Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Vì sao Tết Đoan ngọ luôn có rượu nếp và trái cây chua?

Minh Nhật - 18:30, 06/06/2024

Vì sao Tết Đoan ngọ luôn có rượu nếp và trái cây chua như mận hoặc vải, đó là điều rất nhiều người thắc mắc khi chuẩn bị cho ngày 5/5 Âm lịch.

Mâm cúng Tết Đoan ngọ mùng 5/5 Âm lịch của người Việt luôn có rượu nếp và trái cây
Mâm cúng Tết Đoan ngọ mùng 5/5 Âm lịch của người Việt luôn có rượu nếp và trái cây

Ngày mùng 5/5 Âm lịch hằng năm, người dân Việt Nam lại đón mừng Tết Đoan ngọ, còn gọi là Tết diệt sâu bọ.

Tết Đoan ngọ gắn liền với kinh nghiệm dân gian về vòng tuần hoàn của tự nhiên, thời tiết và ảnh hưởng của chúng tới sức khỏe, sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp. Thời điểm quan trọng nhất trong ngày này là giờ Ngọ 11-13h), khi dương khí mạnh nhất, phù hợp để tiến hành các nghi lễ diệt sâu bọ nhằm cầu mong một mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh.

Vì sao Tết Đoan ngọ luôn có có rượu nếp và trái cây chua?

Tùy từng địa phương mà mâm cỗ cúng Tết Đoan ngọ có sự thay đổi, tuy nhiên về cơ bản, lễ cúng Tết Đoan ngọ luôn có rượu nếp và trái cây chua như vải, mận...

Dân gian tin rằng các loại thức ăn với đủ vị cay, nóng, ngọt, chua, đắng có thể giết sâu bọ trong cơ thể, giữ cho con người không bị bệnh tật. Người Việt thường chuẩn bị trái cây đúng mùa như vải, mận, cùng với bánh tro và đặc biệt là rượu nếp để cúng trong Tết Đoan ngọ.

Theo quan niệm dân gian, sâu bọ chính là các loại vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn, nấm và các ký sinh trùng trong cơ thể. Khi sức đề kháng giảm hoặc có vấn đề sức khỏe, những vi sinh vật có hại sẽ hoạt động mạnh hơn, gây ốm, bệnh.

Trong khi đó, rượu nếp không chỉ là món ăn truyền thống hấp dẫn mà còn mang lợi ích sức khỏe đáng kinh ngạc. Món này có thể kích thích vị giác, đem lại cảm giác ngon miệng, hỗ trợ tiêu hóa. Các loại enzym và chất xơ dồi dào trong cơm rượu nếp cũng rất tốt cho hệ tiêu hóa.

Một nghiên cứu Đại học bang Louisiana (Mỹ) trên những người có tiền sử dị ứng với thuốc hạ huyết áp cho thấy cơm rượu nếp cẩm có thể làm giảm nồng độ cholesterol có hại trong máu. Các nhà khoa học chia những người tình nguyện thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất sử dụng thuốc hạ huyết áp, nhóm thứ hai ăn cơm rượu nếp cẩm, tất cả đều cùng tham gia một quá trình điều trị bằng cách thay đổi hoạt động sống.

Kết quả kiểm tra vào tuần thứ 12 và tuần thứ 24 cho thấy lượng cholesterol ở nhóm thứ hai giảm nhiều hơn so với nhóm thứ nhất. Điều này chứng tỏ rằng rượu nếp có tác dụng rất tốt trong việc phòng ngừa tim mạch, tăng huyết áp và đột quỵ.

Cám từ gạo nếp cẩm chứa hàm lượng chất chống oxy hóa anthocyanin rất cao, giúp bảo vệ mạch máu, ngăn chặn sự hủy hoại ADN - nguyên nhân gây ung thư.

Mặc dù quan niệm dân gian "ăn rượu nếp cẩm khi đói sẽ làm sâu bọ trong bụng say chết" chưa có cơ sở khoa học nhưng lợi ích của món ăn này với sức khỏe là có thật.

Tuy nhiên, cơm rượu nếp chỉ nên được ăn ở mức vừa phải; ăn quá nhiều hoặc ăn vào lúc đói sẽ có thể bị say. Bạn không nên ăn món này nếu lái xe vì cơm rượu nếp sẽ làm tăng nồng độ cồn trong máu và hơi thở.

