Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân A Lip sứ giả văn hóa của buôn làng

Thùy Dung - 10:31, 18/03/2020

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống văn hóa, từ thời niên thiếu, Nghệ nhân A Lip (dân tộc Ba Na, thôn Groi, xã Glar, huyện Đak Đoa, Gia Lai) đã biết đánh chiêng, làm đàn, tạc tượng gỗ và chỉnh chiêng. Năm 2019, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian.

Nghệ nhân A Lip (trái) là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho người dân và các thế hệ trẻ của huyện Đak Đoa.
Nghệ nhân A Lip (trái) là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho người dân và các thế hệ trẻ của huyện Đak Đoa

Sứ giả văn hóa của buôn làng

Theo chân cán bộ Văn hóa xã Glar, chúng tôi tìm về nhà nghệ nhân A Lip ở thôn Groi (xã Glar, huyện Đăk Đoa). Trên nếp nhà sàn, người đàn ông nhanh tay rót chén trà mời khách, rồi say sưa nói về tình yêu của ông với cồng chiêng và khát khao lưu truyền, gìn giữ cồng chiêng trong cộng đồng DTTS ở địa phương.

Nghệ nhân A Lip sinh ra trong một gia đình có cái nôi của văn hóa truyền thống, cả gia đình ông đều biết đánh chiêng, chỉnh chiêng. Từ thuở lên 3, ông được cha địu trên vai tham gia vào các lễ hội của làng. Thuở lên 6, cha truyền lại cho A Lip cách đánh chiêng, thẩm âm. Nhờ vậy, lên 11 tuổi, A Lip đã chơi thành thạo các bài chiêng truyền thống của người Ba Na như Lễ mừng lúa mới… “Âm nhạc cồng chiêng ngấm vào trong hơi thở, cuộn chảy trong mạch máu mình cho đến tận bây giờ, thiếu nó mình không sống được đâu”, nghệ nhân A Lip bộc bạch.

Đưa đôi tay lau nhẹ lớp bụi vương trên những chiếc chiêng, nghệ nhân A Lip kể: Ngày trước thời cha mẹ, nhà ông có nhiều chiêng lắm. Sau này cha chết, ông có tâm nguyện chôn theo chiêng nên những bộ chiêng đó nằm ở trong nhà mồ cùng với cha. “Còn mình, có chút vốn liếng cha để lại, mình trồng lúa, nuôi bò để bán kiếm tiền mua chiêng. Mình sưu tập được 10 bộ chiêng quý, nhưng có mang đi tặng và một số bộ bị thất lạc, nên đến nay, nhà mình còn 3 bộ chiêng thôi. Mình dùng nó khi có lễ hội, đi giao lưu văn hóa và để dạy cho các cháu nhỏ ở trong làng”.

Không chỉ giỏi đánh chiêng, ông còn miệt mài học cách chỉnh chiêng, học đánh đàn t’rưng, gong kní, làm các loại đàn tính từ tre, trúc và tạc tượng gỗ của người Ba Na. Biết tay nghề của nghệ nhân A Líp, nhiều người đã tìm đền tận nhà ông đặt làm tượng gỗ, làm đàn, chuông gió để trang trí trong các quán ăn mang phong cách ẩm thực Tây Nguyên.

Giữ lửa văn hóa truyền thống

Xã hội phát triển, âm nhạc hiện đại len lỏi vào các thôn, làng đã làm cho âm thanh cồng chiêng mai một dần trong cộng đồng DTTS. Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình, nghệ nhân A Lip lại đi vận động người dân học đánh chiêng. Ông thành lập các lớp chiêng lớn, nhỏ trong làng để bảo tồn văn hóa truyền thống. Đến nay, làng Groi có 2 đội chiêng, đội chiêng lớn gồm 21 người, từ 23 tuổi đến 70 tuổi. Đội chiêng nhí gồm 20 người, từ 6 tuổi đến 12 tuổi. Hiện nay, đội chiêng của làng thường được mời đi biểu diễn trong các dịp lễ hội, sự kiện quan trọng của khu vực Tây Nguyên và toàn quốc.

Ngoài ra, nghệ nhân A Líp còn phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Đak Đoa dạy chiêng cho học sinh nơi đây. Tính đến nay, ông đã dạy được cho khoảng hơn 100 người biết đánh chiêng trên địa bàn xã Glar và các xã lân cận như Ia Pêt, ADơk. 

Với những đóng góp của mình, nhiều năm qua, nghệ nhân A Lip đã nhận được nhiều Bằng khen, Giấy khen của các cấp từ Trung ương đến địa phương. Năm 2011, ông được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cấp Bằng chứng nhận là nghệ nhân chỉnh chiêng, tạc tượng dân tộc Jrai, Ba Na. Tháng 3/2019, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian.

