rõ các khó khăn đặc thù, mức độ phát triển về kinh tế - xã hội, làm cơ sở để hoạch định, tổ chức triển khai các chính sách đầu tư, hỗ trợ. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả cao nhất, ngoài trình độ phát triển thì cũng cần xét đến các yếu tố khác để phân định địa bàn vùng DTTS và miền núi.

Xây dựng tiêu chí phân định miền núi, vùng cao một cách khoa học để xây dựng, tổ chức chính sách một cách hiệu quả hơn. (Trong ảnh: Một góc xã vùng cao Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An)
Xây dựng tiêu chí phân định miền núi, vùng cao một cách khoa học để xây dựng, tổ chức chính sách một cách hiệu quả hơn. (Trong ảnh: Một góc xã vùng cao Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An)

Phân định để tập trung đầu tư, hỗ trợ

Trong Báo cáo số 288/BC-HĐDT14 ngày 20/6/2017 về kết quả giám sát chuyên đề về phân định vùng DTTS và miền núi, Hội đồng Dân tộc (HĐDT) của Quốc hội xác định, việc phân định theo trình độ phát triển được thực hiện từ năm 1996 đến nay và chỉ phân định trong phạm vi đơn vị hành chính cấp xã, thôn thuộc địa bàn vùng DTTS và miền núi. Từ kết quả phân định này, Chính phủ đã xây dựng, ban hành (hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành) các cơ chế, chính sách đầu tư, hỗ trợ phù hợp với mức độ khó khăn của từng khu vực.

Giai đoạn 2021 - 2025, các xã thuộc vùng DTTS và miền núi được phân định theo Quyết định số 861/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (đơn vị cấp thôn được phân định theo Quyết định số 612/QĐ-UBDT của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc). Số lượng xã, thôn vùng DTTS và miền núi giai đoạn này có biến động lớn so với giai đoạn trước khi được phân định theo bộ tiêu chí được quy định tại Quyết định số 33/2020/QĐ-TTg, ngày 12/11/2020.

Số liệu của Vụ Dân tộc - Văn phòng Quốc hội cho thấy, từ năm 2021, cả nước có 1.832 xã trước đây thuộc vùng DTTS và miền núi đã ra khỏi danh sách do không đáp ứng điều kiện có 15% số hộ DTTS trở lên trong tổng số hộ toàn xã. Đồng thời, toàn vùng có 406 xã ra khỏi danh sách xã khu vực III, 6.954 thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn so với giai đoạn 2016 - 2020.

Theo TS. Hoàng Xuân Lương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu quyền con người vùng dân tộc, miền núi (nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc), việc phân định theo bộ tiêu chí được quy định tại Quyết định số 33/2020/QĐ-TTg là rất đúng đắn, giúp giới hạn địa bàn cũng như xác định DTTS nào đang khó khăn nhất, để tập trung nguồn lực đầu tư, hỗ trợ. Đây cũng là cơ sở để thực hiện hiệu quả nguyên tắc đầu tư tập trung, có trọng tâm, tập trung ở vùng khó khăn nhất, bức xúc nhất của Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (gọi tắt là Chương trình MTQG) theo Nghị quyết số 120/2020/QH14 của Quốc hội.

Hiện Chính phủ đang khẩn trương xây dựng bộ tiêu chí phân định miền núi, vùng cao, bảo đảm tính khách quan, khoa học, là cơ sở để phân định và áp dụng cho toàn bộ chính sách ở miền núi, vùng cao. Yêu cầu này xuất phát từ thực tiễn triển khai Quyết định 861/QĐ-TTg đã cắt giảm nhiều chính sách an sinh xã hội, có tác động trực tiếp tới vùng DTTS và miền núi.

Cần tiêu chí phân định miền núi, vùng cao

TS. Hoàng Xuân Lương cũng cho rằng, kết quả phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi theo Quyết định số 861/QĐ-TTg chỉ phù hợp để triển khai Chương trình MTQG, chứ không phải bộ tiêu chí để thực hiện các chính sách an sinh xã hội khác. Bởi thực tế, từ năm 2021, rất nhiều xã khi không còn nằm trong danh sách xã khu vực III, không còn thụ hưởng chính sách hỗ trợ đã “hụt hơi” trong thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là chỉ tiêu giảm nghèo.

