Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Kiên Giang: Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer

N. Tâm - H. Diễm - 09:47, 17/05/2022

Đồng bào dân tộc Khmer sinh sống ở tỉnh Kiên Giang, có tỉ lệ dân số đông thứ 3 trong khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long. Những năm gần đây, để phát huy, khai thác hiệu quả giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, tỉnh Kiên Giang đã triển khai nhiều giải pháp, với cơ chế, chính sách ưu đãi, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cá nhân quan tâm đầu tư, bảo tồn và khai thác trong lĩnh vực này.

Các em nhỏ được học nhạc cụ truyền thống tại chùa Thứ Năm
Lớp học nhạc cụ truyền thống tại chùa Thứ Năm

Khơi dậy ý thức của người dân

Trên địa bàn tỉnh Kiên Giang có khoảng 13% dân số là đồng bào Khmer đang sinh sống, với khoảng 56.400 hộ, 238.000 người. Đời sống tinh thần của đồng bào luôn gắn liền với việc duy trì các hoạt động, nghi lễ văn hóa truyền thống như: nhạc lễ truyền thống, nghệ thuật sân khấu Rô-băm, các điệu múa truyền thống Râm-vông, Lâm-thôn, Sa-ra-van...

Theo ông Danh Ngọc Hùng, nguyên Trưởng ban Dân tộc tỉnh Kiên Giang, đối với đồng bào Khmer, các loại hình nghệ thuật truyền thống, vừa là phương tiện thực hành các nghi lễ, sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, vừa là hình thức giải trí quan trọng hàng ngày của bà con. Do vậy, từ sự lan tỏa trong quá trình cộng cư, nó đã trở thành phương tiện giao lưu, góp phần củng cố đoàn kết cộng đồng chặt chẽ trong thời gian qua. Tuy nhiên, trong điều kiện thực tế có một số loại hình nghệ thuật bị “lãng quên”, mai một.

Các thành viên trong câu lạc bộ Múa Khmer cùng tập luyện
Các thành viên trong câu lạc bộ Múa Khmer cùng tập luyện

Ông Danh Hùng chia sẻ, nguyên nhân của sự mai một, phần lớn là do không có sự kế thừa từ những người trẻ trong khi những người thực sự có khả năng, nắm được nhiều kiến thức, vốn liếng về dân ca, dân vũ cổ truyền của dân tộc thì phần lớn đã tuổi cao, sức yếu.

“Giới trẻ tập trung cho kiếm kế sinh sống, ít quan tâm đến việc học hát, học múa, học nhạc dân tộc để giữ lấy truyền thống văn hóa của cha ông để lại. Mặt khác, hậu quả của việc đô thị hóa, công nghiệp hóa, khiến cho không gian trình diễn của âm nhạc DTTS ngày càng bị thu hẹp. Thời gian qua, cũng có nhiều di sản diễn xướng dân gian đang được ngành chuyên môn, các cấp chính quyền quan tâm đầu tư bảo tồn và phục hồi, nhưng trong đó có nhiều loại hình rơi vào tình trạng bị biến tướng, mất đi bản sắc riêng của dân tộc”, ông Danh Ngọc Hùng trăn trở.

Ông Hùng dẫn chứng: “Không nói đâu xa chỉ nói đến nghệ thuật sân khấu Rô-băm là cha đẻ của sân khấu Dù-kê, từng là niềm tự hào của đồng bào Khmer. Tuy nhiên loại hình nghệ thuật này, hiện nay rất ít người theo đuổi vì thế có nguy cơ mất gốc. Tôi cho rằng, dù việc khảo sát, kiểm kê, đánh giá thực trạng... để bảo tồn và phát huy là trách nhiệm của cơ quan chức năng, nhưng phải có sự đồng hành của đồng bào trong quá trình bảo tồn và phát huy truyền thống văn hoá của chính dân tộc mình, thì mới có thể lâu dài và bền vững”.

Xã hội hóa công tác bảo tồn

Ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống của dân tộc mình, ông Danh Thiệm, Người có uy tín của ấp Kênh Năm, xã An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng, đã cùng địa phương thành lập câu lạc bộ múa của dân tộc Khmer góp sức bảo tồn những điệu múa của dân tộc.

Theo ông Danh Thiệm, các điệu múa Khmer chiếm vị trí quan trọng trong các sinh hoạt tập thể gắn cuộc sống đời thường, các lễ hội cổ truyền của dân tộc, như Chôl Chnăm Thmây, Sen Dolta, Ok Om Bok hay trong các nghi lễ tín ngưỡng truyền thống của dân tộc.

“Đi kèm với điệu múa là những nhạc cụ đặc trưng như trống sadăm, chiêng, dàn nhạc ngũ âm… Câu lạc bộ hiện có 25 thành viên, có thành viên lao động, sản xuất tại địa phương, có thành viên đi làm xa. Do đó, thời gian qua câu lạc bộ duy trì sinh hoạt hàng tháng, hoặc có khi 3 tháng sinh hoạt một lần và sinh hoạt vào dịp lễ, tết của đồng bào Khmer”, ông Danh Thiệm nói.

