Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người giữ lửa âm nhạc dân tộc Lô Lô

Kim Anh - 22:33, 20/05/2022

Ở tuổi 65, Nghệ nhân Là Sè Páo (xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) vẫn ngày đêm miệt mài tìm cách bảo tồn và truyền dạy âm nhạc truyền thống cho thế hệ trẻ. Ông Là Sè Páo còn được mệnh danh là “bảo tàng sống” về văn hoá của dân tộc Lô Lô.

Nghệ nhân ưu tú Là Sè Páo thổi khèn trong ngày vui vào nhà mới. (Ảnh: Đức Ninh)
Nghệ nhân ưu tú Là Sè Páo (bên phải) (Ảnh: Đức Ninh)

Mê dân ca, dân vũ

Những ngày này, ghé thăm thôn Đoàn Kết (xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang), du khách không khỏi bất ngờ trước khung cảnh thiên nhiên ban tặng. Vẻ đẹp hoang sơ của vùng đất với những ngôi nhà trình tường, lợp ngói âm dương, phía trước là bờ rào đá mang đậm bản sắc của dân tộc Lô Lô thu hút, níu chân nhiều người.

Tìm hiểu kỹ hơn về dân tộc Lô Lô, người trong xã Sủng Là đều nhắc đến tên ông Là Sè Páo (thôn Đoàn Kết). Ông được phong danh là “bảo tàng sống” về văn hoá dân tộc Lô Lô với những tâm huyết, trăn trở tìm cách bảo tồn và truyền dạy âm nhạc cho thế hệ trẻ.

Dáng người nhỏ nhắn, da hơi sạm đen vì sương gió, khuôn mặt đôn hậu, ông Là Sè Páo kể, tuổi thơ của ông sinh ra và lớn lên rồi gắn bó với cao nguyên đá Đồng Văn, gắn với những phong tục tập quán của đồng bào nơi đây. "Văn hóa truyền thống của dân tộc Lô Lô từ đời các cụ ngày xưa truyền lại có hát dân ca. Dân ca của người Lô Lô thường có 2-3 giai điệu, chủ yếu và 5 bài múa truyền thống", Nghệ nhân ưu tú Là Sè Páo cho biết.

Ông Páo yêu những làn điệu dân ca, dân vũ trong không khí âm nhạc vui tươi, bên những cây khèn, nhị, hồ, thanh la và những điệu múa sạp truyền thống của dân tộc. Người Lô Lô có thể hát, múa ở khắp mọi nơi, trên khoảng sân trước nhà, trên nương rẫy, hát trong các lễ hội tín ngưỡng cầu mùa, cầu mưa, hát khi xuống chợ phiên, hát trong lễ cưới… Từ khi lên 10 tuổi, ông đã được những người già làng truyền dạy cho cảm thụ âm nhạc, âm thanh của tiếng sáo cùng với những làn điệu múa của quê hương.

Đồng bào Lô Lô ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn tiến hành nghi lễ cầu mưa (Ảnh minh họa)
Đồng bào Lô Lô ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn tiến hành nghi lễ cầu mưa (Ảnh minh họa)

Sau này, ông Páo tham gia vào việc truyền dạy những kiến thức về âm nhạc dân tộc cho học sinh. Ông cũng là Chủ tịch Hội văn nghệ dân gian của xã Sủng Là. Với đồng bào nơi đây, âm nhạc là sự chân thành, là một phần sinh hoạt không thể thiếu trong những hoạt động lớn của  dân tộc Lô Lô.

“Trong đám ma của người Lô Lô, những điệu hát mo đưa đường, tiễn người quá cố về thế giới bên kia vẫn được cất lên. Chính vì vậy, trong các cuộc họp sinh hoạt câu lạc bộ, tôi luôn cố gắng hướng dẫn bà con tìm hiểu và gìn giữ văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc nơi đây”, ông Páo nói.

