Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thanh Hóa: Đồng bào Mông chung tay xây dựng nếp sống văn hóa trong tang lễ

Quỳnh Trâm - 09:17, 06/09/2024

Để chung tay xây dựng nếp sống văn hóa mới trong từng bản làng, nếp nhà của đồng bào, bao năm qua, đội ngũ già làng, trưởng bản, Người có uy tín, trưởng các dòng họ người Mông đã luôn nêu gương, đi đầu thực hiện, đồng thời tích cực tuyên truyền vận động cho bà con trong bản, trong dòng họ người Mông làm theo. Điển hình nhất là việc đã thay đổi được tập quán của đồng bào Mông ở các huyện vùng cao trong việc thực hiện việc tang lễ theo nếp sống văn hóa là, đưa người mất vào quan tài để giữ gìn môi trường, sức khỏe, tiết kiệm tiền bạc.

Hủ tục không đưa người chết vào quan tài của người Mông đã được lưu truyền hàng trăm năm, ăn sâu vào nhận thức của đồng bào. Vì thế, để xóa bỏ hủ tục trong tang ma, xây dựng nếp sống văn hóa mới, không phải là việc có thể diễn ra nhanh chóng, mà quá trình này phải từng bước chuyển biến và kéo dài hàng chục năm. Do vậy, bên cạnh sự nỗ lực của các cấp chính quyền trong công tác vận động, tuyên truyền, triển khai phát huy hiệu quả của các chính sách dân tộc, có sự đóng góp quan trọng của các già làng, trưởng bản, Người có uy tín, trưởng các dòng họ người Mông. Họ không chỉ là người đi đầu trong việc thực hiện nếp sống văn hóa mới, mà còn là những người tích cực tuyên truyền, vận động bà con từ bỏ các hủ tục lạc hậu.

Người có uy tín, trưởng các dòng họ ở Mường Lát đã có nhiều đóng góp trong công tác tuyên truyền vận động thực hiện theo nếp sống văn hóa mới trong tang trong cưới xin, tang lễ vùng đồng bào Mông
Người có uy tín, trưởng các dòng họ ở Mường Lát đã có nhiều đóng góp trong công tác tuyên truyền vận động thực hiện theo nếp sống văn hóa mới trong việc tang, trong cưới xin, tang lễ vùng đồng bào Mông

Vai trò của các già làng, trưởng bản, Người có uy tín, trưởng dòng họ trong việc xóa bỏ hủ tục, không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, giải thích, họ là những người nêu gương, trực tiếp thực hiện các nghi lễ trong tang ma của gia đình mình theo nếp sống mới, từ đó tạo được niềm tin và sự ủng hộ từ cộng đồng. Với sự đồng lòng, họ đã dần thay đổi cách nhìn của người dân về việc thực hiện tang lễ, từ bỏ những nghi thức mê tín, dị đoan và thay vào đó là những nghi lễ mang tính nhân văn, tiết kiệm và đúng với tinh thần văn hóa mới.

Điển hình như ở bản Pá Búa, xã Trung Lý, huyện Mường Lát, là một trong những bản người Mông cách xa trung tâm xã Trung Lý, hiện nay có 120 hộ, 759 nhân khẩu. Nhắc đến câu chuyện đưa người mất vào quan tài, Bí thư Chi bộ Giàng A Này cho biết: Bản có 6 dòng họ là Sùng, Giàng, Thào, Cứ, Phàng, Hàng (hay còn gọi Hạng). Đây là một trong những bản thực hiện đưa người mất vào quan tài sớm ở Trung Lý, trong đó dòng họ Sùng thực hiện đưa người mất vào quan tài đầu tiên ở bản, cũng chính là người nhà của Trưởng bản Sùng A Thể.

Ở vùng đồng bào DTTS, để bà con tin, nghe theo thì cán bộ đều phải là người noi gương trước. Nghĩa là phải tuyên truyền trong gia đình, dòng họ mình rồi đến bà con, dòng họ khác. Vì vậy, Trưởng bản Sùng A Thể vừa là người trong dòng họ Sùng, vừa là cán bộ nên khi anh gương mẫu thực hiện, trong dòng họ hay trong bản đều được bà con tín nhiệm, nghe theo.

