Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân A Lip sứ giả văn hóa của buôn làng

Thùy Dung - 10:31, 18/03/2020

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống văn hóa, từ thời niên thiếu, Nghệ nhân A Lip (dân tộc Ba Na, thôn Groi, xã Glar, huyện Đak Đoa, Gia Lai) đã biết đánh chiêng, làm đàn, tạc tượng gỗ và chỉnh chiêng. Năm 2019, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian.

Nghệ nhân A Lip (trái) là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho người dân và các thế hệ trẻ của huyện Đak Đoa.
Nghệ nhân A Lip (trái) là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho người dân và các thế hệ trẻ của huyện Đak Đoa

Sứ giả văn hóa của buôn làng

Theo chân cán bộ Văn hóa xã Glar, chúng tôi tìm về nhà nghệ nhân A Lip ở thôn Groi (xã Glar, huyện Đăk Đoa). Trên nếp nhà sàn, người đàn ông nhanh tay rót chén trà mời khách, rồi say sưa nói về tình yêu của ông với cồng chiêng và khát khao lưu truyền, gìn giữ cồng chiêng trong cộng đồng DTTS ở địa phương.

Nghệ nhân A Lip sinh ra trong một gia đình có cái nôi của văn hóa truyền thống, cả gia đình ông đều biết đánh chiêng, chỉnh chiêng. Từ thuở lên 3, ông được cha địu trên vai tham gia vào các lễ hội của làng. Thuở lên 6, cha truyền lại cho A Lip cách đánh chiêng, thẩm âm. Nhờ vậy, lên 11 tuổi, A Lip đã chơi thành thạo các bài chiêng truyền thống của người Ba Na như Lễ mừng lúa mới… “Âm nhạc cồng chiêng ngấm vào trong hơi thở, cuộn chảy trong mạch máu mình cho đến tận bây giờ, thiếu nó mình không sống được đâu”, nghệ nhân A Lip bộc bạch.

Đưa đôi tay lau nhẹ lớp bụi vương trên những chiếc chiêng, nghệ nhân A Lip kể: Ngày trước thời cha mẹ, nhà ông có nhiều chiêng lắm. Sau này cha chết, ông có tâm nguyện chôn theo chiêng nên những bộ chiêng đó nằm ở trong nhà mồ cùng với cha. “Còn mình, có chút vốn liếng cha để lại, mình trồng lúa, nuôi bò để bán kiếm tiền mua chiêng. Mình sưu tập được 10 bộ chiêng quý, nhưng có mang đi tặng và một số bộ bị thất lạc, nên đến nay, nhà mình còn 3 bộ chiêng thôi. Mình dùng nó khi có lễ hội, đi giao lưu văn hóa và để dạy cho các cháu nhỏ ở trong làng”.

Không chỉ giỏi đánh chiêng, ông còn miệt mài học cách chỉnh chiêng, học đánh đàn t’rưng, gong kní, làm các loại đàn tính từ tre, trúc và tạc tượng gỗ của người Ba Na. Biết tay nghề của nghệ nhân A Líp, nhiều người đã tìm đền tận nhà ông đặt làm tượng gỗ, làm đàn, chuông gió để trang trí trong các quán ăn mang phong cách ẩm thực Tây Nguyên.

Giữ lửa văn hóa truyền thống

Xã hội phát triển, âm nhạc hiện đại len lỏi vào các thôn, làng đã làm cho âm thanh cồng chiêng mai một dần trong cộng đồng DTTS. Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình, nghệ nhân A Lip lại đi vận động người dân học đánh chiêng. Ông thành lập các lớp chiêng lớn, nhỏ trong làng để bảo tồn văn hóa truyền thống. Đến nay, làng Groi có 2 đội chiêng, đội chiêng lớn gồm 21 người, từ 23 tuổi đến 70 tuổi. Đội chiêng nhí gồm 20 người, từ 6 tuổi đến 12 tuổi. Hiện nay, đội chiêng của làng thường được mời đi biểu diễn trong các dịp lễ hội, sự kiện quan trọng của khu vực Tây Nguyên và toàn quốc.

Ngoài ra, nghệ nhân A Líp còn phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Đak Đoa dạy chiêng cho học sinh nơi đây. Tính đến nay, ông đã dạy được cho khoảng hơn 100 người biết đánh chiêng trên địa bàn xã Glar và các xã lân cận như Ia Pêt, ADơk. 

Với những đóng góp của mình, nhiều năm qua, nghệ nhân A Lip đã nhận được nhiều Bằng khen, Giấy khen của các cấp từ Trung ương đến địa phương. Năm 2011, ông được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cấp Bằng chứng nhận là nghệ nhân chỉnh chiêng, tạc tượng dân tộc Jrai, Ba Na. Tháng 3/2019, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Độc đáo sắc màu chợ phiên Hoàng Su Phì

Độc đáo sắc màu chợ phiên Hoàng Su Phì

Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang) thu hút du khách không chỉ bởi vẻ đẹp thiên nhiên vốn có của những thửa ruộng bậc thang rực rỡ vào mùa lúa chín, mà còn bởi những phiên chợ định kỳ, hội tụ phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc. Đến Hoàng Su Phì dù ở thời điểm nào, lạc bước vào phiên chợ tràn đầy sức sống, mỗi du khách đều như được sống giữa một sắc màu văn hóa mang đặc trưng với bao điều hấp dẫn và độc đáo.
Tin nổi bật trang chủ
Lào Cai: Khai mạc Hội Báo Xuân Quý Mão 2023

