Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thể thao - Giải trí

Âm hưởng Tây Nguyên trong ca khúc hiện đại

PV - 13:00, 24/06/2022

Trong trào lưu sáng tác âm nhạc Việt Nam thời gian gần đây, âm nhạc dân gian Tây Nguyên ngày càng được giới nhạc sĩ quan tâm khai thác, sáng tạo ra nhiều tác phẩm có giá trị, thu hút sự quan tâm của người yêu nhạc trong cả nước.

 Ca khúc mang âm hưởng, phong cách Tây Nguyên luôn thu hút công chúng Ảnh: ITN
Ca khúc mang âm hưởng, phong cách Tây Nguyên luôn thu hút công chúng Ảnh: ITN

Vừa truyền thống, vừa hiện đại

Chia sẻ tại tọa đàm “Âm nhạc dân gian Tây Nguyên trong đời sống âm nhạc hiện nay” diễn ra vừa qua, nhạc sĩ Lê Xuân Hoan, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Nhạc sĩ Việt Nam cho rằng: “Mặc dù đến nay chưa có một tổ chức, cá nhân nào thống kê được đã có bao nhiêu tác phẩm âm nhạc được khai thác từ chất liệu dân gian Tây Nguyên, nhưng riêng về mảng ca khúc, chúng tôi ước tính có đến hàng trăm tác phẩm đã được vang lên. Có thể nói, hầu hết các ca khúc ra đời trong bất cứ hoàn cảnh, thời điểm nào, thời chiến hay thời bình đều có một điểm chung là vừa mang bản sắc truyền thống, vừa mang tính thời đại, phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ âm nhạc của công chúng, đặc biệt là đồng bào các dân tộc Tây Nguyên”.

Những người đầu tiên kế thừa và phát triển âm nhạc dân gian Tây Nguyên vào sáng tác của mình một cách nhuần nhuyễn là nhạc sĩ Nhật Lai, nhạc sĩ Trần Quý và muộn hơn một chút là hàng loạt các tác phẩm ra đời trong kháng chiến chống Mỹ. Đến nay, nhiều tác phẩm vẫn vẹn nguyên trong lòng công chúng như Bóng cây Kơ nia (nhạc Phan Huỳnh Điểu, thơ Ngọc Anh); Em là hoa Pơ lang (Đức Minh); Cánh chim báo tin vui (Đàm Thanh); Bác Hồ sống mãi với Tây Nguyên (Lê Lôi); Người lái đò trên sông Pô Kô (Cầm Phong, thơ Mai Trang); Đắk Kroong mùa xuân về (Tố Hải)...

Sau ngày thống nhất đất nước, được thừa hưởng những giá trị văn hóa của đồng bào Tây Nguyên và tác phẩm của các thế hệ đi trước, nhiều trại sáng tác âm nhạc đã được tổ chức, động viên và thu hút đông đảo nhạc sĩ đến với Tây Nguyên. Kết quả là hàng trăm ca khúc và khí nhạc đã được ra đời, góp phần đáng kể vào đời sống âm nhạc của nước nhà. Trong đó, đáng kể nhất là những tác phẩm nổi tiếng như Tình ca Tây Nguyên của nhạc sĩ Hoàng Vân; Ngọn lửa cao nguyên của nhạc sĩ Trần Tiến; Hát giữa đêm trăng Chư Prông của nhạc sĩ Vũ Thanh; Đi tìm lời ru mặt trời của nhạc sĩ Y Phôn Ksor... Đặc biệt là nhạc sĩ Nguyễn Cường - một “hiện tượng” âm nhạc đáng chú ý nhất của Tây Nguyên từ trước tới nay, xuất sắc nhất là những tác phẩm được ông khai thác từ chất liệu âm nhạc của người Ê Đê như Hơ Zen lên rẫy, Ơi MĐrắk, Ly cà phê Ban Mê...

Những năm qua, các thế hệ nhạc sĩ, nghệ sĩ Việt Nam cũng đã sáng tác nhiều tác phẩm âm nhạc tiêu biểu, thể hiện rõ âm hưởng và phong cách Tây Nguyên. Nhiều ca sĩ đã chọn và đưa những ca khúc mang âm hưởng núi rừng vào các “đấu trường ca nhạc” danh tiếng trong và ngoài nước. Điều đó một lần nữa khẳng định sức sống mãnh liệt của phong cách âm nhạc này trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam.

Khai thác kho tàng quý giá cho âm nhạc hiện đại

Những giá trị của kho tàng âm nhạc dân gian Tây Nguyên chẳng những góp phần khẳng định bản sắc văn hóa của vùng đất này trong quá khứ, hiện tại và tương lai mà còn đang tiếp tục có ảnh hưởng lớn đối với sự phát triển âm nhạc chung của cả nước. Nhạc sĩ Trầm Tích nhận định: Trong quá trình xây dựng nền âm nhạc mới, các nhạc sĩ luôn xem âm nhạc dân gian là kho tàng quý giá để xây dựng ngôn ngữ âm nhạc cho tác phẩm. Đa số thường sử dụng những nhân tố hoặc hình tượng mang bản sắc dân tộc bằng cách chắt lọc chất liệu từ âm nhạc dân gian như giai điệu, tiết tấu, hòa âm, khúc thức, thang âm, điệu thức… để xây dựng, tạo nên đường nét độc đáo, điển hình trong tác phẩm của mình. Ông đưa ra nhiều ví dụ về việc khai thác, sử dụng chất liệu âm nhạc Ê Đê trong các sáng tác mới, góp phần làm cho bài hát mang đậm tính dân tộc, được công chúng trẻ đón nhận nồng nhiệt, như Chú voi con ở Bản Đôn của nhạc sĩ Phạm Tuyên, phỏng lại âm điệu bài dân ca Chiriria của điệu hát Ei Rey; nhạc sĩ Mạnh Trí với tổ khúc giao hưởng Đam Sa và ca khúc Bài ca trên đồi; nhạc sĩ Linh Nga Niê Kdam đã sử dụng chất liệu và phỏng lại âm điệu dân ca Ê Đê, kết hợp cùng nội dung câu chuyện cổ để viết ca khúc Tình ca Cao nguyên...

Đồng tình với ý kiến trên, nhạc sĩ Mạnh Trí cho rằng, để sáng tác một ca khúc mới mang âm hưởng dân tộc, việc đầu tiên là phải tiếp cận, nắm bắt được chất liệu âm nhạc vùng miền của địa phương mà mình muốn viết, thông qua các bài bản dân ca và diễn tấu nhạc cụ truyền thống phổ biến, tiêu biểu và đặc trưng nhất. Tuy nhiên, việc này hiện nay khá hạn chế về môi trường tiếp cận, sưu tầm và gặp không ít những trở ngại khách quan khi bước vào thâm nhập thực tế, điền dã tại các buôn làng vì nhiều nguyên nhân khác nhau.

Do đó, để vận dụng đưa vào sáng tác ca khúc mang âm hưởng dân gian Tây Nguyên, nhạc sĩ Mạnh Trí gợi ý, người sáng tạo cần chắt lọc một vài giai điệu, tiết tấu độc đáo và đặc trưng, có tính phổ biến, tiêu biểu nhất trong một bài bản dân ca, dân nhạc của họ. Có thể khai thác các từ ngữ dân tộc lặp đi lặp lại để làm câu đệm, xen kẽ vào ca khúc mới… Nếu từ chất liệu nguyên gốc của bài dân ca, tác giả muốn phát triển, mở rộng thì cần tránh đưa thêm các giai điệu xa lạ với thang âm, điệu thức đặc trưng của âm nhạc truyền thống...

Nhiều nhạc sĩ cũng cho rằng, khai thác chất liệu âm nhạc dân gian cần được quan tâm nhiều hơn nữa, bởi điều đó không những làm phong phú kho tàng âm nhạc nước nhà, mà còn góp phần quan trọng để lưu giữ những giá trị văn hóa, âm nhạc dân gian các tộc người trên dải đất hình chữ S. 

Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng

Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng

Chiều 26/6, tại Đà Nẵng, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Đoàn công tác Trung ương làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng về công tác xây dựng Đảng và thực hiện nhiệm vụ chính trị thời gian qua, phương hướng, nhiệm vụ thời gian tới.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Công ty Mirelite Mirsa

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Công ty Mirelite Mirsa

Thời sự - PV - 35 phút trước
Sáng ngày 26/6/2022, theo giờ địa phương, nhân chuyến thăm chính thức Hungary theo lời mời của Phó Chủ tịch Quốc hội Hungary Istvan Jakab, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã đến thăm và làm việc với Lãnh đạo thành phố Albertirsa, thăm Công ty Mirelite Mirsa, chuyên chế biến nông sản đông lạnh.
Mưa lũ làm sập trôi 1 nhà, hỏng 3 công trình thủy lợi ở huyện Văn Chấn

Mưa lũ làm sập trôi 1 nhà, hỏng 3 công trình thủy lợi ở huyện Văn Chấn

Tin địa phương - NA - 36 phút trước
Theo báo cáo nhanh từ Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Yên Bái, mưa lũ xảy ra đêm ngày 25/6 rạng sáng 26/6 đã gây thiệt hại về tài sản và sản xuất nông nghiệp cho nhân dân trên địa bàn huyện Văn Chấn.
Chủ tịch Quốc hội tiếp Phó Chủ tịch Quốc hội Hungary Istvan Jakab

Chủ tịch Quốc hội tiếp Phó Chủ tịch Quốc hội Hungary Istvan Jakab

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Ngày 26/6/2022, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam đã đến thăm thành phố Albertirsa. Tại đây, Chủ tịch Quốc hội đã tiếp Phó Chủ tịch Quốc hội Hungary Istvan Jakab
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/6/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/6/2022

Media - BDT - 1 giờ trước
Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về chuyến công tác tại Lai Châu của Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh; các hoạt động của lãnh đạo Ủy ban Dân tộc và một số thông tin nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Vùng đất để rèn nghề” của tác giả Hồng Minh nhân dịp Kỷ niệm 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam .
Gia Lai: Tổ chức Chương trình tình nguyện

Gia Lai: Tổ chức Chương trình tình nguyện "Hành quân xanh" 2022

Xã hội - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Ngày 26/6, Phòng An ninh Nội địa, Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ khối An ninh Công an tỉnh Gia Lai và Đoàn thanh niên Công an huyện Đak Đoa (Gia Lai) phối hợp Hội từ thiện Hành trình chia sẻ hạnh phúc đã tổ chức Chương trình tình nguyện "Hành quân xanh" năm 2022 tại xã Ia Pết và Ia Băng, huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai. Đây là 2 địa phương có tỷ lệ dân số là người đồng bào DTTS cao, hoàn cảnh khó khăn.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/6/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/6/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về chuyến công tác tại Lai Châu của Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh; các hoạt động của lãnh đạo Ủy ban Dân tộc và một số thông tin nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Vùng đất để rèn nghề” của tác giả Hồng Minh nhân dịp Kỷ niệm 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam .
Huế không chỉ có di sản

Huế không chỉ có di sản

Du lịch - Nguyệt Anh - 5 giờ trước
Nằm trong chuỗi các hoạt động hưởng ứng của Tuần lễ Festival Huế 2022, từ 20 - 26/6, Sở Du lịch phối hợp Công ty Hexa Media tổ chức hành trình quảng bá điểm đến - Media trip “Visit Hue”. Một số hình ảnh tham quan, trải nghiệm Huế của đoàn Media trip.
Lạng Sơn: Sôi nổi Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Cao Lộc năm 2022

Lạng Sơn: Sôi nổi Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Cao Lộc năm 2022

Sắc màu 54 - Thiên An - Mỹ Dung - 6 giờ trước
Trong 2 ngày 24 và 25/6, tại Tp. Lạng Sơn, UBND huyện Cao Lộc phối hợp với UBND Tp. Lạng Sơn tổ chức chương trình Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Cao Lộc năm 2022.
Trải nghiệm Buôn Đôn

Trải nghiệm Buôn Đôn

Media - Kim Anh - 8 giờ trước
Buôn Đôn hay còn gọi là Bản Đôn nằm cách trung tâm Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) khoảng 40km về phía Tây Bắc. Sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, cùng nhiều điều thú vị trong văn hóa, tín ngưỡng, ẩm thực... từ lâu Buôn Đôn đã trở thành một trong những điểm thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước ghé thăm vui chơi và khám phá.
Sắp có tuyến xe buýt nối Việt Nam - Lào - Thái Lan

Sắp có tuyến xe buýt nối Việt Nam - Lào - Thái Lan

Tin tức - BĐT - 9 giờ trước
Chính phủ Thái Lan đang xúc tiến để mở tuyến xe buýt liên biên giới R12 kết nối với Lào và Việt Nam.
Thủ tướng khảo sát một số nhà máy, dự án công nghệ cao tại Đà Nẵng

Thủ tướng khảo sát một số nhà máy, dự án công nghệ cao tại Đà Nẵng

Thời sự - PV - 9 giờ trước
Sáng ngày 26/6, trong chương trình công tác tại Đà Nẵng, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Đoàn công tác đã tới thăm, khảo sát một số nhà máy, dự án lớn trong các lĩnh vực công nghệ cao trên địa bàn Đà Nẵng.