UBND xã Trung Lý trao tặng danh hiệu gia đình văn hóa và gia đình văn hóa 3 năm liên tục (2021 - 2023) cho các hộ gia đình của bản(ảnh CTV)
UBND xã Trung Lý trao tặng danh hiệu gia đình văn hóa và gia đình văn hóa 3 năm liên tục (2021 - 2023) cho các hộ gia đình của bản. (Ảnh: CTV)

Nhớ lại lần đầu tiên dòng họ thực hiện tang lễ đưa người chết vào quan tài, anh Sùng A Thể kể lại: Năm 2018, em họ mình là Sùng A Tùng (SN 1995) khi đi bắt cá ở suối đã bị đuối nước. Dòng họ lúc này bàn bạc để thực hiện tang lễ cho người mất. Những người lớn tuổi thì vẫn muốn thực hiện theo nếp cũ, tức là không đưa vào quan tài, nhưng anh Thể quyết tâm thực hiện theo văn hóa mới, là phải đưa người chết vào quan tài để đảm bảo vệ sinh môi trường, tổ chức đơn giản, tránh kéo dài nhiều ngày gây lãng phí tốn kém. Với vai trò là trưởng bản, cũng là người trong dòng họ Sùng, anh Thể đã khéo léo giải thích, thuyết phục để dòng họ nghe theo. Vì vậy, đám tang của Sùng A Tùng diễn ra thuận lợi. Kể từ năm 2018 đến tháng 6/2024, Pá Búa có 4 trường hợp người mất được đưa vào quan tài và thực hiện nếp sống văn hóa mới trong tang lễ.

Hay tại xã Nhi Sơn, huyện Mường Lát, là một xã có tới gần 100% dân tộc Mông. Những năm gần đây, đời sống của bà con có nhiều đổi thay, có cái ăn cái mặc nhờ các chính sách quan tâm của Đảng và Nhà nước. Bà Sung Thị Xia, Phó Chủ tịch xã Nhi Sơn cho biết, hiện 100% các tang lễ trên địa bàn đều được tổ chức theo văn hóa mới. Nhờ xóa bỏ các hủ tục, tỷ lệ hộ nghèo giảm, đời sống người dân được nâng cao.

"Để có được kết quả này, có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ già làng, trưởng bản, Người có uy tín, trưởng các dòng họ người Mông. Họ là những người luôn đi đầu nêu gương và tuyên truyền cho các thành viên trong dòng tộc thực hiện tang ma theo nếp sống văn hóa mới. Điển hình như các ông: Sung Văn Lự, là Người uy tín, trưởng dòng họ Sung và là Người có uy tín bản Cặt, xã Nhi Sơn; Hơ Tông Cợ, trưởng họ Hơ ở bản Cặt; Thao Nhia Chứ, trưởng họ Thao, bản Kéo Hượn; Gia Văn Sinh, Người có uy tín, trưởng dòng họ gia bản Lốc Há", Phó Chủ tịch Sung Thị Xia thông tin.

Việc thực hiện nếp sống văn hóa mới trong tang ma đã trở thành một phong trào lan rộng tại các bản làng người Mông ở huyện Mường Lát
Việc thực hiện nếp sống văn hóa mới đã trở thành một phong trào lan rộng tại các bản làng người Mông ở huyện Mường Lát

Nhờ vào vai trò quan trọng của các già làng, trưởng bản, Người có uy tín, trưởng dòng họ, việc thực hiện nếp sống văn hóa mới trong tang ma đã trở thành một phong trào lan rộng tại các bản làng người Mông ở huyện Mường Lát. Điều này không chỉ góp phần xóa bỏ các hủ tục lạc hậu mà còn nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của đồng bào, xây dựng một cộng đồng ngày càng văn minh, tiến bộ, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Mông trong thời kỳ mới.

