Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Khúc biến tấu lặng lẽ của nhạc sĩ Tăng Thình

Giang Lam - 08:49, 13/07/2022

Với nhạc sĩ Tăng Thình ở thôn Nà Coóc, xã Xuân Quang huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang chính những công việc bình dị như câu cá, tỉa cành, trồng cây… lại là cách nuôi dưỡng cảm hứng để lóe ra trong đầu một giai điệu hay, một lời ca đẹp.

Nhạc sĩ Tăng Thình bên cây đàn tính và những điệu then
Nhạc sĩ Tăng Thình bên cây đàn tính và những điệu then

Trưởng thành từ quân ngũ

Sau khi nghỉ hưu, nhạc sĩ Tăng Thình lui về sống trong một trang trại tại thôn Nà Coóc. Ở giữa khu đất rộng là căn nhà sàn, điểm xuyết là vườn hoa hồng xinh xắn, vườn đồi rộng rãi trồng đủ các loại cây ăn quả và rau xanh. Nhạc sĩ Tăng Thình sống gần như tách bạch với phố thị bên ngoài và ông cũng gần như rời xa mạng xã hội (Facebook, Zalo) để say mê với việc nhà nông và sáng tác âm nhạc.

Ngay từ khi học trường làng Tăng Thình đã tạo sự khác biệt khi thể hiện được năng khiếu âm nhạc tại các buổi liên hoan văn nghệ. Tình yêu nghệ thuật thôi thúc cậu học trò nhỏ tự nghiên cứu sáng tác nhạc, tìm mua sách lý thuyết âm nhạc, sách ký xướng âm, giáo trình dạy sáng tác để tự học. Tốt nghiệp THPT, Tăng Thình liền tình nguyện lên đường nhập ngũ, trở thành anh lính Cụ Hồ, tham gia chiến đấu ở chiến trường C nước bạn Lào, cho đến sau ngày 30/4/1975 đất nước thống nhất Bắc Nam, non sông thu về một mối. Tăng Thình được trở về đóng quân tại Quân khu 4 - Sư đoàn 316B.

Có thể thấy rằng quãng thời gian sống, chiến đấu và rèn luyện trong quân ngũ đã tôi luyện nên một nhạc sĩ  có nghị lực, ham học tập, lao động nghệ thuật nghiêm túc. Cơ duyên giúp nhạc sĩ Tăng Thình được tham dự nhiều lớp tập huấn sáng tác của Nhạc S1EF9 có uy tín của nền âm nhạc Việt Nam. Điển hình như: Nhạc sĩ Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Bằng, Huy Thục, Phạm Tuyên, Tân Huyền, Hồng Quân, An Thuyên, Cát Vận, Đoàn Bổng...

Với sự cống hiến không mệt mỏi, nhiều tác phẩm đặc sắc của nhạc sĩ Tăng Thình ra đời đã kịp thời cổ vũ động viên quân và dân ta trong những năm tháng kháng chiến. Điển hình như “Vào trận mới”; “Lời ca gửi anh pháo thủ”; “Tổ 3 người trên trận chiến hôm nay”... Trong đó có ca khúc được Đoàn nghệ thuật quân khu 4 dàn dựng giành Huy chương Vàng, Huy chương Bạc qua các kỳ Hội diễn văn nghệ. Cầm trên tay tập bản nhạc dày dặn của Nhạc sĩ Tăng Thình mới thấy ở ông giấy lên một tình yêu âm nhạc vô bờ bến, sự lao động say mê, tìm tòi trong sáng tạo nghệ thuật âm nhạc.

“Tiếng đàn then” bay mãi

Sau những năm tháng bôn ba, chàng trai trẻ xin chuyển về quê nhà công tác. Ban đầu, nhạc sĩ Tăng Thình làm việc tại Công ty Lâm nghiệp Chiêm Hóa rồi làm cán bộ tại Đài Truyền thanh, truyền hình huyện. Được hòa mình với quê hương, sum vầy bên gia đình, mạch nguồn cảm xúc càng mãnh liệt và tạo nên những dấu ấn trong cuộc đời sáng tác của ông.