Tâm huyết bảo tồn, phát huy văn hoá dân tộc 

Với niềm say mê, tình yêu mãnh liệt với văn hóa dân tộc mình, ông Páo là người tham gia rất nhiệt tình trong các hoạt động văn hóa của cộng đồng. Không để những nét văn hoá truyền thống của dân tộc Lô Lô bị mai một, trong suốt 4 năm qua, ông Páo tham gia giảng dạy, hướng dẫn truyền dạy nghề cho học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sủng Là. Thông qua đó, các em học sinh không chỉ được gặp gỡ, giao lưu, vui chơi, giải trí mà còn được tìm hiểu về các nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.

Ông Là Sè Páo là một trong 3 nghệ nhân tiêu biểu tại Hà Giang vinh dự tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X năm 2020.
Ông Là Sè Páo là một trong 3 nghệ nhân tiêu biểu tại Hà Giang vinh dự tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X năm 2020.

“Một năm tôi dạy các cháu vào 2 đợt, 2 tháng đầu năm và 2 tháng cuối năm. Các hoạt động văn nghệ được truyền dạy chủ yếu là nhảy múa sạp, nhảy múa võ nhị và thổi sáo. Trong quá trình dạy, các cháu học sinh đều học tập hăng say và yêu thích môn học này. Tôi phải tìm hiểu và lựa chọn hình thức truyền dạy sao cho dễ hiểu và đúng phương ngữ của các cháu”, ông Páo nói.

Mới đây, trong “Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam” năm 2022 tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, ông Là Sè Páo có cơ hội cùng trao đổi với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan chức năng  về những nét văn hoá của đồng bào dân tộc Lô Lô.

Ông bày tỏ những trăn trở về văn hóa truyền thống của các DTTS ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn đang bị mai một dần theo thời gian và sự ảnh hưởng ồ ạt từ các luồng văn hóa khác. Ông Páo cho rằng, những già làng, những người có trách nhiệm cần phải thường xuyên tuyên truyền, giữ gìn nét đặc sắc của văn hoá dân tộc Lô Lô tới thế hệ trẻ. Cùng với đó là các hình thức sinh hoạt để nét văn hoá có sức sống trong chính cộng đồng của mình trong cuộc sống hiện đại.

Ông Là Mí Kha, Phó Chủ tịch UBND xã Sủng Là cho biết, ông Là Sè Páo là một trong những người dày công, dành nhiều tâm huyết trong việc giữ gìn truyền thống văn hoá của cộng đồng dân tộc Lô Lô. Ông Páo dành nhiều thời gian, truyền dạy văn hoá, văn nghệ cho thế hệ trẻ cũng như tạo sức sống cho các hoạt động phong trào.

“Ông Là Sè Páo luôn nhắc nhở thế hệ trẻ dân tộc Lô Lô về tầm quan trọng văn hóa dân tộc, cũng như trách nhiệm của cộng đồng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Đặc biệt là ngôn ngữ và chữ viết, trang phục truyền thống của người dân tộc Lô Lô”, ông Kha thông tin.

Với những cống hiến trong việc bảo tồn và truyền dạy văn hóa dân tộc, ông Là Sè Páo được UBND tỉnh Hà Giang tặng Bằng khen là Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào DTTS tỉnh Hà Giang giai đoạn 2018-2020 và Giấy khen của UBND huyện Đồng Văn trong Phong trào thi đua “Dân vận khéo” giai đoạn 2016-2017.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, quảng bá ẩm thực truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đến với Nhân dân và du khách, tỉnh Đắk Lắk tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực Đắk Lắk 2025 với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn.
Tin nổi bật trang chủ
Tổng Bí thư Tô Lâm dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Nhà số 48 Hàng Ngang, Hà Nội

Tổng Bí thư Tô Lâm dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Nhà số 48 Hàng Ngang, Hà Nội

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 -02/9/2025), sáng 31/8, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đến dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Nhà số 48 phố Hàng Ngang (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội).
Công an Ninh Bình vận động các tôn giáo treo cờ Tổ quốc dịp Quốc khánh 2/9

Công an Ninh Bình vận động các tôn giáo treo cờ Tổ quốc dịp Quốc khánh 2/9

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Công an tỉnh Ninh Bình phối hợp, tuyên truyền và vận động các tôn giáo và đồng bào có đạo trên địa bàn treo cờ Tổ quốc trong dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh.
Một Việt Nam thống nhất trong đa dạng, đồng lòng đi tới

Một Việt Nam thống nhất trong đa dạng, đồng lòng đi tới

Thời sự - Sỹ Hào - 3 giờ trước
Dù ở miền xuôi hay miền ngược, dù theo tôn giáo nào, mỗi công dân Việt Nam đều là một mảnh ghép không thể thiếu của bức tranh đoàn kết toàn dân tộc. Khi đồng bào cùng nhau chung sức, Việt Nam tiếp tục vững vàng vượt qua thách thức, sải những bước dài vững chắc trên hành trình hội nhập sâu rộng.
Cán bộ, chiến sĩ Biên phòng Thanh Hóa dọn sạt lở, bảo đảm giao thông an toàn

Cán bộ, chiến sĩ Biên phòng Thanh Hóa dọn sạt lở, bảo đảm giao thông an toàn

Tin tức - Quỳnh Trâm - 5 giờ trước
Những ngày qua, mưa lớn do ảnh hưởng của bão số 5 đã gây sạt lở nhiều điểm trên các tuyến đường biên giới của tỉnh Thanh Hóa, làm ách tắc giao thông cục bộ.
Gần 300 hộ dân xã Tam Quang bị chia cắt vì cầu bắc qua sông Cả bị sụt mố

Gần 300 hộ dân xã Tam Quang bị chia cắt vì cầu bắc qua sông Cả bị sụt mố

Trang địa phương - T.Hải - 5 giờ trước
Chính quyền xã Tam Quang (Nghệ An) đã phải lập rào chắn, cấm lưu thông trước tình trạng cầu Đình Phong bị hư hỏng nặng do mưa lớn kéo dài.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Lễ Vu lan báo hiếu tại chùa Tam Chúc: Tri ân cha mẹ, nghĩa non sông

Lễ Vu lan báo hiếu tại chùa Tam Chúc: Tri ân cha mẹ, nghĩa non sông

Xã hội - Quỳnh Trâm - 5 giờ trước
Tối 30/8, tại chùa Tam Chúc (tỉnh Ninh Bình), Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Ban Trụ trì chùa Tam Chúc tổ chức Lễ Vu lan báo hiếu Phật lịch 2569 - Dương lịch 2025 với chủ đề “Vu Lan - Ơn cha mẹ nghĩa non sông”.
80 năm đồng hành cùng dân tộc và tôn giáo

80 năm đồng hành cùng dân tộc và tôn giáo

Thời sự - Vũ Huệ - Anh Dũng - 7 giờ trước
Trong suốt chặng đường 80 năm qua, công tác dân tộc và tôn giáo luôn là điểm sáng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước ta. Từ những ngày đầu lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công”.
Những người giữ nghề truyền thống ở vùng cao

Những người giữ nghề truyền thống ở vùng cao

Sắc màu 54 - T.Nhân – H.Trường - 8 giờ trước
Không chỉ là “cầu nối” đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, những già làng, nghệ nhân, Người có uy tín ở vùng cao Đà Nẵng đang miệt mài giữ gìn và phát huy nghề truyền thống của đồng bào DTTS trước nguy cơ mai một.
Giao lưu với Nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung tại Triển lãm A80

Giao lưu với Nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung tại Triển lãm A80

Văn hóa dân tộc - Tuấn Ninh - Hồng Phúc - 22:46, 30/08/2025
Chiều 30/8/2025, tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội), Nhà xuất bản Đại học Sư phạm tổ chức chương trình ra mắt ấn phẩm "Viết tiếp câu chuyện Hòa bình" - dự án đặc biệt của Nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung.
Đội mưa xem duyệt nghi thức Đội

Đội mưa xem duyệt nghi thức Đội

Thời sự - Thanh Hải - 21:17, 30/08/2025
Bất chấp màn mưa nặng hạt do ảnh hưởng của bão số 6, hàng nghìn người dân các xã Bình Minh, Yên Thành (Nghệ An)… vẫn tập trung, cổ vũ các cháu thiếu niên, nhi đồng tham gia duyệt nghi thức Đội. Tất cả đã tạo nên một không khí rộn ràng, phấn chấn trong những ngày cả đất nước đón chào 80 năm Quốc khánh.