Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghịch lý thiếu-thừa đất sản xuất

PV - 14:17, 27/07/2018

Kiên quyết thu hồi những diện tích đất do các nông, lâm trường quản lý, sử dụng kém hiệu quả; tăng cường công tác quản lý đất đai ở địa phương;… được xem là những giải pháp để giải bài toán thiếu đất sản xuất ở vùng DTTS và miền núi. Nhưng việc triển khai những giải pháp này như thế nào lại là một vấn đề cần phải xem xét.

Bài cuối: Cần kiên quyết chống lãng phí đất

“Trên nóng, dưới lạnh”

Tình trạng hàng trăm nghìn hộ đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất trong khi hàng triệu ha đất-rừng do các nông, lâm trường (NLT) quản lý, sử dụng không hiệu quả là một nghịch lý đã được nhận diện từ hàng chục năm nay. Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, nghị định,… yêu cầu các địa phương phải kiên quyết thu hồi diện tích đất-rừng không sử dụng, hoặc sử dụng kém hiệu quả để giao cho người dân thiếu đất sản xuất.

Cần kiên quyết chống lãng phí đất Đất sản xuất là vấn đề mấu chốt để giảm nghèo vùng DTTS và miền núi.

Có thể kể đến như: Nghị quyết 28-NQ/TW, ngày 16/6/2003 của Bộ Chính trị về tiếp tục sắp xếp, đổi mới các NLT quốc doanh; Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 12/3/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp; Nghị định 118/2014/NĐ-CP, ngày 17/12/2014 của Chính phủ về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp; Nghị quyết 112/2015/QH13, ngày 27/11/2015 của Quốc hội khóa XIII về tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ NLT quốc doanh;.... Gần đây nhất là Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 04/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện Nghị quyết số 112/2015/QH13.

Điều này cho thấy sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương trong việc sắp xếp, đổi mới các NLT, nhất là việc thu hồi những diện tích đất bị “bỏ hoang” ở các NLT để giao lại cho các địa phương; từ đó tạo quỹ đất để giải quyết đất sản xuất cho đồng bào DTTS nghèo, thiếu đất canh tác. “Trên nóng” là vậy nhưng “dưới lại rất lạnh” khiến tiến độ thu hồi rất chậm chạp.

Theo Báo cáo “Kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai tại các NLT quốc doanh giai đoạn 2004-2014” ngày 16/10/2015 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong 10 năm, các công ty nông, lâm nghiệp đã bàn giao về cho địa phương 80.468ha. Thực hiện Nghị định 118/2014/NĐ-CP, việc thu hồi đất của các NLT để giao cho địa phương quản lý được đẩy nhanh tiến độ. Chưa đầy 1 năm (tính đến tháng 9/2015) cả nước đã có 415.125ha được bàn giao.

Nhưng từ đó đến nay, các NLT lại ì ạch “trả” đất. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến tháng 8/2017, thực hiện Nghị định 118/2014/NĐ-CP, các NLT (gồm 262 NLT) đã bàn giao được 477.507ha về cho địa phương. Nghĩa là, từ thời điểm có báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (báo cáo ngày 16/10/2015), tính đến tháng 8/2017, cả nước chỉ có thêm 66.382ha đất do các NLT quản lý được bàn giao về cho địa phương.

Kiên quyết thu hồi

Cũng theo báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tại thời điểm tháng 10/2015, tổng diện tích do các NLT quản lý là gần 2,7 triệu ha. Trong đó, các lâm trường quản lý hơn 2,2 triệu ha, nhưng có khoảng 17% diện tích đất chưa sử dụng; trong gần 500 nghìn ha do các nông trường quản lý thì có đến 14,2% diện tích đất chưa sử dụng. Trong khi đó, theo kết quả điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS, tại thời điểm tháng 7/2015, cả nước vẫn còn 221.754 hộ đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất.

Như số báo trước đã phản ánh, dù chính sách hỗ trợ đất sản xuất cho hộ đồng bào DTTS nghèo thiếu đất canh tác đã được triển khai từ năm 2002, nhưng đến nay đây vẫn là bài toán khó giải. Nguyên nhân trực tiếp là do các địa phương đều khẳng định không còn quỹ đất.

Nhưng như đã nêu ở trên, cả nước còn có 262 công ty nông, lâm nghiệp đang quản lý hơn 2,2 triệu ha đất, trong đó có khoảng 17% diện tích đất chưa sử dụng. Đó là chưa kể đến những diện tích đất cho các doanh nghiệp thuê nhưng cũng bỏ hoang.

Đây chính là quỹ đất mà các địa phương đang cần để thực hiện có hiệu quả chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS nghèo hiện nay. Các địa phương phải quyết liệt trong việc thực hiện Nghị định 118/2014/NĐ-CP về việc sắp xếp, đổi mới phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp; kiên quyết thu hồi những diện tích đất không sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả để giao cho địa phương quản lý, làm cơ sở để cấp đất sản xuất cho người dân.

Thời gian qua, các địa phương cũng đã thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề cho các hộ thiếu đất canh tác. Nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tình thế do định mức hỗ trợ chuyển đổi nghề thấp, chưa tạo được sự chuyển biến thực sự về thu nhập cho người dân. Quan trọng hơn, với đồng bào DTTS, có chuyển đổi nghề nào đi chăng nữa thì cũng gắn với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp; do vậy không thể không có đất sản xuất.

