Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân A Lip sứ giả văn hóa của buôn làng

Thùy Dung - 10:31, 18/03/2020

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống văn hóa, từ thời niên thiếu, Nghệ nhân A Lip (dân tộc Ba Na, thôn Groi, xã Glar, huyện Đak Đoa, Gia Lai) đã biết đánh chiêng, làm đàn, tạc tượng gỗ và chỉnh chiêng. Năm 2019, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian.

Nghệ nhân A Lip (trái) là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho người dân và các thế hệ trẻ của huyện Đak Đoa.
Nghệ nhân A Lip (trái) là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho người dân và các thế hệ trẻ của huyện Đak Đoa

Sứ giả văn hóa của buôn làng

Theo chân cán bộ Văn hóa xã Glar, chúng tôi tìm về nhà nghệ nhân A Lip ở thôn Groi (xã Glar, huyện Đăk Đoa). Trên nếp nhà sàn, người đàn ông nhanh tay rót chén trà mời khách, rồi say sưa nói về tình yêu của ông với cồng chiêng và khát khao lưu truyền, gìn giữ cồng chiêng trong cộng đồng DTTS ở địa phương.

Nghệ nhân A Lip sinh ra trong một gia đình có cái nôi của văn hóa truyền thống, cả gia đình ông đều biết đánh chiêng, chỉnh chiêng. Từ thuở lên 3, ông được cha địu trên vai tham gia vào các lễ hội của làng. Thuở lên 6, cha truyền lại cho A Lip cách đánh chiêng, thẩm âm. Nhờ vậy, lên 11 tuổi, A Lip đã chơi thành thạo các bài chiêng truyền thống của người Ba Na như Lễ mừng lúa mới… “Âm nhạc cồng chiêng ngấm vào trong hơi thở, cuộn chảy trong mạch máu mình cho đến tận bây giờ, thiếu nó mình không sống được đâu”, nghệ nhân A Lip bộc bạch.

Đưa đôi tay lau nhẹ lớp bụi vương trên những chiếc chiêng, nghệ nhân A Lip kể: Ngày trước thời cha mẹ, nhà ông có nhiều chiêng lắm. Sau này cha chết, ông có tâm nguyện chôn theo chiêng nên những bộ chiêng đó nằm ở trong nhà mồ cùng với cha. “Còn mình, có chút vốn liếng cha để lại, mình trồng lúa, nuôi bò để bán kiếm tiền mua chiêng. Mình sưu tập được 10 bộ chiêng quý, nhưng có mang đi tặng và một số bộ bị thất lạc, nên đến nay, nhà mình còn 3 bộ chiêng thôi. Mình dùng nó khi có lễ hội, đi giao lưu văn hóa và để dạy cho các cháu nhỏ ở trong làng”.

Không chỉ giỏi đánh chiêng, ông còn miệt mài học cách chỉnh chiêng, học đánh đàn t’rưng, gong kní, làm các loại đàn tính từ tre, trúc và tạc tượng gỗ của người Ba Na. Biết tay nghề của nghệ nhân A Líp, nhiều người đã tìm đền tận nhà ông đặt làm tượng gỗ, làm đàn, chuông gió để trang trí trong các quán ăn mang phong cách ẩm thực Tây Nguyên.

Giữ lửa văn hóa truyền thống

Xã hội phát triển, âm nhạc hiện đại len lỏi vào các thôn, làng đã làm cho âm thanh cồng chiêng mai một dần trong cộng đồng DTTS. Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình, nghệ nhân A Lip lại đi vận động người dân học đánh chiêng. Ông thành lập các lớp chiêng lớn, nhỏ trong làng để bảo tồn văn hóa truyền thống. Đến nay, làng Groi có 2 đội chiêng, đội chiêng lớn gồm 21 người, từ 23 tuổi đến 70 tuổi. Đội chiêng nhí gồm 20 người, từ 6 tuổi đến 12 tuổi. Hiện nay, đội chiêng của làng thường được mời đi biểu diễn trong các dịp lễ hội, sự kiện quan trọng của khu vực Tây Nguyên và toàn quốc.

Ngoài ra, nghệ nhân A Líp còn phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Đak Đoa dạy chiêng cho học sinh nơi đây. Tính đến nay, ông đã dạy được cho khoảng hơn 100 người biết đánh chiêng trên địa bàn xã Glar và các xã lân cận như Ia Pêt, ADơk. 

Với những đóng góp của mình, nhiều năm qua, nghệ nhân A Lip đã nhận được nhiều Bằng khen, Giấy khen của các cấp từ Trung ương đến địa phương. Năm 2011, ông được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cấp Bằng chứng nhận là nghệ nhân chỉnh chiêng, tạc tượng dân tộc Jrai, Ba Na. Tháng 3/2019, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian.

Tin cùng chuyên mục
Lâm Bình (Tuyên Quang): Đưa du lịch thành mũi nhọn kinh tế

Lâm Bình (Tuyên Quang): Đưa du lịch thành mũi nhọn kinh tế

Những năm qua, du lịch huyện Lâm Bình (Tuyên Quang) đã và đang thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước. Với nhiều cảnh đẹp về thiên nhiên cùng bản sắc văn hóa dân tộc đậm đà, đã tạo nên những lợi thế để huyện Lâm Bình phát triển kinh tế từ khai thác du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Khảo sát công tác phát hành báo cho Người có uy tín tại Hà Giang, Tuyên Quang

Khảo sát công tác phát hành báo cho Người có uy tín tại Hà Giang, Tuyên Quang

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 1 giờ trước
Từ ngày 19-22/10/2020, Đoàn công tác Báo Dân tộc và Phát triển do ông Nguyễn Văn Phong, Phó Tổng Biên tập làm Trưởng đoàn đã có chuyến khảo sát công tác phát hành Báo cho Người có uy tín tại hai tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang.
Dịch COVID-19: Nhiều nước ghi nhận số ca nhiễm mới cao nhất trong một ngày

Dịch COVID-19: Nhiều nước ghi nhận số ca nhiễm mới cao nhất trong một ngày

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Trang thống kê trực tuyến worldometers.info tiếp tục cập nhật các số liệu mới nhất tính đến sáng 22/10 cho thấy, tổng số ca nhiễm COVID-19 trên thế giới hiện là 41.420.059 ca, trong đó 1.134.863 ca tử vong và 30.829.452 ca đã được chữa khỏi.
Bão giật cấp 14, hướng vào miền Trung, sóng cao 6-8m, biển động dữ dội

Bão giật cấp 14, hướng vào miền Trung, sóng cao 6-8m, biển động dữ dội

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Hồi 7 giờ ngày 22/10, vị trí tâm bão ở khoảng 16,8 độ Vĩ Bắc; 116,3 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 400km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 11 (100-115km/giờ), giật cấp 14.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư tới cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư tới cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Sáng 22/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có thư gửi toàn thể cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Báo Tin tức (TTXVN) trân trọng giới thiệu thư của Thủ tướng Chính phủ.
Doanh nghiệp và thanh niên tìm tiếng nói chung trong giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa

Doanh nghiệp và thanh niên tìm tiếng nói chung trong giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa

Môi trường sống - PV - 7 giờ trước
“Thanh niên đưa ra ý tưởng, đẩy mạnh truyền thông tạo các phong trào lan tỏa các thông điệp giảm thiểu rác thải nhựa; Doanh nghiệp đã bắt đầu hành động và cần các cầu nối để các hoạt động có sự tham gia ngày càng nhiều hơn của cộng đồng doanh nghiệp và thanh niên- chủ nhân tương lai của đất nước”.
Lũ lớn, 2 vai đập Thủy điện Hố Hô vẫn an toàn

Lũ lớn, 2 vai đập Thủy điện Hố Hô vẫn an toàn

Đời sống - Xã hội - Vũ Lanh - 7 giờ trước
Vai đập được xem là điểm xung yếu nhất của công trình Thủy điện Hố Hô, nhưng đến thời điểm này vẫn đảm bảo an toàn dù mưa và lưu lượng nước lũ về hồ rất lớn trong những ngày gần đây.
10 quốc gia thành viên ASEAN tham dự triển lãm trang phục truyền thống

10 quốc gia thành viên ASEAN tham dự triển lãm trang phục truyền thống

Tin tức - PV - 7 giờ trước
Chiều 21/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam tổ chức Triển lãm Trang phục truyền thống các nước ASEAN.
Chi nhánh NHCSXH TP. Hà Nội: Phổ biến ứng dụng giáo dục tài chính trên điện thoại

Chi nhánh NHCSXH TP. Hà Nội: Phổ biến ứng dụng giáo dục tài chính trên điện thoại

Khoa học - Công nghệ - Thu Hiền – Mai Hương - 8 giờ trước
Sau khi thử nghiệm thành công tại một số tỉnh thành phố, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Việt Nam đã triển khai ứng dụng giáo dục tài chính trên điện thoại trên phạm vi toàn quốc từ tháng 9/2020. Chi nhánh NHCSXH Hà Nội đã triển khai tập huấn hướng dẫn cài đặt và sử dụng ứng dụng trên điện thoại di động tới tất cả cán bộ, nhân viên để triển khai trên toàn thành phố.
Người dân cần cẩn trọng với điện trong thời tiết mưa lũ phức tạp

Người dân cần cẩn trọng với điện trong thời tiết mưa lũ phức tạp

Đời sống - Xã hội - PV - 8 giờ trước
Tổng cục Khí tượng Thủy văn nhận định từ nay đến hết năm 2020, thời tiết còn diễn biến phức tạp. Cụ thể, khu vực Bắc Bộ, từ nay đến ngày 31/10 sẽ chịu tác động của khoảng 3 đến 4 đợt không khí lạnh. Ngày 15 - 17/10, Bắc Bộ có mưa diện rộng. Tháng 11 miền Bắc có khả năng chịu ảnh hưởng của 4 đến 6 đợt không khí lạnh. Tháng 12 xuất hiện đợt rét đậm, rét hại đầu tiên của mùa đông.
Già làng Bá Kiêu làm dân vận khéo

Già làng Bá Kiêu làm dân vận khéo

Người có uy tín - Thành Nhân - 8 giờ trước
Từng làm Bí thư Ðảng ủy xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn (Bình Định) 2 nhiệm kỳ, năm 2012 nghỉ hưu, già làng Đinh Đen, tên thường gọi là Bá Kiêu luôn hăng hái tham gia công tác dân vận, hòa giải tại cơ sở, bảo tồn văn hóa truyền thống, góp phần giúp bà con vùng cao nơi đây có cuộc sống bình yên, no ấm.