Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ cúng Yang Mot của người Gia Rai

Ksor Nam- NA - 09:32, 26/08/2021

Dân cư sinh sống lâu đời nhất trên vùng đất Krông Pa (Gia Lai) là người Gia Rai (nhóm Gia Rai Mthur), chiếm 68% dân số. Người Gia Rai ở Krông Pa vẫn còn theo tín ngưỡng “vạn vật hữu linh” nên có nhiều nghi lễ tâm linh, trong đó có lễ cúng Yang Mot.

Đồng bào Gia Rai giã gạo
Đồng bào Gia Rai giã gạo (ahr minh họa)

Theo quan niệm của người Gia Rai, trước khi tổ chức các nghi lễ của gia đình như: Lễ mừng nhà mới, mừng thọ, bỏ mả… hay trước khi thu hoạch lúa nương, bắp trên rẫy hoặc con bò của gia đình mất tích, thì phải tiến hành làm lễ cúng Yang Mot. Ý nghĩa sâu xa của việc làm lễ cúng Yang Mot là cầu cho gia đình tổ chức các nghi lễ trên diễn ra suôn sẻ, tốt đẹp và được các Yang phù hộ; cầu cho người thân trong gia đình được mạnh khỏe, bình an, tránh xa bệnh tật, tai ương và được các Yang bảo vệ; cầu gặp nhiều may mắn trong sản xuất, gặt hái mùa màng bội thu; cầu cho gia súc, già cầm của gia đình sinh sản và phát triển tốt, tránh xa dịch bệnh.

Điểm khác biệt của lễ cúng Yang Mot với các nghi lễ truyền thống khác là về đồ cúng. Người Gia Ra dùng một cái ché riêng để ủ rượu cần làm lễ vật cúng, chứ không được lấy các ché thông thường khác để cúng. Cần rượu, bát, đĩa, đồ cúng, ly rượu, chiếu để trải bày lễ vật đều phải để riêng vào một cái gùi chứ không để lẫn lộn với vật dụng sinh hoạt thường ngày.

Lễ cúng thường được tổ chức trong buổi tối vào hàng tháng, từ ngày bắt đầu trăng khuyết cho đến hết mùa trăng. Lễ vật thường là một con gà và một ché rượu cần được bày ra ở giữa gian nhà sàn dài của gia chủ. Lễ cúng được tổ chức bởi một thầy cúng (Pô Ia Lăih) của gia đình. Người này được chọn trong dòng họ, có sự am hiểu về nghi lễ cổ truyền của người Gia Rai và đọc lời khấn.

Khi lễ vật và đồ cúng đã chuẩn bị đầy đủ thì cũng là lúc lễ cúng Yang Mot bắt đầu. Thầy cúng ngồi trước ché rượu và lễ vật. Trước khi tiến hành làm lễ, thầy cúng yêu cầu gia chủ đóng tất cả cửa chính, cửa sổ rồi tắt đèn. Thầy cúng chậm rãi rót nước từ bát vào ché rượu cần rồi khấn. Khấn xong, thầy cúng ra hiệu cho gia chủ đứng lên mở đèn và mở các cửa của ngôi nhà ra. Thầy cúng rót rượu ra bát cho từng thành viên của gia chủ và họ hàng, hàng xóm tham gia lễ cúng cùng uống. Sau nghi thức cúng, gia chủ sẽ thu dọn các lễ vật và đồ cúng để bày cỗ mời anh em, bà con trong buôn cùng thu lộc, ăn uống, ca hát vui vẻ. Khi ché rượu cần đã nhạt, gà gáy báo hiệu trời sắp sáng, lúc đó bữa cỗ mới kết thúc.

Ngày nay, lễ cúng Yang Mot vẫn được đồng bào duy trì để bảo tồn một nét đẹp văn hóa của dân tộc Gia Rai ở vùng đất Krông Pa.

