Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những vấn đề cấp bách của các dân tộc có khó khăn đặc thù: Tạo đột phá giảm nghèo cho đồng bào dân tộc Pà Thẻn (Bài 10)

Cù Hương - Sỹ Hào - 15:26, 02/12/2023

Đời sống được nâng lên một bước; bản sắc văn hóa được gìn giữ, phát huy… là hiệu quả của các chính sách đặc thù phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Pà Thẻn trong những năm qua. Thời gian tới, việc nâng cao năng lực sản xuất, trình độ của lực lượng lao động để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế là giải pháp đột phá để giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc Pà Thẻn.

Từ nguồn vốn theo Quyết định 2086/QĐ-TTg, huyện Lâm Bình (Tuyên Quang) đã đầu tư tuyến đường dài 2,3km, chiều rộng 3,5m nối thôn Thượng Minh với trung tâm xã Hồng Quang.
Từ nguồn vốn theo Quyết định 2086/QĐ-TTg, huyện Lâm Bình (Tuyên Quang) đã đầu tư tuyến đường dài 2,3km, chiều rộng 3,5m nối thôn Thượng Minh với trung tâm xã Hồng Quang.

Hiệu quả từ chính sách

Đồng bào dân tộc Pà Thẻn sinh sống chủ yếu trên địa bàn hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang. Trong đó, ở Tuyên Quang dân tộc Pà Thẻn sinh sống tập trung tại một số xã đặc biệt khó khăn của các huyện: Lâm Bình, Chiêm Hóa, Yên Sơn. Còn tại Hà Giang, dân tộc Pà Thẻn cư trú chủ yếu tại các huyện Bắc Quang, Quang Bình.

Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê, tại thời điểm năm 2019, dân tộc Pà Thẻn có 1.833 hộ/ 8.248 nhân khẩu. Theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016 – 2020, dân tộc Pà Thẻn có 920 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 50,2%; có 378 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 20,6.

Giai đoạn 2016 – 2020, triển khai Đề án phát triển kinh tế - xã hội (KT – XH) các DTTS rất ít người theo Quyết định số 2086/QĐ-TTg, các địa phương có đồng bào dân tộc Pà Thẻn sinh sống đã tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, nhờ đó đời sống của đồng bào được nâng lên rõ rệt. Như ở thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang (Lâm Bình, Tuyên Quang), toàn thôn có 176 hộ với 837 nhân khẩu; trong đó có 94 hộ, với khoảng 500 nhân khẩu là đồng bào Pà Thẻn. Từ nguồn vốn theo Quyết định 2086/QĐ-TTg, huyện Lâm Bình đã đầu tư tuyến đường dài 2,3km, chiều rộng 3,5m nối thôn Thượng Minh với trung tâm xã Hồng Quang.

Giao thông thuận lợi đã “tiếp sức” cho nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất theo Quyết định 2086/QĐ-TT thêm hiệu quả. Đồng bào Pà Thẻn ở thôn Thượng Minh đã được hỗ trợ con giống, kỹ thuật để phát triển đàn trâu, bò, lợn đen sinh sản, dê địa phương, cá chép, gia súc, gia cầm; đồng thời khôi phục nghề dệt thổ cẩm, đan lát và nghi Lễ nhảy lửa dân tộc Pà Thẻn. Nhiều hộ đồng bào Pà Thẻn đã thoát nghèo, từng bước vươn lên khá giả.

Diện mạo mới ở thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang, huyện Lâm BÌnh, tỉnh Tuyên Quang.
Diện mạo mới ở thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang, huyện Lâm BÌnh, tỉnh Tuyên Quang.

Cũng như thôn Thượng Minh, ở các địa phương có đồng bào dân tộc Pà Thẻn sinh sống thành cộng đồng, các chính sách đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước đã góp phần quan trọng giải quyết các vấn đề cấp bách trong đời sống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn. Đây là nền tảng để tỉnh Tuyên Quang triển khai hiệu quả các nội dung của Tiểu dự án 1 – Dự án 9 thuộc Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg.

Ngày 20/10/2023, HĐND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Nghị quyết số 40/NQ-HĐND phê duyệt danh sách các thôn tập trung đông đồng bào dân tộc có khó khăn đặc thù, có tỷ lệ hộ nghèo cao được đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa cơ sở hạ tầng thực hiện Tiểu dự án 1 của Dự án 9. Theo đó, các thôn gồm: Thượng Minh (xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình); Nà Luông, Khuổi Hóp (xã Linh Phú, huyện Chiêm Hóa); Đồng Cướm (xã Trung Sơn) và Tân Minh (xã Kiến Thiết) thuộc huyện Yên Sơn là những địa bàn được đầu tư từ Tiểu dự án 1.

Dệt thổ cẩm với những nét đặc trưng riêng, làm nên bộ trang phục truyền thống độc đáo của người Pà Thẻn.
Dệt thổ cẩm với những nét đặc trưng riêng, làm nên bộ trang phục truyền thống độc đáo của người Pà Thẻn.

Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Tương tự ở tỉnh Tuyên Quang, đời sống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn trên địa bàn tỉnh Hà Giang cũng đã có những thay đổi rõ nét. Tuy nhiên, cũng như những dân tộc có khó khăn đặc thù khác trên vùng cao nguyên đá, khi áp dụng chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 – 2025 theo Nghị định số 07/2021/NĐ-CP, tỷ lệ nghèo trong đồng bào dân tộc Pà Thẻn ở Hà Giang tăng đột biến.

Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh Hà Giang, trên địa bàn tỉnh hiện có 796 hộ dân tộc Pà Thẻn; trong đó sinh sống tập trung từ 5 hộ trở lên có có 791 hộ, với 3.890 nhân khẩu, chủ yếu tại huyện Bắc Quang và huyện Quang Bình. Tính đến hết năm 2022, theo Quyết định số 2335/QĐ-UBND ngày 19/12/2022 của UBND tỉnh Hà Giang về phê duyệt kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025, trên toàn tỉnh có 310 hộ nghèo và 257 hộ cận nghèo là người dân tộc Pà Thẻn.

Thực tế là, đời sống kinh tế của đồng bào dân tộc Pà Thẻn chủ yếu phụ thuộc vào sản xuất nông, lâm nghiệp. Từ năm 2019, cuộc điều tra thu thập thông tin KT – XH 53 DTTS đã đưa ra kết quả, khoảng 88,4% lao động (LĐ) người Pà Thẻn làm việc trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, trong đó có tới 83,5% LĐ không có trình độ chuyên môn kỹ thuật. Trong số LĐ đã qua đào tạo thì số người có trình độ chuyên môn kỹ thuật bậc cao chỉ chiếm 0,8%, bậc trung là 0,6%.

Lớp dạy nghề dệt thổ cẩm theo Quyết định 2086/QĐ-TTg được tổ chức tại thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.
Lớp dạy nghề dệt thổ cẩm theo Quyết định 2086/QĐ-TTg được tổ chức tại thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.

Nhiều công trình nghiên cứu dân tộc học đã chỉ ra rằng, bên cạnh sản xuất nông, lâm nghiệp thì đồng bào Pà Thẻn còn làm một số nghề thủ công gia đình như dệt, đan lát, rèn, làm mộc, chạm khắc bạc và làm giấy. Trong đó, dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn có những nét đặc trưng riêng, làm nên bộ trang phục truyền thống độc đáo của người Pà Thẻn.

Tuy nhiên, để đưa nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Pà Thẻn phát huy giá trị trong nền kinh tế hàng hóa thì chưa có nhiều mô hình vừa góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc, vừa đem lại nguồn thu nhập cho đồng bào. Đáng kể nhất lâu nay trong phát huy nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn là hoạt động của Hợp tác xã thổ cẩm Pà Thẻn Tân Bắc, xã Tân Bắc, huyện Quang Bình (Hà Giang). Mặc dù giá thành của mỗi bộ trang phục truyền thống của dân tộc Pà Thẻn rất cao (dao động từ 2 - 4 triệu đồng/bộ), nhưng do làm thủ công, hơn nữa cũng chỉ tranh thủ lúc nông nhàn nên thu nhập của những phụ nữ có nghề dệt thổ cẩm cũng không nhiều.

Xác định việc đào tạo nghề, chuyển đổi nghề trên cơ sở phát huy nghề truyền thống là giải pháp hiệu quả để giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào dân tộc Pà Thẻn nên khi thực hiện các chính sách đặc thù, các Bộ, ngành, địa phương đã tích cực triển khai các dự án nâng cao năng lực sản xuất cho LĐ người dân tộc Pà Thẻn. Tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang đã triển khai nhiều hoạt động đào tạo nghề thủ công truyền thống của đồng bào Pà Thẻn gắn với phát triển du lịch, từ đó thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong vùng đồng bào dân tộc Pà Thẻn.

Lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn lần thứ 2 được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn lần thứ 2 được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Mới đây nhất, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã ban hành Quyết định số 1289/QĐ-BVHTTDL về việc tổ chức lớp tập huấn nâng cao năng lực bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống và nghề dệt của dân tộc Pà Thẻn gắn với phát triển du lịch tại huyện Lâm Bình (tỉnh Tuyên Quang) năm 2023. Lớp tập huấn nhằm nâng cao nhận thức chung về công tác bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống của đồng bào Pà Thẻn của ngành văn hóa nói chung và lĩnh vực văn hóa dân tộc nói riêng; đồng thời khuyến khích đồng bào dân tộc Pà Thẻn duy trì, bảo tồn và phát triển nghề nghề dệt của dân tộc cũng như truyền nghề, dạy nghề truyền thống cho thế hệ trẻ.

