Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những vấn đề cấp bách của các dân tộc có khó khăn đặc thù: Cần giải quyết các vấn đề xã hội bức thiết của đồng bào Lự (Bài 12)

Cù Hương - Sỹ Hào - 06:50, 04/12/2023

Điều kiện kinh tế dù còn khó khăn, nhiều vấn đề xã hội bức thiết cần được giải quyết, nhưng đại đa số đồng bào dân tộc Lự hiện đang cư trú tại những địa bàn đã “về đích” nông thôn mới. Chiếu theo quy định hiện hành, đồng bào dân tộc Lự khó tiếp cận chính sách đầu tư, hỗ trợ cho các dân tộc có khó khăn đặc thù.

Từ nguồn vốn Đề án 2086, các bản tập trung đồng bào Lự đã được đầu tư đường giao thông nội bản, bê tông hóa đường vào khu sản xuất. (Trong ảnh: Đường giao thông nội bản ở xã Bản Hon, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu).
Từ nguồn vốn Đề án 2086, các bản tập trung đồng bào Lự đã được đầu tư đường giao thông nội bản, bê tông hóa đường vào khu sản xuất. (Trong ảnh: Đường giao thông nội bản ở xã Bản Hon, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu).

Nhiều khởi sắc vùng đồng bào dân tộc Lự

Đồng bào dân tộc Lự cư trú chủ yếu ở tỉnh Lai Châu và một số ít sống xen kẽ ở huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Ở tỉnh Lai Châu, theo thống kê, dân tộc Lự hiện có 1.378 hộ, 6.733 người, chiếm 1,49% dân số toàn tỉnh. Đồng bào sinh sống tập trung tại 17 bản thuộc 4 xã của hai huyện: Tam Đường và Sìn Hồ (một bộ phận nhỏ sinh sống rải rác trên địa bàn huyện Than Uyên); trong đó, huyện Tam Đường có 764 hộ/3.768 nhân khẩu, huyện Sìn Hồ có 614 hộ/2.965 nhân khẩu.

Những năm qua, nhờ các chương trình, dự án từ ngân sách nhà nước, các địa bàn vùng đồng bào dân tộc Lự sinh sống tập trung đã được đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất. Đặc biệt, các chính sách đặc thù dành cho các dân tộc rất ít người theo Quyết định 2086/QĐ-TTg đã góp phần quan trọng cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc Lự, giảm dần sự chênh lệch về khoảng cách phát triển với các dân tộc khác trong vùng.

Xã Nậm Tăm (huyện Sìn Hồ) là một ví dụ. Toàn xã có hơn 1.000 hộ, trong đó khoảng 400 hộ là đồng bào dân tộc Lự sinh sống tập trung tại 5/10 bản của xã. Trước đây, cuộc sống của đồng bào dân tộc Lự ở Nậm Tăm còn nhiều khó khăn. Thực hiện Đề án đầu tư, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội (KT – XH) các dân tộc rất ít người giai đoạn 2016 – 2025 theo Quyết định 2086/QĐ-TTg (gọi tắt là Đề án 2086), các bản tập trung đồng bào Lự đã được đầu tư đường giao thông nội bản, bê tông hóa đường vào khu sản xuất, xây dựng nhà văn hóa và các công trình nước sinh hoạt; điện lưới được kéo về từng hộ gia đình.

Ngoài ra, từ vốn của Đề án 2086, xã Nậm Tăm đã hỗ trợ cho các hộ dân tộc Lự ở 5 bản về giống vật nuôi (gà, vịt) và xây dựng chuồng trại; hỗ trợ giống cây trồng (bưởi da xanh, khoai tây) và phân bón các loại. Được cấp “đầu vào”, đồng thời được hỗ trợ nâng cao kiến thức, trình độ năng lực sản xuất, đồng bào dân tộc Lự đã tích cực chăn nuôi, trồng trọt, phát triển kinh tế, giúp địa phương giảm nhanh tỷ lệ nghèo. Theo thống kê, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã Nậm Tăm hiện còn dưới 10%.

