Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hồi sinh thổ cẩm làng Kép

Tiêu Dao - Lê Ngọc - 10:44, 25/08/2021

Sau một thời gian dài tưởng như đã đi vào quên lãng, vài năm gần đây, thổ cẩm của làng làng Kép 2 (xã Ia Mơ Nông, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) đã hồi sinh trở lại. Các sản phẩm thổ cẩm đang dần có mặt trên thị trường, mang lại thu nhập cho những phụ nữ của làng, và lưu giữ nét văn hóa đặc sắc của dân tộc cho những thế hệ sau.

Chị em phụ nữ xã Ia Mơ Nông tham gia CLB dệt thổ cẩm
Nghề dệt thổ cẩm ở xã Ia Mơ Nông một thời hầu như đã bị lãng quên

Đánh thức nghề dệt truyền thống

Bà Rơ Châm Mir (69 tuổi), thành viên Câu lạc bộ (CLB) dệt thổ cẩm gắn với du lịch cộng đồng Ia Mơ Nông ngồi bên khung cửi hướng dẫn cho mấy đứa trẻ Gia Rai cách dệt thổ cẩm, thỉnh thoảng bà lại xoa đầu khen các cháu học nhanh, làm giỏi quá!

Người làng Kép 2 này và cả những người làng xung quanh chẳng ai nhớ nghề dệt thổ cẩm có từ khi nào. Bà Rơ Châm Mir cũng vậy. Từ khi còn nhỏ xíu, bà đã thấy các bà, các mẹ, các dì dệt vải mọi lúc, mọi nơi… Rồi bà được truyền dạy cho từng nét hoa văn, từng cách bện chỉ, se sợi. Những tấm thổ cẩm cứ thế lần lượt hoàn thành qua tay bà, đưa tới cho những người làng sử dụng, ai cũng xuýt xoa khen đẹp.

Bà Rơ Châm Mir bảo, theo thời gian và những biến thiên của lịch sử, nghề dệt thổ cẩm của bà con nơi đây đã bị mai một rất nhiều. Nhiều khung cửi ngày xưa đã bị hư hỏng, hoặc được bà con cất giữ lâu ngày mối mọt không dùng được nữa. Trong khi đó, nguồn nguyên liệu đặc trưng để dệt thổ cẩm của người Gia Rai bây giờ không còn nữa. Ngày xưa, để có tấm thổ cẩm, đồng bào phải tận dụng bãi bồi ven sông, trồng cây vải lấy bông se sợi, rồi vào núi tìm rễ cây nhiều màu về nhuộm vải. Còn bây giờ, cây bông vải đã nhường chỗ cho một số loại cây như mì, bắp, đậu, mía. Bà con muốn dệt vải phải mua sợi, mà sợi công nghiệp thì dệt thổ cẩm không đẹp, không bền màu, điều đó khiến cho các thợ dệt gặp nhiều khó khăn khi muốn bảo tồn nghề truyền thống.

Để dệt hoàn thành một tấm vải thổ cẩm khổ lớn với hoa văn phức tạp có thể mất tới 1 tháng
Để dệt hoàn thành một tấm vải thổ cẩm khổ lớn với hoa văn phức tạp có thể mất tới 1 tháng

Nghề dệt của làng Kép 2 có được như ngày hôm nay là nhờ vào sự góp sức của bà con trong buôn, nhưng người khởi xướng lại là một người phụ nữ từ nơi khác đến, đó là chị H’uyên Niê, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Ia Mơ Nông. Chị H’uyên Niê vốn không phải là người của làng Kép 2. Chị ở bên Đăk Lăk, nhưng những ngày theo học tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội ngoài Hà Nội, chị gặp và kết duyên với một bác sĩ, là người con của làng Kép. Sau khi học xong, chị H’uyên Niê tham gia vào Đoàn Ca múa nhạc Đam San ở TP. Pleiku. Nhưng rồi chị lại theo chồng về làng, sau đó tích cực tham gia hoạt động công tác xã hội, chị được tín nhiệm bầu làm Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Ia Mơ Nông.

