Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người giữ lửa âm nhạc dân tộc Lô Lô

Kim Anh - 22:33, 20/05/2022

Ở tuổi 65, Nghệ nhân Là Sè Páo (xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) vẫn ngày đêm miệt mài tìm cách bảo tồn và truyền dạy âm nhạc truyền thống cho thế hệ trẻ. Ông Là Sè Páo còn được mệnh danh là “bảo tàng sống” về văn hoá của dân tộc Lô Lô.

Nghệ nhân ưu tú Là Sè Páo thổi khèn trong ngày vui vào nhà mới. (Ảnh: Đức Ninh)
Nghệ nhân ưu tú Là Sè Páo (bên phải) (Ảnh: Đức Ninh)

Mê dân ca, dân vũ

Những ngày này, ghé thăm thôn Đoàn Kết (xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang), du khách không khỏi bất ngờ trước khung cảnh thiên nhiên ban tặng. Vẻ đẹp hoang sơ của vùng đất với những ngôi nhà trình tường, lợp ngói âm dương, phía trước là bờ rào đá mang đậm bản sắc của dân tộc Lô Lô thu hút, níu chân nhiều người.

Tìm hiểu kỹ hơn về dân tộc Lô Lô, người trong xã Sủng Là đều nhắc đến tên ông Là Sè Páo (thôn Đoàn Kết). Ông được phong danh là “bảo tàng sống” về văn hoá dân tộc Lô Lô với những tâm huyết, trăn trở tìm cách bảo tồn và truyền dạy âm nhạc cho thế hệ trẻ.

Dáng người nhỏ nhắn, da hơi sạm đen vì sương gió, khuôn mặt đôn hậu, ông Là Sè Páo kể, tuổi thơ của ông sinh ra và lớn lên rồi gắn bó với cao nguyên đá Đồng Văn, gắn với những phong tục tập quán của đồng bào nơi đây. "Văn hóa truyền thống của dân tộc Lô Lô từ đời các cụ ngày xưa truyền lại có hát dân ca. Dân ca của người Lô Lô thường có 2-3 giai điệu, chủ yếu và 5 bài múa truyền thống", Nghệ nhân ưu tú Là Sè Páo cho biết.

Ông Páo yêu những làn điệu dân ca, dân vũ trong không khí âm nhạc vui tươi, bên những cây khèn, nhị, hồ, thanh la và những điệu múa sạp truyền thống của dân tộc. Người Lô Lô có thể hát, múa ở khắp mọi nơi, trên khoảng sân trước nhà, trên nương rẫy, hát trong các lễ hội tín ngưỡng cầu mùa, cầu mưa, hát khi xuống chợ phiên, hát trong lễ cưới… Từ khi lên 10 tuổi, ông đã được những người già làng truyền dạy cho cảm thụ âm nhạc, âm thanh của tiếng sáo cùng với những làn điệu múa của quê hương.

Đồng bào Lô Lô ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn tiến hành nghi lễ cầu mưa (Ảnh minh họa)
Đồng bào Lô Lô ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn tiến hành nghi lễ cầu mưa (Ảnh minh họa)

Sau này, ông Páo tham gia vào việc truyền dạy những kiến thức về âm nhạc dân tộc cho học sinh. Ông cũng là Chủ tịch Hội văn nghệ dân gian của xã Sủng Là. Với đồng bào nơi đây, âm nhạc là sự chân thành, là một phần sinh hoạt không thể thiếu trong những hoạt động lớn của  dân tộc Lô Lô.

“Trong đám ma của người Lô Lô, những điệu hát mo đưa đường, tiễn người quá cố về thế giới bên kia vẫn được cất lên. Chính vì vậy, trong các cuộc họp sinh hoạt câu lạc bộ, tôi luôn cố gắng hướng dẫn bà con tìm hiểu và gìn giữ văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc nơi đây”, ông Páo nói.

Tâm huyết bảo tồn, phát huy văn hoá dân tộc 

Với niềm say mê, tình yêu mãnh liệt với văn hóa dân tộc mình, ông Páo là người tham gia rất nhiệt tình trong các hoạt động văn hóa của cộng đồng. Không để những nét văn hoá truyền thống của dân tộc Lô Lô bị mai một, trong suốt 4 năm qua, ông Páo tham gia giảng dạy, hướng dẫn truyền dạy nghề cho học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sủng Là. Thông qua đó, các em học sinh không chỉ được gặp gỡ, giao lưu, vui chơi, giải trí mà còn được tìm hiểu về các nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.

