Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc Co trên vùng đất Quế

Tiêu Dao - 11:54, 14/05/2023

Thực hiện Đề án Bảo tồn, giữ gìn và phát triển văn hóa các DTTS, thời gian qua, những Người có uy tín, các già làng, trưởng thôn, nghệ nhân người Co tại huyện miền núi Trà Bồng (Quảng Ngãi) đã tích cực tham gia gìn giữ, trao truyền và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Các nghệ nhân ở các huyện miền núi là những người đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Các nghệ nhân ở các huyện miền núi là những người đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống (Trong ảnh: Đồng bào dân tộc Co diễn tấu chiêng và múa ca đáo)

Những người tiên phong

Nghệ thuật cồng chiêng của dân tộc Co ở huyện Trà Bồng, là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó, đấu chiêng là một trong những sinh hoạt văn hóa nổi bật, độc đáo. Thời gian qua, cấp ủy đảng và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ đã thắp thêm ngọn lửa đam mê di sản văn hóa quý giá trong cộng đồng người Co ở Trà Bồng. 

Bên cạnh đó, thực hiện Nghị quyết 02 của Huyện ủy Trà Bồng về Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa DTTS giai đoạn 2021 - 2030, huyện (Trà Bồng) phấn đấu xây dựng 1 - 2 làng văn hóa, phục dựng nhà ở truyền thống, các lễ hội của đồng bào Co và củng cố các đội văn nghệ truyền thống tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện.

Cuối năm 2022, xã Trà Thủy đã tổ chức Đại hội Câu lạc bộ (CLB) bảo tồn văn hóa dân tộc Co lần thứ nhất, giai đoạn 2022 - 2027; Nghệ nhân Hồ Ngọc An được bầu làm Chủ nhiệm CLB. Ông bày tỏ: “Vào những ngày cuối tuần, những người Co lớn tuổi  lại truyền dạy cách đánh cồng chiêng cho thế hệ trẻ. Lớp trước dạy lớp sau, cứ thế bao đời nay, người Co giữ gìn khá tốt văn hoá cồng chiêng”.

Còn tại xã Trà Hiệp, bà Hồ Thị Dé là nghệ nhân độc tấu kèn amap hay nhất hiện nay. Cách đây một năm, tiết mục thổi kèn amap bài "Tình mẹ con" của bà Dé đoạt giải B tại Liên hoan Diễn xướng dân gian văn hóa khu vực Trường Sơn - Tây Nguyên. Bà Dé chia sẻ, kèn amap vẫn còn được nhiều phụ nữ ở huyện Trà Bồng yêu thích, giữ gìn.

Nghệ nhân người Co trình diễn nghệ thuật đấu chiêng
Nghệ nhân người Co trình diễn nghệ thuật đấu chiêng

Tại huyện Trà Bồng còn có các nghệ nhân Hồ Văn Biên, Hồ Văn Vương, Hồ Văn Ninh, Hồ Thị Huệ... là những “bậc thầy” trong các lĩnh vực nghệ thuật dân gian như đấu chiêng, hát xaru, agiới, chế biến ẩm thực dân tộc... Mỗi lần tham gia các hội thi, hội diễn cấp địa phương và toàn quốc, họ đều gặt hái được nhiều giải cao.

Giữ gìn văn hóa từ trường học

Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các DTTS, những năm gần đây, ngành Giáo dục huyện Trà Bồng, đã nỗ lực tổ chức nhiều hoạt động trao truyền, bảo tồn văn hóa trong học đường. Cụ thể như mở lớp truyền dạy cồng chiêng cho học sinh là con em đồng bào DTTS; thành lập các CLB cồng chiêng trong nhà trường; tổ chức các hoạt động, sinh hoạt chuyên đề về văn hóa, giúp học sinh hiểu biết, tự hào về văn hóa dân tộc, từ đó có ý thức bảo tồn, gìn giữ.

Điển hình như tại Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Trà Thủy, nhiều năm nay, Ban Giám hiệu nhà trường đã hướng dẫn giáo viên lồng ghép các nội dung về văn hóa dân tộc trong các tiết dạy, bộ môn liên quan. 