Lào Cai: Khai mạc Hội Báo Xuân Quý Mão 2023

Tin tức - Trọng Bảo - 22:03, 03/02/2023
Tối 3/2, Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Lào Cai phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức khai mạc Hội Báo Xuân Quý Mão 2023.
Lào Cai: Công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm chức vụ Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đối với ông Lý Seo Vảng

Lào Cai: Công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm chức vụ Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đối với ông Lý Seo Vảng

Tin địa phương - Trọng Bảo - 21:46, 03/02/2023
Chiều 3/2, UBND tỉnh Lào Cai đã tổ chức công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm chức vụ Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đối với ông Lý Seo Vảng.
Lạng Sơn: Hàng trăm người tham gia giao lưu hát dân ca tại Hội hát Sli

Lạng Sơn: Hàng trăm người tham gia giao lưu hát dân ca tại Hội hát Sli

Tin địa phương - Mỹ Dung - 19:27, 03/02/2023
Ngày 3/2, UBND xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn) tổ chức Khai mạc Hội hát Sli Xuân Quý Mão 2023. Đây là 1 trong 11 lễ hội được Ban Tổ chức các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân năm 2023 tỉnh Lạng Sơn lựa chọn chỉ đạo tổ chức lễ hội điểm.
Họp báo Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 tại TP. Hồ Chí Minh

Họp báo Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 tại TP. Hồ Chí Minh

Sản phẩm - Thị trường - Phương Thảo - 19:17, 03/02/2023
Ngày 3/2, tại TP. Hồ Chí Minh, UBND tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức buổi Họp báo, giới thiệu Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 năm 2023 với chủ đề “Buôn Ma Thuột - Điểm đến của cà phê thế giới”.
Bắc Giang: Nhiều trường hợp bị tai nạn do pháo dịp Tết

Bắc Giang: Nhiều trường hợp bị tai nạn do pháo dịp Tết

Xã hội - Mỹ Dung - 18:59, 03/02/2023
Dịp Tết vừa qua, số ca phải nhập viện điều trị tai nạn thương tích liên quan đến pháo xảy ra nhiều trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (37 vụ). Nhiều bệnh nhân bị tổn thương nghiêm trọng.
Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Những ngày này, Hội đồng Nghĩa vụ Quân sự của Tp. Pleiku (Gia Lai) đang chủ động, tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương hoàn tất các khâu trong quy trình tuyển chọn, gọi thanh niên nhập ngũ. Đồng thời tổ chức gặp gỡ động viên thanh niên trúng tuyển nghĩa vụ quân sự sẵn sàng lên đường nhập ngũ, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu trên giao với chất lượng thanh niên cao hơn năm trước.
Đắk Lắk: Lên phương án phòng tránh xung đội giữa người và đàn voi rừng

Đắk Lắk: Lên phương án phòng tránh xung đội giữa người và đàn voi rừng

Môi trường sống - Lê Hường - 18:32, 03/02/2023
Một đàn voi rừng đã vào khu vực chăm sóc voi nhà của Trung tâm Bảo tồn voi tại Tiểu khu 462 (xã Krông Na, huyện Buôn Đôn) giành thức ăn với voi nhà và phá hoại một số tài sản khác.
Độc đáo sắc màu chợ phiên Hoàng Su Phì

Độc đáo sắc màu chợ phiên Hoàng Su Phì

Sắc màu 54 - PV - 18:30, 03/02/2023
Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang) thu hút du khách không chỉ bởi vẻ đẹp thiên nhiên vốn có của những thửa ruộng bậc thang rực rỡ vào mùa lúa chín, mà còn bởi những phiên chợ định kỳ, hội tụ phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc. Đến Hoàng Su Phì dù ở thời điểm nào, lạc bước vào phiên chợ tràn đầy sức sống, mỗi du khách đều như được sống giữa một sắc màu văn hóa mang đặc trưng với bao điều hấp dẫn và độc đáo.
Triển lãm chuyên đề “Quảng Ninh - Hội tụ và lan tỏa sắc màu di sản”

Triển lãm chuyên đề “Quảng Ninh - Hội tụ và lan tỏa sắc màu di sản”

Sắc màu 54 - Mỹ Dung - 18:17, 03/02/2023
Ngày 3/2, tại Tp. Hạ Long, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Quảng Ninh tổ chức triển lãm chuyên đề “Quảng Ninh - Hội tụ và lan tỏa sắc màu di sản”. Triển lãm thu hút đông đảo người dân và khách du lịch tham gia hưởng ứng.
Hàng trăm hộ dân ở Con Cuông bị ảnh hưởng vì thủy điện - Bao giờ được bồi thường?

Hàng trăm hộ dân ở Con Cuông bị ảnh hưởng vì thủy điện - Bao giờ được bồi thường?

Tiếng nói từ cơ sở - Việt Thắng – Khánh An - 17:29, 03/02/2023
Đánh giá không đúng mức độ ảnh hưởng sau khi tích nước đã khiến hàng trăm hộ dân ở huyện Con Cuông (Nghệ An) bị mất đất, nhà ngập. Bà con đi đòi nhiều lần nhưng vẫn chưa được giải quyết.
64 đô vật tham dự Hội thi truyền thống Vật dân tộc thời Mạc

64 đô vật tham dự Hội thi truyền thống Vật dân tộc thời Mạc

Thể thao - Giải trí - Hồng Phúc - 17:21, 03/02/2023
Hội thi truyền thống Vật dân tộc thời Mạc lần thứ 2 năm 2023 diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3/2 với sự tham gia của đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.