Là người Tày, nhạc sĩ Tăng Thình hiểu và thấm sâu những giá trị văn hóa dân tộc mình. Ông thích khám phá những phong tục tập quán, nét sinh hoạt văn hóa của các dân tộc khác để tìm ra sự độc đáo trong sáng tác. Ông bỏ công sức đi tìm hiểu và gom thành những chất liệu, hy vọng sẽ xây nên những lâu đài nghệ thuật riêng mình. Không ít người đã được nghe bài hát “Tâm tình điệu hát Then” êm ái, mượt mà; hay ca khúc “Đến với chợ tình”, “Tiếng khèn” đậm chất dân tộc Mông; một “Khúc Pí lè” mạnh mẽ mà quyến rũ của người Dao đỏ hay những giai điệu tha thiết, sâu lắng trong “Điệu Soọng cô”...

Ca khúc "Tiếng đàn Then"
Ca khúc "Tiếng đàn Then"

Tác phẩm đã làm nên thương hiệu của nhạc sĩ Tăng Thình phải kể đến “Tiếng đàn Then”. Đây là nhạc phẩm giành được Huy chương Vàng Hội diễn toàn quốc Liên đoàn lao động Việt Nam năm 2000. Đến nay “Tiếng đàn Then” đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người yêu nhạc khắp vùng Việt Bắc, được các Đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, các đội văn nghệ quần chúng dàn dựng biểu diễn.

Bài hát dựa trên chất liệu dân ca dân tộc Tày với cách biến tấu linh hoạt, tác phẩm tạo được sự lôi cuốn riêng biệt. Có người cho rằng, ca khúc của nhạc sĩ Tăng Thình thường sử dụng những nốt nhạc một cách hiền lành, ít thấy có cao trào. Nhưng cũng chính điều đó đã làm cho một phong cách gần gũi, giản dị phù hợp với cách cảm, cách nghĩ của đồng bào DTTS. Quả thực, đến với “Tiếng đàn Then”, giai điệu của ca khúc cứ lúc rộn ràng, lúc êm ả, mênh mang: “Bầu đàn tròn như trăng rằm/ Cần đàn dài nặng gánh nghĩa tình/ Tiếng đàn then tính tính/ Âm vang, âm vang từ ngàn xưa/ Tiếng đàn then tính tính/ Ngân xa, ngân xa muôn đời sau”.

Bài hát được viết bằng nhịp 2/4, âm hưởng uyển chuyển, rất nữ tính thể hiện nội tâm đầy cảm xúc. Nhịp điệu tiếp tục chậm rãi, từ tốn như một lời kể tâm tình nhưng ẩn đằng sau là cả một câu chuyện về nét đẹp văn hóa của người Tày: “Đôi dây đàn, dây trời dây đất/ Đôi dây đàn, dây mẹ dây cha”.

Những âm thanh trầm bổng của cây đàn tính là thanh âm thiêng liêng của đất trời, của tình mẫu tử, tình cha con. Đó là tinh hoa ngàn đời nay mà người Tày trân quý như bảo vật. Bài hát có lời ca đầy hình tượng mà lại dung dị, gần gũi phù hợp với cách nói, cách cảm nhận con người miền núi thật thà chất phác: “Ngày xưa đói nghèo tiếng đàn nghẹn ngào lệ rơi/ Hôm nay đổi mới núi rừng rộn ràng lời ca/ Tiếng đàn… gọi chim rừng, gọi suối reo, gọi gió ngàn, gọi vầng trăng lên”. Nhạc sĩ Tăng Thình vận dụng các làn điệu dân ca một cách linh hoạt và nhuần nhuyễn, làm cho giai điệu, ca từ trở lên mượt mà, đằm thắm.