Mang thổ cẩm vào du lịch cộng đồng

Từ ngày làm công tác phụ nữ, chị H’uyên Niê đi khắp các buôn làng trong xã. Chị để ý thấy vẫn có nhiều người tranh thủ dệt thổ cẩm lúc nông nhàn, nhưng vì không có đầu ra, lại thiếu sự liên kết nên sản phẩm chủ yếu chỉ để sử dụng trong gia đình. Quá trình đô thị hóa, nhiều sản phẩm dệt may công nghiệp có mặt trên thị trường thì hình ảnh những người phụ nữ Gia Rai dệt vải thổ cẩm cũng thưa vắng dần. Nhìn thấy nguy cơ mai một nghề truyền thống của dân tộc, cuối năm 2018, chị H’uyên Niê và một số chị em trong xã đã cùng nhau vận động những phụ nữ biết dệt vải để thành lập CLB dệt thổ cẩm gắn với du lịch cộng đồng tại xã Ia Mơ Nông. Chị H’uyên Niê đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm HTX.

Nghề dệt thổ cẩm của người Gia Rai tại xã Ia Mơ Nông đã phục hồi, phát triển
Nghề dệt thổ cẩm của người Gia Rai tại xã Ia Mơ Nông đã phục hồi, phát triển

Chị H’uyên Niê chia sẻ: “Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào vẫn còn ở làng này, cứ từ mờ sáng là chị em phụ nữ đã dậy để ngồi vào khung cửi. Mình mong muốn chị em phụ nữ trong làng làm sản phẩm ra để bán được, nên mình đã đề xuất ý tưởng thành lập CLB thổ cẩm nhằm hỗ trợ cho bà con!”. Đề xuất của chị H’uyên Niê đã nhanh chóng được chính quyền các cấp đồng ý, tạo điều kiện để hoạt động.

Sau gần 2 năm thành lập, đến nay CLB đã có hơn 30 người đăng ký tham gia, độ tuổi từ 19 đến 60. Như chị H’hoan, hơn 30 năm gắn bó với nghề dệt thổ cẩm, ngày nào không đụng đến khung cửi là chị cảm thấy như thiếu một thứ gì đó. Những tấm thổ cẩm làm áo choàng, khố, túi xách, váy được chị dệt một cách cẩn thận, tỉ mỉ đến từng họa tiết. Sản phẩm chị H’hoan làm ra không chỉ phục vụ trong gia đình mà còn bán ra ngoài để gia đình có thêm thu nhập, trang trải cuộc sống.

Chị H’uyên Niê chia sẻ, vì thổ cẩm là mặt hàng rất khó tiêu thụ nên nhiều người trong làng Kép 2 dệt xong thổ cẩm lại phải mang tới từng bản làng để chào bán. Ban ngày mọi người đi làm nương nên chỉ tranh thủ đi bán vào buổi tối. Nhiều hôm đi bán ở buôn xa, chị em đi từ đầu tối đến khi trời sáng mới trở về tới nhà, vất vả vô cùng. Sản phẩm thổ cẩm truyền thống giá thành  khá cao do dệt thủ công hoàn toàn. Mỗi tấm vải  thổ cẩm khổ lớn với hoa văn phức tạp có thể mất tới 1 tháng để hoàn thành, giá bán ra khoảng 1,5 triệu đồng/tấm.

Những sản phẩm thổ cẩm của phụ nữ xã Ia Mơ Nông
Những sản phẩm thổ cẩm của phụ nữ xã Ia Mơ Nông

Để tìm đầu ra cho sản phẩm thổ cẩm, các thành viên trong CLB cùng chính quyền các cấp đã đưa ra ý tưởng khôi phục nghề dệt thổ cẩm gắn với du lịch cộng đồng, đồng thời giới thiệu sản phẩm trên các phương tiện như mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để sản phẩm dễ dàng đến tay người tiêu dùng hơn. “Khi du khách đến đây, chúng tôi sẽ giúp du khách trải nghiệm việc dệt thổ cẩm để hiểu thêm về nghề truyền thống của phụ nữ Gia Rai. Bên cạnh đó, chúng tôi làm ra những sản phẩm lưu niệm du lịch nhỏ gọn bằng thổ cẩm như túi, mũ, ví cầm tay, giỏ, đồ trang sức…để bán cho du khách làm quà. Chỉ mong hết sao hết dịch Covid-19 để thị trường du lịch phục hồi trở lại, lúc đó chúng tôi mới bán được nhiều sản phẩm thổ cẩm cho du khách đến tham quan”, Chị H’uyên Niê chia sẻ.