Chị Trương Thị Huyên, Trưởng Phòng Dân tộc huyện Mường Lát cho biết: Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, nhất là thực hiện Đề án “Tuyên truyền thực hiện nếp sống văn hóa trong tang lễ vùng đồng bào Mông tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2013-2020”, đã góp phần thay đổi, xóa bỏ hủ tục trong tang ma ở đồng bào dân tộc Mông.

Năm 2024 huyện Mường Lát tiếp tục triển khai thực hiện nếp sống văn hóa trong cưới xin, tang lễ vùng đồng bào Mông, trong đó, tổ chức hội nghị thực hiện nếp sống văn hóa trong cưới xin, tang lễ vùng đồng bào Mông cho Người có uy tín, trưởng dòng họ, già làng, ban quản lý các bản Mông trên địa bàn huyện.

Ngoài ra, Phòng Dân tộc đã xây dựng kế hoạch, tham mưu cho UBND huyện tổ chức Hội nghị bàn và thống nhất xóa bỏ các hủ tục, lạc hậu không còn phù hợp trong cưới xin và tang lễ của đồng bào Mông, dự kiến tổ chức thực hiện thí điểm tại 2 xã Pù Nhi, Nhi Sơn.

Ý kiến độc giả
Tin nổi bật trang chủ
Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội

Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội

Ngày 2/4, tại Trụ sở Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã có buổi làm việc về một số nhiệm vụ trọng tâm năm 2025 liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc. Tại buổi làm việc, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, công tác phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Hội đồng Dân tộc Quốc hội phải theo phương châm phối hợp nhịp nhàng, dân chủ, cùng nhau tìm ra chân lý, để đi đến thống nhất, có như vậy thì sự nghiệp công tác dân tộc mới đi đến sự đồng thuận, đạt được thắng lợi.
Thủ tướng: Phải đặt niềm tin, hy vọng, tạo động lực, truyền cảm hứng, tạo bước ngoặt về phát triển kinh tế tư nhân

Thủ tướng: Phải đặt niềm tin, hy vọng, tạo động lực, truyền cảm hứng, tạo bước ngoặt về phát triển kinh tế tư nhân

Thời sự - PV - 19:35, 02/04/2025
Chiều 2/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án phát triển kinh tế tư nhân đã chủ trì Phiên họp lần thứ hai của Ban Chỉ đạo, tiếp tục cho ý kiến, hoàn thiện thêm một bước dự thảo Đề án để chuẩn bị trình Bộ Chính trị.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Armenia

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Armenia

Thời sự - PV - 17:50, 02/04/2025
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Armenia, sáng 2/4 (theo giờ địa phương), tại Thủ đô Yerevan, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Armenia.
Gia Lai: Hoàn thành trên 50% kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát

Gia Lai: Hoàn thành trên 50% kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát

Tin tức - Ngọc Thu - 16:47, 02/04/2025
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 30/3, toàn tỉnh đã khởi công xây dựng, sửa chữa 4.289/8.485 nhà, đạt 50,55% kế hoạch.
Vùng miền núi Phú Yên không ngừng khởi sắc

Vùng miền núi Phú Yên không ngừng khởi sắc

Dân tộc - Tôn giáo - T.Nhân - H.Trường - 16:39, 02/04/2025
Vùng miền núi tỉnh Phú Yên gồm 3 huyện Đồng Xuân, Sơn Hòa và Sông Hinh. Đây là nơi sinh sống của 33 dân tộc anh em, trong đó có 32 dân tộc thiểu số (chủ yếu là Ê Đê, Chăm, Ba Na, Tày, Nùng, Dao…) với trên 60.000 người. Nơi đây cũng từng là căn cứ cách mạng, ghi dấu một thời oanh liệt của quân và dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, cho dù chưa hết khó khăn, nhưng diện mạo ở nhiều xã khó khăn đã có nhiều thay đổi; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện, nâng cao...
Nhiều tour du lịch đặc sắc, ý nghĩa dịp 50 năm thống nhất đất nước