Nhà trường cũng tổ chức tiết học trải nghiệm và mời nghệ nhân về dạy cồng chiêng, múa cà đáo cho học sinh. Tổ chức Tết Ngã rạ của người Co với nhiều hoạt động phong phú như đánh cồng chiêng, múa cà đáo, chế biến các món ăn truyền thống…

Huyện Trà Bồng thường xuyên tổ chức tập huấn nghệ thuật dân gian, múa cồng chiêng, dân ca, dân vũ dân tộc Cor cho cán bộ, giáo viên.
Huyện Trà Bồng thường xuyên tổ chức tập huấn nghệ thuật dân gian, đánh cồng chiêng, dân ca, dân vũ dân tộc Co cho cán bộ, giáo viên ở các trường học

Cô Dương Thị Thu Hà, Hiệu trưởng Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Trà Thủy cho biết, đây là trường học đầu tiên trong huyện thành lập CLB văn hóa dân tộc Co trong nhà trường. CLB có 30 thành viên gồm các em học sinh có niềm yêu thích, đam mê với văn hóa dân tộc và một số thầy cô giáo trong trường. 

Những không gian văn hóa, lịch sử vùng đất Quế đặc sắc, đậm đà bản sắc dân tộc được chính các em học sinh và thầy cô giáo tái hiện sống động. Đây là một trong những hình thức giáo dục di sản văn hóa trong trường học ở huyện vùng cao Trà Bồng.

Thời gian qua, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Trà Bồng tổ chức 3 lớp tập huấn nghệ thuật múa cồng chiêng, dân ca, dân vũ dân tộc Co cho 72 cán bộ, giáo viên đang công tác tại các trường học trên địa bàn các xã vùng cao có đồng bào Co sinh sống. 

Học viên được chia làm 2 lớp, mỗi lớp hơn 30 người, học trong 3 ngày. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện mời các nghệ nhân người Cor thuộc CLB bảo tồn văn hóa dân tộc Cor xã Trà Thủy trực tiếp đến truyền dạy. Những giáo viên được tập huấn sẽ tiếp tục thực hiện sứ mệnh truyền dạy văn hóa dân tộc Co cho học sinh sau khóa học này.

Nghệ nhân ưu tú Hồ Ngọc An, người trực tiếp truyền dạy cho các thầy cô giáo cho rằng, để hiểu được nghệ thuật cồng chiêng là rất khó, bởi vì tiếng chiêng chính là lời đối đáp bằng ngôn ngữ âm thanh. Tuy nhiên, các thầy cô tham gia học rất nhiệt tình, tích cực nên đã nắm được cơ bản cách hát đối đáp, cách đánh chiêng. Nắm từ cái cơ bản rồi sẽ từ từ rèn luyện thêm để nhuần nhuyễn, thành thục.

Những hình thức giáo dục di sản văn hóa trong trường học góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc .
Những hình thức giáo dục di sản văn hóa trong trường học, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc .

Ông Hồ Thanh Sơn, Phó Trưởng phòng VH-TT huyện Trà Bồng cho biết: Việc bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa của đồng bào các DTTS, được xác định là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, xuyên suốt, lâu dài... Do vậy, huyện Trà Bồng đang tập trung thực hiện các giải pháp bảo tồn, phát huy để văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

 Trong 5 năm qua, Quảng Ngãi đã tổ chức 5 đợt liên hoan cồng chiêng, đàn và hát dân ca các DTTS trong tỉnh và 6 đợt liên hoan văn nghệ quần chúng cấp tỉnh. Ở các huyện miền núi có 3 Nghệ nhân Nhân dân, 19 Nghệ nhân Ưu tú và gần 400 nghệ nhân am tường, gìn giữ, trao truyền, phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể.  

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Bản sắc văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực

Nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, quảng bá ẩm thực truyền thống, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đến với Nhân dân và du khách, tỉnh Đắk Lắk tổ chức Tuần lễ Văn hóa, Du lịch và Ẩm thực Đắk Lắk 2025 với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn.
Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo

Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo

Người có uy tín - Ngọc Chí - 1 giờ trước
“Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo”, đó là nội dung được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh tại Hội nghị gặp mặt già làng, trưởng thôn, Người có uy tín tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi năm 2025, diễn ra vào chiều 31/8, tại phường Kon Tum.
Nhiều xã miền núi Thanh Hóa trao quà Tết Độc lập cho Nhân dân

Nhiều xã miền núi Thanh Hóa trao quà Tết Độc lập cho Nhân dân

Xã hội - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tặng quà Nhân dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, nhiều xã miền núi tỉnh Thanh Hóa đã đồng loạt tổ chức trao quà Tết Độc lập, tạo không khí đoàn kết, ấm áp.
Vẻ đẹp riêng có của vùng đất lảng bảng những áng mây bay

