Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nối lại Then Tày

Hiếu Anh - 15:59, 10/02/2020

Trước đây, do điều kiện kinh tế khó khăn nên hát Then của người Tày bị hạn chế. Những năm trở lại đây, mạch nguồn văn hóa ấy đã được khơi thông trở lại.


Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then
Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then

Tiếng Then dưới mái nhà sàn

Chúng tôi về thôn Phai Khằn, xã Đà Vị, huyện Na Hang (Tuyên Quang) ngay sau khi hát Then, đàn Tính của người Tày được UNESCO công nhận là văn hóa phi vật thể của nhân loại. Khó mà tả hết được niềm vui của đồng bào dân tộc Tày nơi đây. Với họ, sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào vô bờ bến, mà còn là sự ghi nhận, ghi danh xứng đáng cho những năm tháng thăng trầm gìn giữ nghệ thuật của cha ông. 

Ông Hà Đồng Cách, sinh năm 1947, người Cựu chiến binh đã từng xông pha khói lửa của chiến tranh bồi hồi chia sẻ, trước đây do đất nước có chiến tranh, rồi hoàn cảnh kinh tế khó khăn cùng với những nhận thức thiếu chính xác nên hát Then bị hạn chế dẫn đến mai một. Do vậy, rất nhiều con em người dân tộc Tày sinh ra lớn lên mà cái tay không biết đánh đàn Tính, miệng không còn biết hát Then. Trước thực trạng đó, ông Cách cũng như nhiều người già trong bản rất đau lòng. 

Thấy mình cần phải có một phần trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, năm 2015, ông Cách đã cùng nhiều nhóm hạt nhân là các “nghệ nhân” trong xã bàn nhau thành lập các Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn Tính. Đối tượng của các CLB này là các cháu học sinh THCS, THPT có năng khiếu. 

“Mong muốn là vậy, nhưng những ngày đầu vận động các cháu tới học đàn khó vô cùng. Do đây là việc làm mới mẻ, nhiều cháu còn ngại và bỡ ngỡ. Nên các “thầy giáo”, chẳng những không lấy học phí, mà còn phải bỏ tiền túi mua đàn, thậm chí bánh, kẹo để kéo học trò đến lớp”, ông Cách chia sẻ. 

Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then
Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then

Vượt khỏi núi đồi 

Thế rồi, sự kiên trì của những người như ông Cách đã được đền đáp. Các cháu đến lớp học ngày một đông hơn. Ban đầu chỉ có 2, 3 cháu. Đến nay, lớp đã có hơn 10 cháu theo học. Những cháu học sinh này thường lựa các ngày thứ Bảy, Chủ Nhật, rồi có cháu say mê dành cả 3 tháng hè theo học đàn Tính, hát Then. 

Sự nhiệt huyết của người già và say mê của đám trẻ đã thực sự là những sợi dây nối bền chặt khiến cho dòng chảy then Tày chảy mãi. Từ chỗ, người dân còn ngần ngại, đến nay họ như được khơi gợi niềm đam mê của văn hóa dân tộc. 

Trong các hội nghị của huyện, của xã giờ đây không bao giờ có thể thiếu được món ăn tinh thần là hát Then, đàn Tính. Không chỉ mang tính hình thức, nghệ thuật này còn thấm sâu vào từng hơi thở cuộc sống. Ở Đà Vị hôm nay, hầu hết các hoạt động mang tính cộng đồng của người dân đều xuất hiện hát Then, đàn Tính mà CLB của ông Cách là hạt nhân quan trọng. 

Không những vậy, những hội viên của CLB còn vượt qua không gian của bản làng vươn xa tới những công chúng rộng lớn hơn. Ông Hà Đồng Cách tự hào cho biết, CLB của ông đã nhiều lần tham gia dự thi văn nghệ của huyện Na Hang và tỉnh Tuyên Quang để mở rộng giao lưu với cộng đồng. Đặc biệt từ “lò” đào tạo trường làng này, nhiều em đã trở thành ca sĩ theo học ở các trường chuyên nghiệp, như em Nông Thị Thảo, Triệu Mai Hưng, Hà Linh Nhâm… hiện đang theo học tại Trường Cao đăng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc tại Thái Nguyên. 

Có thể nói, để hát Then, đàn Tính vinh dự trở thành văn hóa phi vật thể của nhân loại không thể không nói đến những đóng góp, nỗ lực của cộng đồng. Họ chính là những viên gạch xây dựng lên nền văn hóa mang đậm dấu ấn trong nhịp sống hiện đại. Do đó, thời gian tới Nhà nước cần có các chính sách trợ lực thiết thực, để tiếp sức cho cộng đồng giữ gìn, bảo tồn văn hóa. 

