Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Căm Mương của đồng bào Lự

Lam Anh (t/h) - 19:49, 18/03/2022

Những giai điệu dân ca mộc mạc, giản dị nhưng giàu ý nghĩa nhân văn của đồng bào dân tộc Lự vang lên trong lễ hội Căm Mương (lễ cúng bản). Đây là dịp để bà con dân bản dâng lễ vật cầu khấn thần sông, thần núi, thần khe, thần suối, thần rồng, phù hộ cho bà con dân bản được ăn nên làm ra, điều lành ở lại, điều dữ mang đi.

Nam giới Lự chuẩn bị lễ vật để tỏ lòng thành kính
Những người đàn ông dân tộc Lự chuẩn bị lễ vật để tỏ lòng thành kính

Đối với đồng bào Lự, từ xưa đến nay lễ Căm Mương bao giờ cũng được tổ chức rất trang trọng và thông thường được tổ chức vào ngày mùng 3 tháng 3 Âm lịch hàng năm. Mỗi gia đình sẽ cử ra một đại diện là nam giới đi tham gia lễ cúng, khi về sẽ có lộc dành cho những người ở nhà.

Ông Tao Văn Coong, dân tộc Lự ở xã Nậm Tăm, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cho biết: “Lễ vật gồm một con gà, rượu và một con lợn do con dân làng cùng đóng góp.”

Phần lễ tế của lễ hội Căm Mường tổ chức dưới gốc cây cổ thụ của làng.
Phần lễ tế của lễ hội Căm Mường tổ chức dưới gốc cây cổ thụ của làng.

Ngoài những lễ vật là đồ ăn, thức uống, người Lự còn đặt trên bàn lễ 18 chiếc thuyền giấy màu xanh và màu vàng. Những màu sắc này đều có ý nghĩa riêng của nó. Màu xanh là màu của những cánh rừng bạt ngàn, của sức sống mãnh liệt, màu vàng là màu của thóc lúa, sự sung túc và no đủ.

Từ xưa đến nay, lễ Căm Mường bao giờ cũng được làm rất trang trọng. Mỗi gia đình sẽ cử ra một người đại diện là nam đi tham gia phần cúng lễ. Thủ tục cúng lễ chia làm bốn phần khác nhau là: Lễ thỉnh Thần, lễ khẩn cầu, lễ Căm Mường và các nghi lễ kết thúc.

Thầy cúng phải là người có uy tín trong bản
Thầy cúng phải là người có uy tín trong bản

Người chủ lễ phải là người già, có uy tín. Người  Lự không sử dụng khèn, sáo, trống hay bất kỳ một loại nhạc cụ nào trong phần lễ vì những âm thanh ấy sẽ làm ảnh hưởng đến sự linh thiêng. Và nghi lễ cúng không diễn ra trong nhà mà tổ chức dưới một gốc cây to.

Ba mâm cúng bằng tre, nứa đã được dựng lên. Mâm lễ chính đặt được đặt lên bàn thờ, dựng sát gốc cây, hai bên là mâm lễ phụ. Trên mâm chính sắp 12 chén rượu, 12 chén nước, bộ quần áo, một thủ lợn, rượu, xôi màu, gương soi, thuyền mã, một cái ô, vòng bạc, một bát gạo, một bát thóc. Trên 2 mâm phụ sắp các chén rượu, thịt lợn luộc, thuyền mã, xôi màu.

Nghi thức cúng lễ của đồng bào
Nghi thức cúng lễ Căm Mương

Sau khi các mâm lễ đã được sắp, thầy cả (chủ lễ) đọc lời tuyên bố lý do tổ chức lễ hội, trong đó, nêu rõ về lịch sử của người Lự, lịch sử bản mường và những người sẽ thụ lễ lần này.

Nghi thức lễ bắt đầu sau khi chủ lễ và ba thầy phụ lễ lạy ba lạy, rồi đọc lời cúng. Các thầy sẽ đọc lời khẩn cầu lên các vị thần mong các thần phù hộ cho mọi điều tốt lành sẽ đến với bà con dân bản trong năm tới.

