Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Âm nhạc trong đời sống văn hóa tinh thần của người Cờ Lao

PV - 11:30, 29/06/2021

Trong đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số, âm nhạc là một phần không thể thiếu góp phần tạo nên bản sắc riêng. Mặc dù là dân tộc rất ít người nhưng người Cờ Lao ở xã Túng Sán (Hoàng Su Phì) hiện vẫn lưu giữ kho tàng âm nhạc dân gian đồ sộ, trở thành món ăn không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần và được các thế hệ luôn trân trọng gìn giữ, lưu truyền.

Nghệ nhân biểu diễn nhạc cụ truyền thống trong Lễ hội văn hóa truyền thống dân tộc Cờ Lao năm 2018.
Nghệ nhân biểu diễn nhạc cụ truyền thống trong Lễ hội văn hóa truyền thống dân tộc Cờ Lao năm 2018.

Người Cờ Lao xã Túng Sán thuộc nhóm Cờ Lao đỏ có nguồn gốc từ tỉnh Quý Châu (Trung Quốc) di cư sang Việt Nam từ hàng trăm năm trước. Những năm qua, được sự quan tâm, đầu tư của Đảng và Nhà nước đã tạo nên bước chuyển biến cơ bản về đời sống kinh tế và văn hoá, xã hội của đồng bào các dân tộc thiểu số. Điều đó đã và đang tác động, ảnh hưởng đến nhiều mặt của cuộc sống cộng đồng các dân tộc ít người, trong đó có dân tộc Cờ Lao.

Mặc dù vậy, người Cờ Lao vẫn luôn có ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, thông qua việc gìn giữ tiếng nói, trang phục, nghi lễ truyền thống. Và đặc biệt là âm nhạc, nhạc cụ truyền thống, diễn xướng dân gian... tạo nên bản sắc riêng trong âm nhạc dân gian. Theo nghiên cứu, người Cờ Lao xã Túng Sán hiện đang thừa hưởng và lưu giữ kho tàng âm nhạc dân gian đồ sộ gồm những bài hát dân ca được lưu truyền miệng trong cộng đồng.

Với các dân tộc ít người khác, giai điệu âm nhạc thường theo một mô típ nhất định, còn người Cờ Lao xã Túng Sán thì giai điệu và nội dung âm nhạc tương đối đa dạng, đề cập đến nhiều lĩnh vực của cuộc sống, nhiều nhất là những bài hát về tình yêu đôi lứa, hát giao duyên. Tùy theo từng hoàn cảnh mà họ hát những bài hát có nội dung và giai điệu khác nhau, âm nhạc hiện hữu trong mọi lĩnh vực của đời sống. Khi có khách thì hát mời rượu thể hiện lòng mến khách, lúc lại hát trên nương khi đang hái chè hoặc thu hoạch thảo quả, lúc thì hát trong đám cưới để răn dạy đôi vợ chồng trẻ, khi lại hát để giao duyên, tỏ tình với người mình thương... Cứ thế, âm nhạc đã ăn sâu, bén rễ trong đời sống văn hóa tinh thần của người Cờ Lao, giúp họ xua đi mệt nhọc sau những ngày lao động vất vả và giúp gắn kết cộng đồng, làng bản.

Khi có khách đến chơi nhà, bên bếp lửa ấm cúng, người Cờ Lao thường hát bài “Mời rượu”: “Hai chén rượu/ Đầy lại đầy hơn/ Nhờ em nói hộ lòng anh/ Đang tràn đầy nhiều điều như mười chén rượu...” để nói lên tình cảm, tấm lòng chân thành, mến khách của mình. Những đôi trai, gái yêu nhau cũng thường mượn lời ca, tiếng hát để bày tỏ tình cảm với người mình thương: “Bố mẹ nói anh không theo hàng lối/ Quyền cao chức trọng anh chẳng mơ/ Chỉ mong về sau có em giúp anh mọi sự...”.

Trong những dịp diễn ra lễ cưới hỏi, ông bà, cha mẹ, các bậc bề trên cũng thường răn dạy đôi vợ chồng trẻ về đạo làm con, nghĩa vợ chồng bằng lời ca, tiếng hát: “Nặng nhọc giúp nhau làm/ Ốm đau giúp nhau thuốc/ Được ăn không quên đũa/ Được ở không quên ơn cha mẹ...”. Hoặc phê phán thói cờ bạc: “Tháng năm chơi bạc rằm tháng năm/ Con người chơi bạc chịu thiệt thòi/ Tháng bảy chơi bạc rằm tháng bảy/ Người chơi bạc không có cơm ăn”... Ngoài ra, âm nhạc còn được người Cờ Lao sử dụng trong những dịp hội hè, cúng tế hoặc tang ma và sử dụng các nhạc cụ kèm theo như: Kèn, trống, chiêng, kèn lá, tù và.

Với người Cờ Lao, âm nhạc là một sự giải tỏa tâm tình, là cách biểu lộ, bộc bạch về những ước mơ, những khát vọng trong cuộc sống. Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại, âm nhạc dân gian như vẫn như mạch máu âm thầm chảy trong các thế hệ người Cờ Lao. Và những làn điệu dân ca vẫn vang vọng khắp các nương chè, thảo quả: “Người thương ơi, nếu có nhớ đến em thì hãy lên đỉnh núi cao nhất của dãy Tây Côn Lĩnh/ Sẽ gặp em trong muôn ngàn sắc hoa của núi rừng quê hương…”.

Tin cùng chuyên mục
Tài chiêm tinh của người Mường qua bộ lịch cổ

Tài chiêm tinh của người Mường qua bộ lịch cổ

Xưa nay, văn hóa Mường gói gọn trong câu thành ngữ: “Cơm đồ, nhà gác, nước vác, lợn thui, ngày lui tháng tới”. Đến nay, “ngày lui, tháng tới” vẫn được đồng bào Mường ( chủ yếu là người Mường ở Hòa Bình) sử dụng thông qua bộ lịch đoi – bộ lịch cổ hình thành theo cách tính sự di chuyển giữa sao đoi và mặt trăng.
Tin nổi bật trang chủ
“Tạo sự đồng thuận trong triển khai Chương trình MTQG”

“Tạo sự đồng thuận trong triển khai Chương trình MTQG”

Đó là ý kiến phát biểu của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tại buổi làm việc với UBND tỉnh Nghệ An về thực hiện công tác dân tộc, công tác chuẩn bị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số ̣̣(DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 (gọi tắt là Chương trình MTQG), ngày 21/1/2022, tại tỉnh Nghệ An.
Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Media - Kim Anh - 4 giờ trước
Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022, những ngày vừa qua, tại chợ hoa Quảng An (Tây Hồ, Hà Nội) - một trong những chợ hoa lớn nhất của Thủ đô đã ngập tràn màu sắc của các loại hoa. Những loại hoa lê, hoa đào, hoa mận được các tiểu thương bày bán từ nhiều ngày trước khiến mỗi người đi qua không khỏi xốn sang, thích thú.
Đắk Lắk: Phát hiện, xử lý đối tượng trồng cần sa trong rẫy

Đắk Lắk: Phát hiện, xử lý đối tượng trồng cần sa trong rẫy

Pháp luật - Hoàng Thùy - 4 giờ trước
Ngày 21/1/2022, Công an huyện Krông Búk (Đắk Lắk) thông tin, vừa phát hiện, xử lý một vụ trồng cần sa trái phép trên địa bàn.
Đoàn công tác Vụ Địa phương II thăm, tặng quà Tết đồng bào DTTS huyện Ea Súp, Đắk Lắk

Đoàn công tác Vụ Địa phương II thăm, tặng quà Tết đồng bào DTTS huyện Ea Súp, Đắk Lắk

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 4 giờ trước
Ngày 21/1/2022, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Ủy Ban Dân tộc (UBDT), Đoàn công tác Vụ Địa phương II (thuộc UBDT) và Lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh Đắk Lắk đi thăm, chúc Tết và tặng quà hộ nghèo, gia đình chính sách đồng bào DTTS, Người có uy tín và một số tập thể làm tốt công tác dân tộc tại huyện biên giới Ea Súp (Đắk Lắk).
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Lê Sơn Hải chúc Tết tại tỉnh Trà Vinh

