Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Về thăm “biệt phủ” của dòng họ 14 đời trấn ải biên cương

Thiên Đức - 07:57, 28/05/2021

Khu nhà ở của dòng họ Vi ở thôn Bản Chu, xã Khuất Xá, huyện Lộc Bình (tỉnh Lạng Sơn)- dòng họ 14 đời trấn ải biên cương, một thời được coi là “biệt phủ” nguy nga tráng lệ. Tiếc thay, theo thời gian, khu “biệt phủ” ấy hiện chỉ còn là những tàn tích; thế hệ con cháu họ Vi cũng không có ai sinh sống lập nghiệp ở vùng đất này....

Cổng chính vào biệt phủ của họ Vi
Cổng chính vào biệt phủ của họ Vi

Bảng lảng chiều biên giới

Chúng tôi tới Bản Chu vào một buổi chiều bảng lảng vắng bóng người qua lại. Khác hẳn với hình dung về một vùng đất vốn là “thủ phủ” miền Đông Bắc, bản Chu mang vẻ trầm mặc, có phần heo hút. Tới thăm nhà của nhân sĩ cách mạng vốn là quan Tổng đốc trong thời kỳ Pháp thuộc Vi Văn Định, chúng tôi còn ngạc nhiên hơn nữa.

“Biệt phủ” của quan Tổng đốc khi xưa chỉ còn lại chiếc cổng đã rêu phong, những bức tường bị phá nham nhở trơ lại nền móng. Thế nhưng, nếu nhìn kỹ một chút, biệt phủ tuy đã đã bị tàn phá nhưng vẫn toát lên sự uy nghi, nhất là ở vị thế đắc địa. Mặt biệt phủ hướng ra con sông Kỳ Cùng, lưng dựa vào những dãy núi bao bọc trùng trùng điệp điệp phía mờ xa. Đó là thế đắc địa “tọa sơn hướng thủy” trong thuật phong thủy. Quan sát có thể cảm nhận được đây là một thành quách “bất khả xâm phạm”.

Có lẽ vì thế mà, biệt phủ của Tổng đốc Vi Văn Định tuy đổ nát, nhưng vẫn còn có 1 người tình nguyện ở lại giữ phủ. Đó là ông Hoàng Văn Báo, con của người lái xe Hoàng Đình Trọng (ông Trọng là lái xe riêng của của cụ Vi Văn Định).

Chia sẻ về dòng họ Vi, ông Báo say sưa kể, dòng họ Vi ở Bản Chu vốn có gốc tích từ Nghệ An. Sau khi Lê Lợi tập hợp binh mã, đứng lên đánh đuổi giặc Minh, ông Vi Kim Thăng với con trai Vi Phúc Hân đã cùng chủ tướng đuổi theo tiêu diệt Liễu Thăng ở Chi Lăng, Lạng Sơn. Sau khi đất nước được bình định, ông được phong làm Thảo Lộ tướng quân, trấn giữ vùng biên ải phía Bắc.

Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, hai cha con ông Vi Kim Thăng đã chọn mảnh đất ở Bản Chu để khai hoang, lập ấp. Con cháu đời sau nối tiếp trấn ải phương Bắc. Trải qua nhiều đời, đến đời ông Vi Văn Định là 14 đời trấn ải biên cương.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta bùng nổ, Bác Hồ luôn có chủ trương tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, không để cho kẻ thù lợi dụng, lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số vào những mục tiêu đen tối của chúng. Do đó, Bác đã cho đón “vua Mèo” Vương Chí Sình từ Hà Giang về Hà Nội, kết nghĩa anh em và đổi tên họ cho ông sang Hồ Chí Thành. Bác cũng nói: Con cháu cụ Vi đều đi theo cách mạng cả, hãy mời cụ Vi về Hà Nội.

Do đó, Bác đã cử người tới Bản Chu đón cụ Vi Văn Định đi theo cách mạng. Trước khi rời Lạng Sơn, ông Vi Văn Định đã cho làm cỗ chia tay và bà con địa phương đến rất đông. Uy danh dòng họ hơn 10 đời làm thổ ty ở Lạng Sơn có nhiều công trạng với quốc gia cho tới giữa thế kỷ XX vẫn còn quá lớn trong lòng đồng bào dân tộc thiểu số ở đây...

Đi theo cách mạng, cụ Vi Văn Định được bầu tham gia Mặt trận Việt Minh và Liên Việt (1951), Mặt trận Tổ quốc Việt nam (1955). Việc cụ Vi Văn Định đồng ý đi theo cách mạng đã tác động rất tốt tới khối đại đoàn kết dân tộc, chung tay chống giặc ngoại xâm. 

Những bức tường đổ nát của tòa biệt phủ
Những bức tường đổ nát của tòa biệt phủ

 Suối nguồn vẫn chảy

 Nếu như những dinh thự nguy nga tráng lệ của họ Vương ở Đồng văn, Hà Giang, Dinh của Hoàng A Tưởng ở Bắc Hà, Lào Cai vẫn nguyên vẹn và trở thành địa điểm du lịch nổi tiếng, thì tiếc thay “biệt phủ” của dòng họ Vi đến nay dường như thành phế tích. Tuy nhiên, những gì còn sót lại cùng với giá trị lịch sử của nó, chúng ta hoàn toàn có thể phát triển khu di tích này thành một địa điểm du lịch nổi tiếng. Ngày 10/11/2020 tại xã Khuất Xá, huyện Lộc Bình, UBND huyện Lộc Bình đã tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với di tích: Khu di tích lưu niệm dòng họ Vi.

Nói về biệt phủ của họ Vi, ông Báo cho biết, công trình này được xây hai lần. Lần thứ nhất là do cụ Vi Văn Lý (thân sinh ra cụ Vi Văn Định) xây tầng 1. Sau khi bố mất, cụ Vi Văn Định xây tiếp 4 tầng uy nghiêm và hệ thống kiến trúc độc đáo. Tiếc thay, từ khi con cháu họ Vi không về lại bản Chu, cùng với sự tàn phá của chiến tranh, biệt phủ vì thế cũng bị bỏ hoang, đổ nát. Điều còn lại nơi đây, có lẽ là 1 mạch nguồn nối liền quá khứ với hiện tại- mạch nước Bó Lìn.

Đây chính là giếng nước mà Tổng đốc Vi Văn Định tự tay đào năm 1910, cạnh khu vực ngôi chùa có gốc đa cổ thụ. Không giống như những giếng khác cần phải mồi lấy nước, giếng này chỉ cần mở nút giếng là nước tự phun nước ra. Vì thế, người dân vẫn thường gọi giếng này là Bó Lìn (tiếng Tày dịch ra là mạch nước).

Già làng Bùi Văn Kê, thôn bản Chu cho biết, già vẫn nghe các cụ cao niên đời trước kể,  xưa kia dù giếng nước của nhà quan Tổng đốc, nhưng ông vẫn cho cả làng dùng chung. Bà con thường đến lấy nước, tắm giặt từ vòi nước trong giếng. Hiện nay, các gia đình đều đã có giếng khoan riêng, hoặc máy bơm, nhưng như một thói quen, thỉnh thoảng họ vẫn đến giếng Bó Lìn lấy nước về sinh hoạt.

"Khi đi xa, người dân ở bản Chu bao giờ cũng mang theo chai nước Bó Lìn như một kỷ vật của quê hương. Những người dân khi đi thăm con cháu ở xa cũng không quên mang theo thứ “đặc sản” này của quê mình", ông Kê chia sẻ thêm.

Cũng theo lời kể của ông Hoàng Văn Báo, từ khi cụ Vi Văn Định ra đi, con cháu họ Vi không về lại bản Chu lập nghiệp sinh sống, nhưng thông tin về người trong dòng họ Vi thì người trong bản vẫn biết và quan tâm. Ví dụ như, con trai Tổng đốc Vi Văn Định là ông Vi Văn Kỳ, từng là nhân viên Bộ Nội vụ thuộc Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, con gái là bà Vi Kim Ngọc (vợ của cố Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Huyên), người con gái khác là bà Vi Kim Phú (vợ Giáo sư Hồ Đắc Di, Hiệu trưởng Đại học Y Hà Nội), cháu nội cụ là Vi Thị Nguyệt Hồ (vợ Giáo sư y khoa Tôn Thất Tùng)... 

 Năm 2011, con cháu họ Vi cũng đã cho dựng lại gian nhà nhỏ để lưu giữ lịch sử gia tộc. Mỗi khi có dịp về quê, con cháu họ Vi khi ra đi đều không quên mang theo chai nước giếng Bó Lìn để ghi nhớ với quê cha đất Tổ. 

Tin cùng chuyên mục
Có một CLB hát Then gồm 3 thế hệ

Có một CLB hát Then gồm 3 thế hệ

Vùng đất Quan Hạ như dịu đi trong cái nắng đầu hè chao chát khi thanh âm “ơi la” cất lên trong vắt từ những thành viên trong Câu lạc bộ hát Then - đàn Tính thôn Quan Hạ, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang).
Tin nổi bật trang chủ
Gia Lai: Trao Quyết định chủ trương đầu tư cho 17 dự án với tổng số vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng

Gia Lai: Trao Quyết định chủ trương đầu tư cho 17 dự án với tổng số vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng

Chiều ngày 21/5, tại TP Pleiku, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Gia Lai năm 2022 với chủ đề: “Tiếp tục siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính; tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong thực hiện công vụ; đẩy mạnh cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư; chủ động thích ứng an toàn, hiệu quả trong phòng chống dịch gắn với khôi phục và phát triển kinh tế”. Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự Hội nghị.
Sáng 22/5: Cả nước còn 221 ca COVID-19 nặng đang điều trị

Sáng 22/5: Cả nước còn 221 ca COVID-19 nặng đang điều trị

Tin tức - BĐT - 2 giờ trước
Sáng 22/5, tính từ đầu dịch, cả nước có 10.707.568 ca nhiễm COVID-19 trong đó có 9.393.101 ca đã khỏi bệnh. Trong số các ca đang điều trị, cả nước còn 221 ca COVID-19 nặng đang thở oxy, máy và ECMO.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 20/5: Bóng đá nữ bổ sung thêm HCV vào bảng tổng sắp huy chương

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 20/5: Bóng đá nữ bổ sung thêm HCV vào bảng tổng sắp huy chương

Thể thao - Giải trí - Bích Ngọc - 22:30, 21/05/2022
Tính đến 22h00 ngày 21/5, Đoàn thể thao Việt Nam giành được 180 tấm HCV. Tiếp tục duy trì vị trí đứng đầu trong bảng tổng sắp huy chương.
Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam vô địch SEA Games 31

Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam vô địch SEA Games 31

Thể thao - Thiên An - 22:20, 21/05/2022
Thầy trò HLV Mai Đức Chung bảo vệ thành công ngôi vô địch bằng một chiến thắng nghẹt thở. Đây là lần thứ 7 đội tuyển nữ Việt Nam giành HCV SEA Games.
Diễn đàn kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản vùng Tây Nguyên

Diễn đàn kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản vùng Tây Nguyên

Kinh tế - Ngọc Thu - 21:24, 21/05/2022
Sáng ngày 21/5, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức diễn đàn “kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản vùng Tây Nguyên tại Gia Lai”. Tham dự, có Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến, lãnh đạo ngành 5 tỉnh Tây Nguyên, cùng nhiều doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, cung ứng sản phẩm…
Phiên chợ vùng biên nhộn nhịp trong ngày đầu họp lại

Phiên chợ vùng biên nhộn nhịp trong ngày đầu họp lại

Xã hội - Quỳnh Trâm - CTV - 21:17, 21/05/2022
Bắt đầu từ ngày 21/5, chợ vùng biên Na Mèo, Quan Sơn (Thanh Hóa) và chợ Nậm Xôi, huyện Viêng Say (Lào) đã chính thức hoạt động trở lại sau thời gian dài tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng của dịch Covid-19.
Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Đi bộ là cách tập luyện, rèn luyện sức khỏe đơn giản song mang lại nhiều hiệu quả đối với mỗi người. Nếu tập luyện thường xuyên và đúng cách bạn sẽ có một sức khỏe tốt hơn. Tuy nhiên đi bộ như thế nào mới thật sự tốt cho sức khỏe thì lại là một câu hỏi mà nhiều người quan tâm. Sau đây là một số phương pháp giúp cho việc đi bộ hàng ngày của bạn thực sự phát huy hiệu quả.
Cây hồ tiêu được hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp

Cây hồ tiêu được hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp

Văn bản chính sách mới - Lê Vũ - 21:12, 21/05/2022
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã ký Quyết định số 13/2022/QĐ-TTg về thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp.
Ngày đầu tiên người dân Đắk Nông làm thủ tục đăng ký xe tại Công an cơ sở

Ngày đầu tiên người dân Đắk Nông làm thủ tục đăng ký xe tại Công an cơ sở

Xã hội - Hoàng Thùy - 21:11, 21/05/2022
Ngày 21/5, lực lượng Công an 7 huyện và 28 xã trên địa bàn tỉnh Đắk Nông đã đồng loạt triển khai thực hiện đăng ký, cấp biển số xe cho người dân phương.
Đắk Lắk: Người mẹ làm giấy khai tử khi con 3 tuổi còn đang sống

Đắk Lắk: Người mẹ làm giấy khai tử khi con 3 tuổi còn đang sống

Pháp luật - Lê Hường - 21:08, 21/05/2022
Ngày 21/5, Lãnh đạo phường Tân An, Tp. Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, đơn vị đang xác minh, làm rõ việc một người mẹ đến phường khai tử cho con trai 3 tuổi vẫn còn sống và chỉ đạo thu hồi Giấy khai tử không đúng này.
Bàn giao đối tượng truy nã sau 10 năm lẩn trốn

Bàn giao đối tượng truy nã sau 10 năm lẩn trốn

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:05, 21/05/2022
Chiều ngày 21/5, phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Đắk Lắk, cho biết đơn vị đã bàn giao một đối tượng truy nã sau 10 năm lẩn trấn ở các tỉnh, thành phía Nam cho Công an TP. Hà Nội xử lý theo thẩm quyền.
Dự kiến ngày 31/5 công bố số lượng học sinh dự tuyển vào lớp 10 tại Hà Nội

Dự kiến ngày 31/5 công bố số lượng học sinh dự tuyển vào lớp 10 tại Hà Nội

Giáo dục - Như Ý (T/h) - 18:15, 21/05/2022
Ngày 31/5, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ công bố số lượng học sinh đăng ký dự tuyển vào lớp 10 của từng trường Trung học phổ thông công lập năm học 2022-2023.