Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Khúc biến tấu lặng lẽ của nhạc sĩ Tăng Thình

Giang Lam - 08:49, 13/07/2022

Với nhạc sĩ Tăng Thình ở thôn Nà Coóc, xã Xuân Quang huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang chính những công việc bình dị như câu cá, tỉa cành, trồng cây… lại là cách nuôi dưỡng cảm hứng để lóe ra trong đầu một giai điệu hay, một lời ca đẹp.

Nhạc sĩ Tăng Thình bên cây đàn tính và những điệu then
Nhạc sĩ Tăng Thình bên cây đàn tính và những điệu then

Trưởng thành từ quân ngũ

Sau khi nghỉ hưu, nhạc sĩ Tăng Thình lui về sống trong một trang trại tại thôn Nà Coóc. Ở giữa khu đất rộng là căn nhà sàn, điểm xuyết là vườn hoa hồng xinh xắn, vườn đồi rộng rãi trồng đủ các loại cây ăn quả và rau xanh. Nhạc sĩ Tăng Thình sống gần như tách bạch với phố thị bên ngoài và ông cũng gần như rời xa mạng xã hội (Facebook, Zalo) để say mê với việc nhà nông và sáng tác âm nhạc.

Ngay từ khi học trường làng Tăng Thình đã tạo sự khác biệt khi thể hiện được năng khiếu âm nhạc tại các buổi liên hoan văn nghệ. Tình yêu nghệ thuật thôi thúc cậu học trò nhỏ tự nghiên cứu sáng tác nhạc, tìm mua sách lý thuyết âm nhạc, sách ký xướng âm, giáo trình dạy sáng tác để tự học. Tốt nghiệp THPT, Tăng Thình liền tình nguyện lên đường nhập ngũ, trở thành anh lính Cụ Hồ, tham gia chiến đấu ở chiến trường C nước bạn Lào, cho đến sau ngày 30/4/1975 đất nước thống nhất Bắc Nam, non sông thu về một mối. Tăng Thình được trở về đóng quân tại Quân khu 4 - Sư đoàn 316B.

Có thể thấy rằng quãng thời gian sống, chiến đấu và rèn luyện trong quân ngũ đã tôi luyện nên một nhạc sĩ  có nghị lực, ham học tập, lao động nghệ thuật nghiêm túc. Cơ duyên giúp nhạc sĩ Tăng Thình được tham dự nhiều lớp tập huấn sáng tác của Nhạc S1EF9 có uy tín của nền âm nhạc Việt Nam. Điển hình như: Nhạc sĩ Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Bằng, Huy Thục, Phạm Tuyên, Tân Huyền, Hồng Quân, An Thuyên, Cát Vận, Đoàn Bổng...

Với sự cống hiến không mệt mỏi, nhiều tác phẩm đặc sắc của nhạc sĩ Tăng Thình ra đời đã kịp thời cổ vũ động viên quân và dân ta trong những năm tháng kháng chiến. Điển hình như “Vào trận mới”; “Lời ca gửi anh pháo thủ”; “Tổ 3 người trên trận chiến hôm nay”... Trong đó có ca khúc được Đoàn nghệ thuật quân khu 4 dàn dựng giành Huy chương Vàng, Huy chương Bạc qua các kỳ Hội diễn văn nghệ. Cầm trên tay tập bản nhạc dày dặn của Nhạc sĩ Tăng Thình mới thấy ở ông giấy lên một tình yêu âm nhạc vô bờ bến, sự lao động say mê, tìm tòi trong sáng tạo nghệ thuật âm nhạc.

“Tiếng đàn then” bay mãi

Sau những năm tháng bôn ba, chàng trai trẻ xin chuyển về quê nhà công tác. Ban đầu, nhạc sĩ Tăng Thình làm việc tại Công ty Lâm nghiệp Chiêm Hóa rồi làm cán bộ tại Đài Truyền thanh, truyền hình huyện. Được hòa mình với quê hương, sum vầy bên gia đình, mạch nguồn cảm xúc càng mãnh liệt và tạo nên những dấu ấn trong cuộc đời sáng tác của ông.

Là người Tày, nhạc sĩ Tăng Thình hiểu và thấm sâu những giá trị văn hóa dân tộc mình. Ông thích khám phá những phong tục tập quán, nét sinh hoạt văn hóa của các dân tộc khác để tìm ra sự độc đáo trong sáng tác. Ông bỏ công sức đi tìm hiểu và gom thành những chất liệu, hy vọng sẽ xây nên những lâu đài nghệ thuật riêng mình. Không ít người đã được nghe bài hát “Tâm tình điệu hát Then” êm ái, mượt mà; hay ca khúc “Đến với chợ tình”, “Tiếng khèn” đậm chất dân tộc Mông; một “Khúc Pí lè” mạnh mẽ mà quyến rũ của người Dao đỏ hay những giai điệu tha thiết, sâu lắng trong “Điệu Soọng cô”...