Bên cạnh việc bảo tồn các điệu múa truyền thống, các sư sãi acha của các chùa, cũng dành sự quan tâm đến việc bảo tồn các loại nhạc cụ truyền thống. Tại chùa Thứ Năm (xã Nam Thái, huyện An Biên), cứ đều đặn diễn ra lớp học nhạc cụ truyền thống, những thanh âm trong trẻo, rộn ràng khiến người nghe như hòa vào không khí lễ hội náo nhiệt của đồng bào mỗi dịp lễ tết.

Em Thị Sóc Phe, ngụ xã Nam Thái cho biết, em thích nhạc cụ dân tộc từ nhỏ. Mỗi khi trong xóm có đám cưới mở nhạc truyền thống hay tới mùa đua ghe ngo, nhà chùa tổ chức nghi lễ hạ thủy ghe ngo, các bác chơi nhạc cụ phục vụ rất hay. Nghe tin chùa mở lớp dạy nhạc cụ truyền thống của dân tộc, em đăng ký học. Ban đầu em cũng gặp nhiều khó khăn, nhưng nhờ thầy chỉ dẫn nhiệt tình giúp em biết cách đánh một số bài nhạc truyền thống. 

Theo Thượng tọa Danh Nâng, Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Chủ tịch kiêm Chánh Thư ký Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh, trụ trì chùa Thứ Năm cho biết: “Để góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào Khmer, chùa mở lớp truyền dạy cho các em yêu thích loại hình nghệ thuật, qua đó góp phần lưu giữ những món ăn tinh thần của cha ông để lại.”

Ông Nguyễn Lưu Trung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang cho biết: Để giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS. Kiên Giang đã xây dựng và triển khai thực hiện các Đề án bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS trên địa bàn, đồng thời gắn kết với du lịch để vừa khai thác vừa bảo tồn. Cùng với đó, tỉnh sẽ nghiên cứu, sưu tầm, phân loại di sản văn hóa phi vật thể dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống các DTTS đã, đang bị mai một để định hướng các nhiệm vụ, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị loại hình dân ca, dân vũ, dân nhạc tiêu biểu các DTTS.

Hiện tỉnh đã có các cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cá nhân đầu tư, khai thác giá trị di sản văn hóa phi vật thể của các DTTS vào hoạt động kinh tế, du lịch tại địa phương. Hỗ trợ xây dựng các mô hình Câu lạc bộ, đội văn nghệ ấp, khu phố, phum sóc bảo tồn, phát huy dân ca, dân vũ, dân nhạc các DTTS...; xây dựng mô hình Câu lạc bộ văn hóa văn nghệ hoạt động hiệu quả phục vụ phát triển du lịch tại các địa phương.

Tin nổi bật trang chủ
Nhận diện vấn nạn bạo lực gia đình ở vùng DTTS: Muôn vàn lý do dẫn đến bạo lực gia đình (Bài 1)

Nhận diện vấn nạn bạo lực gia đình ở vùng DTTS: Muôn vàn lý do dẫn đến bạo lực gia đình (Bài 1)

Bạo lực giới và bạo lực gia đình (BLGĐ) trong cả nước nói chung, ở vùng DTTS nói riêng, là câu chuyện chưa bao giờ cũ. Vấn nạn này đang đẩy một bộ phận phụ nữ DTTS ngày càng trở nên bị tách biệt, tụt hậu trong bối cảnh xã hội có nhiều biến đổi và phát triển như hiện nay. Đây cũng chính là một trong những lý do mà, tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội đều tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Phòng, chống bạo lực gia đình nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương, chính sách về quản lý phát triển xã hội có hiệu quả, nghiêm minh; bảo đảm an ninh xã hội, an ninh con người, thực hiện tiến bộ công bằng xã hội; khắc phục những bất cập của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình hiện hành.
Tuyên dương “Gia đình trẻ Việt Nam tiêu biểu” và đồng hành cùng “Gia đình trẻ khởi nghiệp”

Tuyên dương “Gia đình trẻ Việt Nam tiêu biểu” và đồng hành cùng “Gia đình trẻ khởi nghiệp”

Xã hội - L.Minh - 7 phút trước
Sáng 27/6, tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp với Công ty CP Vàng Bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) tổ chức Họp báo giới thiệu Lễ tuyên dương “Gia đình trẻ Việt Nam tiêu biểu” năm 2022 và các hoạt động đồng hành.
Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang: Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS

Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang: Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS

Công tác Dân tộc - Minh Thu thực hiện - 7 phút trước
Thời gian qua, sự quan tâm, viện trợ từ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài đã bổ sung thêm nguồn lực cho vùng đồng bào DTTS và miền núi tỉnh Bắc Giang. Để tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế hỗ trợ phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS. Mới đây, Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang đã tổ chức Hội nghị vận động các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Vi Thanh Quyền, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang xung quanh vấn đề này.
Khi những “ông trẻ” về xã: Phong cách mới, tinh thần mới (Bài 1)

