Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Sông Đa Krông mùa nước cạn

Khánh Ngân - 18:28, 04/08/2021

Mùa khô, dòng Đa Krông cạn nước hiền như một con giun đất, nằm trơ đáy, trắng bạc giữa màu xanh mướt của rừng Trường Sơn. Nhiều nhà máy thủy điện ngừng hoạt động, đồng bào người Tà Ôi, Pa Cô trên đỉnh Trường sơn cũng chịu cảnh thiếu nước kéo dài.

Dòng Đa Krông cạn trơ đáy, hiền như một con giun đất, trắng bạc giữ nền xanh mướt rừng Trường Sơn
Dòng Đa Krông cạn trơ đáy, hiền như một con giun đất, trắng bạc giữ nền xanh mướt rừng Trường Sơn

Thủy điện “khát”

Sông Đa Krông bắt nguồn ở vùng động A Pong, ở phía đông Trường Sơn, thuộc địa phận huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, gần biên giới Việt- Lào. Chảy hướng Nam- Bắc, đến chân đèo Khe Sanh (huyện Đa Krông, tỉnh Quảng Trị), thì nhập vào dòng Rào Quán, mở rộng lòng sông. Từ đây về xuôi, người Kinh gọi là dòng Thạch Hãn. 

Trên đường về xuôi, Đa Krông len lỏi, uốn mình giữa các sườn núi cao, nhận thêm nước ở nhiều khe, suối đổ vào nhập dòng. Sông Đa Krông có độ dốc cao, lưu lượng nước nhiều. Có lẽ vì thế mà đã có đến bốn nhà máy thủy điện được xây dựng trên sông để bắt sức nước sinh ra điện. Nhưng vào mùa khô, các nhà máy thủy điện này cũng “khát”.

Từ cuối dòng Đa Krông, nơi có nguồn nước dồi dào nhất của dòng sông mùa cạn, Nhà máy thủy điện Đa Krông 1 cũng đang "thất nghiệp", tua bin thong thả nghỉ quay. Nhà máy thủy điện Đa Krông 1 có công suất 12MW, được xây dựng và hòa vào lưới điện quốc gia vào năm 2018. Với 2 tổ máy, sản lượng điện trung bình hàng năm 45,65 triệu kWh. 

Thế nhưng nhiều tháng nay, thủy điện Đa Krông 1 không còn đủ nước để sản hết công suất. Nhà máy chỉ hoạt đồng cầm chừng, tích góp nước phát điện vào giờ cao điểm.

Những tảng đá to như những con trâu đầm lộ ra, lăn lóc cả lòng sông. Ngược dòng Đa Krông theo con đường huyền thoại Hồ Chí Minh, có đoạn đường và sông nằm kề bên nhau, song hành đi qua những thung lũng Trường Sơn. Đoạn lại rời nhau, sông đi duới chân núi, đường lại lên đến đỉnh mây phủ. Phóng tầm mắt, phía dưới là những bản làng người Pa Cô - Vân Kiều, Tà Ôi nằm tựa lưng vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, nhìn ra dòng Đa Krông khô cạn, trơ đáy.

Đến thôn Xa Lăng, xã Đa Krông, nơi Nhà máy thủy điện Đa Krông 2 đã được xây dựng năm 2012, hoàn thành hòa vào lưới điện năm 2013. Với công suất thiết kế 18MW, nhưng cũng chung tình trạng hoạt động cầm chừng vì thiếu nước. Không riêng gì 2 nhà máy thủy điện này, Nhà máy thủy điện Đa Krông 3, Đa Krông 4 cũng chung tình trạng thiếu nước để sản xuất điện.

Ông Lê Văn Chỉ Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng huyện Đa Krông, tỉnh Quảng Trị, cho biết: “Mùa khô, từ tháng 3- 7 âm lịch hàng năm, 4 nhà máy thủy điện Đa Krông1 đến Đa Krông 4 không hoạt động hết công suất do thiếu nước. Các nhà máy này chỉ hoạt động được mỗi ngày vài tiếng đồng hồ vào giờ cao điểm”.

Thiên nhiên kể cũng lạ, sinh ra mùa khô, mùa mưa để cho sự đối lập thiếu – thừa trên dòng Đa Krông khó lòng đoán định. Mùa mưa thì hung dữ, nước chảy ào ào làm cho thủy điện phải xả lũ, không ít phen dân phải chạy lao đao. Mùa khô thì trơ đáy, mặc cho thủy điện chờ đợi vì “khát”. 