Trong một lần trao đổi với báo chí, ông Giàng A Chu, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã nói: “Thật bất hợp lý khi người dân, đặc biệt là đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất trong khi đất NLT lại hoạt động không hiệu quả. Tôi tin, nếu giao đất cho dân kết hợp hướng dẫn người dân sản xuất sẽ không còn cảnh lãng phí đất NLT khiến dư luận bức xúc thời gian qua”.

Rõ ràng, kiên quyết thu hồi diện tích đất từ các NLT đang quản lý, sử dụng không hiệu quả để tạo quỹ đất cấp cho hộ DTTS nghèo có nhu cầu là việc phải làm; bởi nếu thiếu đất sản xuất thì công cuộc giảm nghèo vùng DTTS và miền núi sẽ khó bền vững. Dẫu có bao nhiêu chính sách đầu tư, hỗ trợ nhưng một khi đồng bào thiếu tư liệu để sản xuất thì sinh kế khó bền.

Theo Quyết định 862/QĐ-LĐTBXH ngày 04/7/2018 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phê duyệt kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2017 mới được công bố, cả nước vẫn còn 864.931 hộ nghèo DTTS, chiếm 52,66% tổng số hộ nghèo cả nước. Phần lớn hộ DTTS thiếu đất sản xuất đều thuộc diện hộ nghèo.

SỸ HÀO

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Chiều 23/4: Thêm 6 ca mắc COVID-19 tại An Giang và 4 địa phương khác

Chiều 23/4: Thêm 6 ca mắc COVID-19 tại An Giang và 4 địa phương khác

Tin tức - PV - 9 phút trước
Bản tin chiều 23/4 của Bộ Y tế cho biết có 6 ca mắc COVID-19 là người nhập cảnh đã cách ly tại Đà Nẵng, Khánh Hoà, Bà Rịa- Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh và An Giang. Việt Nam hiện có 2.830 bệnh nhân.
Nhiều diện tích lúa, cây trồng ở Quảng Bình bị ảnh hưởng do dông lốc

Nhiều diện tích lúa, cây trồng ở Quảng Bình bị ảnh hưởng do dông lốc

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Những ngày qua, tại địa bàn các huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa của tỉnh Quảng Bình đã xảy ra mưa to, gió lớn và dông lốc. Hiện tượng thời tiết này đã gây thiệt hại lớn về tài sản của Nhân dân trên địa bàn, nhiều diện tích cây trồng như lúa, ngô, rau màu bị gãy đổ, có nguy cơ mất trắng.
Lào Cai: Triệt phá đường dây đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép

Lào Cai: Triệt phá đường dây đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép

Tin tức - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Công an TP. Lào Cai, tỉnh Lào Cai vừa triệt phá thành công một đường dây tổ chức đưa người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới thuộc địa phận huyện Mường Khương về TP. Lào Cai và ngược lại. Trong thời gian 1 năm, các đối tượng đã thực hiện tổng số 90 lượt, đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới.
Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Thời sự - Nghĩa Hiệp - 2 giờ trước
Chiều ngày 23/4/2021, tại tỉnh Bắc Giang đã diễn ra Hội nghị trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc, gồm Hà Nội, Bắc Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn. Dự Hội nghị có đồng chí Y Thông, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT); đồng chí Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang; Lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc UBDT; Trưởng ban Dân tộc cùng 120 công chức thuộc Ban Dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Tạp chí Dân tộc

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Tạp chí Dân tộc

Thời sự - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Ngày 23/4, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Tạp chí Dân tộc. Tham dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh cùng một số lãnh đạo Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Khoảng 6 triệu hecta rừng ở Việt Nam được hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Khoảng 6 triệu hecta rừng ở Việt Nam được hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Xã hội - PV - 4 giờ trước
Chiều 22/4, tại thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng), Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tổng kết dự án "Rừng và đồng bằng Việt Nam". Đây là dự án do USAID tài trợ với kinh phí 31,4 triệu USD; Tổ chức Winrock International thực hiện trong giai đoạn 2012 – 2021.
Phát huy truyền thống từ mô hình trường học đa văn hóa

Phát huy truyền thống từ mô hình trường học đa văn hóa

Giáo dục dân tộc - PV - 5 giờ trước
Mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng được xem như giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng dạy và học trong các trường có học sinh dân tộc thiểu số.
Từ đam mê hát then trở thành người chế tạo cây đàn tính

Từ đam mê hát then trở thành người chế tạo cây đàn tính

Tìm trong di sản - PV - 5 giờ trước
Đam mê làn điệu then từ khi còn nhỏ, ông Đàm Xuân Hòa đã tự học và trở thành người làm đàn tính gần 50 năm nay.
Bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh

Bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh

Xã hội - T.Hợp - 5 giờ trước
Cục Trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH vừa có công văn gửi Sở LĐ-TB&XH các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc tổ chức Tháng hành động vì trẻ em năm 2021 với chủ đề “Chung tay bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh”.

"Một ca nhiễm cộng đồng cũng có thể gây hậu quả khôn lường"

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh tình hình hiện nay của Việt Nam “giống như cánh đồng trũng, bên ngoài vẫn nước cao, sóng to, gió lớn” nên chúng ta phải “bao cho chặt”. Chỉ cần có một ca nhiễm trong cộng đồng thì tất cả mọi hoạt động, trực tiếp và dễ thấy nhất là đi lại, du lịch, hàng hóa ách tắc ngay, thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.