Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Tản mạn bên dòng sông Sê Pôn

Thanh Nguyễn - 16:35, 27/07/2021

Khi đặt chân đến bên bờ Sê Pôn tôi lại vấn vương câu hát “anh ở bên này Đông Trường Sơn, em ở bên này Tây Trường Sơn...”. Dòng sông ấy đã ôm trọn thị trấn Lao Bảo (Hướng Hóa, Quảng Trị) rồi chảy ngược về phía mặt trời lặn, qua đất nước Triệu Voi; mang trong mình tình hữu nghị của hai dân tộc Việt- Lào.

Người dân các bản thuộc hai nước Việt-Lào ở đôi bờ sông Sê Pôn thường qua lại, thăm thân trên những còn thuyền - ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19
Người dân các bản thuộc hai nước Việt-Lào ở đôi bờ sông Sê Pôn thường qua lại, thăm thân trên những còn thuyền - ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19

Nơi dòng Sê Pôn chảy qua đất Việt…

Tôi men theo những bản làng bên bờ Sê Pôn của đất nước Việt Nam để cảm nhận rõ hơn “nửa dòng sông trôi”.

Nép mình bên dòng sông Sê Pôn, là nhà tù Lao Bảo tại thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị). Từ con đường mòn bên cạnh nhà tù, cắt ngang tuyến đường tuần tra  thênh thang, xuống một con dốc là đến bờ sông Sê Pôn. 

Đi qua nhà tù Lao Bảo là trung tâm bản Ka Túp. Từ đây, trên con đường tuần tra sát biên được rải bê tông rộng rãi, là mái nhà của đồng bào Pa cô, Bru-Vân Kiều. Còn sau lưng họ là dòng Sê Pôn lờ lững trôi ngược về phía mặt trời lặn, rồi nhập vào dòng Mê Kông vĩ đại ngay tại thị xã Pakse của Lào…

Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa Đặng Trọng Vân là người gốc Nghệ, nhưng rành rẽ như dân bản địa thực thụ: Sông Sê Pôn chảy qua 8 xã, thị trấn vùng biên giới của huyện Hướng Hoá dài chừng 25 km. Mỗi xã, thị trấn ở bên này sông thuộc huyện Hướng Hoá, đối xứng với mỗi cụm bản bên kia sông thuộc hai huyện Sê Pôn, Mường Nòng, tỉnh Savannakhet, nước bạn Lào. Bên kia sông là dãy núi cao của Lào mà người Việt gọi bằng một cái tên rất đẹp - dãy Yên Mã Sơn, tiếng Lào là Samatẹt. 

Trưởng bản Ka Túp, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa Hồ Văn Thảo là người Bru - Vân Kiều, kể chuyện: Khúc sông này đẹp nhất vì có dãy Yên Mã Sơn soi bóng lung linh, có cồn cát ở giữa, có những bến sông mơ màng ngủ dưới sương sớm đợi những chuyến đò từ nước bạn. Tuổi thơ của những người con Hướng Hoá, đã tắm trên một dòng sông là ranh giới chung của hai nước, nhưng không có đứa trẻ nào biết con sóng bên kia của Lào, con sóng bên này của ta.

Chuối được thu hoạch bên kia bờ Sê Pôn- Ảnh chụp trước khi có dịch
Chuối được thu hoạch bên kia bờ Sê Pôn- Ảnh chụp trước khi có dịch

Dọc theo dòng sông về phía Việt Nam là các thôn người Kinh, Bru - Vân Kiều, Pa Cô lên khai hoang lập ấp sau ngày Quảng Trị giải phóng. Những dải đất dọc sông là địa điểm đắc địa, ai cũng muốn ở vì gần nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu, đất đai lại màu mỡ. 

Cao hơn tí là những triền đồi ven sông Sê Pôn được bà con gieo trỉa lúa khô. Đây là thứ lúa nếp rất dẻo dùng để nấu xôi. Người Lào cũng như các dân tộc Việt Nam đều rất trân trọng hạt lúa, họ cũng quan niệm hạt lúa là hạt ngọc, là thứ thiêng liêng nhất của con người.

Triền sông Sê Pôn còn rợp màu xanh của những khóm chuối lúc lỉu. Thứ chuối mít móc thơm và ngọt nức tiếng của Quảng Trị, được đồng bào DTTS trồng sát mé sông.

Chúng tôi cũng đã gặp sát sông Sê Pôn là những rẫy sắn. Nhà máy Tinh bột sắn của công ty thương mại Quảng Trị thực sự đã là “cứu cánh” cho các dân tộc Việt-Lào sống sát bờ sông này. Từ khi có nhà máy thì các bản của người Lào cũng như các xã ven sông của đất Việt giàu lên không ngừng.