Ca khúc "Tiếng đàn Then"
Ca khúc "Tiếng đàn Then"

Tác phẩm đã làm nên thương hiệu của nhạc sĩ Tăng Thình phải kể đến “Tiếng đàn Then”. Đây là nhạc phẩm giành được Huy chương Vàng Hội diễn toàn quốc Liên đoàn lao động Việt Nam năm 2000. Đến nay “Tiếng đàn Then” đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người yêu nhạc khắp vùng Việt Bắc, được các Đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, các đội văn nghệ quần chúng dàn dựng biểu diễn.

Bài hát dựa trên chất liệu dân ca dân tộc Tày với cách biến tấu linh hoạt, tác phẩm tạo được sự lôi cuốn riêng biệt. Có người cho rằng, ca khúc của nhạc sĩ Tăng Thình thường sử dụng những nốt nhạc một cách hiền lành, ít thấy có cao trào. Nhưng cũng chính điều đó đã làm cho một phong cách gần gũi, giản dị phù hợp với cách cảm, cách nghĩ của đồng bào DTTS. Quả thực, đến với “Tiếng đàn Then”, giai điệu của ca khúc cứ lúc rộn ràng, lúc êm ả, mênh mang: “Bầu đàn tròn như trăng rằm/ Cần đàn dài nặng gánh nghĩa tình/ Tiếng đàn then tính tính/ Âm vang, âm vang từ ngàn xưa/ Tiếng đàn then tính tính/ Ngân xa, ngân xa muôn đời sau”.

Bài hát được viết bằng nhịp 2/4, âm hưởng uyển chuyển, rất nữ tính thể hiện nội tâm đầy cảm xúc. Nhịp điệu tiếp tục chậm rãi, từ tốn như một lời kể tâm tình nhưng ẩn đằng sau là cả một câu chuyện về nét đẹp văn hóa của người Tày: “Đôi dây đàn, dây trời dây đất/ Đôi dây đàn, dây mẹ dây cha”.

Những âm thanh trầm bổng của cây đàn tính là thanh âm thiêng liêng của đất trời, của tình mẫu tử, tình cha con. Đó là tinh hoa ngàn đời nay mà người Tày trân quý như bảo vật. Bài hát có lời ca đầy hình tượng mà lại dung dị, gần gũi phù hợp với cách nói, cách cảm nhận con người miền núi thật thà chất phác: “Ngày xưa đói nghèo tiếng đàn nghẹn ngào lệ rơi/ Hôm nay đổi mới núi rừng rộn ràng lời ca/ Tiếng đàn… gọi chim rừng, gọi suối reo, gọi gió ngàn, gọi vầng trăng lên”. Nhạc sĩ Tăng Thình vận dụng các làn điệu dân ca một cách linh hoạt và nhuần nhuyễn, làm cho giai điệu, ca từ trở lên mượt mà, đằm thắm.

Bài hát có sự sáng tạo qua cách sử dụng thủ pháp phát triển âm nhạc có tính kỹ thuật cao, âm vực của bài hát được thay đổi liên tục tạo nên những cung bậc cảm xúc đầy lắng đọng. Lúc ngân vang, lúc da diết, lúc hân hoan, dồn dập tạo nên sự uyển chuyển, lôi cuốn. Ca khúc khép lại với lời ca thật ý nghĩa: “Điệu hát then rộn ràng vui trong đêm hội mùa/ Đưa ta về, ta về bên nhau/ Điệu hát then bồng bềnh trong mây như huyền thoại/ Đưa ta về cội với nguồn”.

Bài then của nhạc sĩ Tăng Thình được các nghệ nhân đàn hát trên hồ Nà Nưa
Bài then của nhạc sĩ Tăng Thình được các nghệ nhân đàn hát trên hồ Nà Nưa

Đây chính là lời khẳng định về sự bền vững của bản sắc văn hóa người Tày. Dẫu thời gian trôi qua đưa đến bao sự đổi thay nhưng người Tày vẫn luôn giữ được nét văn hóa riêng của mình. Tiếng đàn tính không chỉ là âm nhạc truyền thống mà còn là thanh âm vọng lại bao đời nay của núi rừng, biểu tượng của đất trời hòa hợp, tình người hòa quyện bên nhau. Ca khúc cất vang, người nghe thổn thức cùng thanh âm da diết. Ta như hình dung ra được không gian núi rừng mênh mang, tiếng đàn tính tẩu, lời then da diết thấm đẫm bản sắc văn hóa người Tày.