Vậy vì sao Tết Đoan ngọ luôn có trái cây chua như mận, vải (ngày xưa khi khoa học nông nghiệp chưa phát triển, hai loại quả này không ngọt lịm như bây giờ mà vị chua rất rõ rệt)? Theo quan niệm dân gian, trong Tết Đoan ngọ, các loại tà ma có thể tấn công cơ thể con người qua đường tiêu hóa, việc ăn đồ chua, cơm rượu sẽ giúp loại bỏ hoặc làm suy yếu chúng. Vì thế, các loại trái cây này thường được dùng trong nghi lễ diệt sâu bọ.

Tuy nhiên, vải, mận cũng như nhiều loại trái cây mùa hè khác nếu ăn nhiều sẽ bị nóng, chưa kể đến việc gây tăng cân, tăng đường huyết... Do đó trong ngày Tết Đoan ngọ diệt sâu bọ, bạn chỉ nên ăn mỗi thứ một ít.

Cúng Tết Đoan ngọ giờ nào chuẩn nhất?

Thực tế, giờ cúng Tết Đoan ngọ của các gia đình, vùng miền có thể không giống nhau. Tuy nhiên, xét theo quan niệm truyền thống, cúng vào giữa trưa là chuẩn nhất.

Tết Đoan ngọ còn có tên là Tết Đoan dương, trong đó "đoan" là mở đầu, "ngọ" chỉ giờ ngọ - chính trưa, "dương" chỉ khí dương - ngược với âm. Đây là thời điểm mở đầu cho những ngày nóng nhất trong năm, gần hoặc có năm trùng với ngày hạ chí. Theo cách nói của phương Đông thì đây là những ngày dương khí lên cao nhất ở cả trời đất và trong cơ thể người. Và trong ngày này, giờ Ngọ chính là thời điểm dương khí cao tột bậc.

Nói đến Tết Đoan ngọ, chính xác là nói đến thời điểm giữa trưa này. Do đó, việc cúng Tết Đoan ngọ cũng nên được thực hiện trong khoảng từ 11h đến 13h của ngày 5/5 Âm lịch.

Trước đây, nhiều nơi ở Việt Nam có tục hái lá thuốc trong ngày 5/5 và việc này cũng chỉ được thực hiện vào giờ Ngọ, được cho là thời điểm mà dược tính trong cây cỏ lên cao nhất. Dân gian cho rằng vào giờ Ngọ của ngày Đoan dương, trời ban cho con dân người Việt hái bất cứ loại cây lá gì cũng có thể dùng làm thuốc, miễn là được sử dụng đúng bệnh.

Ngày nay, với nhịp sống hiện đại đầy bận rộn, nhiều người không có điều kiện về nhà buổi trưa nên giờ giấc cúng Tết Đoan ngọ cũng dần linh hoạt hơn. Nhiều nhà chỉ cúng vào buổi sáng sớm trước khi đi làm với lễ vật đơn giản gồm hương hoa, trái cây, có thể có cơm rượu nếp, bánh gio. Những nhà có điều kiện dùng bữa trưa với nhau vẫn làm mâm cỗ tươm tất và cúng vào chính ngọ. Một số gia đình cầu kỳ sẽ thắp hương vào sáng sớm để cho mọi người ăn trái cây, rượu nếp giết sâu bọ trước, trưa mới làm mâm cơm cúng gia tiên và các vị thần linh.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Xuất hiện đàn khỉ 50 con phá hoa màu của người dân

Xuất hiện đàn khỉ 50 con phá hoa màu của người dân

Tin tức - T.H - 21:43, 17/06/2024
Ngày 17/6, UBND huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La cho biết đã nhận được báo cáo của xã Tân Lang về việc một đàn khỉ 50 con thường xuyên phá hại hoa màu của người dân.
“Phát huy vai trò của các nhóm cộng đồng trong chăm sóc, phát triển trẻ thơ toàn diện và phòng chống bạo lực gia đình”

“Phát huy vai trò của các nhóm cộng đồng trong chăm sóc, phát triển trẻ thơ toàn diện và phòng chống bạo lực gia đình”

