Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Mông ở Pà Cò phát huy nghề làm giấy giang truyền thống

Văn Hoa - 6 giờ trước

Xã Pà Cò, huyện Mai Châu (Hòa Bình) có hơn 3 ngàn người, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông. Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Mông vẫn lưu giữ được nghề làm giấy giang độc đáo, không chỉ phục vụ cho tín ngưỡng, đời sống văn hóa mà từ giấy giang, người Mông nơi đây còn sáng tạo ra nhiều sản phẩm độc đáo thu hút khách du lịch.

Nghề truyền thống lâu đời

Theo các bậc cao niên ở địa phương, giấy giang có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống văn hóa người Mông. Giấy giang được dùng trong các ngày lễ, Tết, thờ cúng, đám hiếu... Giấy giang được dùng để treo lên tường ở giữa nhà, có gắn ít lông gà trống lên đó sẽ là bàn thờ để cúng tổ tiên. 

Vào dịp Tết đến Xuân về, người Mông lại thay giấy giang mới. Những mảnh giấy giang được cắt nhỏ ra dán vào các góc nhà, cột nhà, những vật dụng trong nhà với ý nghĩa niêm phong, mừng tuổi, kết thúc năm cũ, đón chào năm mới.

Nghề làm giấy giang được đồng bào dân tộc Mông lưu giữ từ nhiều đời nay (Trong ảnh: Giai đoạn tạo giấy giang)
Nghề làm giấy giang được đồng bào dân tộc Mông lưu giữ từ nhiều đời nay. (Trong ảnh: Giai đoạn tạo giấy giang)

Gia đình chị Sùng Y Chư là một trong những hộ làm giấy giang tại xóm Chà Đáy. Chị Chư cho biết, từ nhỏ chị đã được những người thân trong gia đình dạy làm giấy giang; đến nay chị đã học được hết các kỹ thuật làm giấy.

Chia sẻ về quy trình làm giấy giang, chị Chư kể, giấy giang được làm từ cây giang và phải lựa những cây giang bánh tẻ, thì giấy giang sẽ có chất lượng tốt nhất. Sau khi chọn được những cây giang bánh tẻ, cây giang sẽ được chẻ nhỏ, nấu cùng tro bếp và vôi bột khoảng một đêm, sau đó cho vào tải và thùng ủ. Đến khi giang mềm thì đem ra đập nát rồi lọc lấy nước, vớt xơ bỏ ra ngoài. Nước giang (bột giấy) được hoà vào nước sạch, đảo đi, đảo lại cho đến khi bột tan hết. Thân giang chỉ còn lại những sợi nhỏ li ti, lúc đó có thể bắt đầu làm giấy.

Chị Chư dẫn chúng tôi đến thùng ủ giang, dùng que khuấy vào thùng, bỏ chất xơ. Sau đó, từ khuôn giấy (khuôn màn đóng sẵn có nhiều kích cỡ khác nhau tùy theo nhu cầu sử dụng), chị múc từng gáo bột giấy và dàn đều trên khuôn giấy. Theo chị Chư, đây là khâu tương đối khó, đòi hỏi người làm giấy phải có kinh nghiệm để có được tờ giấy đẹp, độ dày của giấy đều và chất lượng.

Ở Pà Cò, hầu hết phụ nữ người Mông nào cũng biết làm giấy giang
Ở Pà Cò, hầu hết phụ nữ người Mông nào cũng biết làm giấy giang

Khi bột giấy đã dàn đều khuôn giấy, chị dựng khuông giấy nghiêng theo hướng ánh nắng mặt trời để phơi giấy cho khô. Giấy khô thì gỡ mép giấy trước, sau đó lột cả tờ giấy lên, vậy là hoàn thành việc làm giấy giang.

Không chỉ là tờ giấy

Là loại giấy có độ dai, bền với thời gian, giấy giang có thể sử dụng với nhiều mục đích khác nhau trong cuộc sống thường ngày nên được đồng bào người Mông ưa chuộng. Từ giấy giang, người Mông còn sáng tạo để trang trí nhiều vật dụng trong gia đình và đã tạo nên những dấu ấn đặc biệt trong không gian của từng ngôi nhà.

Không gian ngôi nhà được trang trí đẹp mắt từ chất liệu giấy giang
Không gian ngôi nhà được trang trí đẹp mắt từ chất liệu giấy giang

Tại mô hình Mong Space - không gian văn hoá của người Mông tại thôn Chà Đáy, do chị Sùng Y Dớ xây dựng đã gây ấn tượng mạnh tới mỗi du khách khi ghé thăm. Nhìn từ xa, ngôi nhà cấp IV được xây dựng bằng gỗ đẹp mắt. Bước qua cánh cổng gỗ là cả một không gian nghệ thuật đặc sắc bởi những chiếc đèn lồng, những vật dụng sinh hoạt, những bức tranh tường, giấy dán tường… được trang trí hài hòa bởi giấy giang và chất liệu thổ cẩm người Mông. Tại đây, gia đình chị Dớ cũng bày bán nhiều sản phẩm địa phương, trong đó có nhiều sản phẩm từ giấy giang như đèn lồng, giấy giang đóng quyển… Mong Space có thể được coi là không gian văn hóa điển hình của người Mông khi về thăm Pà Cò.

Hiện nay ở Pà Cò và các địa phương lân cận, nhiều Homstay đã sử dụng giấy giang để trang trí các vật dụng trong gia đình, tạo thành các sản phẩm độc đáo như: sử dụng giấy giang để trang trí đèn lồng, bàn ăn, dán tường, trang trí vào chai rượu, các quầy bar…. tạo nên một không gian Homstay độc đáo, níu chân du khách.

Chị Nguyễn Thu Hà, du khách đến từ Quảng Ninh cho biết, khi đến với Pà Cò, chị rất ấn tượng bởi các phiên màu trắng ngà được phơi ở sân mỗi nhà, vì tò mò mà chị đã hỏi người dân địa phương và được biết đó là giấy giang. Khi được biết về công dụng của tờ giấy, chị đã mua ngay 10 tờ giấy để mang về biếu ông nội.

Chị Hà nói, ông nội chị làm thầy cúng, nên việc lưu giữ các nghi lễ, bài cúng rất quan trọng, do đó, chị mua loại giấy giang này tạo thành 1 quyển sổ để mang về làm quà chắc chắn ông nội rất thích.

Một số sản phẩm từ giấy giang
Một số sản phẩm từ giấy giang

Theo ông Phàng A Lớ, cán bộ văn phòng UBND xã Pà Cò, ở Pà Cò, hầu hết phụ nữ Mông nào cũng có thể làm được giấy giang. Hiện nay, ở Pà Cò có khoảng 20 phụ nữ chuyên làm giấy giang để bán cho các địa phương khác và chuyển xuống Hà Nội, tạo ra thu nhập ổn định.

Ông Lớ chia sẻ, giấy giang có ý nghĩa rất lớn đối với đồng bào người Mông nơi đây. Hiện nay, người dân làm giấy giang để bán ra thị trường, phục vụ khách du lịch, dù giấy giang có đắt hơn các loại giấy thông thường nhưng với ý nghĩa đặc biệt, độ bền và công đoạn để làm ra tờ giấy thì khó có thể so sánh giấy giang với các loại giấy thông thường. 

Ông Lớ hy vọng, sẽ có nhiều người hơn, đặc biệt là các doanh nghiệp có thể biết tới loại giấy đặc biệt này để tiêu thụ giấy giang nhiều hơn, giúp đồng bào Mông có thêm thu nhập và giữ được nghề truyền thống.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Công bố Năm Du lịch quốc gia – Huế tại EXPO 2025

Công bố Năm Du lịch quốc gia – Huế tại EXPO 2025

Du lịch - PV - 4 giờ trước
Ngày 24/4, tại Nhà Triển lãm Việt Nam tại EXPO 2025 Osaka, Kansai, Nhật Bản đã diễn ra Lễ công bố Năm du lịch quốc gia - Huế 2025. Đây là sự kiện mở đầu cho chuỗi hoạt động của Nhà Triển lãm Việt Nam hướng tới kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025) và 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2025).
“Điểm hẹn vùng cao

“Điểm hẹn vùng cao" dịp nghỉ lễ 30/4

Media - BDT - 5 giờ trước
Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin chiều nay ngày 24/4, có những thông tin đáng chú ý sau: “Điểm hẹn vùng cao" dịp nghỉ lễ 30/4. Thánh đường Hồi giáo Mubarak. “Là người Tày phải biết chữ Tày”. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Tiếng trống, tiếng kèn kể chuyện văn hóa Chăm