Khi những “ông trẻ” về xã: Phong cách mới, tinh thần mới (Bài 1)

Phóng sự - Phạm Việt Thắng - 15 phút trước
Trong công tác luân chuyển, bổ nhiệm cán bộ, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) đã rất chú trọng đến cán bộ trẻ. Theo ông Xã Văn Lương, Trưởng Ban Tổ chức Huyện uỷ, thì với nhiệt huyết của tuổi trẻ và tinh thần đam mê cống hiến, những “ông, bà trẻ” đã, đang và sẽ góp phần làm thay da đổi thịt bộ mặt của các địa phương.
Bến Tre: 222 món ăn từ dừa lập kỷ lục thế giới

Bến Tre: 222 món ăn từ dừa lập kỷ lục thế giới

Ẩm thực - T.Hợp - 28 phút trước
Ngày 27/6, nhân lễ kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu (1822-2022), Ủy ban Nhân dân tỉnh Bến Tre tổ chức sự kiện chế biến và công diễn 222 món ăn từ dừa, đồng thời phá kỷ lục Việt Nam và xác lập kỷ lục thế giới với 222 món ăn chế biến từ dừa.
Chiều 27/6, Thủy điện Hòa Bình đóng một cửa xả đáy

Chiều 27/6, Thủy điện Hòa Bình đóng một cửa xả đáy

Môi trường sống - Lam Anh - 1 giờ trước
Ngày 27/6, Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống thiên tai ban hành Công điện số 15/CĐ-QG gửi Công ty Thủy điện Hòa Bình. Theo đó, Thủy điện Hòa Bình đóng một cửa xả đáy hồi 15h cùng ngày.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/6/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/6/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về chuyến công tác tại Lai Châu của Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh; các hoạt động của lãnh đạo Ủy ban Dân tộc và một số thông tin nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Vùng đất để rèn nghề” của tác giả Hồng Minh nhân dịp Kỷ niệm 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam .
Hoa hậu Thùy Tiên xây giếng nước sạch tặng người dân Angola

Hoa hậu Thùy Tiên xây giếng nước sạch tặng người dân Angola

Thể thao - Giải trí - PV - 2 giờ trước
Mới đây, Hoa hậu Hòa bình quốc tế 2021 Thùy Tiên đã chính thức công bố những thông tin đầu tiên về dự án thiện nguyện của mình tại châu Phi.
Hội nghị Thượng đỉnh G7 thảo luận nhiều vấn đề nóng

Hội nghị Thượng đỉnh G7 thảo luận nhiều vấn đề nóng

Nhìn ra thế giới - PV - 3 giờ trước
Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) diễn ra tại lâu đài Elmau, huyện Garmisch-Partenkirchen thuộc bang Bayern, miền Nam nước Đức từ ngày 26-28/6/2022. Đức đã triển khai 18.000 cảnh sát đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sự kiện quan trọng này.
BHXH Việt Nam khẩn trương phối hợp triển khai mọi giải pháp cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư y tế cho khám chữa bệnh BHYT

BHXH Việt Nam khẩn trương phối hợp triển khai mọi giải pháp cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư y tế cho khám chữa bệnh BHYT

Sức khỏe - PVCĐ - 4 giờ trước
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về giải quyết tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế (VTYT) tại các cơ sở y tế trên toàn quốc, sáng 25/6, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã chủ trì cuộc họp với Giám đốc BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó trực tiếp quán triệt, chỉ đạo người đứng đầu BHXH các địa phương cần nêu cao tinh thần trách nhiệm cao nhất để phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế đảm bảo ngay việc cung ứng đầy đủ thuốc, VTYT phục vụ cho công tác khám chữa bệnh (KCB) BHYT.

"Bến đỗ" mới của Quang Hải là Câu lạc bộ thế nào?

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 5 giờ trước
Suốt thời gian qua, câu chuyện "bến đỗ" mới của Quang Hải đã được người hâm mộ đặc biệt quan tâm. Sau những đồn đoán về Nimes, Paris FC, Metz hay Rodez… thì mới đây nhất, Pau FC đang được xem là "bến đỗ" chính thức của Quang Hải, khi nhiều tờ báo thể thao uy tín của Pháp khẳng định điều này.
Bát Xát sẵn sàng cho Lễ hội trải nghiệm thu hoạch Lê Tai nung

Bát Xát sẵn sàng cho Lễ hội trải nghiệm thu hoạch Lê Tai nung

Sắc màu 54 - Tuệ An - 5 giờ trước
Nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội mùa thu huyện Bát Xát năm 2022, Lễ hội trải nghiệm thu hoạch Lê Tai nung tại xã Nậm Pung, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 3/7.