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 21:22, 17/06/2024
Là chủ đề của Hội thảo do Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) tỉnh Quảng Trị tổ chức ngày 17/6. Tham dự Hội thảo có 100 đại biểu là lãnh đạo Hội LHPN các xã thuộc các huyện Hướng Hóa, Đakrông, Cam Lộ, Vĩnh Linh và Gio Linh; chủ “Địa chỉ tin cậy” các thôn; ban điều hành Plan các xã tham dự.
Thủ tướng chỉ đạo tập trung khắc phục hậu quả 2 vụ cháy nhà dân tại Hà Nội và Bắc Giang

Thủ tướng chỉ đạo tập trung khắc phục hậu quả 2 vụ cháy nhà dân tại Hà Nội và Bắc Giang

Thời sự - Hương Trà - 20:38, 17/06/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 59/CĐ-TTg ngày 17/6/2024 về vụ cháy nhà dân tại phường Định Công, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội và phường Đa Mai, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.
Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam

Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam

Thời sự - PV - 18:35, 17/06/2024
Ngày 17/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko.
Khám phá Bảo tàng Dân tộc học

Khám phá Bảo tàng Dân tộc học

Du lịch bốn phương - BDT - 12:36, 17/06/2024
Tọa lạc tại đường Nguyễn Văn Huyên, phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là nơi lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống của 54 dân tộc Việt Nam. Đây là điểm đến văn hóa không thể bỏ qua đối với du khách.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 24): Nghịch lý ở xã nông thôn mới vùng DTTS, miền núi

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 24): Nghịch lý ở xã nông thôn mới vùng DTTS, miền núi

Nhờ triển khai thực hiện các chương trình, chính sách, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, những năm qua, đã có hàng trăm xã vùng đồng bào DTTS và miền núi được đưa ra khỏi danh sách vùng đặc biệt khó khăn. Nhưng ở một số địa phương, việc được công nhận nông thôn mới cũng đồng nghĩa với cắt giảm một số chế độ hỗ trợ với học sinh và giáo viên, khiến công tác giảng dạy và học tập gặp rất nhiều khó khăn. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển tuần này bàn về những nghịch lý ở xã nông thôn mới vùng DTTS, miền núi.
Cảnh báo ma túy tiếp cận giới trẻ theo cách trộn trong thực phẩm

Cảnh báo ma túy tiếp cận giới trẻ theo cách trộn trong thực phẩm

Pháp luật - Minh Nhật - 12:26, 17/06/2024
Ngành chức ở các thành phố lớn như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội… vừa phát đi thông tin cảnh báo xuất hiện các loại ma túy núp bóng thực phẩm, thuốc lá điện tử nhắm đến đối tượng học sinh, sinh viên.
Cao Bằng đầu tư gần 400 tỷ đồng cho các cơ sở giáo dục

Cao Bằng đầu tư gần 400 tỷ đồng cho các cơ sở giáo dục

Giáo dục - Minh Thu - 12:23, 17/06/2024
Tỉnh Cao Bằng vừa có kế hoạch bố trí gần 400 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị dạy và học cho các cơ sở giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh trong năm 2024.
Quốc hội thảo luận về “chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước)”

Quốc hội thảo luận về “chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước)”

Thời sự - Hoàng Quý - 12:22, 17/06/2024
Sáng 17/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội thảo luận ở hội trường về “chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước)”.
Thủ tướng chỉ đạo tập trung phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Thủ tướng chỉ đạo tập trung phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Tin tức - Hương Trà - 12:19, 17/06/2024
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 58/CĐ-TTg ngày 16/6/2024 về việc tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm.
Phát hiện sinh vật lạ trong hang động sâu ở Phong Nha - Kẻ Bàng

Phát hiện sinh vật lạ trong hang động sâu ở Phong Nha - Kẻ Bàng

Tin tức - T.H - 12:18, 17/06/2024
Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình vừa thông tin, một nhóm thám hiểm của Công ty TNHH Jungle Boss (ở thị trấn Phong Nha, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) vừa phát hiện một loài sinh vật lạ trong hang Hùng, một hang động nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.