Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghịch lý thiếu-thừa đất sản xuất

PV - 14:17, 27/07/2018

Kiên quyết thu hồi những diện tích đất do các nông, lâm trường quản lý, sử dụng kém hiệu quả; tăng cường công tác quản lý đất đai ở địa phương;… được xem là những giải pháp để giải bài toán thiếu đất sản xuất ở vùng DTTS và miền núi. Nhưng việc triển khai những giải pháp này như thế nào lại là một vấn đề cần phải xem xét.

Bài cuối: Cần kiên quyết chống lãng phí đất

“Trên nóng, dưới lạnh”

Tình trạng hàng trăm nghìn hộ đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất trong khi hàng triệu ha đất-rừng do các nông, lâm trường (NLT) quản lý, sử dụng không hiệu quả là một nghịch lý đã được nhận diện từ hàng chục năm nay. Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, nghị định,… yêu cầu các địa phương phải kiên quyết thu hồi diện tích đất-rừng không sử dụng, hoặc sử dụng kém hiệu quả để giao cho người dân thiếu đất sản xuất.

Cần kiên quyết chống lãng phí đất Đất sản xuất là vấn đề mấu chốt để giảm nghèo vùng DTTS và miền núi.

Có thể kể đến như: Nghị quyết 28-NQ/TW, ngày 16/6/2003 của Bộ Chính trị về tiếp tục sắp xếp, đổi mới các NLT quốc doanh; Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 12/3/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp; Nghị định 118/2014/NĐ-CP, ngày 17/12/2014 của Chính phủ về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp; Nghị quyết 112/2015/QH13, ngày 27/11/2015 của Quốc hội khóa XIII về tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ NLT quốc doanh;.... Gần đây nhất là Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 04/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện Nghị quyết số 112/2015/QH13.

Điều này cho thấy sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương trong việc sắp xếp, đổi mới các NLT, nhất là việc thu hồi những diện tích đất bị “bỏ hoang” ở các NLT để giao lại cho các địa phương; từ đó tạo quỹ đất để giải quyết đất sản xuất cho đồng bào DTTS nghèo, thiếu đất canh tác. “Trên nóng” là vậy nhưng “dưới lại rất lạnh” khiến tiến độ thu hồi rất chậm chạp.

Theo Báo cáo “Kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai tại các NLT quốc doanh giai đoạn 2004-2014” ngày 16/10/2015 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong 10 năm, các công ty nông, lâm nghiệp đã bàn giao về cho địa phương 80.468ha. Thực hiện Nghị định 118/2014/NĐ-CP, việc thu hồi đất của các NLT để giao cho địa phương quản lý được đẩy nhanh tiến độ. Chưa đầy 1 năm (tính đến tháng 9/2015) cả nước đã có 415.125ha được bàn giao.

Nhưng từ đó đến nay, các NLT lại ì ạch “trả” đất. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến tháng 8/2017, thực hiện Nghị định 118/2014/NĐ-CP, các NLT (gồm 262 NLT) đã bàn giao được 477.507ha về cho địa phương. Nghĩa là, từ thời điểm có báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (báo cáo ngày 16/10/2015), tính đến tháng 8/2017, cả nước chỉ có thêm 66.382ha đất do các NLT quản lý được bàn giao về cho địa phương.

Kiên quyết thu hồi

Cũng theo báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tại thời điểm tháng 10/2015, tổng diện tích do các NLT quản lý là gần 2,7 triệu ha. Trong đó, các lâm trường quản lý hơn 2,2 triệu ha, nhưng có khoảng 17% diện tích đất chưa sử dụng; trong gần 500 nghìn ha do các nông trường quản lý thì có đến 14,2% diện tích đất chưa sử dụng. Trong khi đó, theo kết quả điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS, tại thời điểm tháng 7/2015, cả nước vẫn còn 221.754 hộ đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất.

Như số báo trước đã phản ánh, dù chính sách hỗ trợ đất sản xuất cho hộ đồng bào DTTS nghèo thiếu đất canh tác đã được triển khai từ năm 2002, nhưng đến nay đây vẫn là bài toán khó giải. Nguyên nhân trực tiếp là do các địa phương đều khẳng định không còn quỹ đất.

Nhưng như đã nêu ở trên, cả nước còn có 262 công ty nông, lâm nghiệp đang quản lý hơn 2,2 triệu ha đất, trong đó có khoảng 17% diện tích đất chưa sử dụng. Đó là chưa kể đến những diện tích đất cho các doanh nghiệp thuê nhưng cũng bỏ hoang.

Đây chính là quỹ đất mà các địa phương đang cần để thực hiện có hiệu quả chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS nghèo hiện nay. Các địa phương phải quyết liệt trong việc thực hiện Nghị định 118/2014/NĐ-CP về việc sắp xếp, đổi mới phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp; kiên quyết thu hồi những diện tích đất không sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả để giao cho địa phương quản lý, làm cơ sở để cấp đất sản xuất cho người dân.