Tiếng trống, tiếng kèn kể chuyện văn hóa Chăm

Media - BDT - 5 giờ trước
Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 25/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Tiếng trống, tiếng kèn kể chuyện văn hóa Chăm. Chùa Đậu - Ngôi cổ tự linh thiêng. Trao "cần câu" cho người nghèo. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đắk Lắk: Thống nhất tên phường, xã sau sắp xếp đơn vị hành chính

Đắk Lắk: Thống nhất tên phường, xã sau sắp xếp đơn vị hành chính

Trang địa phương - Lê Hường - 5 giờ trước
Ngày 25/4, HĐND tỉnh Đắk Lắk khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026 tổ chức Kỳ họp chuyên đề lần thứ 18, để xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, thông qua Nghị quyết về việc chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh.
Phú Yên: Sôi động Giải bóng chuyền bãi biển nữ châu Á 2025 - Cloud Gate Cup

Phú Yên: Sôi động Giải bóng chuyền bãi biển nữ châu Á 2025 - Cloud Gate Cup

Thể thao - T.Nhân - N.Triều - 6 giờ trước
Sáng 25/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Yên phối hợp với Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam, Tập đoàn Cổng Mây đã tổ chức Lễ khai mạc Giải bóng chuyền bãi biển nữ châu Á 2025 - Cloud Gate Cup.
Khâu Vai ngày trở lại

Khâu Vai ngày trở lại

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin chiều nay ngày 23/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Khâu Vai ngày trở lại. Nhà thờ Tam Tòa Quảng Bình. Nghề nuôi rắn bên sông Gâm. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Thanh Hóa: Khai mạc Lễ hội Du lịch biển Nghi Sơn 2025

Thanh Hóa: Khai mạc Lễ hội Du lịch biển Nghi Sơn 2025

Du lịch - Quỳnh Trâm - 6 giờ trước
Tối 24/4, tại Khu Du lịch biển Hải Hòa, UBND thị xã Nghi Sơn (tỉnh Thanh Hóa) đã tổ chức khai mạc Lễ hội Du lịch biển năm 2025, với chủ đề “Nghi Sơn biển ngọc - Khát vọng vươn xa”.
Kon Tum: Bố trí khoảng 370 tỷ đồng/năm để thực hiện các chính sách dành cho học sinh DTTS

Kon Tum: Bố trí khoảng 370 tỷ đồng/năm để thực hiện các chính sách dành cho học sinh DTTS

Giáo dục dân tộc - Ngọc Chí - 6 giờ trước
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh vùng đồng bào DTTS đến trường học tập, hằng năm tỉnh Kon Tum bố trí kinh phí khoảng 370 tỷ đồng để thực hiện các chính sách hỗ trợ dành cho học sinh DTTS.
Sắp diễn ra Hội Kiêng Gió 2025 tại Bình Liêu: Tôn vinh di sản văn hóa người Dao

Sắp diễn ra Hội Kiêng Gió 2025 tại Bình Liêu: Tôn vinh di sản văn hóa người Dao

Trang địa phương - Mỹ Dung - 6 giờ trước
Từ ngày 30/4 đến 4/5, tại xã Đồng Văn, huyện Bình Liêu (Quảng Ninh) sẽ diễn ra Hội Kiêng Gió - lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của đồng bào Dao Thanh Phán. Điểm nhấn năm nay là Lễ công bố Quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc đưa “Tục Kiêng Gió của người Dao tại xã Đồng Văn” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Phát động cuộc thi Thiếu nhi hát Quốc ca tại các địa chỉ đỏ với chủ đề “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”

Phát động cuộc thi Thiếu nhi hát Quốc ca tại các địa chỉ đỏ với chủ đề “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”

Tin tức - Văn Hoa - 6 giờ trước
Sáng 25/4, tại Trường Tiểu học Trung Yên, Thủ đô Hà Nội, Hội đồng Đội Trung ương tổ chức phát động cuộc thi Thiếu nhi hát Quốc ca tại các địa chỉ đỏ.
Festival

Festival "Tinh hoa Tây Bắc" được tổ chức vào cuối tháng 8 tại Điện Biên

Tin tức - Anh Trúc - 6 giờ trước
UBND tỉnh Điện Biên vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Festival "Tinh hoa Tây Bắc" - Điện Biên năm 2025. Theo đó, Festival sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 29 - 31/8/2025, tại thành phố Điện Biên Phủ, với sự tham gia của 8 tỉnh Tây Bắc và TP. Hồ Chí Minh.