Phụ nữ dân tộc Lự trong trang phục truyền thống
Phụ nữ dân tộc Lự trong trang phục truyền thống

Từ năm 2022, nhiều hộ nghèo đa chiều là đồng bào dân tộc Lự ở xã Nậm Tăm tiếp tục được “tiếp sức” từ các chính sách trong Chương trình MTQG phát triển KT – XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg (Chương trình MTQG 1719). Nguồn lực chính sách đã góp phần bù đắp thiếu hụt các chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản, từ đó giảm tỷ lệ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều theo Nghị định số 07/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

Như gia đình chị Tao Thị Nạn - hộ nghèo ở bản Nà Tăm 1, xã Nậm Tăm (huyện Sìn Hồ). Năm 2022, gia đình chị được hỗ trợ 40 triệu đồng theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP về chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình MTQG 1719 để xây mới, sửa chữa nhà ở. Ngoài ra, gia đình chị còn được tiếp cận vốn vay từ nguồn hỗ trợ người nghèo để mua trâu phát triển chăn nuôi. Thu nhập được cải thiện cùng với chỉ số về chất lượng nhà ở được bảo đảm, gia đình chị Tao Thị Nạn chắc chắn thoát nghèo trong năm 2023.

Gặp khó vì xã thoát nghèo

Cùng với xã Nậm Tăm của huyện Sìn Hồ, xã Bản Hon (huyện Tam Đường) là địa phương có đồng bào dân tộc Lự tập trung sinh sống nhiều nhất tỉnh Lai Châu. Toàn xã có 584 hộ, trong đó dân tộc Lự có 535 hộ, chiếm 91%. Cũng như ở xã Nậm Tăm, đồng bào dân tộc Lự ở xã Bản Hon đã được thụ hưởng các chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển KT – XH theo Đề án 2086.

Sinh kế ổn định, cùng với năng lực sản xuất được nâng lên trong quá trình thụ hưởng Đề án 2086 là nền tảng để đồng bào dân tộc Lự ở xã Nậm Tăm và xã Bản Hon phát triển mạnh mẽ hơn từ nguồn đầu tư, hỗ trợ của Chương trình MTQG 1719. Theo Quyết định số 1227/QĐ-TTg ngày 14/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ, Lự là một trong 14 dân tộc có khó khăn đặc thù giai đoạn 2021 – 2025, được thụ hưởng các chính sách tại Dự án 9 của Chương trình MTQG 1719.

Khi đó, đồng bào dân tộc Lự không chỉ được đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế mà còn được hỗ trợ để giải quyết các vấn đề xã hội bức thiết. Hiện nay, mặc dù tỷ lệ nghèo không còn quá cao so với các dân tộc rất ít người khác, nhưng đời sống của đồng bào Lự vẫn còn khó khăn so với mặt bằng chung; đồng thời, nhiều hủ tục trong đời sống vẫn còn tồn tại tác động đến chất lượng dân số; nguy cơ mai một các bản sắc văn hóa truyền thống vẫn luôn thường trực.

Cùng với phát triển KT – XH thì bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Lự được gìn giữ, phát huy. (Trong ảnh: Đồng bào dân tộc Lự có truyền thống trồng bông, nuôi tằm, kéo sợi, dệt vải, phục vụ nhu cầu may mặc trong gia đình và dòng họ - Ảnh: N.M)
Cùng với phát triển KT – XH thì bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Lự được gìn giữ, phát huy. (Trong ảnh: Đồng bào dân tộc Lự có truyền thống trồng bông, nuôi tằm, kéo sợi, dệt vải, phục vụ nhu cầu may mặc trong gia đình và dòng họ - Ảnh: N.M)

Nhưng cái khó là, hiện đại đa số đồng bào dân tộc Lự đang cư trú tại các xã đã “về đích” nông thôn mới; đó là xã Nậm Tăm của huyện Sìn Hồ (khoảng 400 hộ) và xã Bản Hon của huyện Tam Đường (535 hộ). Theo Quyết định số 861/QĐ-TTg phê duyệt danh sách các xã khu vực III, khu vực II, khu vực I vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 thì xã Nậm Tăm và xã Bản Hon đều thuộc khu vực I do đã đạt chuẩn nông thôn mới.