Thời gian qua, các địa phương cũng đã thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề cho các hộ thiếu đất canh tác. Nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tình thế do định mức hỗ trợ chuyển đổi nghề thấp, chưa tạo được sự chuyển biến thực sự về thu nhập cho người dân. Quan trọng hơn, với đồng bào DTTS, có chuyển đổi nghề nào đi chăng nữa thì cũng gắn với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp; do vậy không thể không có đất sản xuất.

Trong một lần trao đổi với báo chí, ông Giàng A Chu, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã nói: “Thật bất hợp lý khi người dân, đặc biệt là đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất trong khi đất NLT lại hoạt động không hiệu quả. Tôi tin, nếu giao đất cho dân kết hợp hướng dẫn người dân sản xuất sẽ không còn cảnh lãng phí đất NLT khiến dư luận bức xúc thời gian qua”.

Rõ ràng, kiên quyết thu hồi diện tích đất từ các NLT đang quản lý, sử dụng không hiệu quả để tạo quỹ đất cấp cho hộ DTTS nghèo có nhu cầu là việc phải làm; bởi nếu thiếu đất sản xuất thì công cuộc giảm nghèo vùng DTTS và miền núi sẽ khó bền vững. Dẫu có bao nhiêu chính sách đầu tư, hỗ trợ nhưng một khi đồng bào thiếu tư liệu để sản xuất thì sinh kế khó bền.

Theo Quyết định 862/QĐ-LĐTBXH ngày 04/7/2018 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phê duyệt kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2017 mới được công bố, cả nước vẫn còn 864.931 hộ nghèo DTTS, chiếm 52,66% tổng số hộ nghèo cả nước. Phần lớn hộ DTTS thiếu đất sản xuất đều thuộc diện hộ nghèo.

SỸ HÀO

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Chính sách dành cho Người có uy tín ở Nghệ An: Thêm động lực cho những nhân tố tiêu biểu

Chính sách dành cho Người có uy tín ở Nghệ An: Thêm động lực cho những nhân tố tiêu biểu

Người có uy tín trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang gánh vác vai trò quan trọng ở nhiều vị trí khác nhau như, bí thư chi bộ, già làng, trưởng bản. Nhìn lại giai đoạn 2011 - 2021, việc quan tâm thực hiện đẩy đủ chính sách cho Người uy tín đã và đang tạo thêm niềm tin, sự hứng khởi cho Người uy tín trên hành trình chung tay cùng các cấp chính quyền địa phương dẫn dắt đồng bào DTTS ở những bản làng, thôn xóm... xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, phát triển.
Tin nổi bật trang chủ
Lễ hội Lồng tồng trên cao nguyên Cư M'gar

Lễ hội Lồng tồng trên cao nguyên Cư M'gar

Cư M’gar là tên gọi của một ngọn núi lửa đã tắt hàng triệu năm ở huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk. Người trong vùng còn quen gọi bằng cái tên rất đẹp-Núi Hoa. Đây là vùng đất có nhiều dân tộc cùng sinh sống với không gian văn hóa, lễ hội phong phú, đa dạng và độc đáo của các dân tộc thiểu số, trong đó, có Lễ hội Lồng tồng mang đặc trưng riêng của người Tày, Nùng ở miền núi phía Bắc đã định cư ổn định ở xã Cư M’gar.
Bản Sắt hôm nay...

Bản Sắt hôm nay...

Phóng sự - PV - 1 giờ trước
Đã qua rồi những năm tháng lo sợ mỗi mùa mưa lũ, bản Sắt, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình hôm nay đã mang một diện mạo mới. Bức tranh ấy không chỉ là những mái nhà tái định cư vừa được xây dựng, không chỉ là các công trình dân sinh, đường giao thông được làm mới; mà hơn hết, bà con người Vân Kiều trên đại ngàn Trường Sơn cũng đã nỗ lực, chung tay kiến thiết lại cuộc sống để bản Sắt hôm nay ngày một thêm ấm no.
Nâng cao giá trị cho thổ cẩm

Nâng cao giá trị cho thổ cẩm

Sắc màu 54 - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Lào Cai là tỉnh có trên 60% dân số là đồng bào DTTS. Mỗi dân tộc có những nét đặc sắc văn hóa riêng, trong đó, thổ cẩm đã gắn liền với đời sống, văn hóa tinh thần của đồng bào. Phấn khởi là, thổ cẩm đang trở thành mặt hàng có giá trị, giúp đồng bào vùng cao có thêm thu nhập.
Đặc sắc lễ cúng năm mới của đồng bào Ba Na

Đặc sắc lễ cúng năm mới của đồng bào Ba Na

Sắc màu 54 - Ngọc Thu - 1 giờ trước
Với mong ước năm mới đến mọi việc được thuận lợi, cuộc sống sung túc, thóc lúa đầy kho, đồng bào Ba Na ở làng Kte Kchăng (huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai) đã làm lễ cúng năm mới trong không khí rộn ràng, phấn khởi.
Đồng bào DTTS ấm no trên vùng đất mới

Đồng bào DTTS ấm no trên vùng đất mới

Xã hội - Thanh Liêm - 1 giờ trước
Nhờ nguồn lao động ổn định, trẻ khỏe, chăm chỉ làm việc, chính sách đãi ngộ công nhân tốt, nội bộ đoàn kết, thống nhất và tổ chức sản xuất hợp lý… nên năm 2022, Nông trường Cao su Tân Hưng, Công ty Cổ phần cao su Đồng Phú (tỉnh Bình Phước) – đơn vị với hơn 90% lao động trực tiếp là người DTTS đã đạt và vượt nhiều chỉ tiêu, kế hoạch đề ra, đứng nhất Công ty về sản lượng và thu nhập. Xuân này, cán bộ và công nhân của Nông trường đã có một cái Tết vui tươi, đầm ấm, đủ đầy.
Thanh niên Gia Lai sẵn sàng lên đường nhập ngũ

Thanh niên Gia Lai sẵn sàng lên đường nhập ngũ

Xã hội - Ngọc Thu - Huy Bắc - 1 giờ trước
Đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị cho lễ giao, nhận quân năm 2023 đang được tỉnh Gia Lai tích cực triển khai nhanh chóng, chu đáo. Hơn 1 tuần nữa, 2.650 công dân ưu tú của tỉnh Gia Lai đang háo hức phấn khởi chờ đón ngày hội tòng quân.
Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Những ngày này, Hội đồng Nghĩa vụ Quân sự của Tp. Pleiku (Gia Lai) đang chủ động, tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương hoàn tất các khâu trong quy trình tuyển chọn, gọi thanh niên nhập ngũ. Đồng thời tổ chức gặp gỡ động viên thanh niên trúng tuyển nghĩa vụ quân sự sẵn sàng lên đường nhập ngũ, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu trên giao với chất lượng thanh niên cao hơn năm trước.
Nhiều thanh niên DTTS viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ

Nhiều thanh niên DTTS viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ

Thời sự - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Theo kế hoạch, ngày 10/2 các địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai sẽ đồng loạt tổ chức lễ giao nhận quân năm 2023. Theo đánh giá, chất lượng tuyển quân năm nay được nâng lên rõ rệt về trình độ văn hóa cũng như chính trị. Đặc biệt, mùa tuyển quân năm 2023 có nhiều thanh niên là con em đồng bào DTTS viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ.
Quảng Ninh: Khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Thể thao và Lễ hội Đình Đầm Hà 2023

Quảng Ninh: Khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Thể thao và Lễ hội Đình Đầm Hà 2023

Tìm trong di sản - Mỹ Dung - 22:38, 05/02/2023
Ngày 5/2, huyện Đầm Hà (Quảng Ninh) Tổ chức khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Thể thao các dân tộc và Lễ hội đình Đầm Hà năm 2023. Lễ hội thu hút đông đảo người dân và khách du lịch tham gia hưởng ứng.
Lên Tây Nguyên vui Chợ tình

Lên Tây Nguyên vui Chợ tình

Trang địa phương - Lê Hường - CTV - 22:12, 05/02/2023
Hàng năm, vào dịp rằm tháng Giêng, xã Ea Tam, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk lại tổ chức Lễ hội Văn hóa dân gian Việt Bắc. Đây là hoạt động mang đậm bản sắc không gian văn hóa Việt Bắc mà đồng bào các dân tộc phía Bắc lưu giữ, phát huy trên mảnh đất Tây Nguyên.
TP. Hồ Chí Minh: Hàng chục ngàn người tham dự Lễ hội Nguyên Tiêu 2023

TP. Hồ Chí Minh: Hàng chục ngàn người tham dự Lễ hội Nguyên Tiêu 2023

Sắc màu 54 - Lê Vũ - Trần Linh - 21:56, 05/02/2023
Chiều tối ngày 5/2 (tức 15 tháng Giêng Âm lịch năm Quý Mão 2023) tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ hội diễn hành đường phố và biểu diễn Lân - Sư - Rồng, thu hút hàng chục ngàn người dân và du khách tham dự. Đây cũng chính là nội dung quan trọng và đặc sắc của Lễ hội Nguyên tiêu hàng năm.
Tết Nguyên tiêu ở Hội An được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tết Nguyên tiêu ở Hội An được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tin tức - Nguyệt Anh - 18:59, 05/02/2023
Sáng 5/2, tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao Quyết định công nhận lễ hội Tết Nguyên tiêu ở thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.