Đầu tháng 6/2023, Bộ VHTT&DL đã cấp chứng nhận 4 Di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Tuyên Quang vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, trong đó có Lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn, xã Hồng Quang (Lâm Bình). Trước đó, ngày 27/12/2012, Bộ VHTT&DL cũng đã công nhận Lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn ở xã Tân Bắc, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia tại Quyết định số 5079/QĐ-BVHTTDL.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Lai Châu hiện có 20 dân tộc sinh sống, với dân số khoảng trên 484.000 người, trong đó có 4 dân tộc Mảng, Cống, Lự, Si La là thuộc nhóm dân tộc có khó khăn đặc thù. Nhờ các chính sách đối với của Đảng, Nhà nước, bộ mặt các bản làng dân tộc rất ít người của tỉnh Lai Châu dần thay đổi. Đặc biệt, giai đoạn 2021-2025, Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã thiết kế tiểu dự án 1, Dự án 9 về đầu tư phát triển nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn nhằm giải quyết toàn diện những vấn đề cấp thiết của đồng bào.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Vừa qua (ngày 18/1/2024), Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia gồm: Xây dựng nông thôn mới; Giảm nghèo bền vững; Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai giai đoạn 2021-2025. Nghị quyết được ban hành với 8 cơ chế, chính sách đặc thù được đánh giá sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc về cơ chế, tăng cường phân cấp, phân quyền tạo sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu quả các Chương trình.
Tin trong ngày - 27/2/2024

Tin trong ngày - 27/2/2024

Media - BDT - 20:00, 27/02/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết. "Sự hy sinh thầm lặng". Phục dựng hội đu tiên truyền thống Phú Gia. Giữ gìn làng nghề làm nón lá truyền thống Xuân Lộc. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại

Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại "Ngôi nhà chung"

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 19:08, 27/02/2024
Vừa qua, tại "Ngôi nhà chung" - Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã tái hiện Lễ hội Lồng tồng của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Sắc màu 54 - Nguyễn Thanh - 19:04, 27/02/2024
Quỳ Châu là huyện miền núi vùng cao của tỉnh Nghệ An, với 80% là đồng bào DTTS, trong đó chủ yếu là dân tộc Thái. Người Thái ở Quỳ Châu hiện nay còn lưu giữ được nhiều giá trị bản sắc văn hóa truyền thống. Đó là những cơ sở quan trọng để huyện đẩy mạnh phát triển du lịch từ các giá trị văn hóa. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đặt ra tại Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025.
Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 19:00, 27/02/2024
Những công trình giao thông, trường học, nước sinh hoạt được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) đã và đang phát huy hiệu quả, giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở huyện Đăk Tô (Kon Tum) có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống.
Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Sắc màu 54 - Tào Đạt - Quang Anh - 18:49, 27/02/2024
Mỗi dịp xuân về (thường bắt đầu từ tháng 2 kéo dài đến hết tháng 3), dọc các tuyến đường Hoàng Diệu, Bắc Sơn, Thanh Niên, Yên Phụ (Hà Nội) lại được nhuộm tím bởi hàng hoa ban đang nở rộ mang hương sắc của núi rừng Tây Bắc.
Tin trong ngày - 26/2/2024

Tin trong ngày - 26/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 26/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Nhiều công trình, phần việc ý nghĩa được triển khai trong chương trình “Tháng Ba biên giới” 2024. Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Tình yêu với y học dân tộc của nữ bác sĩ trẻ. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Trang địa phương - Ngọc Thu - 18:45, 27/02/2024
Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng đang bước vào cao điểm mùa khô, nắng nóng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Vì vậy, các địa phương, đơn vị, chủ rừng đã nắm bắt tình hình, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng cháy chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

"Sống lại" làng gốm cổ Thanh Hà 500 năm tuổi

Nghề nghiệp - Việc làm - T.Nhân-H.Trường - 18:42, 27/02/2024
Cách phố cổ Hội An chừng 2km về hướng Tây, làng gốm Thanh Hà (phường Thanh Hà, TP.Hội An, Quảng Nam) nép mình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng. Hơn 500 năm tồn tại và phát triển, có lúc sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, làng gốm này cũng tưởng chừng rơi vào vào quên lãng. Tuy nhiên, với lòng yêu nghề, sự quyết tâm của các nghệ nhân đã làm “sống lại” làng nghề truyền thống ở xứ Quảng này. Đặc biệt, làng gốm Thanh Hà hiện nay đã trở thành địa danh nổi tiếng thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Tin tức - Thanh Thuận - 18:39, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ trao giải thưởng hàng năm Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023, giải thưởng Tác giả trẻ 2023 và Tổng kết đợt 1 cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi.
Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Tin tức - Thiên An - 18:15, 27/02/2024
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình xuất hiện một số đối tượng sử dụng số điện thoại lạ và mạo danh lãnh đạo Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT), Công an tỉnh Ninh Bình gọi điện lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 18:06, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc đã tổ chức phiên họp Hội đồng lần thứ nhất. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Thị Hà - Chủ tịch Hội đồng, chủ trì phiên họp.