Dòng sông thắm tình hữu nghị

Bà con dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Cô ví dòng sông Sê Pôn là một dải lụa trời. Những đêm trăng, Sê Pôn càng trở nên thơ mộng. Chàng trai Bru Vân Kiều có giọng hát làm xiêu lòng cô gái Lào bên kia sông: “Cái siêng năng em hãy gác lại/ Cái lười biếng em hãy cất đi/ Ta cùng thức theo vầng trăng sáng đêm nay/Ta cùng vui theo năm tháng tròn đầy”. 

Đứng bờ bên kia, cô gái Lào sung sướng giơ tay vẫy rồi cất lời tình tứ: “Anh bắt được con nai/ Em muốn anh là con rể của mẹ./Anh săn được con gấu/ Em muốn anh là con rể của cha". Cứ thế, trăng Sê Pôn càng diễm lệ, bồng bềnh trong lời ca của đôi lứa hát giao duyên.

Lãnh đạo xã Thanh trao quà cho nhân dân bản Đen Vi Lay, huyện Sê Pôn, (Lào) - Ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19
Lãnh đạo xã Thanh trao quà cho nhân dân bản Đen Vi Lay, huyện Sê Pôn, (Lào) - Ảnh chụp khi chưa có dịch Covid-19

Ông Lê Bá Hùng, Chủ tịch UBND thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, cho biết: Nhiều đôi bạn trẻ hai bên có cảm tình với nhau qua tiếng kèn lời ca. Mỗi người đứng một bên bờ sông Sê Pôn đối diện và ra dấu hiệu chuyện trò. Không ít cô gái Lào đã thuộc những câu hát “sim” (giao duyên) của người Bru- Vân Kiều. Có nhiều đôi bạn trẻ của hai nước đã thành vợ thành chồng. Một dòng sông của tình yêu đôi lứa là thế.

Sê Pôn còn là dòng sông hữu nghị, thắm máu của hai dân tộc trong cuộc chiến đấu chống giặc Mỹ. Những trận chiến Khe Sanh, Nam Lào…, đã là minh chứng rõ nhất cho điều ấy. Dân tộc Lào, đã cùng Nhân dân Hướng Hoá gùi đạn pháo xe tăng tập kết ở xã Thuận, rồi vượt sông Sê Pôn bằng những tấm bè để đánh Làng Vây - cứ điểm quan trọng án ngữ phía tây Khe Sanh. 

Hình ảnh những chiếc xe tăng, cùng bộ binh quân giải phóng ở vùng lam sơn chướng khí này, đã khiến tướng lĩnh Mỹ và quân đội Sài Gòn kinh ngạc. Cũng phải, bởi lịch sử chiến tranh thế giới chắc chẳng nơi đâu mà đạn pháo, xe tăng lại được gùi cõng bằng những đôi chân trần của người dân, được đóng bè tre nứa vận chuyển để đảm bảo bí mật bất ngờ như ở Việt Nam.

Bộ đội Biên phòng đóng trên địa bàn Xã Thuận (Hướng Hóa) trò chuyện cùng bà con Bru -Vân Kiều
Bộ đội Biên phòng đóng trên địa bàn Xã Thuận (Hướng Hóa) trò chuyện cùng bà con Bru -Vân Kiều

Năm 1977, Hiệp ước hoạch định biên giới quốc gia Việt - Lào được ký kết, chia đôi bờ Sê Pôn sang hai quốc gia. Khi ấy, người dân Bru - Vân Kiều, Pa Cô hai bên sông mới thực sự hiểu khái niệm đường biên ngay trên con sông mà hàng ngày họ vẫn qua lại thăm thân, làm ăn, giúp nhau phát triển kinh tế, hỗ trợ khắc phục thiên tai... 

Con sông Sê Pôn mà cả hai bờ uống chung dòng nước đã là lãnh thổ của hai quốc gia nhưng với bà con Việt-Lào hai bên thì nó không bao giờ có khoảng cách. Sông kết nối 23 bản làng sống bên dãy Trường Sơn với những bản làng bên nước bạn Lào. Hàng chục năm qua, những bản ở hai bên bờ sông đối diện đều kết nghĩa anh em. Từ giữa dòng Sê Pôn, những bản làng Việt-Lào bình yên hai bên sông với khói bếp bay lên đầm ấm; lẫn trong tiếng chày giã gạo cứ nhịp nhàng, khoan thai…

Tin cùng chuyên mục
Miền Trà Lân xưa và nay

Miền Trà Lân xưa và nay

Trà Lân xưa hừng hực khí thế “trúc chẻ tro bay”. Còn Trà Lân hôm nay (thuộc hai huyện Con Cuông và Anh Sơn), đang trở mình thành vùng kinh tế quan trọng ở phía Tây của Nghệ An. Nơi đây, nông nghiệp công nghệ cao đã hình thành; du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng nơi bản làng thâm sơn đã hiện hữu; những sản phẩm OCOP cũng đã khẳng định vị thế trên thị trường… Một Trà Lân đang từng ngày đổi thay.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương

Sáng ngày 24/9, tại Thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã đến thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn chủ trì buổi làm việc.
Google giới thiệu ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật dùng smartphone