Đồng bào người Pa Cô, Tà Ôi và cả người Chứt cũng chịu cảnh thiếu nước trong trồng trọt, thiếu cả nước sinh hoạt. Vượt lên dốc Mèo, rồi qua bên kia Đèo E Ke là địa phận huyện A Lưới, dòng Đa Krông cũng cạn trơ đáy, người Pa cô, người Tà Ôi cũng khát…

Người dân cũng khát

Đa Krông là dòng sông lớn nhất ở phía đông Trường Sơn, chảy xuyên qua những bản làng người Tà Ôi, người Pa Cô trên đỉnh Trường Sơn để về xuôi. Cuộc sống của đồng bào, từ nước ăn, nơi tắm giặt; từ con cá, con cua đến chiếc độc mộc đi lại, tất cả đều gắn liền với con nước dòng Đa Krông. Mỗi con người, mỗi bản làng vùng cao, dòng Đa Krông trở thành một phần không thể thiếu, một niềm yêu thương, một niềm ước vọng tươi đẹp cho cuộc sống. Thế nhưng, mùa khô sông cạn trơ đáy, mặc cho đồng bào khát!.

Nhà máy thủy điện Đa Krông 1 không thể hoạt động đủ công suất do thiếu nước
Nhà máy thủy điện Đa Krông 1 không thể hoạt động đủ công suất do thiếu nước

Anh Hồ Núi, dân tộc Pa Cô, ở xã A Ngo huyện Đa Krông (Quảng Trị) chia sẻ “Mùa khô năm nào dòng sông này cũng cạn nước, bà con hầu như là thiếu nước sinh hoạt, khoan giếng thì nhà có nước nhà không vì khô hạn, nắng nóng như mấy hôm nay, thì không có nước để dùng. Hầu hết các bản làng hai bên sông đều như vậy cả”.

Đa Krông chảy qua 9 xã của huyện Đa Krông, trong đó xã A Bung, A Ngo và xã Tà Rụt có 100% dân số là người Pa Cô. Qua dốc Mèo, Vượt đỉnh Đèo E Ke, là qua địa phận xã Hồng Thủy, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. 

Thượng nguồn dòng Đa Krông dường như còn khô cạn hơn. Không chỉ sông Đa Krông những dòng khe, suối cung cấp nước vào các công trình nước tự chảy cho người dân sinh hoạt cũng khô cạn. Nhiều công trình thủy lợi phục vụ nước tưới tiêu trong trồng trọt  cũng không còn phát huy tác dụng. 

Hầu hết bà con sống hai bên bờ sông Đa Krông đều là người dân tộc thiểu số. Nhiều năm qua, Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ bà con chống hạn như khoan giếng, tặng bồn chứa nước I-nốc… nhưng do nắng nóng kéo dài, mức ngầm xuống thấp nên giếng cũng không đủ nước.

Ông Thái Ngọc Châu, Chủ tịch UBND huyện Đa Krông, cho biết: Chính quyền cũng đã hỗ trợ bà con khoan giếng để có nước sinh hoạt, tuy nhiên do thời tiết ngày càng biến đổi khó lường nên những tháng nắng nóng vẫn thiếu nước sinh hoạt. Về sản xuất nông nghiệp, huyện đã có chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng để phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ những nơi đây để bà con yên tâm sinh sống…

Vẫn biết, dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng đồng bào Pa Cô, Vân Kiều nơi đây vẫn luôn gắn bó với mảnh đất quê hương, cũng giống như bao đời gắn bó thủy chung với dòng Đa Krông.

Trên đỉnh đèo E Ke nhìn về phía Nam, dòng Đa Krông chạy ngoằn nghèo qua những bản làng người Pa Cô ở xã Hồng Thủy, huyện A Lưới, Tỉnh Thừa Thiên Huế, qua gần 100km ngược sông, lên đến vùng đầu nguồn, dòng Đa Krông chỉ còn như một sợi chỉ bạc, phơi mình trắng xóa…

 Người dân nơi đây đang thấp thỏm chờ những cơn mưa đầu mùa!.

Tin cùng chuyên mục
Xin thầy đừng rời Huôi Máy

Xin thầy đừng rời Huôi Máy

Tôi nói không ngoa rằng, để đến được điểm Trường tiểu học Huôi Máy (xã Cắm Muộn, huyện Quế Phong, Nghệ An), phải vượt qua chín suối, mười đèo. Nói thật, có những khoảnh khắc tôi đã muốn dừng lại, nhưng câu chuyện 19 năm cắm bản và lời hứa với dân của thầy giáo Lô Văn Thanh lại giục giã bước chân…
Tin nổi bật trang chủ
Gia Lai: Trao Quyết định chủ trương đầu tư cho 17 dự án với tổng số vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng

Gia Lai: Trao Quyết định chủ trương đầu tư cho 17 dự án với tổng số vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng

Chiều ngày 21/5, tại TP Pleiku, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Gia Lai năm 2022 với chủ đề: “Tiếp tục siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính; tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong thực hiện công vụ; đẩy mạnh cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư; chủ động thích ứng an toàn, hiệu quả trong phòng chống dịch gắn với khôi phục và phát triển kinh tế”. Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự Hội nghị.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 20/5: Bóng đá nữ bổ sung thêm HCV vào bảng tổng sắp huy chương

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 20/5: Bóng đá nữ bổ sung thêm HCV vào bảng tổng sắp huy chương