Bài hát có sự sáng tạo qua cách sử dụng thủ pháp phát triển âm nhạc có tính kỹ thuật cao, âm vực của bài hát được thay đổi liên tục tạo nên những cung bậc cảm xúc đầy lắng đọng. Lúc ngân vang, lúc da diết, lúc hân hoan, dồn dập tạo nên sự uyển chuyển, lôi cuốn. Ca khúc khép lại với lời ca thật ý nghĩa: “Điệu hát then rộn ràng vui trong đêm hội mùa/ Đưa ta về, ta về bên nhau/ Điệu hát then bồng bềnh trong mây như huyền thoại/ Đưa ta về cội với nguồn”.

Bài then của nhạc sĩ Tăng Thình được các nghệ nhân đàn hát trên hồ Nà Nưa
Bài then của nhạc sĩ Tăng Thình được các nghệ nhân đàn hát trên hồ Nà Nưa

Đây chính là lời khẳng định về sự bền vững của bản sắc văn hóa người Tày. Dẫu thời gian trôi qua đưa đến bao sự đổi thay nhưng người Tày vẫn luôn giữ được nét văn hóa riêng của mình. Tiếng đàn tính không chỉ là âm nhạc truyền thống mà còn là thanh âm vọng lại bao đời nay của núi rừng, biểu tượng của đất trời hòa hợp, tình người hòa quyện bên nhau. Ca khúc cất vang, người nghe thổn thức cùng thanh âm da diết. Ta như hình dung ra được không gian núi rừng mênh mang, tiếng đàn tính tẩu, lời then da diết thấm đẫm bản sắc văn hóa người Tày.

Lặng lẽ, ít nói, hiền lành, thích mày mò... đó là những điều mọi người thường nhận xét về nhạc sĩ Tăng Thình. Ông cứ âm thầm sáng tác tựa như một khúc biến tấu lặng lẽ, dịu dàng để ghi tên vào lòng công chúng những tác phẩm chất liệu miền núi gần gũi mà ấn tượng.

Âm nhạc đến từ trái tim và khi con tim mình hân hoan, rạo rực nhất thì mọi thanh âm, khúc biến tấu tự nhảy múa, ngân nga trong không gian, thôi thúc mình cầm bút và viết!

Nhạc sĩ Tăng Thình
Tin cùng chuyên mục
Làng kiểu mẫu dưới đỉnh núi U Sầu: Người Ca Dong dựng làng kiểu mẫu (Bài 2)

Làng kiểu mẫu dưới đỉnh núi U Sầu: Người Ca Dong dựng làng kiểu mẫu (Bài 2)

Ở Ra Manh, xã Sơn Long, huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi bây giờ, không còn là “điểm nóng”, nhiều gia đình Ca Dong đã phát triển kinh tế, gương mẫu tích cực tham gia các phong trào xây dựng nông thôn mới, xây dựng mô hình nhà sạch, vườn đẹp, phong trào “5 không 3 sạch”…tại địa phương.
Tin nổi bật trang chủ
Đoàn Thiên Ân đăng quang Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022

Đoàn Thiên Ân đăng quang Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022

Giải trí - Nguyệt Anh - 9 phút trước
Vượt qua 49 thí sinh đến từ mọi miền đất nước, người đẹp Đoàn Thiên Ân, sinh năm 2000, tại tỉnh Long An, đã đăng quang ngôi vị Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022.
Tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp, sáng tạo của thanh niên

Tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp, sáng tạo của thanh niên

Tin tức - Thúy Hồng - 2 giờ trước
Đó là phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại Diễn đàn thanh niên khởi nghiệp quốc gia lần thứ 3, được tổ chức ngày 1/10, tại Hà Nội.
Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Xã hội - Ngọc Thu - 23:32, 01/10/2022
Ngày 1/10, tại Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh, Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Liên hoan các câu lạc bộ (CLB), đội, nhóm tình nguyện tỉnh Gia Lai lần thứ III và Ngày hội văn hóa thanh niên các dân tộc năm 2022. Tham gia có 20 CLB, đội, nhóm tình nguyện trên địa bàn tỉnh, với gần 200 đoàn viên, thanh niên.
Thái Nguyên: Trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khuyến học cho 94 cá nhân tiêu biểu