Lặng lẽ, ít nói, hiền lành, thích mày mò... đó là những điều mọi người thường nhận xét về nhạc sĩ Tăng Thình. Ông cứ âm thầm sáng tác tựa như một khúc biến tấu lặng lẽ, dịu dàng để ghi tên vào lòng công chúng những tác phẩm chất liệu miền núi gần gũi mà ấn tượng.

Âm nhạc đến từ trái tim và khi con tim mình hân hoan, rạo rực nhất thì mọi thanh âm, khúc biến tấu tự nhảy múa, ngân nga trong không gian, thôi thúc mình cầm bút và viết!

Nhạc sĩ Tăng Thình
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Một đêm ở điểm hẹn Nàng Màn

Một đêm ở điểm hẹn Nàng Màn

Tôi đã gặp ở Con Cuông những đêm hội rượu cần chếnh choáng men say. Tôi cũng đã gặp ở Con Cuông những đêm giã bạn bên ánh lửa nồng nàn trong mắt, cuốn hút và mời mọc… Đêm nay, tôi cũng đã bắt gặp lại những điều như thế và còn hơn thế ở “Điểm hẹn Nàng Màn”.
Tin nổi bật trang chủ
Làm du lịch cộng đồng ở làng hương trăm tuổi của người Nùng

Làm du lịch cộng đồng ở làng hương trăm tuổi của người Nùng

Với người Nùng tại thôn Phia Thắp, xã Phúc Sen, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, nghề làm hương là niềm tự hào văn hóa đã in sâu trong tiềm thức của đồng bào, do vậy trải qua nhiều thế hệ đồng bào dân tộc nơi đây vẫn miệt mài nối tiếp nhau giữ gìn nghề truyền thống. Do vậy, Phia Thắp được lựa chọn là một trong 7 điểm du lịch cộng đồng của tỉnh được đầu tư, theo đó đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân làng nghề này.
Khai mạc Hội thao chào mừng Kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc lần thứ XI, năm 2024

Khai mạc Hội thao chào mừng Kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc lần thứ XI, năm 2024

Công tác Dân tộc - T.Nhân-H.Trường - 15:58, 20/04/2024
Ngày 20/4, tại Tp.Quy Nhơn, Ban Dân tộc tỉnh Bình Định đăng cai tổ chức Hội thao lần thứ XI, năm 2024 chào mừng Kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2024). Đây cũng là hoạt động thiết thực, thi đua lập thành tích chào mừng Kỷ niệm 49 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2024); 138 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5); 133 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2024).
Hàng chục hecta lúa chết ảnh hưởng lớn đến sinh kế của người dân

Hàng chục hecta lúa chết ảnh hưởng lớn đến sinh kế của người dân

Tiếng nói từ cơ sở - Trí Phương - 08:34, 20/04/2024
Theo phản ánh của người dân, cánh đồng lúa rộng hàng chục hecta của khoảng 70 hộ dân gần khu công nghiệp Bắc Tiền Phong ở thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) bỗng dưng bị nhiễm mặn, lúa chết hàng loạt, ảnh hưởng đến lớn đến sinh kế của người dân.
Đắk Lắk: Quý I/2024, tổng dư nợ tín dụng chính sách xã hội đạt hơn 7.536 tỷ đồng

Đắk Lắk: Quý I/2024, tổng dư nợ tín dụng chính sách xã hội đạt hơn 7.536 tỷ đồng

Kinh tế - Anh Đức - 08:22, 20/04/2024
Vừa qua, ngày 17/4 Ban đại diện Hội đồng quản trị (HĐQT) Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) Chi nhánh Đắk Lắk đã tổ chức phiên họp đánh giá kết quả hoạt động trong quý I và triển khai nhiệm vụ quý II/2024. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh - Trưởng Ban đại diện HĐQT Ngân hàng CSXH tỉnh Nguyễn Tuấn Hà chủ trì phiên họp. Tham dự cuộc họp còn có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội là thành viên Ban Đại diện HĐQT Ngân hàng CSXH tỉnh.
Đâu là động lực cho mảng xuất khẩu của Vinamilk 2024 đang trên đà đi lên

Đâu là động lực cho mảng xuất khẩu của Vinamilk 2024 đang trên đà đi lên

Xã hội - PV - 08:16, 20/04/2024
Doanh thu thuần xuất khẩu của Vinamilk 2023 tăng 4,4% trong bức tranh chung nhiều khó khăn. Trước thềm đại hội cổ đông sẽ tổ chức ngày 25/4 tới, dự báo, mảng xuất khẩu của Vinamilk trong quý I duy trì được phong độ so với cùng kỳ năm trước trên mức nền cao.
Đăk Tô (Kon Tum): Tổ chức Hội thi cồng chiêng, xoang các DTTS

Đăk Tô (Kon Tum): Tổ chức Hội thi cồng chiêng, xoang các DTTS

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 08:12, 20/04/2024
Sáng 19/4, huyện Đăk Tô (Kon Tum) tổ chức Khai mạc Hội thi cồng chiêng, xoang các DTTS lần thứ II, năm 2024.
Tin trong ngày - 19/4/2024

Tin trong ngày - 19/4/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 19/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Tuyên dương già làng, trưởng bản, nghệ nhân có công bảo tồn di sản truyền thống. 9.960 ha cây trồng ở Đắk Nông nguy cơ mất mùa do hạn hán. Người giữ “hồn cốt” dân tộc Thái ở Quan Hóa. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Bắc Giang: Khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2024

Bắc Giang: Khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2024

Trang địa phương - Mỹ Dung - 08:11, 20/04/2024
Ngày 19/4, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, UBND tỉnh Bắc Giang tổ chức khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 3 năm 2024.
Những điều bạn chưa biết về bệnh than

Những điều bạn chưa biết về bệnh than

Sức khỏe - Như Ý - 08:09, 20/04/2024
Bệnh than (nhiệt thán) là một loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây ra bởi vi khuẩn Bacillus anthracis. Bệnh không dễ lây truyền nhưng có thể diễn tiến nặng, thậm chí tử vong nếu không được điều trị đúng cách. Vậy bệnh than là gì và bệnh than lây nhiễm như thế nào, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé!
Thấy gì sau động thái đăng ký mua cổ phiếu SHB của Phó Chủ tịch Đỗ Quang Vinh

Thấy gì sau động thái đăng ký mua cổ phiếu SHB của Phó Chủ tịch Đỗ Quang Vinh

Kinh tế - Vũ Mừng - 08:06, 20/04/2024
Ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch SHB sẽ bắt đầu mua hơn 100 triệu cổ phiếu SHB từ ngày 19/4. Nếu hoàn tất mua thành công, ông Vinh sẽ sở hữu tỷ lệ cổ phần SHB cao nhất trong HĐQT ngân hàng. Đó như một lời khẳng định về cam kết đồng hành, phát triển cùng những kỳ vọng lớn của vị Phó Chủ tịch 8x với tương lai SHB.
Kiên Giang: Khởi tố và thực hiện lệnh bắt tạm giam các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng tại Tp. Phú Quốc

Kiên Giang: Khởi tố và thực hiện lệnh bắt tạm giam các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng tại Tp. Phú Quốc

Pháp luật - Như Tâm - 08:03, 20/04/2024
Ngày 19/4, Công an Tp. Phú Quốc (Kiên Giang) triển khai 3 Tổ công tác, đồng loạt tiến hành tống đạt quyết định khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam các bị can, gồm: Đặng Văn Lĩnh (SN năm 1985); Lê Minh Điệp (SN năm 1991), cùng có địa chỉ thường trú tại Ấp Lê Bát, xã Cửa Cạn, Tp. Phú Quốc (Kiên Giang) và Đặng Văn Hùng (SN 1981) thường trú Ấp Cây Thông Ngoài, xã Cửa Dương, Tp. Phú Quốc (Kiên Giang) cùng về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Các quyết định và lệnh trên đã được Viện Kiểm sát nhân dân Tp. Phú Quốc phê chuẩn.
Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Trịnh Xuân Trường: Huy động hệ thống chính trị vào cuộc để triển khai Chương trình MTQG 1719 đạt hiệu quả cao nhất

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Trịnh Xuân Trường: Huy động hệ thống chính trị vào cuộc để triển khai Chương trình MTQG 1719 đạt hiệu quả cao nhất

Công tác Dân tộc - Trọng Bảo - 07:57, 20/04/2024
Là tỉnh vùng cao biên giới còn nhiều khó khăn, những năm qua, các chương trình, chính sách dân tộc đóng vai trò quan trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở Lào Cai. Để hiểu rõ hơn về cách làm và những kết quả đã đạt được trong triển khai các chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là kết quả triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Trịnh Xuân Trường, Phó Bí thư tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai.