Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghịch lý ở những dự án ổn định di cư tự phát: “Làng trong, làng ngoài” (Bài 1)

Lê Hường - 09:53, 09/09/2020

Mặc dù đã có xu hướng giảm nhưng tình trạng di cư tự phát hiện vẫn nóng ở các tỉnh Tây Nguyên, nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, gây ra nhiều vấn đề phức tạp về kinh tế - xã hội. Để hỗ trợ đồng bào, Nhà nước cũng như các địa phương đã triển khai nhiều dự án ổn định đời sống, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, nhưng không phải dự án nào cũng đạt hiệu quả như kỳ vọng.

 Các em nhỏ buôn Mông, xã Ea Kiết phải đi bộ 7 - 8km để đến trường
Các em nhỏ buôn Mông, xã Ea Kiết phải đi bộ 7 - 8km để đến trường


Nhiều ngôi làng của đồng bào DTTS di cư từ các tỉnh phía Bắc vào Tây Nguyên nhiều năm nay vẫn đối diện với cảnh nghèo đói, đông con, tảo hôn và thất học. Ngay cả những làng định cư, được Nhà nước cấp đất, làm nhà, có hệ thống đường đẹp, điện chiếu sáng, nước sạch và gần trường học nhưng đời sống người dân cũng chẳng khá hơn.

Làng “chia đôi”

Năm 1993, đồng bào dân tộc Mông ở các tỉnh phía Bắc di cư vào khu vực lõi rừng thuộc lâm phần của Lâm trường Buôn Ja Wầm, xã Ea Kiết, huyện Cư Mgar (Đăk Lăk) quản lý. Lúc đầu chỉ có vài hộ, rồi mỗi năm tăng lên một ít, chẳng bao lâu sau nơi đây hình thành nên buôn người Mông với hàng trăm hộ dân.

Để ổn định đời sống cho các hộ dân di cư ở buôn người Mông, năm 2009 huyện Cư Mgar triển khai dự án quy hoạch tái định cư (TĐC), cách buôn cũ khoảng 7km. Về TĐC, mỗi gia đình được cấp 600m2 đất, được làm sổ hộ khẩu, giấy khai sinh, trẻ đi học gần, trường lớp khang trang, có điện thắp sáng, có nhà cộng đồng sinh hoạt thể thao, văn hóa…

Tuy nhiên, người dân lại không hào hứng, bởi nhiều gia đình đã có nhà ở, đất sản suất trong rừng, số còn lại nhất quyết bám rừng. Vì vậy, nhiều năm nay, buôn người Mông, xã Ea Kiết chia làm đôi.

Trưởng buôn Hoàng Văn Páo cho biết: Khu TĐC hiện có khoảng 100 hộ, còn hơn 80 hộ thuộc diện dự án tái định cư vẫn sống trong làng cũ. Bà con nói rằng, không có giấy tờ thiệt thòi nhiều, nhưng nhà mình rẫy nương ở đây hết, mất mùa đói ăn lên rừng hái măng, bẫy chim, lấy lan rừng, mật ong tăng thêm thu nhập chứ ra làng ngoài thì chỉ có nhà ở, biết lấy gì mà sống.

“Ngay cả với những hộ TĐC, chủ yếu là gia đình tách hộ, họ nhận đất chỉ để dựng nhà, nhập khẩu, làm giấy khai sinh cho con đi học, còn hằng ngày vẫn vào làng cũ làm rẫy”, ông Páo thông tin.

Nhiều hệ lụy

Chúng tôi tìm vào ngôi làng cũ của đồng bào Mông; làng nằm lọt giữa núi rừng, cách làng mới chừng 7 cây số. Người dân ở làng không có một loại giấy tờ tùy thân nào. Đặc biệt, tình trạng tảo hôn, đông con vẫn còn là vấn nạn nên đói nghèo bám mãi không rời làng cũ.

Hơn 30 tuổi, chị Hà Thị Chang đã có 4 người con, cả 4 đứa con, chị Chang đều sinh tại nhà. Chị Chang chia sẻ: Chồng chị được bà nội truyền kinh nghiệm đỡ đẻ, mình cũng dễ sinh nên chẳng cần ra trạm xá. Ở đây, phụ nữ gần đến ngày sinh vẫn lên rẫy. Trẻ con chẳng học hành nhiều, nhưng lớn lên đứa nào cũng biết trèo cây lấy lan, bắt ong, bẫy chim… nên cũng chẳng sợ đói.