Ngay nội tại việc phân định xã, thôn vùng DTTS và miền núi để triển khai Chương trình MTQG cũng đang bộc lộ bất cập. Cùng là xã khu vực III được thụ hưởng nguồn lực đầu tư, nhưng với xã vùng cao sẽ gặp khó khăn hơn so với xã vùng thấp khi thực hiện đầu tư.

Đó là chưa kể, ở một xã vùng thấp có điều kiện kinh tế tốt hơn, nhưng do đủ điều kiện về tỷ lệ hộ nghèo (từ 20% trở lên) thì được vào danh sách xã khu vực III; còn xã vùng cao, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, nhưng tỷ lệ hộ nghèo “dưới chuẩn” thì sẽ không được công nhận là xã đặc biệt khó khăn. Vì thế, theo TS. Hoàng Xuân Lương, về lâu dài phải xây dựng tiêu chí phân định miền núi, vùng cao một cách khoa học để xây dựng, tổ chức chính sách một cách hiệu quả hơn.

Thực tế, việc phân định miền núi, vùng cao đã được thực hiện từ hàng chục năm nay. Trong Báo cáo số 288/BC-HĐDT14 ngày 20/06/2017, HĐDT của Quốc hội cho biết, năm 1993 đến nay (tính đến năm 2017), đã có 9 quyết định của cấp có thẩm quyền công nhận tỉnh, huyện, xã là miền núi, vùng cao.

“Kết quả phân định xã, huyện, tỉnh là miền núi và vùng cao là căn cứ quan trọng trong hoạch định chính sách cũng như tổ chức thực hiện chính sách nói chung trên địa bàn cả nước và địa bàn vùng DTTS và miền núi đã và đang được Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương áp dụng”, HĐDT của Quốc hội khẳng định.

Tuy nhiên, HĐDT của Quốc hội cũng đánh giá, việc phân định xã, huyện, tỉnh là miền núi, vùng cao từ năm 1993 đến nay chỉ dựa trên yếu tố độ cao so với mặt nước biển (trên 600m so với mực nước biển là vùng cao; trên 200m là miền núi) là quá đơn giản. Tiêu chí này chưa thể hiện tính khoa học, chưa đủ các căn cứ, mức độ khó khăn, phức tạp về địa hình, địa chất, các tác động, ảnh hưởng trực tiếp của diện tích miền núi, vùng cao đối với đời sống, sinh hoạt của đa số dân cư trong vùng...

“Nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, sẽ không đạt mục đích, hiệu quả của chính sách; đồng thời sẽ nảy sinh sự thiếu bình đẳng về đầu tư và chính sách xã hội giữa các địa bàn có địa hình chia cắt phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, độ dốc cao, đa số cư dân sinh sống, sản xuất trên địa hình miền núi, vùng cao... với các địa bàn khác”, HĐDT của Quốc hội nhấn mạnh.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Dấu ấn thực hiện Quyết tâm thư Đại hội DTTS lần thứ III ở huyện biên giới Tràng Định

Dấu ấn thực hiện Quyết tâm thư Đại hội DTTS lần thứ III ở huyện biên giới Tràng Định

Tràng Định là huyện vùng cao biên giới của tỉnh Lạng Sơn, đời sống đồng bào các DTTS còn nhiều khó khăn. Với sự quyết tâm cao của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng Nhân dân đã phát huy sức mạnh thực hiện hiệu quả Quyết tâm tư Đại hội DTTS lần thứ III năm 2019. Đời sống Nhân dân ngày càng được nâng cao, diện mạo nông thôn trên địa bàn huyện Tràng Định đã có nhiều sự khởi sắc.
Tin nổi bật trang chủ
Xuất hiện đàn khỉ 50 con phá hoa màu của người dân

Xuất hiện đàn khỉ 50 con phá hoa màu của người dân

Tin tức - T.H - 21:43, 17/06/2024
Ngày 17/6, UBND huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La cho biết đã nhận được báo cáo của xã Tân Lang về việc một đàn khỉ 50 con thường xuyên phá hại hoa màu của người dân.
“Phát huy vai trò của các nhóm cộng đồng trong chăm sóc, phát triển trẻ thơ toàn diện và phòng chống bạo lực gia đình”

