Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Âm nhạc hiện đại tìm về nguồn cội - Giải pháp bảo tồn hiệu quả

Hồng Phúc - 16:00, 28/02/2022

Bảo tồn âm nhạc dân gian trong thời kỳ bùng nổ các loại hình âm nhạc giải trí hiện đại, là vấn đề nan giải. Thế nhưng, những năm gần đây, đã xuất hiện tín hiệu đáng mừng, khi nhiều ca sĩ, nhạc sĩ đã tìm về những chất liệu dân gian trong âm nhạc và nhận được sự đón nhận tích cực từ công chúng.

Bài hát Gieo quẻ đến nay đã gần hơn 30 triệu lượt xem trên mạng xã hội Youtube
Bài hát Gieo quẻ đến nay đã gần hơn 30 triệu lượt xem trên mạng xã hội Youtube

Những "thực đơn" mới

Bài hát Gieo quẻ (sáng tác Khắc Hưng, thể hiện Hoàng Thùy Linh), phát hành đúng ngày 1/1/2022, đến nay đã gần hơn 30 triệu lượt xem trên mạng xã hội Youtube.

Không chỉ ở chủ đề của tác phẩm, khi khai thác một nét đẹp văn hóa đã tồn tại ngàn đời nay của người Việt Nam mỗi dịp Tết đến Xuân về, mà lồng ghép đan xen giữa yếu tố truyền thống và hiện tại trong suốt bài hát, khán giả cảm nhận được rõ nét sự kế thừa sáng tạo từ chất liệu truyền thống như: Tiếng kèn bầu và một số âm thanh tương đồng với màu sắc nhạc cụ dân tộc, nhất là màu sắc của bộ gõ được khai thác góp phần tăng thêm màu sắc dân tộc.

“Em cảm thấy nghe bài Gieo quẻ rất thú vị. Mặc dù tạo hình, trang phục của ca sĩ rất hiện đại, nhưng lại đưa người nghe vào một không gian âm thanh đậm chất Bắc bộ. Chính bài hát này, đã khiến em tò mò và tìm đọc nhiều thêm về phong tục ngày Xuân, cũng như những tác phẩm dân ca, dân gian trước giờ em chưa từng nghe”, Lê Quang Khải, sinh viên năm cuối Đại học Bách khoa chia sẻ.

Nói về ý tưởng tìm về truyền thống trong âm nhạc, ca sĩ Hoàng Thùy Linh cho biết: Tôi nghĩ ngay từ khi được các thầy cô dạy dỗ trong trường, những điều tôi được học, tiếp cận đều là văn hóa Việt Nam. Suy cho cùng, điều đó đẹp muôn đời. Tôi chứng kiến nhiều đàn anh, tiền bối đi trước đã làm tốt và tôi mong mình sẽ là người kế nghiệp, kết nối giữa văn hóa truyền thống và những giá trị đương thời.

Có thể nói, trong những năm gần đây, đặc biệt là khoảng thời gian từ năm 2018 trở lại, có nhiều nghệ sĩ cho ra mắt những sản phẩm âm nhạc dành cho công chúng, khai thác chất liệu truyền thống như Linh cũng không phải là hiếm. Chúng ta có Nhà em ở lưng đồi; Xẩm Hà Nội; Tình Đàn; Bống bống bang bang; Bánh trôi nước; Kiều…

Tưởng như hoang đường nhưng lại là sự thật, khi xẩm có thể kết hợp với rap, nhạc điện tử; kèn sona - tuồng, trống - chèo, pí lại kết hợp được với nhạc jazz. Các nghệ sĩ đã mang đến những sản phẩm có sức lan tỏa trong đời sống, đặc biệt thu hút khán giả trẻ. Điều đó, đã góp phần tạo sự phong phú cũng như sôi động trong hoạt động nghệ thuật âm nhạc.

Đã đến lúc bảo tồn âm nhạc truyền thống bằng tư duy hiện đại
Đã đến lúc bảo tồn âm nhạc truyền thống bằng tư duy hiện đại

Bảo tồn văn hóa truyền thống cần sự linh hoạt

Có nhiều lý do khiến giới trẻ không mặn mà với âm nhạc dân tộc. Đây là xu thế chung của toàn thế giới, chứ không riêng gì Việt Nam. Khi thời hoàng kim của nhiều loại hình nghệ thuật qua đi, nó sẽ bước vào giai đoạn thoái trào. Thế nhưng, nếu thay đổi cách nghĩ, cách làm theo hướng mới, âm nhạc dân tộc vẫn có chỗ đứng trong thời hội nhập.

Bao năm qua, chúng ta thường bàn nhiều đến bảo tồn văn hóa bằng những phương pháp truyền thống, như phục dựng lại loại hình này, loại hình kia, tổ chức những cuộc thi, tìm cách biểu diễn lưu động hay sân khấu hóa. 

Thế nhưng, phải nhìn nhận thực tế là, những giải pháp này chưa thực sự phát huy hiệu quả cao, bởi vì “khẩu vị” của công chúng hiện nay đã không còn như ngày trước. Thế nên, việc gia giảm, kế thừa các nguyên liệu truyền thống trong món ăn âm nhạc hiện đại lại đã bộc lộ rõ khả năng lan tỏa mạnh mẽ đến với khán giả.

Thế nên, chúng ta cũng cần đổi mới tư duy bảo tồn. Rõ ràng, “nguồn” chất liệu dân gian không khó tìm, nó nằm trong tiềm thức của mỗi người Việt Nam chúng ta. Việc cần thiết ở đây, là làm thế nào để đánh thức nó  trong bộ phận giới trẻ hoạt động sáng tạo âm nhạc. 