Tin cùng chuyên mục
Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Những câu hát, làn điệu dân ca của các DTTS đều được ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với một không gian, môi trường sống nhất định của mỗi dân tộc . Tuy nhiên với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, "đất diễn" của dân ca đang ngày càng bị thu hẹp. Đây là một trong những thách thức lớn trong công tác gìn giữ, bảo tồn các làn điệu dân ca của đồng bào DTTS.
Tin nổi bật trang chủ
Việt Nam mong muốn sớm trở thành quan sát viên ở Liên minh châu Phi

Việt Nam mong muốn sớm trở thành quan sát viên ở Liên minh châu Phi

Thời sự - PV - 22:29, 28/10/2021
Nhận lời mời của Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta, Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) tháng 10/2021, tối 28/10, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tham dự phiên Thảo luận mở Cấp cao trực tuyến về Hợp tác giữa LHQ và Liên minh châu Phi với chủ đề “Tăng cường đoàn kết vì hòa bình và an ninh trong một môi trường xung đột đang thay đổi”.
Bắc Trung bộ tiếp tục mưa, nguy cơ ngập úng vùng trũng đã hiện hữu

Bắc Trung bộ tiếp tục mưa, nguy cơ ngập úng vùng trũng đã hiện hữu

Môi trường sống - Khánh Ngân - 21:20, 28/10/2021
Sáng 28/10, các tỉnh ở khu vực Bắc Trung bộ lại xuất hiện mưa trên diện rộng, lượng mưa lớn. Nguy cơ ngập lụt ở vùng trũng thấp và sạt lở vùng núi là rất cao. Trước đó ở các tỉnh Bắc Trung bộ đã có mưa liên tiếp trong nhiều ngày, mực nước ở hồ chứa, sông ngòi đã lên cao chưa kịp rút.
Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong tình hình mới

Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong tình hình mới

Thời sự - PV - 21:05, 28/10/2021
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" (Kết luận số 21-KL/TW).
Bắt 2 vụ vận chuyển hơn 10.000 gói thuốc lá ngoại và 3 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới

Bắt 2 vụ vận chuyển hơn 10.000 gói thuốc lá ngoại và 3 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới

Pháp luật - PV - 20:29, 28/10/2021
Rạng sáng nay, 28/10, các đơn vị BĐBP Tây Ninh đã phát hiện và bắt 2 vụ vận chuyển thuốc lá lậu với tang vật trên 10.000 gói thuốc lá ngoại; ngăn chặn 3 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới.
Ban hành quy định về 19 điều đảng viên không được làm

Ban hành quy định về 19 điều đảng viên không được làm

Thời sự - BĐT - 20:11, 28/10/2021
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm. Quy định này thay thế Quy định số 47-QĐ/TW (ngày 1/11/2011).
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII

Tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 19:49, 28/10/2021
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định 2761/QĐ-BVHTTDL ngày 27/10/2021 về việc tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII.
Thông cáo báo chí số 9 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XV

Thông cáo báo chí số 9 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XV

Tin tức - PV - 18:57, 28/10/2021
Thứ Năm, ngày 28/10/2021, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 9 theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Việt Nam nỗ lực đóng góp cho quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Nga

Việt Nam nỗ lực đóng góp cho quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Nga

Thời sự - PV - 18:40, 28/10/2021
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, là Đối tác chiến lược toàn diện và bạn bè hữu nghị truyền thống của Nga, Việt Nam luôn nỗ lực đóng góp cho sự phát triển quan hệ Đối tác chiến lược và hợp tác cùng có lợi giữa ASEAN và Nga.
Ngày 28/10: Việt Nam có 4.892 ca mắc COVID-19 và 1.649 ca khỏi bệnh

Ngày 28/10: Việt Nam có 4.892 ca mắc COVID-19 và 1.649 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:30, 28/10/2021
Ngày 28/10, Việt Nam có 4.892 ca mắc mới COVID-19 trong đó có 1.980 ca trong cộng đồng. Trong ngày có 1.649 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Chế biến sâu - Giải pháp bền vững cho tiêu thụ nông sản vùng DTTS và miền núi: Dư địa lớn còn bỏ ngỏ (Bài 1)

Chế biến sâu - Giải pháp bền vững cho tiêu thụ nông sản vùng DTTS và miền núi: Dư địa lớn còn bỏ ngỏ (Bài 1)

Kinh tế - Thúy Hồng - 18:19, 28/10/2021
Vùng DTTS và miền núi có lợi thế rất lớn về sản xuất các loại nông sản đặc trưng để chế biến và xuất khẩu ra thị trường thế giới. Tuy nhiên hiện nay, lĩnh vực chế biến rau quả và một số các mặt hàng nông sản ở vùng DTTS vẫn còn hạn chế, chưa thu hút được các doanh nghiệp lớn tham gia đầu tư. Do hạn chế về năng lực chế biến, trong đại dịch Covid-19 vừa qua, nhiều mặt hàng nông sản bị dư thừa, không thể tiêu thụ, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người dân.