Google giới thiệu ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật dùng smartphone

Khoa học - Công nghệ - PV - 2 giờ trước
Tính năng mới của ứng dụng nêu trên được gọi là "Camera Switches", cho phép người dùng sử dụng khuôn mặt của mình để tương tác với điện thoại.
Tập huấn dạy học trực tuyến và qua truyền hình cho giáo viên tiểu học 22 tỉnh, thành phố

Tập huấn dạy học trực tuyến và qua truyền hình cho giáo viên tiểu học 22 tỉnh, thành phố

Giáo dục - P. Ngọc (T/h) - 5 giờ trước
Nhằm hỗ trợ giáo viên vượt qua khó khăn trong việc dạy học trực tuyến ứng phó với tình thế học sinh không thể đến trường để phòng, chống dịch, ngày 23/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức khóa tập huấn nâng cao năng lực dạy học trực tuyến, dạy học qua truyền hình cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên 22 tỉnh, thành phố phía Bắc.
Ngắm những thửa ruộng bậc thang đẹp lộng lẫy ở Hoàng Su Phì

Ngắm những thửa ruộng bậc thang đẹp lộng lẫy ở Hoàng Su Phì

Media - PV - 6 giờ trước
Tháng chín là thời điểm đẹp nhất trong năm để du khách có thể đến với Hoàng Su Phì hay Hà Giang khám phá các góc nhìn mới mẻ của những thửa ruộng bậc thang trải rộng tầm mắt.
Giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2021-2025

Giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2021-2025

Tài chính - Kinh doanh - Cát Tường - 6 giờ trước
Các bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương khẩn trương thực hiện giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương năm 2021 trước ngày 30/9/2021 cho các dự án khởi công mới, nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, nhiệm vụ quy hoạch đã hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định.
Gia Lai: Chanh dây được mùa, được giá

Gia Lai: Chanh dây được mùa, được giá

Sản phẩm - Thị trường - P. Ngọc (T/h) - 6 giờ trước
Trước ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhiều nông sản của bà con nông dân khó khăn trong khâu tiêu thụ, theo đó giá cả bị thấp hơn mọi năm. Trong khi đó, cây chanh dây của bà con nông dân ở Gia Lai vừa được mùa, lại được giá, giúp người nông dân cải thiện cuộc sống.
Hồ Ba Bể “đóng băng” trong bão dịch

Hồ Ba Bể “đóng băng” trong bão dịch

Với lợi thế về vẻ đẹp núi rừng hoà quyện cùng sông nước hữu tình, trong những năm qua Hồ Ba Bể đã trở thành điểm hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, hoạt động du lịch ở đây gần như bị “đóng băng”
Bạn cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mang điện thoại, laptop đi sửa?

Bạn cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mang điện thoại, laptop đi sửa?

Khoa học - Công nghệ - T.Hợp - 7 giờ trước
Thời gian qua đã có không ít trường hợp người dùng bị rò rỉ hình ảnh, video riêng tư hoặc mất tiền trong tài khoản ngân hàng khi mang điện thoại đi sửa chữa. Vậy bạn cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mang điện thoại, laptop đi sửa?
HLV Park Hang Seo triệu tập thêm 2 cầu thủ cho đội tuyển Việt Nam

HLV Park Hang Seo triệu tập thêm 2 cầu thủ cho đội tuyển Việt Nam

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 7 giờ trước
Để chuẩn bị lực lượng tốt nhất tham dự vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á và AFF Suzuki Cup 2020, HLV Park Hang Seo đã triệu tập bổ sung 2 cầu thủ cho đội tuyển Việt Nam là hậu vệ Đỗ Thanh Thịnh và Phạm Xuân Mạnh.
Thế giới có hơn 231 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới có hơn 231 triệu ca nhiễm COVID-19

Tin tức - Nga Anh (t/h) - 7 giờ trước
Theo trang thống kê trực tuyến worldometers.info, tính đến sáng ngày 24/9/2021 (giờ Việt Nam), thế giới ghi nhận có tổng cộng 231.301.002 ca nhiễm COVID-19, trong đó 4.740.781 ca tử vong và 207.949.242 ca bình phục.
Bài thuốc chữa bệnh từ cây chút chít

Bài thuốc chữa bệnh từ cây chút chít

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 7 giờ trước
Cây chút chít hay còn có một số tên gọi khác như: lưỡi bò, dương đề, thổ đại hoàng...có tính lạnh, vị đắng. Đây là loại dược liệu quý giá trong đông y có tác dụng điều trị nhiều bệnh lý khác nhau. Sau đây là một số bài thuốc điều trị bệnh từ cây chút chít.
Chủ tịch nước tiếp các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu Hoa Kỳ

Chủ tịch nước tiếp các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 7 giờ trước
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh các nhà đầu tư Hoa Kỳ quan tâm đến Việt Nam và cho biết Việt Nam dành ưu tiên cao cho các nỗ lực phát triển ngành năng lượng theo hướng bền vững.