Trong khi đó, theo hướng dẫn thực hiện Dự án 9 thuộc Chương trình MTQG 1719 về đầu tư, hỗ trợ phát triển KT – XH các dân tộc có khó khăn đặc thù, các dân tộc còn nhiều khó khăn, thì địa bàn triển khai chính sách là tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Điều này đồng nghĩa, đại đa số đồng bào dân tộc Lự ở Lai Châu (khoảng 935 hộ trên tổng số 1.378 hộ trên địa bàn tỉnh) sẽ không được thụ hưởng Dự án 9, mặc dù thuộc đối tượng thực hiện chính sách.

Thiết nghĩ, để tiếp tục phát triển kinh tế, đồng thời giải quyết các vấn đề xã hội bức thiết ở vùng đồng bào dân tộc Lự, các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền điều chỉnh phạm vi thực hiện Tiểu dự án 1 – Dự án 9 của Chương trình MTQG 1719. Trên thực tế, mặc dù thuộc khu vực I, nhưng xã Bản Hon, cũng như xã Nậm Tăm hiện vẫn còn nhiều khó khăn. 

Cụ thể như, tại Nậm Tăm, hết năm 2022, thu nhập bình quân mới đạt 35 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức 29,6 %. Còn xã bản Hon, mặc dù có nhiều lợi thế phát triển KT – XH nhưng xã cũng đang rất nỗ lực để đạt chỉ tiêu nâng thu nhập bình quân đạt 45 triệu đồng/người/năm vào năm 2025; trong khi thu nhập bình quân chung của toàn tỉnh lai Châu trong năm 2022 đã đạt 48 triệu đồng/người/năm.

Theo kết quả điều tra thu thập thông tin KT –XH 53 DTTS do Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê thực hiện tháng 4/2019, bên cạnh tỷ lệ nghèo còn cao thì dân tộc Lự còn có những vấn đề xã hội rất bức bách. Trong đó, tỷ lệ người từ 15 tuổi trở lên không biết đọc, không biết viết tiếng Việt của dân tộc Lự lên tới 50,3%, cao thứ hai trong các dân tộc có dân số dưới 10.000 người, chỉ sau dân tộc Mảng (53,8%); tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi cao nhất trong các dân tộc rất ít người (59,13%); cùng với đó là vẫn còn tỷ lệ không nhỏ tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Đi qua những bản làng của đồng bào dân tộc rất ít người ở Lai Châu: Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc (Bài cuối)

Lai Châu hiện có 20 dân tộc sinh sống, với dân số khoảng trên 484.000 người, trong đó có 4 dân tộc Mảng, Cống, Lự, Si La là thuộc nhóm dân tộc có khó khăn đặc thù. Nhờ các chính sách đối với của Đảng, Nhà nước, bộ mặt các bản làng dân tộc rất ít người của tỉnh Lai Châu dần thay đổi. Đặc biệt, giai đoạn 2021-2025, Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã thiết kế tiểu dự án 1, Dự án 9 về đầu tư phát triển nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn nhằm giải quyết toàn diện những vấn đề cấp thiết của đồng bào.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Vừa qua (ngày 18/1/2024), Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia gồm: Xây dựng nông thôn mới; Giảm nghèo bền vững; Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai giai đoạn 2021-2025. Nghị quyết được ban hành với 8 cơ chế, chính sách đặc thù được đánh giá sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc về cơ chế, tăng cường phân cấp, phân quyền tạo sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu quả các Chương trình.
Tin trong ngày - 27/2/2024

