Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nối lại Then Tày

Hiếu Anh - 15:59, 10/02/2020

Trước đây, do điều kiện kinh tế khó khăn nên hát Then của người Tày bị hạn chế. Những năm trở lại đây, mạch nguồn văn hóa ấy đã được khơi thông trở lại.


Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then
Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then

Tiếng Then dưới mái nhà sàn

Chúng tôi về thôn Phai Khằn, xã Đà Vị, huyện Na Hang (Tuyên Quang) ngay sau khi hát Then, đàn Tính của người Tày được UNESCO công nhận là văn hóa phi vật thể của nhân loại. Khó mà tả hết được niềm vui của đồng bào dân tộc Tày nơi đây. Với họ, sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào vô bờ bến, mà còn là sự ghi nhận, ghi danh xứng đáng cho những năm tháng thăng trầm gìn giữ nghệ thuật của cha ông. 

Ông Hà Đồng Cách, sinh năm 1947, người Cựu chiến binh đã từng xông pha khói lửa của chiến tranh bồi hồi chia sẻ, trước đây do đất nước có chiến tranh, rồi hoàn cảnh kinh tế khó khăn cùng với những nhận thức thiếu chính xác nên hát Then bị hạn chế dẫn đến mai một. Do vậy, rất nhiều con em người dân tộc Tày sinh ra lớn lên mà cái tay không biết đánh đàn Tính, miệng không còn biết hát Then. Trước thực trạng đó, ông Cách cũng như nhiều người già trong bản rất đau lòng. 

Thấy mình cần phải có một phần trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, năm 2015, ông Cách đã cùng nhiều nhóm hạt nhân là các “nghệ nhân” trong xã bàn nhau thành lập các Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn Tính. Đối tượng của các CLB này là các cháu học sinh THCS, THPT có năng khiếu. 

“Mong muốn là vậy, nhưng những ngày đầu vận động các cháu tới học đàn khó vô cùng. Do đây là việc làm mới mẻ, nhiều cháu còn ngại và bỡ ngỡ. Nên các “thầy giáo”, chẳng những không lấy học phí, mà còn phải bỏ tiền túi mua đàn, thậm chí bánh, kẹo để kéo học trò đến lớp”, ông Cách chia sẻ. 

Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then
Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then

Vượt khỏi núi đồi 

Thế rồi, sự kiên trì của những người như ông Cách đã được đền đáp. Các cháu đến lớp học ngày một đông hơn. Ban đầu chỉ có 2, 3 cháu. Đến nay, lớp đã có hơn 10 cháu theo học. Những cháu học sinh này thường lựa các ngày thứ Bảy, Chủ Nhật, rồi có cháu say mê dành cả 3 tháng hè theo học đàn Tính, hát Then. 

Sự nhiệt huyết của người già và say mê của đám trẻ đã thực sự là những sợi dây nối bền chặt khiến cho dòng chảy then Tày chảy mãi. Từ chỗ, người dân còn ngần ngại, đến nay họ như được khơi gợi niềm đam mê của văn hóa dân tộc. 

Trong các hội nghị của huyện, của xã giờ đây không bao giờ có thể thiếu được món ăn tinh thần là hát Then, đàn Tính. Không chỉ mang tính hình thức, nghệ thuật này còn thấm sâu vào từng hơi thở cuộc sống. Ở Đà Vị hôm nay, hầu hết các hoạt động mang tính cộng đồng của người dân đều xuất hiện hát Then, đàn Tính mà CLB của ông Cách là hạt nhân quan trọng. 

Không những vậy, những hội viên của CLB còn vượt qua không gian của bản làng vươn xa tới những công chúng rộng lớn hơn. Ông Hà Đồng Cách tự hào cho biết, CLB của ông đã nhiều lần tham gia dự thi văn nghệ của huyện Na Hang và tỉnh Tuyên Quang để mở rộng giao lưu với cộng đồng. Đặc biệt từ “lò” đào tạo trường làng này, nhiều em đã trở thành ca sĩ theo học ở các trường chuyên nghiệp, như em Nông Thị Thảo, Triệu Mai Hưng, Hà Linh Nhâm… hiện đang theo học tại Trường Cao đăng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc tại Thái Nguyên. 

