Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ hội Et Đông của người Ba Na

Trần Lâm - 14:30, 16/10/2020

Chuẩn bị cho mùa vụ thu hoạch lúa rẫy năm nay, từ ngày 9 - 11/10 vừa qua, bà con dân tộc Ba Na làng Kon Brắp Du, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) đã tổ chức Lễ Et Đing Dieng hay Et Đông, nghĩa là Lễ ăn con dúi để tạ ơn Giàng, thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, trĩu hạt, gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây là Lễ hội lớn của người Ba Na (nhánh Giơ Lâng) được xem là Tết của dân tộc, nhiều người gọi là Tết con dúi.

Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông
Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông

Già làng A Jring Đeng (66 tuổi), làng Kon Brắp Du cho biết, mặc dù Et Đông chỉ diễn ra có vài ngày nhưng mọi gia đình đều chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le, sâm lũ về làm cổng để đón hồn lúa về làng. Đồng bào còn làm những cây nêu bằng thân cây le, phần vỏ cây le được cạo để tạo thành những sợi dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa.

Ngày đầu tiên tổ chức Lễ ở quy mô gia đình, đồng bào chuẩn bị lễ vật và cúng ở rẫy lúa, mời Giàng cùng ông bà tổ tiên về vui Lễ hội cùng con cháu. 

Để chuẩn bị các lễ vật cho Lễ Et Đông ở quy mô cả cộng đồng làng, các gia đình đều chuẩn bị ché rượu, con dúi, 1cuộn sợi chỉ, 1 bó lá chuối tươi, ống lồ ô, tranh tươi để gùi lên nhà Rông. Sáng sớm, 1 hồi trống dài vang lên từ phía nhà Rông, chủ mỗi gia đình chọn 1 trẻ nhỏ nhanh nhẹn đi cùng mang phẩm vật về nhà Rông. Già làng là người đến sớm nhất để đặt ghè rượu quý có cắm con dúi vào vị trí trung tâm rồi trang trí, buộc dây vào cây cột. 

Các gia đình mang ghè rượu vào sau, họ dùng lá chuối tươi lót sàn, sau đó dùng lá peng (một loại lá rừng) để gói gạo. Trong gia đình có bao nhiêu người thì gói bấy nhiêu hạt gạo. Người Ba Na quan niệm, sau khi kết thúc Lễ Et Đông, số hạt gạo trong gói còn nguyên là gia đình bình an, còn nếu như mất đi một vài hạt gạo là điềm báo không tốt. 

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài báo hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình lần lượt cột vào ghè rượu và cây cột dành riêng cho mình. Họ lấy lá chuối tươi bó sợi chỉ lại để đề phòng lửa bén làm đứt chỉ, sẽ là điều không may. Đây được coi là sợi dây thông linh chuyển thông điệp chung của dân làng tới các vị thần, ông bà tổ tiên, vừa là sợi dây đoàn kết các gia đình trong cộng đồng. 

Tiếp đến, già làng làm một số nghi thức như: Lấy rượu trong từng ghè đổ vào một ống nứa, lấy một miếng da trên đỉnh đầu của con dúi, đem xâu lại thành chuỗi rồi cột vào góc thiêng của nhà Rông để dâng lên Giàng. 

Các gia đình ngồi cúng tại ghè rượu của gia đình, sau đó lấy một ít rượu cần đưa ra trước cửa nhà Rông để mời “ma”, rồi lần lượt đổ rượu vào cái phễu lá chuối và đi đến không gian thiêng, nơi già làng vừa đặt chén rượu, da dúi để hành lễ.

Sau nghi lễ cúng Giàng, mọi người trở về nhà mình ăn cơm cúng tại nhà. Khi tiếng trống của già làng cất lên tại nhà Rông, mọi người lại tập trung về đây cùng uống rượu lễ, cuộc vui kéo dài đến tận tối. Kết thúc ngày thứ nhất, con dúi được đưa lên trên dàn thờ, là khu vực linh thiêng ở chính giữa nhà Rông. 

Bước sang ngày thứ hai, mọi người cùng uống rượu để đưa linh hồn ông bà, tổ tiên về trời. Gần cuối buổi chiều, già làng và một số thanh niên lên khu vực thiêng khấn xin các thần cho dân làng đem con dúi xuống. Các gia đình đều đưa một cóc (chén) rượu, một ít thức ăn lên không gian thiêng với hy vọng Giàng sẽ mang lại sự may mắn cho họ. 

Con dúi sau đó được đem xuống và cắm ở trung tâm nhà Rông, nơi đặt ghè rượu của già làng. Các chủ hộ lần lượt đem con dúi của mình về xẻ thịt, chế biến, chia đều cho mọi thành viên tham dự và khách. Mọi người cùng ăn uống, trao đổi về công việc trong thời gian tới. Đến cuối ngày, phần xương đầu của con dúi được buộc vào que le và cắm ở khu vực thờ chính giữa nhà Rông. Nghi thức này vừa thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với con vật thiêng, đồng thời cũng là lời thông báo đến các thần linh rằng: Lễ hội Et Đông đã kết thúc.

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài bao hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình...

Tin cùng chuyên mục
Ẩm thực dân tộc phát triển hướng nào?

Ẩm thực dân tộc phát triển hướng nào?