Tin trong ngày - 27/2/2024

Media - BDT - 20:00, 27/02/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết. "Sự hy sinh thầm lặng". Phục dựng hội đu tiên truyền thống Phú Gia. Giữ gìn làng nghề làm nón lá truyền thống Xuân Lộc. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại

Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại "Ngôi nhà chung"

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 19:08, 27/02/2024
Vừa qua, tại "Ngôi nhà chung" - Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã tái hiện Lễ hội Lồng tồng của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Sắc màu 54 - Nguyễn Thanh - 19:04, 27/02/2024
Quỳ Châu là huyện miền núi vùng cao của tỉnh Nghệ An, với 80% là đồng bào DTTS, trong đó chủ yếu là dân tộc Thái. Người Thái ở Quỳ Châu hiện nay còn lưu giữ được nhiều giá trị bản sắc văn hóa truyền thống. Đó là những cơ sở quan trọng để huyện đẩy mạnh phát triển du lịch từ các giá trị văn hóa. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đặt ra tại Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025.
Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 19:00, 27/02/2024
Những công trình giao thông, trường học, nước sinh hoạt được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) đã và đang phát huy hiệu quả, giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở huyện Đăk Tô (Kon Tum) có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống.
Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Sắc màu 54 - Tào Đạt - Quang Anh - 18:49, 27/02/2024
Mỗi dịp xuân về (thường bắt đầu từ tháng 2 kéo dài đến hết tháng 3), dọc các tuyến đường Hoàng Diệu, Bắc Sơn, Thanh Niên, Yên Phụ (Hà Nội) lại được nhuộm tím bởi hàng hoa ban đang nở rộ mang hương sắc của núi rừng Tây Bắc.
Tin trong ngày - 26/2/2024

Tin trong ngày - 26/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 26/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Nhiều công trình, phần việc ý nghĩa được triển khai trong chương trình “Tháng Ba biên giới” 2024. Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Tình yêu với y học dân tộc của nữ bác sĩ trẻ. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Trang địa phương - Ngọc Thu - 18:45, 27/02/2024
Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng đang bước vào cao điểm mùa khô, nắng nóng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Vì vậy, các địa phương, đơn vị, chủ rừng đã nắm bắt tình hình, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng cháy chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

"Sống lại" làng gốm cổ Thanh Hà 500 năm tuổi

Nghề nghiệp - Việc làm - T.Nhân-H.Trường - 18:42, 27/02/2024
Cách phố cổ Hội An chừng 2km về hướng Tây, làng gốm Thanh Hà (phường Thanh Hà, TP.Hội An, Quảng Nam) nép mình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng. Hơn 500 năm tồn tại và phát triển, có lúc sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, làng gốm này cũng tưởng chừng rơi vào vào quên lãng. Tuy nhiên, với lòng yêu nghề, sự quyết tâm của các nghệ nhân đã làm “sống lại” làng nghề truyền thống ở xứ Quảng này. Đặc biệt, làng gốm Thanh Hà hiện nay đã trở thành địa danh nổi tiếng thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Văn xuôi lấn át thơ tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023

Tin tức - Thanh Thuận - 18:39, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ trao giải thưởng hàng năm Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023, giải thưởng Tác giả trẻ 2023 và Tổng kết đợt 1 cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi.
Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Ninh Bình: Cảnh giác với chiêu trò mạo danh lãnh đạo Sở TT&TT và Công an tỉnh gọi điện lừa đảo

Tin tức - Thiên An - 18:15, 27/02/2024
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình xuất hiện một số đối tượng sử dụng số điện thoại lạ và mạo danh lãnh đạo Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT), Công an tỉnh Ninh Bình gọi điện lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc họp phiên thứ nhất

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 18:06, 27/02/2024
Ngày 27/2, tại Hà Nội, Hội đồng Khoa học và Công nghệ Ủy ban Dân tộc đã tổ chức phiên họp Hội đồng lần thứ nhất. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Thị Hà - Chủ tịch Hội đồng, chủ trì phiên họp.