Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khôi phục lại trang phục truyền thống của dân tộc Chơ Ro

PV - 14:02, 21/01/2019

“Các bạn trẻ dân tộc Chơ Ro chưa mất đi niềm yêu thích với các trang phục truyền thống. Qua trao đổi, lớp trẻ vẫn mong có được những bộ trang phục mới để mặc trong những dịp trọng đại nhất của đời mình. Từ những mong muốn này, chúng tôi tiếp tục sửa lại vài chi tiết nhỏ để trang phục thêm hoàn chỉnh”, ông Trần Tấn Vĩnh, nguyên Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh bà Rịa-Vũng Tàu, người con của dân tộc Chơ Ro chia sẻ.

Theo những tài liệu nghiên cứu dân tộc học, y phục truyền thống của người Chơ Ro gồm có váy dành cho nữ; khố dành cho nam giới. Váy và khố được dệt từ sợi bông hoặc được làm bằng vỏ cây. Người Chơ Ro chỉ mặc khố hoặc váy, để ngực trần, chỉ trừ những khi trời quá lạnh thì có thêm áo chui đầu buộc dây.

Ngoài trang phục chính, người Chơ Ro còn trang sức bằng nhiều hình thức khác như vòng kiềng, vòng cườm, căng tai bằng gỗ hoặc ngà voi, dây thổ cẩm cuốn quanh trán cho các chàng trai trẻ, khăn bịt đầu cho đàn ông trưởng thành...

Trang phục truyền thống của dân tộc Chơ Ro chủ yếu được sử dụng trong lễ hội. Ảnh: TL Trang phục truyền thống của dân tộc Chơ Ro chủ yếu được sử dụng trong lễ hội. Ảnh: TL

Trang phục của người Chơ Ro bắt đầu bị mai một vào khoảng những năm 50 thế kỷ trước. Trong quá trình định cư ở gần người Kinh, phụ nữ Chơ Ro không còn để ngực trần, đàn ông bỏ khố để mặc quần đùi, áo gilet kiểu người Pháp. Cho đến năm 1960, phụ nữ Chơ Ro đã quen với áo bà ba, quần đen. Trang phục truyền thống chỉ được may và mặc ở những dịp lễ hội.

Theo thời gian, phần lớn người Chơ Ro đã mặc hoàn toàn giống với người Kinh. Chỉ còn vài gia đình giữ được đôi ba chiếc váy truyền thống nhưng đều đã cũ, rách. Trong các ngày lễ hội truyền thống hoặc trong những hội diễn liên hoan văn nghệ, đồng bào Chơ Ro chỉ còn mặc những bộ trang phục được mua về từ Tây Nguyên.

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu hiện có hơn 9.000 người Chơ Ro, sinh sống tập trung ở xã Bàu Lâm (huyện Xuyên Mộc); thị trấn Ngãi Giao, các xã: Bàu Chinh, Kim Long, Bình Giã (huyện Châu Đức); xã Châu Pha và xã Hắc Dịch (huyện Tân Thành). Hiện nay, để tìm lại trang phục nguyên gốc của người Chơ Ro là rất khó, bởi ngay cả những người cao tuổi nhất trong cộng đồng cũng không còn ai lưu giữ được trang phục truyền thống của cha ông mình.

Khôi phục trang phục truyền thống cho thế hệ trẻ

Ông Nguyễn Hùng, Chủ nhiệm Nhà văn hóa dân tộc Bàu Chinh (huyện Châu Đức) cho biết, khi gặp các già làng để tìm hiểu trang phục truyền thống, mỗi người mô tả lại mỗi cách khác nhau nên mới có tình trạng mỗi vùng dân tộc Chơ Ro sử dụng trang phục khác nhau.

“Chính vì sự chưa thống nhất này nên trong công tác sưu tầm, phục chế các giá trị văn hoá Chơ Ro, chúng tôi vẫn băn khoăn vì chưa tìm được trang phục chính thống của đồng bào”, ông Đỗ Đình Quốc, Trưởng ban Dân tộc tỉnh cho hay.

Cộng đồng dân tộc Châu Ro ở Bà Rịa- Vũng Tàu hiện nay chỉ mặc trang phục truyền thống vào mỗi dịp lễ, Tết… Cộng đồng dân tộc Châu Ro ở Bà Rịa- Vũng Tàu hiện nay chỉ mặc trang phục truyền thống vào mỗi dịp lễ, Tết…

Theo một số nhà nghiên cứu, trên cơ sở khảo sát, điều tra, điền dã kết hợp phỏng vấn, so sánh, đối chiếu… đưa ra các dẫn chứng rằng, người Chơ Ro thuở xưa có kỹ thuật dệt vải giống như nhiều dân tộc ở khu vực nam Tây Nguyên. Điều này chứng tỏ, người Chơ Ro có trang phục cổ truyền riêng của dân tộc mình. Thế nhưng, do chiến tranh loạn lạc, họ sống rải rác thành từng nhóm nhỏ xen cư với người Kinh, lại liên tục di chuyển chỗ ở nên không còn lưu giữ được trang phục dân tộc.

Trong đề tài khoa học “Nghiên cứu và phục chế trang phục truyền thống của người Chơ Ro”, ông Trần Tấn Vĩnh, nguyên Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đưa ra một đề xuất độc đáo: Phục chế trang phục Chơ Ro làm đồng phục cho các học sinh Trường Dân tộc Nội trú tỉnh, giúp các em kế tục, giữ gìn di sản văn hóa của dân tộc mình trong sinh hoạt hàng ngày.

