Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nối lại Then Tày

Hiếu Anh - 15:59, 10/02/2020

Trước đây, do điều kiện kinh tế khó khăn nên hát Then của người Tày bị hạn chế. Những năm trở lại đây, mạch nguồn văn hóa ấy đã được khơi thông trở lại.


Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then
Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then

Tiếng Then dưới mái nhà sàn

Chúng tôi về thôn Phai Khằn, xã Đà Vị, huyện Na Hang (Tuyên Quang) ngay sau khi hát Then, đàn Tính của người Tày được UNESCO công nhận là văn hóa phi vật thể của nhân loại. Khó mà tả hết được niềm vui của đồng bào dân tộc Tày nơi đây. Với họ, sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào vô bờ bến, mà còn là sự ghi nhận, ghi danh xứng đáng cho những năm tháng thăng trầm gìn giữ nghệ thuật của cha ông. 

Ông Hà Đồng Cách, sinh năm 1947, người Cựu chiến binh đã từng xông pha khói lửa của chiến tranh bồi hồi chia sẻ, trước đây do đất nước có chiến tranh, rồi hoàn cảnh kinh tế khó khăn cùng với những nhận thức thiếu chính xác nên hát Then bị hạn chế dẫn đến mai một. Do vậy, rất nhiều con em người dân tộc Tày sinh ra lớn lên mà cái tay không biết đánh đàn Tính, miệng không còn biết hát Then. Trước thực trạng đó, ông Cách cũng như nhiều người già trong bản rất đau lòng. 

Thấy mình cần phải có một phần trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, năm 2015, ông Cách đã cùng nhiều nhóm hạt nhân là các “nghệ nhân” trong xã bàn nhau thành lập các Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn Tính. Đối tượng của các CLB này là các cháu học sinh THCS, THPT có năng khiếu. 

“Mong muốn là vậy, nhưng những ngày đầu vận động các cháu tới học đàn khó vô cùng. Do đây là việc làm mới mẻ, nhiều cháu còn ngại và bỡ ngỡ. Nên các “thầy giáo”, chẳng những không lấy học phí, mà còn phải bỏ tiền túi mua đàn, thậm chí bánh, kẹo để kéo học trò đến lớp”, ông Cách chia sẻ. 

Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then
Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then

Vượt khỏi núi đồi 

Thế rồi, sự kiên trì của những người như ông Cách đã được đền đáp. Các cháu đến lớp học ngày một đông hơn. Ban đầu chỉ có 2, 3 cháu. Đến nay, lớp đã có hơn 10 cháu theo học. Những cháu học sinh này thường lựa các ngày thứ Bảy, Chủ Nhật, rồi có cháu say mê dành cả 3 tháng hè theo học đàn Tính, hát Then. 

Sự nhiệt huyết của người già và say mê của đám trẻ đã thực sự là những sợi dây nối bền chặt khiến cho dòng chảy then Tày chảy mãi. Từ chỗ, người dân còn ngần ngại, đến nay họ như được khơi gợi niềm đam mê của văn hóa dân tộc. 

Trong các hội nghị của huyện, của xã giờ đây không bao giờ có thể thiếu được món ăn tinh thần là hát Then, đàn Tính. Không chỉ mang tính hình thức, nghệ thuật này còn thấm sâu vào từng hơi thở cuộc sống. Ở Đà Vị hôm nay, hầu hết các hoạt động mang tính cộng đồng của người dân đều xuất hiện hát Then, đàn Tính mà CLB của ông Cách là hạt nhân quan trọng. 

Không những vậy, những hội viên của CLB còn vượt qua không gian của bản làng vươn xa tới những công chúng rộng lớn hơn. Ông Hà Đồng Cách tự hào cho biết, CLB của ông đã nhiều lần tham gia dự thi văn nghệ của huyện Na Hang và tỉnh Tuyên Quang để mở rộng giao lưu với cộng đồng. Đặc biệt từ “lò” đào tạo trường làng này, nhiều em đã trở thành ca sĩ theo học ở các trường chuyên nghiệp, như em Nông Thị Thảo, Triệu Mai Hưng, Hà Linh Nhâm… hiện đang theo học tại Trường Cao đăng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc tại Thái Nguyên. 

Có thể nói, để hát Then, đàn Tính vinh dự trở thành văn hóa phi vật thể của nhân loại không thể không nói đến những đóng góp, nỗ lực của cộng đồng. Họ chính là những viên gạch xây dựng lên nền văn hóa mang đậm dấu ấn trong nhịp sống hiện đại. Do đó, thời gian tới Nhà nước cần có các chính sách trợ lực thiết thực, để tiếp sức cho cộng đồng giữ gìn, bảo tồn văn hóa. 

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Danh tiếng của họa sĩ, Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ từ lâu đã được cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) nói riêng và giới hội họa Việt Nam nói chung tôn vinh là bậc thầy trong làng hội họa và thư pháp. Những tác phẩm của họa sĩ Trương Lộ vừa mang đậm dấu ấn cổ điển, truyền thống, vừa có tính khám phá, hiện đại, giàu tính triết lý và hướng đến những điều chân, thiện mĩ.
Tin nổi bật trang chủ
Điện lực Lào Cai: Bảo đảm cung ứng điện mùa nắng nóng

Điện lực Lào Cai: Bảo đảm cung ứng điện mùa nắng nóng

Kinh tế - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Điện lực tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai các giải pháp tích cực nhằm giảm thiểu các sự cố gây gián đoạn trong quá trình cung ứng điện, nhất là trong thời điểm bước vào mùa nắng nóng.
Người duy nhất giữ bí quyết chế biến rượu cần của người Cơ Tu