Phần lễ được thực hiện đơn giản, không cầu kỳ nhưng mang đậm tính nhân văn sâu sắc, ý nghĩa tâm linh thiêng liêng và là một lễ hội được cộng đồng người Lự ở Lai Châu lưu giữ gần như nguyên vẹn.

Độc đáo nghệ thuật thổi sáo mẹ sáo con
Độc đáo nghệ thuật thổi sáo mẹ sáo con

Kết thúc phần lễ, thầy cúng sẽ đốt mã và chia lộc cho bà con trong bản, hai chàng trai cùng thổi sáo mẹ, sáo con để cho các cô gái hát những bài dân ca của dân tộc mình. Cùng với các bài hát thì trò chơi ném còn cũng là một phần không thể thiếu trong lễ hội này, nó thể hiện sự tinh tế, khéo léo không chỉ trong việc dựng cột, làm quả còn mà ngay cả trong việc tung còn cũng có những bí quyết riêng đã được các thế hệ của người Lự truyền lại cho nhau.

Ai là người ném trúng vòng tròn đầu tiên thì đó sẽ là người may mắn nhất. Ngoài ra, các trò chơi như đẩy gậy, đánh gối cũng là những nét đặc trưng trong lễ hội của đồng bào Lự. Những người bị thua trong các trò chơi này đều được té nước để giải đen cũng như cầu may mắn. Trong những ngày lễ hội và sát lễ hội, đồng bào dân tộc Lự còn phải tuân thủ một số điều để tránh việc không lành.

Trò chơi tó gối luôn hấp dẫn đông đảo đồng bào tham gia
Trò chơi tó gối luôn hấp dẫn đông đảo đồng bào tham gia

Ông Tao Văn Ón, một thầy cúng chính ở xã Nậm Tăm, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cho biết: “Trong 3 ngày đó người dân không được đi chặt cây, chặt củi, không được đi hái rau mà tập trung ở nhà vui chơi, ăn uống thoải mái, kiêng không cho người vào nhà, anh em về thăm thì bày cơm ở ngoài ăn thôi.”

Đồng bào Lự tin rằng, sau khi tổ chức lễ Căm Mương, bà con dân bản sẽ càng sống đoàn kết, thương yêu nhau hơn. Cùng với những lời khẩn cầu trong lễ Căm Mương, tất cả các gia đình phải cố gắng nuôi cho con cái học hành để có cuộc sống tốt hơn các thế hệ đi trước. Đây chính là một nét đẹp trong vốn văn hoá  của đồng bào Lự nói riêng và cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam nói chung cần được bảo tồn gìn giữ và phát triển.

Tin cùng chuyên mục
Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ooc Om Bok tại Trà Vinh

Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ooc Om Bok tại Trà Vinh

Ban Tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ooc Om Bok vừa tổ chức cuộc họp thông qua kế hoạch tổ chức các hoạt động trong Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2022, dự kiến diễn ra từ trong 7 ngày (từ ngày 2/11 đến ngày 8/11/2022).
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tiếp Đại sứ New ZeaLand tại Việt Nam

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tiếp Đại sứ New ZeaLand tại Việt Nam

Ngày 18/8, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh đã tiếp bà Tredene Dobson, Đại sứ New ZeaLand tại Việt Nam. Tham dự buổi tiếp có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo một số vụ, đơn vị thuộc UBDT; các cộng sự Đại sứ quán New ZeaLand tại Việt Nam.
Hơn 240.000 lao động được chi hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp

Hơn 240.000 lao động được chi hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp

Xã hội - Lam Anh - 1 giờ trước
Tính đến 13 giờ 30 ngày 18/8/2022, theo số liệu thống kê của BHXH 63 tỉnh, thành phố, cơ quan BHXH các cấp đã chi hỗ trợ cho hơn 243.000 người lao động với số tiền là 689 tỷ đồng trong tổng số kinh phí dự kiến là 1.155 tỷ đồng.
Sôi nổi - Hội diễn “Tiếng hát miền Đông” tại Tây Ninh

Sôi nổi - Hội diễn “Tiếng hát miền Đông” tại Tây Ninh

Sắc màu 54 - NA - 1 giờ trước
Tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh đang diễn ra Hội diễn “Tiếng hát miền Đông”. Hội diễn do Cục Văn hóa cơ sở phối hợp tổ chức nhằm kỷ niệm 77 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
Hà Nội kiểm tra phòng chống cháy nổ tại tất cả quán bar, karaoke, vũ trường trước ngày 20/9