Theo ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch UBND xã Ea Kiết, đời sống người dân buôn Mông ở làng cũ rất nhiều khó khăn, không giấy tờ tùy thân nên không thể giao dịch với các cơ quan, đơn vị hành chính. Vậy nhưng, số hộ di cư vào vẫn ngày một tăng lên càng khó khăn trong việc sắp xếp, ổn định đời sống.

Không riêng buôn Mông ở xã Ea Kiết mà ở thôn Ea Lang, xã Cư Pui, huyện Krông Bông (Đăk Lăk) cũng tương tự. Lâu nay, Ea Lang được ví như “làng siêu đẻ” của tỉnh Đăk Lăk, bởi mỗi cặp vợ chồng có 5 - 7 người con. Thôn chỉ có hơn 140 hộ, nhưng có gần 900 nhân khẩu, vị chi bình quân mỗi hộ ở Ea Lang có 6,5 nhân khẩu. Tảo hôn, đông con đã khiến gia tăng tình trạng thất học, nghèo đói khó thay đổi ở Ea Lang.

Căn nhà tranh vách nứa chật chội, tạm bợ của gia đình chị Ngô Thị Dê nằm cuối thôn Ea Lang, trước sân đám trẻ ngồi dưới nền đất chơi đùa, còn chị Dê vừa địu con vừa làm việc nhà. Lấy chồng từ năm 15 tuổi, mới 26 tuổi chị Dê đã là mẹ của 5 đứa con nhỏ. Hai vợ chồng không có đất sản xuất, cả gia đình sống dựa vào tiền công làm thuê của hai vợ chồng.

Những hệ lụy của tình trạng di cư tự phát như ở thôn Ea Lang (xã Cư Pui) hay ở buôn Mông (xã Ea Kiết) đòi hỏi việc triển khai chính sách định canh định cư cần phải phù hợp hơn. Bởi theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện cả nước vẫn còn 24.000 hộ dân di cư tự phát (tập trung chủ yếu tại các tỉnh Tây Nguyên - hơn 22.000 hộ) chưa được bố trí, sắp xếp ổn định. Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh vấn đề này trong số báo tiếp theo.

Tin cùng chuyên mục
Phú Thọ đề xuất tự bỏ tiền trồng cây Cọ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Phú Thọ đề xuất tự bỏ tiền trồng cây Cọ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Những vị trí phù hợp trên 62 km đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đoạn qua địa bàn tỉnh Phú Thọ sẽ được trồng Cọ - một trong những biểu tượng của vùng đất Tổ.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến thăm và làm việc tại tỉnh Hà Giang

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến thăm và làm việc tại tỉnh Hà Giang

Ngày 01/10/2020, Đoàn công tác Ủy ban Dân tộc (UBDT) do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến làm trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Hà Giang để nắm tình hình phát triển kinh tế-xã hội, thực hiện các chính sách dân tộc và công tác chuẩn bị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn tỉnh.
Tương lai nông nghiệp tiên tiến và bền vững: Cần sự tiên phong của các doanh nghiệp đầu ngành

Tương lai nông nghiệp tiên tiến và bền vững: Cần sự tiên phong của các doanh nghiệp đầu ngành

Sản phẩm - Thị trường - PV - 5 giờ trước
Hiện Việt Nam đang đứng thứ 6 Châu Á, thứ 2 ASEAN về sản lượng sữa và thứ 4 về năng suất của đàn bò. Để tiếp tục phát triển và đưa ngành sữa tiến gần hơn với sự phát triển chăn nuôi bò sữa trên thế giới thì nông nghiệp bền vững là định hướng tất yếu của tương lai. Trong đó, rất cần vai trò sự chủ động và sự đầu tư nghiêm túc của những doanh nghiệp tiên phong như Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) để tạo động lực cho sự phát triển của toàn ngành.
Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức “Đối thoại định kỳ năm 2020”

Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức “Đối thoại định kỳ năm 2020”

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Sáng 1/10/2020, tại Hà Nội, Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động tổ chức “Đối thoại định kỳ năm 2020”. Buổi đối thoại có sự tham gia của hơn 100 đại biểu đại diện các Sở LĐTBXH; Liên đoàn Lao động các tỉnh; hiệp hội Doanh nghiệp một số tổ chức, doanh nghiệp… và các bộ ngành, cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Ông Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động chủ trì buổi đối thoại.
9 tháng năm 2020: Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng cao nhất