Người duy nhất giữ bí quyết chế biến rượu cần của người Cơ Tu

Nghề nghiệp - Việc làm - Ngọc Anh - 1 giờ trước
Mặc dù tuổi đã ngoài 60, ông Lê Văn Nghĩa (trú tại thôn Phú Túc, xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng) vẫn cần mẫn ngày đêm gắn bó với công việc nấu rượu cần truyền thống của người Cơ Tu.
Những phụ nữ làm nghề chẻ đá ở Cô Tô

Những phụ nữ làm nghề chẻ đá ở Cô Tô

Nghề nghiệp - Việc làm - Trương Thanh Liêm - 1 giờ trước
Dù chưa có con số thống kê chính xác, nhưng hiện nay đang có rất nhiều lao động nữ là người DTTS đang làm nghề chẻ đá tại huyện vùng biên Tri Tôn, tỉnh An Giang. Đây là một nghề khá nặng nhọc, nguy hiểm nhưng cho thu nhập cao nên các chị chấp nhận đánh đổi sức khoẻ, thậm chí nguy cơ đến cả tính mạng để có thu nhập, trang trải cho cuộc sống hàng ngày
Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Sắc màu 54 - Lương Định - 2 giờ trước
Danh tiếng của họa sĩ, Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ từ lâu đã được cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) nói riêng và giới hội họa Việt Nam nói chung tôn vinh là bậc thầy trong làng hội họa và thư pháp. Những tác phẩm của họa sĩ Trương Lộ vừa mang đậm dấu ấn cổ điển, truyền thống, vừa có tính khám phá, hiện đại, giàu tính triết lý và hướng đến những điều chân, thiện mĩ.
Kiểm soát mất cân bằng giới tính ở Quảng Ninh: Tập trung thay đổi nhận thức cho người dân

Kiểm soát mất cân bằng giới tính ở Quảng Ninh: Tập trung thay đổi nhận thức cho người dân

Sức khỏe - Nghĩa Hiệp - 2 giờ trước
Tỉnh Quảng Ninh là một trong những địa phương có chênh lệnh giới tính khi sinh cao, với chỉ số trung bình toàn tỉnh là 115 trẻ em nam/100 nữ, cá biệt, có địa phương vượt mức trung bình cả tỉnh với 118,4 trẻ em nam/100 nữ. Nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tỉnh Quảng Ninh đã áp dụng nhiều biện pháp, trong đó tập trung chủ yếu vào thay đổi nhận thức của người dân trong quan niệm về con trai, con gái...
Những giấy tờ cần sửa đổi khi chuyển sang căn cước công dân gắn chip

Những giấy tờ cần sửa đổi khi chuyển sang căn cước công dân gắn chip

Pháp luật - T.Hợp - 2 giờ trước
Khi đổi Chứng minh nhân dân (CMND) sang Căn cước công dân (CCCD) gắn chip, mọi giao dịch đã xác lập có sử dụng số CMND 9 số cũ vẫn có giá trị pháp lý. Tuy nhiên để thực hiện các giao dịch mới thuận tiện thì công dân nên thực hiện các cập nhật, sửa đổi thông tin 4 loại giấy tờ sau đây.
Quảng cáo gây phản cảm – Vai trò của cơ quan quản lý ở đâu?

Quảng cáo gây phản cảm – Vai trò của cơ quan quản lý ở đâu?

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 2 giờ trước
Những tấm biển quảng cáo là một trong những hình thức để các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh dịch vụ, dùng để thông tin về các sản phẩm của mình nhằm thu hút khách hàng. Không có gì đáng nói, nếu đó là những tấm biển quảng cáo đẹp, chuẩn mực về nội dung. Tuy nhiên, một số cá nhân, doanh nghiệp đã lạm dụng những tấm biển quảng cáo để tạo ấn tượng, câu khách với hình ảnh phản cảm, ngôn ngữ thiếu chuẩn mực, gây nên cách nhìn lệch lạc về văn hoá trong quảng cáo...
Cử tri vùng đồng bào DTTS hướng về “Ngày hội non sông”

Cử tri vùng đồng bào DTTS hướng về “Ngày hội non sông”

Sự kiện - Bình luận - Nhóm phóng viên (thực hiện) - 4 giờ trước
Những ngày này, cử tri cả nước nói chung, cử tri vùng đồng bào DTTS nói riêng đang háo hức hướng về ngày bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân (HĐND) các cấp, nhiệm kỳ 2021-2026. Trước thềm Ngày hội non sông, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã ghi lại những tâm tư, kỳ vọng của cử tri về cuộc bầu cử.
Lào Cai: Tăng cường phòng chống dịch bảo đảm thành công cho ngày bầu cử

Lào Cai: Tăng cường phòng chống dịch bảo đảm thành công cho ngày bầu cử

Sự kiện - Bình luận - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị các điều kiện phục vụ cho ngày bầu cử Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai cơ bản hoàn thành. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, công tác y tế, bảo đảm phòng chống dịch bệnh cho ngày bầu cử đang tiếp tục được địa phương đặc biệt quan tâm.
Trưa 18/5, Việt Nam ghi nhận thêm 86 ca mắc mới COVID-19, riêng Bắc Giang là 63 ca

Trưa 18/5, Việt Nam ghi nhận thêm 86 ca mắc mới COVID-19, riêng Bắc Giang là 63 ca

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Tính đến 12 giờ ngày 18/5, Việt Nam ghi nhận thêm 86 ca mắc mới COVID-19, trong đó Bắc Giang 63 ca.