Những phác thảo đầu tiên gồm 12 mẫu đã được “cách tân”. Chẳng hạn chiếc váy dành cho nữ đã trở thành chiếc váy kín cùng áo tay lỡ mang dáng dấp của chiếc áo chui đầu ngày xưa. Trang trí trên cổ, vai, tay, ngực và thân áo là các dải hoa văn truyền thống của người Chơ Ro. Có khi trên ngực còn gắn kèm những tua chỉ màu vốn trước kia đã từng được trang trí dọc váy. Ngoài ra, còn có váy dành cho lễ hội với trang trí cầu kỳ hơn.

Với nam sinh, các mẫu đều kết hợp quần dài và khố đi cùng với nhiều kiểu áo từ không tay đến tay dài. Ngoài ra, trong Đề án thiết kế mẫu trang phục Chơ Ro còn có 2 mẫu cho người trung niên, một số mẫu túi thổ cẩm…

Với những cố gắng tìm tòi của Đoàn nghiên cứu, sự hỗ trợ của các đồng nghiệp, tấm thổ cẩm Chơ Ro mang sắc màu truyền thống tiếp tục được khôi phục và phát triển.

 BẰNG GIANG

Tin cùng chuyên mục
Những người mê hát Sình ca ở Bằng Cốc

Những người mê hát Sình ca ở Bằng Cốc

Đang lúc cao hứng, ông Nịnh Tăng Điệp cầm chiếc điện thoại di động gọi cho một cô gái ở tận bên Thái Nguyên để hát giao lưu. Ông ngân nga cất lên giai điệu Sình ca và phút chốc bên kia đầu dây cũng đối lại bằng chất giọng nhẹ nhàng. Đó là việc diễn ra thường xuyên nên những người trong Câu lạc bộ Sình ca thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang chẳng lấy gì làm ngạc nhiên.
SEA Games 31: Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn cùng vợ giành Huy chương vàng SEA Games

SEA Games 31: Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn cùng vợ giành Huy chương vàng SEA Games

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 29 phút trước
Chiều 17/5, Nguyễn Ngọc Trường Sơn và bà xã là kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên cùng giành Huy chương Vàng (HCV) nội dung cờ nhanh nam, nữ. Ở vòng bảng, Trường Sơn giành 2 điểm (hòa 2, thắng 1), còn Thảo Nguyên giành được 2,5 điểm (thắng 2, hòa 1).
Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Trong lĩnh vực thời trang, chiếc mũ phớt Panama từ lâu là một trong những sản phẩm thủ công nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên trên thực tế, chiếc mũ mang tên Panama nhưng lại có nguồn gốc từ Ecuador. Không chỉ đem lại phong cách sang trọng cho người dùng, chiếc mũ đã trở thành biểu tượng tự hào của người dân xứ dừa xanh cọ biếc Ecuador.
Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Tin địa phương - Bá Thăng - 2 giờ trước
Ban Tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk Ban hành kế hoạch số 63/KH-BTC ngày 17/5/2022 về Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX (2022-2023).
Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Sức khỏe - T.Hợp - 2 giờ trước
Bộ Y tế vừa có công điện gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5- dưới 12 tuổi và tiêm mũi 3 cho người trên 18 tuổi.
SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

Thể thao - Giải trí - Đặng Việt Hùng - 2 giờ trước
U23 Việt Nam khép lại vòng bảng SEA Games 31 với 10 điểm và ngôi đầu bảng A. Tuy nhiên, cách đội chủ nhà Việt Nam đến với vòng bán kết không thực sự thuyết phục, với những màn trình diễn trước Myanmar và Timor Leste.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên

Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên "hạ gục" Everest tiếp tục hành trình

Thể thao - PV - 3 giờ trước
Đoàn leo núi của Nguyễn Thị Thanh Nhã, một luật sư thuộc thế hệ 8X sống tại TP. Hồ Chí Minh, là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên chinh phục thành công đỉnh Everest, đang trên đường xuống núi.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Ngày 17/5, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cùng đoàn công tác đã tới thăm, tặng quà gia đình chính sách tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào, sáng 17/5, tại thủ đô Vientiane, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông, đồng thời là Chủ tịch Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam Boviengkham Vongdara.
Hơn 492 triệu người nhiễm COVID-19 được công bố khỏi bệnh

Hơn 492 triệu người nhiễm COVID-19 được công bố khỏi bệnh

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Tính đến sáng 17/5, thế giới ghi nhận 522.744.291 ca nhiễm COVID-19 và 6.289.408 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, CHDCND Triều Tiên có số ca mắc mới nhiều nhất với 392.930 ca, trong khi Pháp với 126 ca tử vong là quốc gia có số ca mới tử vong do COVID-19 nhiều nhất thế giới.
Áp lực thi đại học tại một số quốc gia châu Á

Áp lực thi đại học tại một số quốc gia châu Á

Nhìn ra thế giới - Thành Nam - 5 giờ trước
Học tập, thi cử là quyền lợi cũng là trách nhiệm của học sinh trên toàn thế giới. Tuy nhiên việc học và thi sẽ có nhiều sự khác biệt giữa các quốc gia. Tại một số quốc gia ở châu Á, kỳ thi đại học là một kỳ thi quan trọng, vô cùng khốc liệt để mở ra cơ hội tương lai nghề nghiệp cho các sỹ tử, theo đó là vô số áp lực đặt lên đôi vai các bạn học sinh.