Hà Nội kiểm tra phòng chống cháy nổ tại tất cả quán bar, karaoke, vũ trường trước ngày 20/9

Xã hội - Cát Tường - 1 giờ trước
UBND thành phố Hà Nội sẽ tiến hành kiểm tra các điều kiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đối với 100% cơ sở kinh doanh karaoke, quán bar, vũ trường tại Hà Nội trước ngày 20/9. Báo cáo kết quả về UBND thành phố trước ngày 25/9.
Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ooc Om Bok tại Trà Vinh

Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ooc Om Bok tại Trà Vinh

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 1 giờ trước
Ban Tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ooc Om Bok vừa tổ chức cuộc họp thông qua kế hoạch tổ chức các hoạt động trong Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ, gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2022, dự kiến diễn ra từ trong 7 ngày (từ ngày 2/11 đến ngày 8/11/2022).
Giao lưu nghệ thuật trong Lễ hội Namaste Việt Nam 2022

Giao lưu nghệ thuật trong Lễ hội Namaste Việt Nam 2022

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Tối 18/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Khánh Hòa, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật trong khuôn khổ Lễ hội Namaste Việt Nam 2022.
Dân tộc Cờ Lao

Dân tộc Cờ Lao

Dân tộc Cờ Lao hay còn gọi là Tứ Ðư, Ho Ki, Voa Ðề gồm các nhóm địa phương: Cờ Lao Xanh, Cờ Lao Trắng, Cờ Lao Ðỏ với dân số hơn 4000 người; cư trú chủ yếu ở huyện Đồng Văn và Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang). Người Cờ Lao thuộc nhóm ngôn ngữ Ka Ðai, cùng nhóm với tiếng La Ha, La Chí, Pu Péo (ngữ hệ Thái - Ka Ðai). Hiện nay, thông qua các chính sách hỗ trợ tổng thể từ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, phát triển y tế, văn hóa, giáo dục của Đảng và Nhà nước đến từng hộ gia đình đã góp phần giúp đồng bào Cờ Lao phát triển mọi mặt đời sống, xã hội.
Phát huy giá trị vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám

Phát huy giá trị vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Cách đây 77 năm, nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiến hành cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại, đập tan ách áp bức, bóc lột của chế độ thực dân và phong kiến, giành lấy chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Ðông Nam Á.
Hỗ trợ tối đa 7 tỷ đồng để sửa chữa, bảo dưỡng tài sản trường nghề ở huyện nghèo

Hỗ trợ tối đa 7 tỷ đồng để sửa chữa, bảo dưỡng tài sản trường nghề ở huyện nghèo

Nghề nghiệp - Việc làm - Cát Tường - 22:28, 18/08/2022
Theo Thông tư 46/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính, mức chi sửa chữa, bảo dưỡng tài sản ở cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh có huyện nghèo tối đa bằng 30% vốn sự nghiệp thực hiện dự án theo quyết định của cấp có thẩm quyền và không quá 7 tỷ đồng/trường, cơ sở.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan

Thời sự - PV - 22:19, 18/08/2022
Ngày 18/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan Mukhtar Tileuberdi nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam từ 17 - 18/8.
Lễ giỗ Chủ tịch Hồ Chí Minh trang trọng tại Nghệ An

Lễ giỗ Chủ tịch Hồ Chí Minh trang trọng tại Nghệ An

Thời sự - PV - 19:54, 18/08/2022
Ngày 18/8 (21/7 năm Nhâm Dần), tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, Nam Đàn (Nghệ An), Lễ tưởng niệm nhân ngày giỗ lần thứ 53 của Chủ tịch Hồ Chí Minh (21/7 năm Kỷ Dậu 1969 - 21/7 năm Nhâm Dần 2022) được tổ chức trang trọng.
Củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Kazakhstan

Củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Kazakhstan

Thời sự - PV - 19:43, 18/08/2022
Chiều 18/8, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan, Mukhtar Tileuberdi, nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.