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Lê Sơn Hải chúc Tết tại tỉnh Trà Vinh

Tin tức - Như Tâm - 4 giờ trước
Nằm trong kế hoạch thăm và tặng quà cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác dân tộc, hộ DTTS nghèo, gia đình chính sách người DTTS, Người có uy tín vùng đồng bào DTTS nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần, ngày 21/1/2022, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Lê Sơn Hải đã đến thăm và chúc Tết đồng bào DTTS tỉnh Trà Vinh. Tham gia Đoàn công tác, có đại diện lãnh đạo Vụ địa phương III, Vụ Chính sách và Văn phòng thuộc UBDT.
Điều chỉnh dự án bảo tồn những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế

Điều chỉnh dự án bảo tồn những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế

Văn bản chính sách mới - Cát Tường (t/h) - 5 giờ trước
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 118/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế tại tỉnh Bắc Giang.
Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022, những ngày vừa qua, tại chợ hoa Quảng An (Tây Hồ, Hà Nội) - một trong những chợ hoa lớn nhất của Thủ đô đã ngập tràn màu sắc của các loại hoa. Những loại hoa lê, hoa đào, hoa mận được các tiểu thương bày bán từ nhiều ngày trước khiến mỗi người đi qua không khỏi xốn sang, thích thú.
Từ 15h ngày 21/1: Giá xăng tăng hơn 400 đồng/lít

Từ 15h ngày 21/1: Giá xăng tăng hơn 400 đồng/lít

Kinh tế - Cát Tường (t/h) - 5 giờ trước
Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa thông báo điều chỉnh tăng giá xăng, dầu áp dụng từ 15h ngày 21/1/2022.
Thơm nồng rượu cần của người Gia Rai

Thơm nồng rượu cần của người Gia Rai

Ẩm thực - Ngọc Thu - 6 giờ trước
Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Gia Rai tỉnh Gia Lai vẫn giữ thói quen làm men, ủ rượu mỗi khi tổ chức lễ hội, việc chung của làng hay đón năm mới. Tại các huyện như Kbang, Kong Chro, Phú Thiện, Chư Păh… dân làng có công thức riêng trong việc ủ rượu. Nhờ vậy, rượu cần vùng này có hương vị thơm ngon, đặc trưng của núi rừng Tây Nguyên mà khó nơi nào sánh kịp.
Đoàn công tác của Ban Bí thư Trung ương Đảng thăm, tặng quà Tết tại Đắk Lắk

Đoàn công tác của Ban Bí thư Trung ương Đảng thăm, tặng quà Tết tại Đắk Lắk

Tin địa phương - Lê Hường - 6 giờ trước
Sáng 21/1/2022, Đoàn công tác của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương Bùi Thị Minh Hoài làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc Tết, tặng quà cho Nhân dân, học sinh xã biên giới Krông Na, huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) và tham dự Chương trình “Xuân biên giới” năm 2022 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và Đoàn TNCS Hồ chí Minh tỉnh Đắk Lắk tổ chức.
Đàm Thuỷ (Cao Bằng): Nỗ lực vượt khó để về đích nông thôn mới

Đàm Thuỷ (Cao Bằng): Nỗ lực vượt khó để về đích nông thôn mới

Trang địa phương - Thuý Hồng - 6 giờ trước
Trong bối cảnh khó khăn, thách thức bủa vây bởi đại dịch Covid-19, phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM) tại xã Đàm Thuỷ, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng vẫn giữ được tiến độ triển khai. Bằng sự nỗ lực của cấp uỷ, chính quyền và sự đồng lòng của người dân, đến nay xã Đàm Thuỷ đã hoàn thành 18/19 tiêu chí NTM.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, chúc Tết trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, chúc Tết trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Tiếp tục chương trình thăm, chúc Tết tại tỉnh Nghệ An, ngày 21/1/2022, đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh làm trưởng đoàn đã đến thăm, chúc Tết tại Trường THPT dân tộc nội trú (DTNT) tỉnh Nghệ An.