Có thể nói, để hát Then, đàn Tính vinh dự trở thành văn hóa phi vật thể của nhân loại không thể không nói đến những đóng góp, nỗ lực của cộng đồng. Họ chính là những viên gạch xây dựng lên nền văn hóa mang đậm dấu ấn trong nhịp sống hiện đại. Do đó, thời gian tới Nhà nước cần có các chính sách trợ lực thiết thực, để tiếp sức cho cộng đồng giữ gìn, bảo tồn văn hóa. 

Tin cùng chuyên mục
Bảo tồn gắn với phát huy giá trị Cao nguyên đá Đồng văn: Cần sự chung tay của cộng đồng

Bảo tồn gắn với phát huy giá trị Cao nguyên đá Đồng văn: Cần sự chung tay của cộng đồng

Tháng 9 năm 2015, Liên hợp quốc đã đưa ra 17 mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030 để thay thế cho Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ. Trong đó, di sản văn hóa được xác định là trụ cột của phát triển bền vững. Và câu chuyện làm thế nào để hài hòa giữa khai thác, phát huy giá trị di sản với mục tiêu phát triển bền vững đang được đặt ra tại vùng Công viên địa chất toàn cầu (CVĐCTC) UNESCO Cao nguyên đá (CNĐ) Đồng Văn.
Tin nổi bật trang chủ
Gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng - Nhìn từ vùng DTTS và miền núi: Ý nghĩa lớn - Vướng mắc cũng không nhỏ (Bài 1)

Gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng - Nhìn từ vùng DTTS và miền núi: Ý nghĩa lớn - Vướng mắc cũng không nhỏ (Bài 1)

Nhằm hỗ trợ người dân gặp khó khăn do ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, Chính phủ đã ban hành chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng thông qua gói hỗ trợ 62.000 tỷ đồng, với khoảng 20 triệu người thụ hưởng. Chính sách hỗ trợ lần này của Chính phủ là chưa từng có tiền lệ, thể hiện tính nhân văn, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người dân trong giai đoạn khó khăn. Gói hỗ trợ nhận được sự quan tâm, kỳ vọng và ủng hộ của người dân cả nước, nhất là đồng bào vùng DTTS và miền núi.
Di dời dân khỏi vùng nguy cơ sạt lở, lũ ống, lũ quét: Nhiều khó khăn, bất cập

Di dời dân khỏi vùng nguy cơ sạt lở, lũ ống, lũ quét: Nhiều khó khăn, bất cập

Môi trường sống - Thúy Hồng - 2 giờ trước
Cứ đến mùa mưa bão, đồng bào vùng DTTS và miền núi luôn canh cánh nỗi lo hiểm họa từ thiên tai, bởi đây chính là những vùng có nguy cơ xảy ra lũ quyét, lũ ống, sạt lở cao. Mặc dù vậy, vì điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu đất ở nên công tác di dời đến nơi ở mới nhiều nơi vẫn chưa được thực hiện, người dân vẫn phải chấp nhận “sống chung với lũ”…
Phạt hành chính kết hôn cận huyết thống: Biện pháp cần thiết

Phạt hành chính kết hôn cận huyết thống: Biện pháp cần thiết

Đời sống - Xã hội - Hồng Phúc - 3 giờ trước
Tại điểm a, khoản 2, Điều 59 Nghị định 82/2020 quy định rõ, nếu kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa người có họ trong phạm vi 3 đời sẽ bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng. Thế nhưng, áp dụng luật này để giải quyết vấn nạn kết hôn cận huyết thống ở các vùng DTTS còn đặt ra nhiều thách thức, khó khăn.
Đừng để ngập chân trong “ma trận” xuyên tạc về chủ quyền lãnh thổ