9 tháng năm 2020: Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng cao nhất

Kinh tế - PV - 6 giờ trước
9 tháng năm 2020, khu vực công nghiệp và xây dựng vẫn đạt mức tăng trưởng cao nhất 3,08%.
Đến từng buôn, làng cấp đổi chứng minh nhân dân cho người dân

Đến từng buôn, làng cấp đổi chứng minh nhân dân cho người dân

Pháp luật - PV - 6 giờ trước
Cách đây hai năm, Thiếu tá Trương Thị Hoài Phương, Đội trưởng Đội Cảnh sát QLHC về TTXH Công an huyện Đơn Dương đã đề xuất triển khai ý tưởng cho CBCS tới các buôn làng xa xôi để thực hiện cấp, đổi CMND.
Tết Trung thu ở Tả Sìn Thàng

Tết Trung thu ở Tả Sìn Thàng

Nhịp cầu nhân ái - PV - 6 giờ trước
Tả Sìn Thàng là xã vùng cao nằm ở phía bắc của huyện Tủa Chùa (Điện Biên) với những vùng núi đá tai mèo cheo leo, là những bản làng, dốc đá heo hút ẩn mình trong sương mù. Ở Tả Sìn Thàng, có tới 85% là người dân tộc Mông và số ít dân tộc Xạ Phang.
Ngư dân công nghệ cao ở Khánh Hòa

Ngư dân công nghệ cao ở Khánh Hòa

Khoa học - Công nghệ - PV - 13 giờ trước
Cùng với việc kiên trì bám biển, nhiều ngư dân tại Khánh Hòa đã bắt đầu áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật công nghệ cao vào hoạt động đánh bắt hải sản xa bờ. Những công nghệ mới đã giúp họ tiếp cận rộng hơn với nguồn lợi thủy sản, doanh thu cho mỗi chuyến đi biển, góp phần thay đổi đời sống kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Bộ Y tế kêu gọi người dân giảm nửa lượng muối ăn hằng ngày

Bộ Y tế kêu gọi người dân giảm nửa lượng muối ăn hằng ngày

Sức khỏe - PV - 13 giờ trước
Chiều 30/9, tại Hà Nội, Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới phối hợp tổ chức Hội thảo “Truyền thông vận động giảm tiêu thụ muối để phòng, chống tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh không lây nhiễm khác”.Hội thảo là một trong những sự kiện hưởng ứng Ngày Tim mạch thế giới 29/9/2020 với chủ đề “Hãy dùng trái tim để đánh bại bệnh tim mạch”.Chiều 30/9, tại Hà Nội, Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới phối hợp tổ chức Hội thảo “Truyền thông vận động giảm tiêu thụ muối để phòng, chống tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh không lây nhiễm khác”.
Phú Thọ đề xuất tự bỏ tiền trồng cây Cọ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Phú Thọ đề xuất tự bỏ tiền trồng cây Cọ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Đời sống - Xã hội - PV - 14 giờ trước
Những vị trí phù hợp trên 62 km đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đoạn qua địa bàn tỉnh Phú Thọ sẽ được trồng Cọ - một trong những biểu tượng của vùng đất Tổ.
Cập nhật Covid-19: Thế giới hơn 34 triệu ca mắc, Ấn Độ vẫn là điểm nóng dịch bệnh

Cập nhật Covid-19: Thế giới hơn 34 triệu ca mắc, Ấn Độ vẫn là điểm nóng dịch bệnh

Tin tức - PV - 14 giờ trước
Chỉ trong vòng 1 ngày, cả thế giới ghi nhận 301.473 ca mắc Covid-19 mới và 6.039 trường hợp tử vong vì dịch bệnh này. Đến nay, tổng số ca mắc Covid-19 đã vượt mốc 34 triệu trường hợp, trong đó có hơn 1 triệu ca tử vong.
Lào Cai: 9 tháng bắt giữ, xử lý 937 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Lào Cai: 9 tháng bắt giữ, xử lý 937 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Pháp luật - baolaocai.vn - 14 giờ trước
Mới đây, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai đã tổ chức Hội nghị sơ kết 9 tháng, triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2020.