Tin nổi bật trang chủ
Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Những mô hình cần nhân rộng (Bài 3)

Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Những mô hình cần nhân rộng (Bài 3)

Để công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả, Đề án 1163 đặt ra giải pháp là lựa chọn xây dựng mô hình điểm ở các xã, thôn, bản vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới; địa bàn xung yếu và nơi có đồng bào DTTS rất ít người cư trú. Nhiều mô hình được triển khai, mang lại hiệu quả thiết thực, rất cần nhân rộng trong thời gian tới.
Phát hành bộ tem giới thiệu 4 thác nước nổi tiếng của Việt Nam

Phát hành bộ tem giới thiệu 4 thác nước nổi tiếng của Việt Nam

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Ngày 15/8, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam chính thức phát hành bộ tem “Thác nước Việt Nam” nhằm góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và danh lam thắng cảnh của Việt Nam.
Cảnh báo nguy cơ nắng nóng xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn tại Đông Á

Cảnh báo nguy cơ nắng nóng xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn tại Đông Á

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Trong nghiên cứu công bố mới đây, các nhà khoa học cảnh báo các đợt nắng nóng có khả năng diễn ra với tần suất thường xuyên và nghiêm trọng hơn, gia tăng rủi ro đối với sức khỏe con người, cũng như hoạt động sản xuất nông nghiệp.
Thanh Hóa: Tập huấn công tác bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc Thổ

Thanh Hóa: Tập huấn công tác bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc Thổ

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Ngày 15/8, Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh Thanh Hóa phối hợp với UBND huyện Như Xuân đã khai mạc Lớp tập huấn “Sưu tầm, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc Thổ” năm 2022.
Quảng Nam: Thành lập Văn phòng điều phối Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi

Quảng Nam: Thành lập Văn phòng điều phối Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi

Tin địa phương - Minh Thu - 2 giờ trước
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh vừa ký ban hành Quyết định 2028/QĐ-UBND về việc thành lập Văn phòng điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia phát (MTQG) triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi tỉnh Quảng Nam, giai đoạn 2021 - 2030 (Văn phòng điều phối Chương trình MTQG tỉnh Quảng Nam).
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh chủ trì cuộc họp giao ban lãnh đạo Ủy ban Dân tộc tuần 33

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh chủ trì cuộc họp giao ban lãnh đạo Ủy ban Dân tộc tuần 33

Công tác Dân tộc - Kim Anh - 2 giờ trước
Sáng 15/8, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh chủ trì cuộc họp giao ban lãnh đạo UBDT tuần 33. Tham dự cuộc họp có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Lê Sơn Hải, Hoàng Thị Hạnh; Y Thông, Y Vinh Tơr; lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 14/8/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 14/8/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về hoạt động của lãnh đạo UBDT, trọng tâm là công tác chỉ đạo về chuyển đổi số; chuẩn bị tổ chức Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên xuất sắc, tiêu biểu năm 2022, gặp mặt người có uy tín; các sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc tại cơ sở. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Nhiếp ảnh gia Lò Văn Chiến với văn hóa Pú Nả” của tác giả Hà Minh Hưng.
Bộ Y tế thông tin về việc cung ứng thuốc chống đông máu sau khi mổ tim

Bộ Y tế thông tin về việc cung ứng thuốc chống đông máu sau khi mổ tim

Sức khỏe - Thúy Hồng - 2 giờ trước
Ngày 14/8, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) có công văn hỏa tốc gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; bệnh viện, viện có giường bệnh trực thuộc Bộ; các cơ sở nhập khẩu thuốc về việc cung ứng thuốc Protamin Sulfat.
Cơ hội trải nghiệm “Ngày hội văn hóa dân tộc Cơ Tu” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Cơ hội trải nghiệm “Ngày hội văn hóa dân tộc Cơ Tu” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sắc màu 54 - Kim Anh - 2 giờ trước
Trong các ngày 20 - 21/8 tới đây, đồng bào dân tộc Cơ Tu đến từ huyện Nam Đông và huyện A Lưới tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ tổ chức “Ngày hội văn hóa dân tộc Cơ Tu”, một trong những hoạt động tháng 8 với chủ đề “Em yêu làng em” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội).
Lâm Đồng: Khởi tố 4 cán bộ lập hồ sơ cấp sổ đỏ trái quy định

Lâm Đồng: Khởi tố 4 cán bộ lập hồ sơ cấp sổ đỏ trái quy định

Pháp luật - Văn Yên - 2 giờ trước
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Lâm Hà (Lâm Đồng) vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để làm rõ các sai phạm liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) sai quy định.
Lào Cai: Lật thuyền 1 người chết, 4 người mất tích

Lào Cai: Lật thuyền 1 người chết, 4 người mất tích

Xã hội - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Thông tin từ UBND huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai cho biết, trên địa bàn mới xảy ra vụ lật thuyền trên sông Chảy, làm 1 người chết, 4 người mất tích.
Tạo cơ chế đột phá, khuyến khích đầu tư chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số

Tạo cơ chế đột phá, khuyến khích đầu tư chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Chiều 15/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự và thực hiện nghi thức khai trương Trung tâm dữ liệu CMC Data Center Tân Thuận.