Nhiều tour du lịch đặc sắc, ý nghĩa dịp 50 năm thống nhất đất nước

Du lịch - Minh Nhật - 16:10, 02/04/2025
Được thiết kế dành riêng cho dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, các tour du lịch không chỉ góp phần phát huy ý nghĩa, giá trị văn hóa lịch sử của các điểm đến mà còn mang tính giáo dục sâu sắc, góp phần nâng cao nhận thức và lòng tự hào dân tộc.
Cụm Tháp Chăm hơn 800 năm tuổi ở Ninh Thuận

Cụm Tháp Chăm hơn 800 năm tuổi ở Ninh Thuận

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 1/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Múa Lân - Sư - Rồng TP. Hồ Chí Minh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cụm Tháp Chăm hơn 800 năm tuổi ở Ninh Thuận. A Thu - Người gìn giữ hồn cốt văn hóa Xơ Đăng. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đắk Lắk: Người có uy tín phát huy vai trò đoàn kết ở buôn làng

Đắk Lắk: Người có uy tín phát huy vai trò đoàn kết ở buôn làng

Dân tộc - Tôn giáo - Lê Hường - 16:02, 02/04/2025
Gương mẫu, đi đầu trong mọi phong trào, đồng hành cùng đồng bào DTTS trong cuộc sống, sinh hoạt, lao động sản xuất...; đội ngũ Người có uy tín tỉnh Đắk Lắk được ví như “trung tâm đoàn kết” của buôn làng, là hạt nhân đặc biệt góp phần củng cố, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thanh minh trong tiết tháng Ba

Thanh minh trong tiết tháng Ba

Sắc màu 54 - Đức Hồng - 16:01, 02/04/2025
Từ xa xưa, Tết Thanh minh (được tổ chức vào mùng 3 tháng Ba Âm lịch hằng năm) đã trở thành ngày lễ quan trọng, thiêng liêng đối với người Việt. Đối với đồng bào Tày, Nùng ở miền núi phía Bắc nói chung, tỉnh Bắc Kạn nói riêng, Tết Thanh minh là một trong những ngày Tết lớn sau Tết Nguyên đán. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên mà còn là lúc con cháu sum vầy, thấm tình gắn kết dòng tộc.
Đơn vị cung ứng giống cây dược liệu không thực hiện cam kết, nhiều hộ DTTS rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”

Đơn vị cung ứng giống cây dược liệu không thực hiện cam kết, nhiều hộ DTTS rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”

Pháp luật - Phạm Tiến - 15:49, 02/04/2025
Từ năm 2024 đến nay, nhiều hộ đồng bào DTTS tham gia Dự án trồng cây dược liệu quý (trồng cây gấc) ở huyện A Lưới , TP. Huế rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”. Đất trồng cây gấc đã san ủi, hố trồng cây gấc đã đào, thế nhưng đơn vị tham gia liên kết sản xuất là Công ty La San lại chưa giao cây giống, vật tư trồng gấc như cam kết.
Xín Mần (Hà Giang): Những tín hiệu tích cực từ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất

Xín Mần (Hà Giang): Những tín hiệu tích cực từ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất

Khoa học - Công nghệ - Vũ Mừng - 15:46, 02/04/2025
Những năm gần đây, việc liên kết, chuyển giao và tiếp nhận những tiến bộ khoa học kỹ thuật đã góp phần gia tăng năng suất và chất lượng cây trồng cho các hộ dân tại huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang.
Cà Mau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển là Di tích Quốc gia đặc biệt

Cà Mau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển là Di tích Quốc gia đặc biệt

Trang địa phương - Minh Nhật - 15:46, 02/04/2025
Trong tháng 4/2025, tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức nhiều sự kiện văn hóa nhằm tôn vinh các giá trị truyền thống. Trong đó có sự kiện đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Ðường Hồ Chí Minh trên biển.