“Phát huy vai trò của các nhóm cộng đồng trong chăm sóc, phát triển trẻ thơ toàn diện và phòng chống bạo lực gia đình”

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 21:22, 17/06/2024
Là chủ đề của Hội thảo do Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) tỉnh Quảng Trị tổ chức ngày 17/6. Tham dự Hội thảo có 100 đại biểu là lãnh đạo Hội LHPN các xã thuộc các huyện Hướng Hóa, Đakrông, Cam Lộ, Vĩnh Linh và Gio Linh; chủ “Địa chỉ tin cậy” các thôn; ban điều hành Plan các xã tham dự.
Thủ tướng chỉ đạo tập trung khắc phục hậu quả 2 vụ cháy nhà dân tại Hà Nội và Bắc Giang

Thủ tướng chỉ đạo tập trung khắc phục hậu quả 2 vụ cháy nhà dân tại Hà Nội và Bắc Giang

Thời sự - Hương Trà - 20:38, 17/06/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 59/CĐ-TTg ngày 17/6/2024 về vụ cháy nhà dân tại phường Định Công, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội và phường Đa Mai, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.
Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam

Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam

Thời sự - PV - 18:35, 17/06/2024
Ngày 17/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko.
Khám phá Bảo tàng Dân tộc học

Khám phá Bảo tàng Dân tộc học

Du lịch bốn phương - BDT - 12:36, 17/06/2024
Tọa lạc tại đường Nguyễn Văn Huyên, phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là nơi lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống của 54 dân tộc Việt Nam. Đây là điểm đến văn hóa không thể bỏ qua đối với du khách.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 24): Nghịch lý ở xã nông thôn mới vùng DTTS, miền núi

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 24): Nghịch lý ở xã nông thôn mới vùng DTTS, miền núi

Nhờ triển khai thực hiện các chương trình, chính sách, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, những năm qua, đã có hàng trăm xã vùng đồng bào DTTS và miền núi được đưa ra khỏi danh sách vùng đặc biệt khó khăn. Nhưng ở một số địa phương, việc được công nhận nông thôn mới cũng đồng nghĩa với cắt giảm một số chế độ hỗ trợ với học sinh và giáo viên, khiến công tác giảng dạy và học tập gặp rất nhiều khó khăn. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển tuần này bàn về những nghịch lý ở xã nông thôn mới vùng DTTS, miền núi.
Cảnh báo ma túy tiếp cận giới trẻ theo cách trộn trong thực phẩm

Cảnh báo ma túy tiếp cận giới trẻ theo cách trộn trong thực phẩm

Pháp luật - Minh Nhật - 12:26, 17/06/2024
Ngành chức ở các thành phố lớn như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội… vừa phát đi thông tin cảnh báo xuất hiện các loại ma túy núp bóng thực phẩm, thuốc lá điện tử nhắm đến đối tượng học sinh, sinh viên.
Cao Bằng đầu tư gần 400 tỷ đồng cho các cơ sở giáo dục

Cao Bằng đầu tư gần 400 tỷ đồng cho các cơ sở giáo dục

Giáo dục - Minh Thu - 12:23, 17/06/2024
Tỉnh Cao Bằng vừa có kế hoạch bố trí gần 400 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị dạy và học cho các cơ sở giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh trong năm 2024.
Quốc hội thảo luận về “chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước)”

Quốc hội thảo luận về “chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước)”

Thời sự - Hoàng Quý - 12:22, 17/06/2024
Sáng 17/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội thảo luận ở hội trường về “chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước)”.
Thủ tướng chỉ đạo tập trung phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Thủ tướng chỉ đạo tập trung phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Tin tức - Hương Trà - 12:19, 17/06/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 58/CĐ-TTg ngày 16/6/2024 về việc tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm.
Phát hiện sinh vật lạ trong hang động sâu ở Phong Nha - Kẻ Bàng

Phát hiện sinh vật lạ trong hang động sâu ở Phong Nha - Kẻ Bàng

Tin tức - T.H - 12:18, 17/06/2024
Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình vừa thông tin, một nhóm thám hiểm của Công ty TNHH Jungle Boss (ở thị trấn Phong Nha, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) vừa phát hiện một loài sinh vật lạ trong hang Hùng, một hang động nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.