Đừng để ngập chân trong “ma trận” xuyên tạc về chủ quyền lãnh thổ

Chống diễn biến hòa bình - PV - 3 giờ trước
Lâu nay, vấn đề chủ quyền lãnh thổ quốc gia được coi là “mảnh đất vàng” để các thế lực thù địch, bất mãn, cơ hội lợi dụng xuyên tạc, kích động chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam. Bóc trần, phản bác và kiên trì đấu tranh với những âm mưu kiểu này chính là hành động thiết thực góp phần vào việc bảo vệ chủ quyền hợp pháp, thiêng liêng của đất nước.
Thế giới có thêm hơn 2 triệu ca mắc COVID-19 trong một tuần

Thế giới có thêm hơn 2 triệu ca mắc COVID-19 trong một tuần

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Trang thống kê trực tuyến worldometers.info tiếp tục cập nhật các số liệu mới nhất tính đến sáng 23/9 cho thấy, tổng số ca nhiễm COVID-19 trên thế giới hiện là 31.715.633 ca. Con số này đã tăng hơn 2 triệu ca so với một tuần trước đó.
Mô hình “Không còn nạn đói” ở Quảng Ngãi

Mô hình “Không còn nạn đói” ở Quảng Ngãi

Kinh tế - Đạt Thành Nhân - 3 giờ trước
Là một trong 3 địa phương thực hiện thí điểm mô hình “Không còn nạn đói”, thời gian qua, với sự nỗ lực, trách nhiệm của các cấp ngành tỉnh Quảng Ngãi trong triển khai mô hình đang từng bước làm thay đổi nhận thức canh tác của bà con ở vùng khó khăn…
“Rừng núi quê ta tưng bừng reo ca…”

“Rừng núi quê ta tưng bừng reo ca…”

Phóng sự - Ký sự - Việt Thắng - Tiến Đông - 3 giờ trước
Giữa ngút ngàn Trường Sơn, tiếng đàn Ta lư - tiếng đàn một thời cổ vũ quân và dân ta đánh Mỹ vẫn cứ vọng vang. Những điệu Tà Oải, Xà Nớt hay Cha Chấp… của người Pa Kô, Bru Vân Kiều hòa cùng tiếng Ta lư lại “tưng bừng reo ca…” trong nhịp sống mới đang khởi sắc của đồng bào.
Mường Khương: 330 học sinh nữ được tuyên truyền kiến thức giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên

Mường Khương: 330 học sinh nữ được tuyên truyền kiến thức giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên

Sức khỏe - baolaocai.vn - 4 giờ trước
Chiều 22/9, Trường THPT số 1 huyện Mường Khương (Lào Cai) phối hợp cùng Công ty TNHH và Dịch vụ NEW-SUN tuyên truyền giáo dục sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, chống xâm hại tình dục cho học sinh THPT.
Sáng 23/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới

Sáng 23/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Sáng 23/9/2020,Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới.
Giả danh lực lượng vũ trang lừa bán phụ nữ ra nước ngoài

Giả danh lực lượng vũ trang lừa bán phụ nữ ra nước ngoài

Pháp luật - Thiên An - 7 giờ trước
Thời gian vừa qua, có rất nhiều đối tượng giả danh Công an, Bộ đội để lừa đảo chiếm đoạt tài sản công dân; mặc dù đã có rất nhiều cảnh báo nhưng người dân vẫn mắc phải bẫy của loại tội phạm này. Không dừng lại ở hành vi lừa đảo tài sản, các đối tượng còn lừa bán phụ nữ ra nước ngoài. Với “tem mác” là những cán bộ của lực lượng vũ trang, chúng đã lừa và bán hàng chục phụ nữ một cách dễ dàng.
208 VĐV tranh tài ở Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam năm 2020

208 VĐV tranh tài ở Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam năm 2020

Tin tức - Nghĩa Hiệp - 7 giờ trước
Ngày 22/9 tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức họp báo về Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIV - năm 2020. Giải đấu diễn ra tại Nhà thi đấu Trịnh Hoài Đức, Đống Đa, Hà Nội từ ngày 02/10 - /04/10/2020.