Xu hướng sáng tác, trình diễn này, được coi là sợi dây kết nối công chúng yêu nhạc hiện đại, với những giá trị âm nhạc truyền thống; không chỉ mang đến diện mạo mới mẻ, mà còn đóng dấu bản sắc Việt cho những sản phẩm âm nhạc đương đại.

Muốn xu hướng này ngày càng phát triển, phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ văn nghệ sĩ. Ở chiều ngược lại, khán giả cũng cần “mở lòng” hơn với âm nhạc truyền thống dân tộc.

Theo nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long, đây là sự chuyển dịch thú vị của đời sống âm nhạc trong những năm gần đây. Sau giai đoạn nhạc Việt tiếp thu một cách rõ ràng với âm nhạc phương Tây, thì việc kết hợp với âm nhạc dân tộc, hay những yếu tố văn hóa truyền thống, văn học kinh điển không chỉ mang đến sự mới mẻ, mà còn mở ra như xu hướng. Nhạc Việt đại chúng mang bản sắc Việt rõ ràng hơn.

Để âm nhạc truyền thống trường tồn, bền bỉ như mạch nguồn chảy mãi, thì bản thân nó phải tiếp tục thử nghiệm, đổi mới, kế thừa, sáng tạo, chứ không thể trở thành quá khứ nằm trong các viện nghiên cứu, hoặc luôn luôn trong trạng thái “khẩn cấp được bảo vệ”.

Tin nổi bật trang chủ
Các nước ứng phó với lạm phát thế nào?

Các nước ứng phó với lạm phát thế nào?

Nhìn ra thế giới - PV - 3 giờ trước
Sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu liên quan đến đại dịch COVID-19 cộng với tác động của cuộc xung đột Nga-Ukraine đã khiến giá năng lượng, hàng hóa và các nhu yếu phẩm cơ bản tăng vọt. Trước tình hình này, chính phủ nhiều nước trên thế giới đã có biện pháp hỗ trợ người tiêu dùng và công ty gặp khó khăn.
Chủ tịch nước tiếp Viện trưởng Tổng Viện kiểm sát Liên bang Nga

Chủ tịch nước tiếp Viện trưởng Tổng Viện kiểm sát Liên bang Nga

Thời sự - PV - 22:35, 04/10/2022
Chiều 4/10, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Viện trưởng Tổng Viện Kiểm sát Liên bang Nga Igor Krasnov đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Giải Nobel Vật lý 2022 vinh danh ba nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger

Giải Nobel Vật lý 2022 vinh danh ba nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger

Khoa học - Công nghệ - PV - 22:04, 04/10/2022
Chiều 4/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố Giải Nobel Vật lý năm 2022 được trao cho nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser and Anton Zeilinger.
Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những “hạt nhân” xây thế trận lòng dân (Bài 2)

Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những “hạt nhân” xây thế trận lòng dân (Bài 2)

Người có uy tín - Quỳnh Trâm - 21:51, 04/10/2022
Trong vùng DTTS và miền núi, Người có uy tín luôn đóng vai trò quan trọng, góp phần vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo, xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn hóa mới . Bằng những hành động thiết thực, hiệu quả, họ chính là những hạt nhân xây dựng thế trận lòng dân, khối đại đoàn kết, củng cố lòng tin của người dân vào Đảng và chính quyền.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Tin tức - PV - 21:45, 04/10/2022
Ngày 4/10, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bước vào ngày làm việc thứ hai.
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều, nét văn hóa đậm đà bản sắc

Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều, nét văn hóa đậm đà bản sắc

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 21:42, 04/10/2022
“Chặt, đốt, cốt…” trong quy trình canh tác nương rẫy truyền thống của đồng bào Bru- Vân Kiều đã đi vào dĩ vãng. May mắn là trỉa - công đoạn cuối trong quy canh tác ấy của đồng bào đã được lễ hội hóa và “sống” với nét nguyên sơ, đậm đà bản sắc.
Phân định miền núi vùng cao và phân định theo trình độ phát triển

Phân định miền núi vùng cao và phân định theo trình độ phát triển

Công tác Dân tộc - Hoàng Xuân Lương - 21:32, 04/10/2022
Hiện nay ở nước ta đang tồn tại 2 bộ tiêu chí phân định vùng DTTS và miền núi: Phân định miền núi, vùng cao và phân định theo trình độ phát triển. Việc áp dụng các bộ tiêu chí này đã gây ra nhiều hệ lụy chồng chéo, lộn xộn, rất bất cập trong quá trình triển khai các chương trình, chính sách ở vùng dân tộc, miền núi.
Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Nghịch lý thiếu – thừa đất sản xuất (Bài 3)

Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Nghịch lý thiếu – thừa đất sản xuất (Bài 3)

Công tác Dân tộc - Tùng Nguyên - 21:29, 04/10/2022
Hàng trăm nghìn hộ đồng bào DTTS sinh sống trên lâm phần của các nông, lâm trường quốc doanh (NLTQD) đang thiếu đất sản xuất; trong khi hàng triệu ha đất sử dụng không đúng mục đích, hoặc kém hiệu quả, hoặc bỏ không…
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Media - Hà Minh Hưng - 21:21, 04/10/2022
Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Cuộc thi viết về kỹ năng lao động Việt Nam có 4 tác phẩm đạt giải A

Cuộc thi viết về kỹ năng lao động Việt Nam có 4 tác phẩm đạt giải A

Xã hội - Vân Khánh - Minh Quang - 21:11, 04/10/2022
Chiều 3/10, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết - trao giải Cuộc thi viết về Kỹ năng lao động Việt Nam, với chủ đề “Nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam”.