Ông Là Sè Páo là một trong 3 nghệ nhân tiêu biểu tại Hà Giang vinh dự tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X năm 2020.
Ông Là Sè Páo là một trong 3 nghệ nhân tiêu biểu tại Hà Giang vinh dự tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X năm 2020.

“Một năm tôi dạy các cháu vào 2 đợt, 2 tháng đầu năm và 2 tháng cuối năm. Các hoạt động văn nghệ được truyền dạy chủ yếu là nhảy múa sạp, nhảy múa võ nhị và thổi sáo. Trong quá trình dạy, các cháu học sinh đều học tập hăng say và yêu thích môn học này. Tôi phải tìm hiểu và lựa chọn hình thức truyền dạy sao cho dễ hiểu và đúng phương ngữ của các cháu”, ông Páo nói.

Mới đây, trong “Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam” năm 2022 tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, ông Là Sè Páo có cơ hội cùng trao đổi với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan chức năng  về những nét văn hoá của đồng bào dân tộc Lô Lô.

Ông bày tỏ những trăn trở về văn hóa truyền thống của các DTTS ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn đang bị mai một dần theo thời gian và sự ảnh hưởng ồ ạt từ các luồng văn hóa khác. Ông Páo cho rằng, những già làng, những người có trách nhiệm cần phải thường xuyên tuyên truyền, giữ gìn nét đặc sắc của văn hoá dân tộc Lô Lô tới thế hệ trẻ. Cùng với đó là các hình thức sinh hoạt để nét văn hoá có sức sống trong chính cộng đồng của mình trong cuộc sống hiện đại.

Ông Là Mí Kha, Phó Chủ tịch UBND xã Sủng Là cho biết, ông Là Sè Páo là một trong những người dày công, dành nhiều tâm huyết trong việc giữ gìn truyền thống văn hoá của cộng đồng dân tộc Lô Lô. Ông Páo dành nhiều thời gian, truyền dạy văn hoá, văn nghệ cho thế hệ trẻ cũng như tạo sức sống cho các hoạt động phong trào.

“Ông Là Sè Páo luôn nhắc nhở thế hệ trẻ dân tộc Lô Lô về tầm quan trọng văn hóa dân tộc, cũng như trách nhiệm của cộng đồng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Đặc biệt là ngôn ngữ và chữ viết, trang phục truyền thống của người dân tộc Lô Lô”, ông Kha thông tin.

Với những cống hiến trong việc bảo tồn và truyền dạy văn hóa dân tộc, ông Là Sè Páo được UBND tỉnh Hà Giang tặng Bằng khen là Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào DTTS tỉnh Hà Giang giai đoạn 2018-2020 và Giấy khen của UBND huyện Đồng Văn trong Phong trào thi đua “Dân vận khéo” giai đoạn 2016-2017.

Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Tổ chức phiên họp chuyên đề pháp luật - Tập trung cao độ cho công tác lập pháp kỳ họp thứ 4

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Tổ chức phiên họp chuyên đề pháp luật - Tập trung cao độ cho công tác lập pháp kỳ họp thứ 4

Chiều ngày 9/8, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khai mạc Phiên họp thứ 14. Phát biểu khai mạc phiên họp, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh, tại phiên họp sẽ xem xét, quyết định 02 nhóm vấn đề đối với 07 nội dung trọng tâm. Đặc biệt, tới đây Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổ chức 02 phiên họp chuyên đề pháp luật tháng 8 và tháng 9 để chuẩn bị tốt nhất cho công tác lập pháp tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XV.
Tháo gỡ nút thắt, tạo động lực để phát triển vùng nguyên liệu cho ngành gỗ

Tháo gỡ nút thắt, tạo động lực để phát triển vùng nguyên liệu cho ngành gỗ

Kinh tế - Khánh Ngân - 3 giờ trước
Sáng 9/8, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị tổ chức diễn đàn Khuyến nông và Nông nghiệp với chủ đề: “Giải pháp phát triển vùng nguyên liệu gỗ phục vụ ngành công nghiệp chế biến, xuất khẩu”
Cứu thành công tàu cá và 2 ngư dân trôi dạt trên biển

Cứu thành công tàu cá và 2 ngư dân trôi dạt trên biển

Xã hội - Khánh Ngân - 3 giờ trước
Trưa 9/8, tàu số hiệu 366 của Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân đã bàn giao 2 ngư dân gặp nạn trên biển cho Đồn Biên phòng Lý Sơn (Quảng Ngãi) trong tình trạng sức khỏe ổn định.
Quả bầu khô trong đời sống đồng bào Gia Rai, Ba Na