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Bà Chu Thị Hồng Vân (dân tộc Nùng, SN 1968) ở thôn Hố Cao, xã Hương Sơn, huyện Lạng Giang là nghệ nhân ưu tú duy nhất của tỉnh Bắc Giang trong lĩnh vực thực hành Then. Với vốn Then và đàn tính phong phú, bà không ngừng góp sức bảo tồn, phát huy giá trị của di sản Then trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Nùng trên địa bàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Đồng bào DTTS đẩy mạnh thi đua lao động sản xuất

Đồng bào DTTS đẩy mạnh thi đua lao động sản xuất

Sự kiện - Bình luận - Mạnh Cường - 4 giờ trước
Những ngày này, không khí lao động sản xuất đang diễn ra sôi nổi trên khắp mọi miền Tổ quốc. Hòa vào niềm vui, phấn khởi chung của đất nước, đồng bào các DTTS đang ra sức thi đua, lập nhiều thành tích, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Thêm 1 ca mắc COVID-19 được cách ly ngay sau khi nhập cảnh

Thêm 1 ca mắc COVID-19 được cách ly ngay sau khi nhập cảnh

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Bệnh nhân 1540 đang được cách ly, điều trị tại Bệnh viện Phổi Đà Nẵng. Trước đó trên chuyến bay này đã ghi nhận 4 ca dương tính với virus SARS-CoV-2, được cách ly ngay tại Đà Nẵng.
Hiệp hội Nhà báo nhiều nước chúc mừng Đại hội XIII của Đảng

Hiệp hội Nhà báo nhiều nước chúc mừng Đại hội XIII của Đảng

Sự kiện - Bình luận - PV - 5 giờ trước
Lãnh đạo Hội Nhà báo toàn Trung Quốc, Hội Nhà báo Hàn Quốc, Hội Nhà báo Lào, Liên đoàn báo chí Thái Lan, Hội Nhà báo Thái Lan và Câu lạc bộ các nhà báo Campuchia đã gửi Thư chúc mừng Đại hội lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ vào cuộc sống

Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ vào cuộc sống

Dân tộc - Miền núi - Trần Thanh – Quỳnh Chi - 5 giờ trước
Ngay sau khi tổ chức Đại hội Đảng bộ huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa) lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 thành công, các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ, đoàn thể chính trị và Nhân dân huyện Cẩm Thủy đã nhanh chóng triển khai kế hoạch đưa nghị quyết đại hội vào cuộc sống. Từ huyện đến cơ sở, Nghị quyết được hiện thực hóa cụ thể bằng các chỉ tiêu, nhiệm vụ, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, tạo không khí thi đua lao động sản xuất sôi nổi trên khắp các thôn bản.
Thầy giáo

Thầy giáo "túm đuôi trâu" đi mở lớp

Giáo dục - PV - 6 giờ trước
Điểm trường Sín Chải A, xã Pa Vệ Sử, huyện Mường Tè, Lai Châu là những căn nhà gỗ tuềnh toàng, nằm chênh vênh trên triền đồi hút gió lạnh buốt ngày đông. Đó cũng là nơi thầy Lường Văn Hợp đang gắn bó.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
Cần có những chính sách lâu dài để phát triển toàn diện thanh niên

Cần có những chính sách lâu dài để phát triển toàn diện thanh niên

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Ngày 19/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013-2020 (Đề án 500 trí thức trẻ) và Đề án bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý nhà nước cho cán bộ, công chức trẻ ở xã giai đoạn 2014-2020 (Đề án 567).
Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt tín nhiệm 'BB' với triển vọng ổn định

Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt tín nhiệm 'BB' với triển vọng ổn định

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Fitch Ratings (một trong những tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín trên thế giới), Ngân hàng Thế giới (WB) và nhóm tư vấn Ngân hàng Mizuho (Nhật Bản) vừa công bố mức xếp hạng tín nhiệm cho Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc (EVNNPC) là Nhà phát hành công cụ nợ dài hạn bằng ngoại tệ (IDR) ở mức 'BB' với triển vọng ổn định.
Sức khỏe 20 người Việt Nam tiêm vaccine Covid-19 liều cao nhất ổn định

Sức khỏe 20 người Việt Nam tiêm vaccine Covid-19 liều cao nhất ổn định

Tin tức - PV - 8 giờ trước
Sau khi tiêm vaccine Nano Covax liều 75 mcg, 20 tình nguyện viên có sức khỏe ổn định, không sốt, một vài trường hợp bị đau ở vùng tiêm.
Quá đắt cho một trò đùa

Quá đắt cho một trò đùa

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 8 giờ trước
Tháng 4.2020, trong lúc chụp ảnh “tự sướng” trên cầu đường sắt qua Quốc lộ 1, hai nữ sinh lớp 9 ở huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định đã bị tàu lửa tông tử vong.
Đại hội XIII của Đảng: Ấn tượng và niềm tin

Đại hội XIII của Đảng: Ấn tượng và niềm tin

Thời sự - PV - 10 giờ trước
Ấn tượng trước những thành tựu Việt Nam đạt được thời kỳ đổi mới, đặc biệt là kết quả phát triển kinh tế và phòng, chống dịch COVID-19 trong năm 2020, các nhà ngoại giao đang có mặt ở Việt Nam thời điểm trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIII đều thể hiện niềm tin Việt Nam sẽ tiếp tục vững bước đi lên.