Thái Nguyên: Trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khuyến học cho 94 cá nhân tiêu biểu

Giáo dục - Thiên An - Mỹ Dung - 23:31, 01/10/2022
Ngày 1/10, Hội Khuyến học tỉnh Thái Nguyên tổ chức gặp mặt nhân kỷ niệm Ngày Khuyến học Việt Nam (2/10/1996 - 2/10/2022) và trao Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp khuyến học".
Đắk Lắk: Bế giảng, trao chứng nhận cho lớp truyền dạy cồng chiêng nữ Ê Đê Bih

Đắk Lắk: Bế giảng, trao chứng nhận cho lớp truyền dạy cồng chiêng nữ Ê Đê Bih

Tìm trong di sản - Lê Hường - 23:31, 01/10/2022
Ngày 1/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp Trung tâm Hợp tác Quốc tế tỉnh Jeolabuk, Hàn Quốc tổ chức Lễ bế giảng lớp truyền dạy cồng chiêng trẻ Ê Đê Bih tại thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana.
Sự kỳ diệu của âm thanh

Sự kỳ diệu của âm thanh

Foley Artist (người tái tạo âm thanh) chính là những nghệ sĩ thầm lặng phía sau màn ảnh nhỏ. Với những đạo cụ khá đơn giản như pít tông để mô phỏng âm thanh của tiếng vó ngựa, cần tây mô phỏng tiếng gãy xương, hay dẫm chân lên cát mô phỏng việc đi trên con đường đầy tuyết..., họ đã giúp mỗi thước phim, mỗi khung hình trở nên chân thực và sống động nhất. Hãy tìm hiểu cách tạo ra âm thanh đầy thú vị này cùng Báo Dân tộc và Phát triển nhé!
Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2022

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2022

Tin tức - Hoàng Quý - 21:53, 01/10/2022
Ngày 01/10, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9, cung cấp thông tin cho báo chí về tình hình phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) tháng 9 và 9 tháng đầu năm. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn - Người phát ngôn của Chính phủ chủ trì họp báo.
Sau bão Noru, 150 y, bác sĩ tham gia tình nguyện hiến máu

Sau bão Noru, 150 y, bác sĩ tham gia tình nguyện hiến máu

Sức khỏe - Khánh Ngân - 20:00, 01/10/2022
Ngày 1/10, trước tình trạng thiếu hụt nguồn máu, tiểu cầu dự trữ tại Bệnh viện Trung ương Huế, 150 y, bác sĩ đã tình nguyện tham gia hiến máu, tiểu cầu để kịp thời cấp cứu và điều trị cho bệnh nhân.
Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022

Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022

Thời sự - BĐT - 19:05, 01/10/2022
Sáng 1/10, nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi, tại Hưng Yên, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Chung tay chăm sóc người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn”. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tham dự và phát biểu tại Lễ phát động. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước.
Ngày 1/10: Việt Nam có 671 ca mắc mới COVID-19

Ngày 1/10: Việt Nam có 671 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - BĐT - 17:55, 01/10/2022
Ngày 1/10, Việt Nam có 671 ca mắc mới COVID-19 và 727 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh. Trong ngày, cả nước có 01 ca tử vong tại Cần Thơ và 91 ca COVID-19 nặng đang điều trị.
Quảng Ninh: Khai mạc Đại hội TDTT tỉnh lần thứ IX năm 2022

Quảng Ninh: Khai mạc Đại hội TDTT tỉnh lần thứ IX năm 2022

Thể thao - Thiên An - Mỹ - 17:06, 01/10/2022
Ngày 1/10, tại thành phố Hạ Long đã diễn ra Lễ khai mạc Đại hội TDTT tỉnh Quảng Ninh lần thứ IX năm 2022 với chủ đề “Vì một Quảng Ninh: Đổi mới, sáng tạo - Phát triển bền vững”.