Theo thống kê của tổ chức Du lịch Thế giới, mỗi du khách thường chi trung bình 1/3 tổng chi phí của chuyến đi cho các hoạt động liên quan đến ẩm thực. Thế nên, đây chính là cơ hội để mỗi địa phương, vùng miền tạo ra ấn tượng về ẩm thực dân tộc trong lòng du khách.
Tin nổi bật trang chủ
Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Ngày 28/10/2020, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Tờ trình, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2021-2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh đồng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, cán bộ các bộ, ban, ngành, địa phương.
Ước mơ dạy học ở vùng khó khăn

Ước mơ dạy học ở vùng khó khăn

Giáo dục - Lê Hường - 9 phút trước
Sinh ra trong gia đình truyền thống nhà giáo ở thị trấn Quảng Phú, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk), từ nhỏ Hà Thị Mai Hương đã ước mơ trở thành cô giáo để đến các vùng quê dạy cho trẻ em nghèo. Sau khi tốt nghiệp đại học, năm 2014, Mai Hương làm đơn xin về dạy tại Trường Tiểu học Trưng Vương, điểm trường buôn Kron H’rinh, xã Ea H’đinh, huyện Cư M’gar (cách nhà 20km). Đây là buôn của đồng bào Xơ Đăng, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, đặc biệt là đường vào buôn đất đá lởm chởm, ổ gà, ổ voi chi chít, ngày nắng thì bụi mù, ngày mưa thì sình lầy, trơn trượt.
Những kẻ “ký sinh” trên nỗi đau đồng bào

Những kẻ “ký sinh” trên nỗi đau đồng bào

Chống diễn biến hòa bình - PV - 1 giờ trước
Những ngày qua, trước những diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ kéo dài tại một số tỉnh miền Trung, các “nhà dân chủ” giả hiệu, các thế lực thù địch đã “ký sinh” trên nỗi thương đau của đồng bào để “đục nước béo cò”, ráo riết đưa ra những luận điệu xuyên tạc nhằm chống phá Đảng, bôi nhọ uy tín của các cấp chính quyền.
Cứu được 33 người vụ sạt lở núi ở huyện Nam Trà My, Quảng Nam

Cứu được 33 người vụ sạt lở núi ở huyện Nam Trà My, Quảng Nam

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Đến đầu giờ chiều 29/10, lực lượng cứu hộ đã cứu được 33 nạn nhân trong vụ sạt lở núi ở huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam.
Huyện Đức Trọng (Lâm Đồng): Gặp mặt giao lưu với hơn 100 già làng, Người có uy tín và học sinh người DTTS

Huyện Đức Trọng (Lâm Đồng): Gặp mặt giao lưu với hơn 100 già làng, Người có uy tín và học sinh người DTTS

Người có uy tín - Đinh Hiển – Ánh Dương - 3 giờ trước
Chiều ngày 28/10, Lãnh đạo huyện Đức Trọng (Lâm Đồng) tổ chức buổi gặp mặt giao lưu với hơn 100 Già làng, Người có uy tín tiêu biểu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tập thể giáo viên, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú – Trung học cơ sở Đức Trọng.
Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Tin tức - Lê Vũ – Lê Thuận - 3 giờ trước
Sáng 29/10 tại TP Hồ Chí Minh, Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho gần 100 phóng viên, biên tập viên báo, đài.
Người lao động Vinamilk góp gần 4 tỷ đồng hỗ trợ người dân miền Trung

Người lao động Vinamilk góp gần 4 tỷ đồng hỗ trợ người dân miền Trung

Sự kiện - Bình luận - PV - 3 giờ trước
Trong những ngày người dân cả nước đang cùng hướng về miền Trung ruột thịt, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đã ủng hộ gần 4 tỷ đồng giúp người dân bị thiên tai vượt qua khó khăn và khắc phục hậu quả sau bão lũ. Quỹ hỗ trợ này có sự đóng góp của tập thể người lao động Vinamilk bằng việc trích một ngày lương để chung tay cùng Công ty.
Không khí lạnh tăng cường, mưa lớn ở các tỉnh từ Thanh Hóa đến Bắc Tây Nguyên

Không khí lạnh tăng cường, mưa lớn ở các tỉnh từ Thanh Hóa đến Bắc Tây Nguyên

Tin tức - vov.vn - 3 giờ trước
Dự báo, ngày và đêm nay (29/10), do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường kết hợp rìa phía Đông Bắc hoàn lưu vùng áp thấp nên ở Bắc Bộ từ nay đến ngày 30/10 tiếp tục có mưa, mưa rào.
Thêm một vụ sạt lở ở Phước Sơn, 11 người bị vùi lấp

Thêm một vụ sạt lở ở Phước Sơn, 11 người bị vùi lấp

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Tại xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn lại xảy ra một vụ sạt lở núi khác khiến 11 người bị chôn vùi, hiện đã tìm thấy 3 thi thể.
Đã tìm thấy 16 thi thể nạn nhân vụ sạt lở tại Nam Trà My

Đã tìm thấy 16 thi thể nạn nhân vụ sạt lở tại Nam Trà My

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Tính đến 9 giờ 30 phút ngày 29/10, lực lượng chức năng đã tìm thấy 16 thi thể trong hai vụ sạt lở nghiêm trọng khiến 53 người mất tích tại huyện Nam Trà My (Quảng Nam), trong đó, có 8 nạn nhân là người ở xã Trà Vân và 8 nạn nhân ở xã Trà Leng.
Tiếng nói từ cơ sở

Tiếng nói từ cơ sở

Người có uy tín - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Thông qua hàng chục nghìn Người có uy tín trên địa bàn cả nước, Báo Dân tộc và Phát triển đã và đang tiếp tục thể hiện vai trò là “cầu nối" chuyển tải chủ trương, đường lối của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến đồng bào DTTS, vận động đồng bào tham gia các phong trào thi đua ở cơ sở, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vùng DTTS và miền núi. Nhân dịp Báo Dân tộc và Phát triển tròn 18 năm ngày xuất bản số đầu tiên (27/10/2002 - 27/10/2020), bạn đọc thân thiết của Báo trên cả nước đã gửi gắm nhiều tình cảm, tâm tư, sự tin tưởng đến tòa soạn.