Chia sẻ với chúng tôi, chị H’uyên Niê cho biết, trong năm 2021, CLB thổ cẩm sẽ vận động các thành viên, người dân trồng bông lấy sợi, để sợi tơ mềm mại có độ đàn hồi chịu nhiệt tốt và đúng chất thổ cẩm hơn. Cùng với đó, sẽ kiến nghị chính quyền địa phương xây dựng một không gian trưng bày sản phẩm, dệt những sản phẩm lưu niệm để đưa đi giới thiệu tại các trung tâm thương mại, các kênh xúc tiến thương mại và tạo ra sản phẩm du lịch mới. Ðồng thời, kết hợp du lịch trải nghiệm dệt thổ cẩm, vừa gìn giữ văn hóa truyền thống, vừa phát triển kinh tế”.

Tin cùng chuyên mục
Kiên Giang: 30 tăng sinh, Phật tử Nam tông tham gia lớp Trung cấp luật

Kiên Giang: 30 tăng sinh, Phật tử Nam tông tham gia lớp Trung cấp luật

Trường Cao đẳng Luật miền Nam, Trường Trung cấp nghề dân tộc nội trú tỉnh và Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh Kiên Giang vừa phối hợp tổ chức khai giảng lớp Trung cấp luật khóa 13 cho chư tăng và Phật tử Phật giáo Nam tông trên địa bàn tỉnh, tại Trường Giáo lý Pali - Kinh luật giới tỉnh Kiên Giang (Chùa Sóc Xoài, thị trấn Sóc Sơn, huyện Hòn Đất).
Tin nổi bật trang chủ
Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện tín dụng chính sách tại vùng khó khăn: Thêm điều kiện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới (Bài cuối)

Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện tín dụng chính sách tại vùng khó khăn: Thêm điều kiện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới (Bài cuối)

Bất bình đẳng giới là một trong những nguyên nhân cơ bản của tình trạng đói nghèo ở vùng đồng bào DTTS. Chính vì vậy, việc hỗ trợ phụ nữ DTTS tiếp cận tín dụng chính sách ưu đãi ở vùng khó khăn phát triển kinh tế là công cụ trực diện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới ở khu vực này.
Cháy nhà thờ ở Ai Cập khiến ít nhất 40 người thiệt mạng

Cháy nhà thờ ở Ai Cập khiến ít nhất 40 người thiệt mạng

Nhìn ra thế giới - PV - 20:40, 14/08/2022
Hãng tin Reuters dẫn 2 nguồn tin an ninh Ai Cập cho biết, ngày 14/8, ít nhất 40 người đã thiệt mạng và 45 người khác bị thương trong đám cháy bùng phát bên trong một nhà thờ tại thành phố Giza.
Vùng núi Bắc Bộ đề phòng mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất

Vùng núi Bắc Bộ đề phòng mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất

Tin tức - BĐT - 20:18, 14/08/2022
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, chiều tối và đêm nay (14/8), ở khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng ở vùng trũng, thấp.
Đoàn Việt Nam dự thi Olympic Tin học quốc tế đoạt 4 huy chương

Đoàn Việt Nam dự thi Olympic Tin học quốc tế đoạt 4 huy chương

Giáo dục - NA - 20:02, 14/08/2022
Ngày 14/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thông tin về kết quả dự thi Olympic Tin học quốc tế năm 2022 của Đội tuyển quốc gia Việt Nam. Theo đó, cả 4/4 thí sinh dự thi đều đoạt huy chương.
Chùa Khmer - “đạo và đời”: Niềm tự hào của đồng bào Khmer (Bài 1)

Chùa Khmer - “đạo và đời”: Niềm tự hào của đồng bào Khmer (Bài 1)

Sắc màu 54 - Hạnh Nguyên - 17:44, 14/08/2022
Với đồng bào Khmer, ngôi chùa luôn hiện hữu trong suốt cuộc đời của họ. Từ khi còn bé đã theo cha mẹ đến chùa, lớn lên nam giới vào chùa tu học và đến giai đoạn trưởng thành, dù bận lo cho cuộc mưu sinh, họ vẫn thường đến chùa tạ lễ đức Phật, cầu an cho gia đình. Về già, họ càng gắn bó với ngôi chùa hơn; cho đến khi qua đời, thì được hoả táng và đưa vào tháp chứa tro cốt được các sư xây dựng tại chùa.
Gần 300.000 bữa ăn miễn phí cho trẻ em nghèo vùng cao Thanh Hóa

Gần 300.000 bữa ăn miễn phí cho trẻ em nghèo vùng cao Thanh Hóa

Nhịp cầu nhân ái - Quỳnh Trâm - 17:26, 14/08/2022
Sau hơn 3 năm hoạt động, Dự án “Nuôi em Thanh Hóa” đã hỗ trợ được gần 300.000 bữa ăn bán trú tại 28 điểm trường ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa.
Trải nghiệm Trà Vinh

Trải nghiệm Trà Vinh

Trong bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Trà Vinh là một gam màu xanh mát bởi những cánh đồng lúa, vườn cây hoa trái, cùng hệ thống kênh, rạch và bãi biển trải dài thơ mộng. Đến với Trà Vinh, bạn còn được được thưởng lãm kiến trúc độc đáo của 150 ngôi chùa Khmer và những lễ hội mang đậm nét văn hóa dân tộc diễn ra quanh năm vô cùng hấp dẫn.
Sắc màu dưới chân núi Ngọc Linh

Sắc màu dưới chân núi Ngọc Linh

Kinh tế - L.Phương – N.Chí - 17:24, 14/08/2022
Xã Ngọc Linh, huyện Đăk Glei (Kon Tum) nằm trong quần thể dãy núi Ngọc Linh có độ cao 2.598 m, là nơi sinh sống bao đời nay của đồng bào dân tộc Xơ Đăng , hiện còn lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa đặc sắc, nhiều cây dược liệu quý. Ngoài ra, đến với xã Ngọc Linh, nhất là vào mùa lúa chín, còn được chiêm ngưỡng một bức tranh hùng vĩ, nên thơ, yên bình và một bầu không khí hết sức trong lành...
Đi trên con đường Hạnh phúc

Đi trên con đường Hạnh phúc

Phóng sự - Văn Hoa - 17:17, 14/08/2022
Tôi đã không ít lần đi trên con đường 4C, nơi “đầu trời ngất đỉnh Hà Giang”. Mỗi một lần đi, cảm xúc trong tôi đều rất khác biệt. Không phải vì sự hiểm trở của một tuyến đường lên 4 huyện nơi địa đầu Tổ quốc, hay chỉ vì sức hấp dẫn của cột cờ Lũng Cú, cao nguyên đá Đồng Văn… mà hơn hết là những cảm nhận về sự đổi thay vượt bậc của đất và người nơi đây khi có con đường huyết mạch, con đường chiến lược..., đã mang lại hạnh phúc, no ấm, bình yên trên mỗi bản làng.
Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Những mô hình cần nhân rộng (Bài 3)

Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Những mô hình cần nhân rộng (Bài 3)

Pháp luật - K.Thư – Song Vy - 16:55, 14/08/2022
Để công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả, Đề án 1163 đặt ra giải pháp là lựa chọn xây dựng mô hình điểm ở các xã, thôn, bản vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới; địa bàn xung yếu và nơi có đồng bào DTTS rất ít người cư trú. Nhiều mô hình được triển khai, mang lại hiệu quả thiết thực, rất cần nhân rộng trong thời gian tới.
Xin đừng

Xin đừng "bức tử" những dòng sông

Xã hội - Tùng Nguyên - 16:45, 14/08/2022
Thủy lợi, thủy điện phát triển thiếu tầm nhìn dài hạn thì những tác động tiêu cực đến sự tồn vong của các dòng sông cũng liên tục phát sinh như một hệ quả tất yếu. Mặc dù đã có quy định bảo đảm giá trị dòng chảy tối thiểu ở hạ lưu các hồ chứa, đập dâng của các công trình thủy lợi, thủy điện, nhưng việc thực thi quy định này trên thực tế rất bất cập, làm gia tăng thêm thực trạng “bức tử” các dòng sông ở nước ta.
Soọng cô - một thứ “men” của đồng bào Sán Dìu: Tình yêu Soọng cô đã lớn dần trong lớp trẻ (Bài 5)

Soọng cô - một thứ “men” của đồng bào Sán Dìu: Tình yêu Soọng cô đã lớn dần trong lớp trẻ (Bài 5)

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 16:44, 14/08/2022
Bằng tình yêu và trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ tiếng hát Soọng cô, nhiều nghệ nhân, nhiều câu lạc bộ (CLB) đã động viên, khuyến khích để kết nạp thêm những hội viên nhỏ tuổi. Họ đã nỗ lực dạy nói, dạy hát cho thế hệ trẻ, đưa các hội viên nhỏ tuổi đi giao lưu giữa các CLB trong và ngoài tỉnh; đi biểu diễn trong các ngày lễ, sự kiện lớn của địa phương... Trước nỗ lực của các ông bà, thế hệ đi trước, tình yêu, trách nhiệm giữ gìn văn hóa dân tộc đã lớn dần trong lớp trẻ.