Thể thao - Giải trí - Bích Ngọc - 22:30, 21/05/2022
Tính đến 22h00 ngày 21/5, Đoàn thể thao Việt Nam giành được 180 tấm HCV. Tiếp tục duy trì vị trí đứng đầu trong bảng tổng sắp huy chương.
Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam vô địch SEA Games 31

Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam vô địch SEA Games 31

Thể thao - Thiên An - 22:20, 21/05/2022
Thầy trò HLV Mai Đức Chung bảo vệ thành công ngôi vô địch bằng một chiến thắng nghẹt thở. Đây là lần thứ 7 đội tuyển nữ Việt Nam giành HCV SEA Games.
Diễn đàn kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản vùng Tây Nguyên

Diễn đàn kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản vùng Tây Nguyên

Kinh tế - Ngọc Thu - 21:24, 21/05/2022
Sáng ngày 21/5, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức diễn đàn “kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản vùng Tây Nguyên tại Gia Lai”. Tham dự, có Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến, lãnh đạo ngành 5 tỉnh Tây Nguyên, cùng nhiều doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, cung ứng sản phẩm…
Phiên chợ vùng biên nhộn nhịp trong ngày đầu họp lại

Phiên chợ vùng biên nhộn nhịp trong ngày đầu họp lại

Xã hội - Quỳnh Trâm - CTV - 21:17, 21/05/2022
Bắt đầu từ ngày 21/5, chợ vùng biên Na Mèo, Quan Sơn (Thanh Hóa) và chợ Nậm Xôi, huyện Viêng Say (Lào) đã chính thức hoạt động trở lại sau thời gian dài tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng của dịch Covid-19.
Cây hồ tiêu được hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp

Cây hồ tiêu được hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp

Văn bản chính sách mới - Lê Vũ - 21:12, 21/05/2022
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã ký Quyết định số 13/2022/QĐ-TTg về thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp.
Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Đi bộ là cách tập luyện, rèn luyện sức khỏe đơn giản song mang lại nhiều hiệu quả đối với mỗi người. Nếu tập luyện thường xuyên và đúng cách bạn sẽ có một sức khỏe tốt hơn. Tuy nhiên đi bộ như thế nào mới thật sự tốt cho sức khỏe thì lại là một câu hỏi mà nhiều người quan tâm. Sau đây là một số phương pháp giúp cho việc đi bộ hàng ngày của bạn thực sự phát huy hiệu quả.
Ngày đầu tiên người dân Đắk Nông làm thủ tục đăng ký xe tại Công an cơ sở

Ngày đầu tiên người dân Đắk Nông làm thủ tục đăng ký xe tại Công an cơ sở

Xã hội - Hoàng Thùy - 21:11, 21/05/2022
Ngày 21/5, lực lượng Công an 7 huyện và 28 xã trên địa bàn tỉnh Đắk Nông đã đồng loạt triển khai thực hiện đăng ký, cấp biển số xe cho người dân phương.
Đắk Lắk: Người mẹ làm giấy khai tử khi con 3 tuổi còn đang sống

Đắk Lắk: Người mẹ làm giấy khai tử khi con 3 tuổi còn đang sống

Pháp luật - Lê Hường - 21:08, 21/05/2022
Ngày 21/5, Lãnh đạo phường Tân An, Tp. Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, đơn vị đang xác minh, làm rõ việc một người mẹ đến phường khai tử cho con trai 3 tuổi vẫn còn sống và chỉ đạo thu hồi Giấy khai tử không đúng này.
Bàn giao đối tượng truy nã sau 10 năm lẩn trốn

Bàn giao đối tượng truy nã sau 10 năm lẩn trốn

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:05, 21/05/2022
Chiều ngày 21/5, phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Đắk Lắk, cho biết đơn vị đã bàn giao một đối tượng truy nã sau 10 năm lẩn trấn ở các tỉnh, thành phía Nam cho Công an TP. Hà Nội xử lý theo thẩm quyền.
Dự kiến ngày 31/5 công bố số lượng học sinh dự tuyển vào lớp 10 tại Hà Nội

Dự kiến ngày 31/5 công bố số lượng học sinh dự tuyển vào lớp 10 tại Hà Nội

Giáo dục - Như Ý (T/h) - 18:15, 21/05/2022
Ngày 31/5, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ công bố số lượng học sinh đăng ký dự tuyển vào lớp 10 của từng trường Trung học phổ thông công lập năm học 2022-2023.
Ngày 21/5: Việt Nam có 1.457 ca mắc COVID-19 và 3.069 ca khỏi bệnh

Ngày 21/5: Việt Nam có 1.457 ca mắc COVID-19 và 3.069 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:10, 21/05/2022
Ngày 21/5, Việt Nam có 1.457 ca mắc mới COVID-19 tại 43 tỉnh, thành phố trong đó có 1.218 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 3.069 ca COVID-19 đã khỏi bệnh.