Quả bầu khô trong đời sống đồng bào Gia Rai, Ba Na

Sắc màu 54 - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Những quả bầu khô đen nhánh với đủ hình dáng khác nhau đã gắn bó với đồng bào Gia Rai và Ba Na tự ngàn xưa cho đến bây giời.
Bộ Y tế khuyến cáo về việc phòng, chống bệnh cúm mùa

Bộ Y tế khuyến cáo về việc phòng, chống bệnh cúm mùa

Sức khỏe - Như Ý - 3 giờ trước
Hiện nay đang là thời điểm giao mùa, thuận lợi cho các mầm bệnh đường hô hấp phát triển, do đó nhiều người mắc bệnh viêm đường hô hấp, đặc biệt là bệnh cúm mùa (bao gồm cả cúm A). Triệu chứng của bệnh cúm mùa rất khó phân biệt với các bệnh đường hô hấp khác, việc chẩn đoán và điều trị phải tuân thủ theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Ban Chỉ đạo Trung ương hướng dẫn một số nội dung về công tác phòng, chống tiêu cực

Ban Chỉ đạo Trung ương hướng dẫn một số nội dung về công tác phòng, chống tiêu cực

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (sau đây gọi là Ban Chỉ đạo Trung ương) đã có hướng dẫn một số nội dung về công tác phòng, chống tiêu cực (Hướng dẫn số 25-HD/BCĐTW ngày 1/8/2022).
Nét đẹp trong đời sống văn hóa của dân tộc Cống ở Lai Châu

Nét đẹp trong đời sống văn hóa của dân tộc Cống ở Lai Châu

Với dân số khoảng trên 1500 người, đồng bào Cống ở Lai Châu sinh sống tập trung chủ yếu ở hai huyện Mường Tè và Nậm Nhùn. Người Cống định cư ở ven suối, ở nhà sàn, trang phục truyền thống là váy đen, áo cóm, và khăn piêu.
Việt Nam dự kiến chi ngân sách mua sách giáo khoa cho học sinh mượn từ năm học 2022 – 2023

Việt Nam dự kiến chi ngân sách mua sách giáo khoa cho học sinh mượn từ năm học 2022 – 2023

Giáo dục - T.Hợp - 4 giờ trước
Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 236/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái và Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại cuộc họp về học phí phổ thông và sách giáo khoa.
Khi trẻ em gái và phụ nữ DTTS được tiếp cận giáo dục

Khi trẻ em gái và phụ nữ DTTS được tiếp cận giáo dục

Xã hội - Hồng Minh - 4 giờ trước
Một phụ nữ Tày từng đi bộ 40km đến trường giờ đây đã là một nữ doanh nhân thành đạt. Một cô giái dân tộc Xtiêng đã gạt đi những lời ngăn cản từ hàng xóm láng giềng và hoàn thành ước mơ trở thành nhiếp ảnh gia… Đó là một vài câu chuyện đời thực trong số rất nhiều câu chuyện khẳng định tầm quan trọng của giáo dục tới trẻ em gái DTTS. Và Dự án “Chúng tôi Có thể - Hướng tới Mức sống và Giáo dục tốt hơn” chính là nguồn năng lượng tiếp sức cho những giấc mơ đó.
Điện Biên: Sôi nổi Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ Quốc tại cực Tây biên giới Sín Thầu

Điện Biên: Sôi nổi Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ Quốc tại cực Tây biên giới Sín Thầu

Tin địa phương - Hoàng Khánh - 4 giờ trước
Sáng 9/8, tại xã biên giới Sín Thầu, huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) diễn ra Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2022. Đây là một trong 20 xã điểm của toàn quốc thực hiện tổ chức ngày hội trong năm nay theo sự tham mưu của Bộ Công an với Đảng, Chính phủ thực hiện theo Chỉ thị 09 của Ban Bí thư và Quyết định 521 của Thủ tướng Chính phủ.
Việt Nam đề nghị Na Uy thúc đẩy đàm phán FTA với Khối Mậu dịch tự do châu Âu

Việt Nam đề nghị Na Uy thúc đẩy đàm phán FTA với Khối Mậu dịch tự do châu Âu

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Trưa 9/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh tiếp Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Grete Lochen đến chào từ biệt nhân dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.
“Chuyển đổi số quốc gia là công việc rất lớn, rất chiến lược, nhưng phải bắt đầu bằng những hành động cụ thể”

“Chuyển đổi số quốc gia là công việc rất lớn, rất chiến lược, nhưng phải bắt đầu bằng những hành động cụ thể”

Thời sự - Huyền Hồng - 4 giờ trước
Đó là ý kiến phát biểu chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số tại Hội nghị sơ kết 6 tháng năm 2022 thực hiện Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06), tổ chức sáng 9/8, tại trụ sở Chính phủ.