Vẻ đẹp riêng có của vùng đất lảng bảng những áng mây bay

Du lịch - Nguyễn Quang Vinh - 2 giờ trước
Phường Kon Tum, phía Tây tỉnh Quảng Ngãi với địa hình cao, mát mẻ, vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm, là mùa mưa. Nơi đây, du khách từ xa thường xuyên được ngắm nhìn khung cảnh mây trôi lảng bảng, bềnh bồng làm xao xuyến tâm hồn. Chúng ta cùng trải nghiệm khám phá vẻ đẹp mộng mơ những áng mây bay nơi đây.
Người đàn ông Sán Dìu

Người đàn ông Sán Dìu "trả nợ" ân tình nơi vùng cao Đà Nẵng

Gương sáng - T.Nhân - H.Trường - 2 giờ trước
“Mảnh đất này đã cho tôi nhiều thứ, nên tôi như mang một món nợ ân tình với nơi đây. Ngày xưa mình cũng từng khó khăn, cũng từng được giúp đỡ. Bây giờ có điều kiện hơn, tôi chỉ mong được góp phần nhỏ bé để sẻ chia với bà con”, ông Lý Minh Tám (65 tuổi, dân tộc Sán Dìu, ngụ tại xã Khâm Đức, TP. Đà Nẵng) - một tấm gương sáng trong các phong trào hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào vùng cao Đà Nẵng vượt khó vươn lên bộc bạch.
Về Mường Than đi hội xòe

Về Mường Than đi hội xòe

Sắc màu 54 - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Cánh đồng Mường Than, tỉnh Lai Châu lâu nay được coi là một trong “tứ đại ruộng bậc thang, cánh đồng lớn” của vùng Tây Bắc. Các xã Than Uyên, Mường Kim, Khoen On, Mường Than đều nằm trong lòng chảo Mường Than này. Nơi đây, sẽ diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc trong chương trình Tết Độc lập tỉnh Lai Châu 2025. Trong đó, màn đại xòe với hơn 2.500 người dân và du khách tham gia sẽ là điểm nhấn của Tết Độc lập năm nay.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Real Madrid ngược dòng hạ Mallorca, vươn lên ngôi đầu La Liga

Real Madrid ngược dòng hạ Mallorca, vươn lên ngôi đầu La Liga

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 4 giờ trước
Real Madrid tiếp tục thể hiện bản lĩnh của ứng cử viên vô địch khi giành chiến thắng 2-1 trước Mallorca tại vòng 3 La Liga 2025/26. Dù sớm bị dẫn trước và trải qua nhiều tranh cãi liên quan tới VAR, đoàn quân của HLV Xabi Alonso vẫn biết cách ngược dòng để giữ vững thành tích toàn thắng.
Manchester United thắng nghẹt thở Burnley: Fernandes giải cứu bằng bàn thắng phút bù giờ

Manchester United thắng nghẹt thở Burnley: Fernandes giải cứu bằng bàn thắng phút bù giờ

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 4 giờ trước
Rạng sáng 31/8 (giờ Việt Nam), trên sân Old Trafford, Manchester United đã giành chiến thắng kịch tính 3-2 trước Burnley ở vòng 3 Ngoại hạng Anh 2025/26. Đội trưởng Bruno Fernandes trở thành người hùng với pha lập công từ chấm 11m ở phút bù giờ, mang về ba điểm quý giá cho “Quỷ đỏ”.
Việt Nam và hành trình kiên định vì quyền con người!

Việt Nam và hành trình kiên định vì quyền con người!

Thời sự - Hà Anh - 4 giờ trước
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.” - Cách đây 80 năm, lời Tuyên ngôn bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vang vọng giữa Quảng trường Ba Đình lịch sử. Từ khoảnh khắc ấy, mọi bước đi của đất nước đều phải bắt đầu từ con người, vì con người!
Tổng Bí thư Tô Lâm dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Nhà số 48 Hàng Ngang, Hà Nội

Tổng Bí thư Tô Lâm dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Nhà số 48 Hàng Ngang, Hà Nội

Thời sự - PV - 7 giờ trước
Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 -02/9/2025), sáng 31/8, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đến dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Nhà số 48 phố Hàng Ngang (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội).
Công an Ninh Bình vận động các tôn giáo treo cờ Tổ quốc dịp Quốc khánh 2/9

Công an Ninh Bình vận động các tôn giáo treo cờ Tổ quốc dịp Quốc khánh 2/9

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 7 giờ trước
Công an tỉnh Ninh Bình phối hợp, tuyên truyền và vận động các tôn giáo và đồng bào có đạo trên địa bàn treo cờ Tổ quốc trong dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh.