Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Tản mạn bên dòng sông Sê Pôn

Thanh Nguyễn - 16:35, 27/07/2021

Khi đặt chân đến bên bờ Sê Pôn tôi lại vấn vương câu hát “anh ở bên này Đông Trường Sơn, em ở bên này Tây Trường Sơn...”. Dòng sông ấy đã ôm trọn thị trấn Lao Bảo (Hướng Hóa, Quảng Trị) rồi chảy ngược về phía mặt trời lặn, qua đất nước Triệu Voi; mang trong mình tình hữu nghị của hai dân tộc Việt- Lào.

Người dân các bản thuộc hai nước Việt-Lào ở đôi bờ sông Sê Pôn thường qua lại, thăm thân trên những còn thuyền - ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19
Người dân các bản thuộc hai nước Việt-Lào ở đôi bờ sông Sê Pôn thường qua lại, thăm thân trên những còn thuyền - ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19

Nơi dòng Sê Pôn chảy qua đất Việt…

Tôi men theo những bản làng bên bờ Sê Pôn của đất nước Việt Nam để cảm nhận rõ hơn “nửa dòng sông trôi”.

Nép mình bên dòng sông Sê Pôn, là nhà tù Lao Bảo tại thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị). Từ con đường mòn bên cạnh nhà tù, cắt ngang tuyến đường tuần tra  thênh thang, xuống một con dốc là đến bờ sông Sê Pôn. 

Đi qua nhà tù Lao Bảo là trung tâm bản Ka Túp. Từ đây, trên con đường tuần tra sát biên được rải bê tông rộng rãi, là mái nhà của đồng bào Pa cô, Bru-Vân Kiều. Còn sau lưng họ là dòng Sê Pôn lờ lững trôi ngược về phía mặt trời lặn, rồi nhập vào dòng Mê Kông vĩ đại ngay tại thị xã Pakse của Lào…

Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa Đặng Trọng Vân là người gốc Nghệ, nhưng rành rẽ như dân bản địa thực thụ: Sông Sê Pôn chảy qua 8 xã, thị trấn vùng biên giới của huyện Hướng Hoá dài chừng 25 km. Mỗi xã, thị trấn ở bên này sông thuộc huyện Hướng Hoá, đối xứng với mỗi cụm bản bên kia sông thuộc hai huyện Sê Pôn, Mường Nòng, tỉnh Savannakhet, nước bạn Lào. Bên kia sông là dãy núi cao của Lào mà người Việt gọi bằng một cái tên rất đẹp - dãy Yên Mã Sơn, tiếng Lào là Samatẹt. 

Trưởng bản Ka Túp, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa Hồ Văn Thảo là người Bru - Vân Kiều, kể chuyện: Khúc sông này đẹp nhất vì có dãy Yên Mã Sơn soi bóng lung linh, có cồn cát ở giữa, có những bến sông mơ màng ngủ dưới sương sớm đợi những chuyến đò từ nước bạn. Tuổi thơ của những người con Hướng Hoá, đã tắm trên một dòng sông là ranh giới chung của hai nước, nhưng không có đứa trẻ nào biết con sóng bên kia của Lào, con sóng bên này của ta.

Chuối được thu hoạch bên kia bờ Sê Pôn- Ảnh chụp trước khi có dịch
Chuối được thu hoạch bên kia bờ Sê Pôn- Ảnh chụp trước khi có dịch

Dọc theo dòng sông về phía Việt Nam là các thôn người Kinh, Bru - Vân Kiều, Pa Cô lên khai hoang lập ấp sau ngày Quảng Trị giải phóng. Những dải đất dọc sông là địa điểm đắc địa, ai cũng muốn ở vì gần nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu, đất đai lại màu mỡ. 

Cao hơn tí là những triền đồi ven sông Sê Pôn được bà con gieo trỉa lúa khô. Đây là thứ lúa nếp rất dẻo dùng để nấu xôi. Người Lào cũng như các dân tộc Việt Nam đều rất trân trọng hạt lúa, họ cũng quan niệm hạt lúa là hạt ngọc, là thứ thiêng liêng nhất của con người.

Triền sông Sê Pôn còn rợp màu xanh của những khóm chuối lúc lỉu. Thứ chuối mít móc thơm và ngọt nức tiếng của Quảng Trị, được đồng bào DTTS trồng sát mé sông.

Chúng tôi cũng đã gặp sát sông Sê Pôn là những rẫy sắn. Nhà máy Tinh bột sắn của công ty thương mại Quảng Trị thực sự đã là “cứu cánh” cho các dân tộc Việt-Lào sống sát bờ sông này. Từ khi có nhà máy thì các bản của người Lào cũng như các xã ven sông của đất Việt giàu lên không ngừng.

Dòng sông thắm tình hữu nghị

Bà con dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Cô ví dòng sông Sê Pôn là một dải lụa trời. Những đêm trăng, Sê Pôn càng trở nên thơ mộng. Chàng trai Bru Vân Kiều có giọng hát làm xiêu lòng cô gái Lào bên kia sông: “Cái siêng năng em hãy gác lại/ Cái lười biếng em hãy cất đi/ Ta cùng thức theo vầng trăng sáng đêm nay/Ta cùng vui theo năm tháng tròn đầy”. 

Đứng bờ bên kia, cô gái Lào sung sướng giơ tay vẫy rồi cất lời tình tứ: “Anh bắt được con nai/ Em muốn anh là con rể của mẹ./Anh săn được con gấu/ Em muốn anh là con rể của cha". Cứ thế, trăng Sê Pôn càng diễm lệ, bồng bềnh trong lời ca của đôi lứa hát giao duyên.

Lãnh đạo xã Thanh trao quà cho nhân dân bản Đen Vi Lay, huyện Sê Pôn, (Lào) - Ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19
Lãnh đạo xã Thanh trao quà cho nhân dân bản Đen Vi Lay, huyện Sê Pôn, (Lào) - Ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19

Ông Lê Bá Hùng, Chủ tịch UBND thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, cho biết: Nhiều đôi bạn trẻ hai bên có cảm tình với nhau qua tiếng kèn lời ca. Mỗi người đứng một bên bờ sông Sê Pôn đối diện và ra dấu hiệu chuyện trò. Không ít cô gái Lào đã thuộc những câu hát “sim” (giao duyên) của người Bru- Vân Kiều. Có nhiều đôi bạn trẻ của hai nước đã thành vợ thành chồng. Một dòng sông của tình yêu đôi lứa là thế.

Sê Pôn còn là dòng sông hữu nghị, thắm máu của hai dân tộc trong cuộc chiến đấu chống giặc Mỹ. Những trận chiến Khe Sanh, Nam Lào…, đã là minh chứng rõ nhất cho điều ấy. Dân tộc Lào, đã cùng Nhân dân Hướng Hoá gùi đạn pháo xe tăng tập kết ở xã Thuận, rồi vượt sông Sê Pôn bằng những tấm bè để đánh Làng Vây - cứ điểm quan trọng án ngữ phía tây Khe Sanh. 

Hình ảnh những chiếc xe tăng, cùng bộ binh quân giải phóng ở vùng lam sơn chướng khí này, đã khiến tướng lĩnh Mỹ và quân đội Sài Gòn kinh ngạc. Cũng phải, bởi lịch sử chiến tranh thế giới chắc chẳng nơi đâu mà đạn pháo, xe tăng lại được gùi cõng bằng những đôi chân trần của người dân, được đóng bè tre nứa vận chuyển để đảm bảo bí mật bất ngờ như ở Việt Nam.

Bộ đội Biên phòng đóng trên địa bàn Xã Thuận (Hướng Hóa) trò chuyện cùng bà con Bru -Vân Kiều
Bộ đội Biên phòng đóng trên địa bàn Xã Thuận (Hướng Hóa) trò chuyện cùng bà con Bru -Vân Kiều

Năm 1977, Hiệp ước hoạch định biên giới quốc gia Việt - Lào được ký kết, chia đôi bờ Sê Pôn sang hai quốc gia. Khi ấy, người dân Bru - Vân Kiều, Pa Cô hai bên sông mới thực sự hiểu khái niệm đường biên ngay trên con sông mà hàng ngày họ vẫn qua lại thăm thân, làm ăn, giúp nhau phát triển kinh tế, hỗ trợ khắc phục thiên tai... 

Con sông Sê Pôn mà cả hai bờ uống chung dòng nước đã là lãnh thổ của hai quốc gia nhưng với bà con Việt-Lào hai bên thì nó không bao giờ có khoảng cách. Sông kết nối 23 bản làng sống bên dãy Trường Sơn với những bản làng bên nước bạn Lào. Hàng chục năm qua, những bản ở hai bên bờ sông đối diện đều kết nghĩa anh em. Từ giữa dòng Sê Pôn, những bản làng Việt-Lào bình yên hai bên sông với khói bếp bay lên đầm ấm; lẫn trong tiếng chày giã gạo cứ nhịp nhàng, khoan thai…

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hiến đất để đường thông, bản đẹp

Hiến đất để đường thông, bản đẹp

Với người Bru-Vân Kiều, đặc biệt là những hộ nghèo thì đất là tài sản vô cùng quý. Thế nhưng, để có đường thông, bản đẹp, thời gian qua đã có rất nhiều hộ đồng bào Bru-Vân Kiều ở Quảng Trị tự nguyện hiến đất vì lợi ích chung của cộng đồng.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh làm việc với đại diện Tập đoàn tàu biển Royal Caribbean

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh làm việc với đại diện Tập đoàn tàu biển Royal Caribbean

Trang địa phương - Mỹ Dung - 16:43, 23/02/2024
Ngày 23/2, tại siêu du thuyền Celebrity Solstice (trên Vịnh Hạ Long), Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Cao Tường Huy đã có buổi làm việc với Phó Chủ tịch phụ trách Khu vực Châu Á Wendy Yamazaki - đại diện hãng tàu, để thống nhất các nội dung tăng cường hợp tác, phát triển du lịch tàu biển.
Đậm truyền thống dân ca trong Lễ hội Chèo tàu Tổng Gối

Đậm truyền thống dân ca trong Lễ hội Chèo tàu Tổng Gối

Photo - Vàng Ni - 16:11, 23/02/2024
Lễ hội truyền thống Chèo tàu Tổng Gối năm 2024 diễn ra tại Khu di tích lịch sử Lăng Văn Sơn và Miếu Voi Phục (xã Tân Hội, huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội) trong 2 ngày 23-24/2 (tức từ ngày 14 đến ngày 15 tháng Giêng năm Giáp Thìn).
Đổi pin lấy sách và cây xanh, cùng nhau bảo vệ môi trường

Đổi pin lấy sách và cây xanh, cùng nhau bảo vệ môi trường

Xã hội - Lê Hường - 16:04, 23/02/2024
Ngày 23/2, Thành Đoàn phối hợp với Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam Tp. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) và Ban quản lý Đường sách cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức chương trình “Ngày hoạt động vì môi trường”. Đây là một trong những hoạt động khởi đầu cho Tháng Thanh niên với chủ đề “Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng”.
Ngẫu hứng cùng Dagout Đoát

Ngẫu hứng cùng Dagout Đoát

Thể thao - Giải trí - Tường San - 15:28, 23/02/2024
Không chỉ nổi tiếng với chuyện tình huyền thoại nàng Ka Lang và chàng Ha Biang, bên triền núi Lang Biang hùng vĩ còn có một “làng hát”. Đây là cái nôi sản sinh ra nhiều nhạc sĩ, ca sĩ người DTTS đã thành danh như Krajan Dick, Krajan Plin, Bonneur Trinh… Trong mùa Xuân mới này, tôi có cơ duyên được gặp gỡ, trò chuyện cùng Dagout Đoát, chàng trai người Lạch (thuộc dân tộc Cơ Ho) - một ngôi sao mới trên bầu trời âm nhạc Tây Nguyên.
Người Dao ở Khe Lấp thoát khỏi thế “ốc đảo”

Người Dao ở Khe Lấp thoát khỏi thế “ốc đảo”

Xã hội - Mỹ Dung - 15:16, 23/02/2024
Điểm dân cư Khe Lấp, phường Mông Dương, thành phố Cẩm Phả (Quảng Ninh), với hơn chục hộ dân người Dao bao đời nay phải sống trong cảnh biệt lập với nhiều khó khăn. Thế nhưng, với sự quan tâm của chính quyền địa phương, từ Tết nguyên đán Giáp Thìn 2024, bà con nơi đây hân hoan qua lại trên đường mới, ngầm tràn mới chấm dứt tình trạng sống trong “ốc đảo” mỗi lần có mưa lũ tràn về.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đắk Lắk: Tăng cường tuyên truyền thông tin đối ngoại toàn diện

Đắk Lắk: Tăng cường tuyên truyền thông tin đối ngoại toàn diện

Trang địa phương - Hoàng Thùy - 15:11, 23/02/2024
Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kế hoạch cố 16-KH/BCĐ về công tác thông tin đối ngoại trên địa bàn tỉnh năm 2024.
Quảng Nam: Kịp thời cứu 7 thuyền viên trên tàu cá bị chìm

Quảng Nam: Kịp thời cứu 7 thuyền viên trên tàu cá bị chìm

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 14:54, 23/02/2024
Sáng 23/2, thông tin từ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 (đóng tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) cho biết, đơn vị đã kịp thời cứu được 7 ngư dân tỉnh Quảng Ngãi trên tàu cá QNg 50730TS bị chìm trên biển do bị sóng lớn.
Quảng Ngãi: Tàu cá va chạm tàu hàng làm 1 người tử vong và 2 người mất tích

Quảng Ngãi: Tàu cá va chạm tàu hàng làm 1 người tử vong và 2 người mất tích

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 14:46, 23/02/2024
Sáng 23/2, UBND TP Quảng Ngãi (Quảng Ngãi) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ va chạm giữa tàu hàng và tàu cá dẫn đến chìm tàu, làm 2 người mất tích, 1 người tử vong và 3 người bị thương.
Hà Nội triển khai đồng bộ 5 giải pháp tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2024

Hà Nội triển khai đồng bộ 5 giải pháp tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2024

Giáo dục - T.Hợp - 14:05, 23/02/2024
Chỉ còn vài tháng nữa, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 sẽ diễn ra. Nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc và đạt kết quả cao, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đề ra 5 giải pháp tổ chức tốt kỳ thi.
Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại cuộc họp Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại cuộc họp Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Thời sự - BDT - 13:15, 23/02/2024
Ngày 23/2, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Tiểu ban văn kiện Đại hội XIV của Đảng chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Tiểu ban. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại phiên họp này.