Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Roàng ơi, ai đã về đây­?

Lê Na - 16:28, 18/02/2024

Hơn sáu mươi năm trước, những thanh niên nam, nữ phơi phới sức trẻ từ vùng xuôi Thái Bình, Ninh Bình, Nam Định, Hà Tây, Hải Dương… đã lên đây xây dựng kinh tế. Lâm trường Tân Tiến là mái nhà chung để họ tụ lại. Một vùng rừng núi hoang sơ, “khỉ ho, cò gáy”. Nơi được gọi là “rừng thiêng, nước độc”, chính là Roàng.

Đoàn công tác của Cục Lâm nghiệp kiểm tra rừng trồng của Công ty Lâm nghiệp Tuyên Bình, huyện Yên Sơn
Đoàn công tác của Cục Lâm nghiệp kiểm tra rừng trồng của Công ty Lâm nghiệp Tuyên Bình, huyện Yên Sơn

Người già kể lại một truyền thuyết

Theo người già kể lại, xưa, đã xưa lắm, có một con Rồng thiêng từ trời cao bay về đỉnh Mười. Bóng Rồng che rợp một vùng rừng núi. Thần Rồng ngự tại đây và từ đó, Thần Rồng khai thiên, lập địa, che chở cho dân lành. Đằng đẵng một mình canh giữ nơi Ba Xứ giữa đỉnh trời hoang vu, Rồng bỗng thấy cô đơn quá.

Một hôm, không thấy Mặt trời mọc, suốt cả ngày, bầu trời tối đen, u tịch. Bỗng sấm chớp dữ dội và gió lốc ào ạt. Mưa như trút nước tự trời cao. Dân bản ngước lên, thấy một tia chớp hình Thần Rồng, chói sáng, tan biến vào núi, hòa thành dòng suối tuôn chảy. Rồng đã về trời, để lại nương đồi, cây xanh, muông thú và suối mát cho hạ giới. Cũng từ đó, để tránh tên húy, dân bản gọi chệch sang là Roàng. Tên núi, tên suối vẫn còn cho đến tận hôm nay.

Năm 1961, Lâm trường Tân Tiến được thành lập. Từ năm 1968, tỉnh Tuyên Quang kết nghĩa với tỉnh Bình Thuận, để ghi dấu mốc này, Lâm trường đổi tên thành Lâm trường Tuyên Bình. Theo cơ chế mới, đổi thành Công ty Lâm Nghiệp, quản lý một vùng rừng, gồm sáu xã: Kiến Thiết, Trung Trực, Xuân Vân, Tân Long, Tân Tiến, huyện Yên Sơn và Tràng Đà, TP. Tuyên Quang. Tổng diện tích đất rừng là 1.720ha.

Ngày mới thành lập, cả ngàn người được biên chế thành công nhân lâm trường. Họ chủ yếu từ vùng đồng bằng Bắc Bộ. Ngày đó, nhiệm vụ chính của công nhân lâm trường là khai thác gỗ, lâm sản, mở tuyến lên rừng, làm đường cho xe ô tô vào vận chuyển gỗ và lâm thổ sản. Lao động chủ yếu bằng sức người. Rìu, dao, cưa, cuốc, xẻng là công cụ lao động chính.

Xóm núi với hơn một trăm hai mươi hộ dân. Ba dân tộc là Dao, Tày và Kinh, quây tụ hai bên sườn núi. Nhiều năm qua, thấy lợi từ lâm nghiệp, đồng bào đua nhau phát triển kinh tế rừng. Hộ ông Triệu Văn Huỳnh có 23ha rừng keo và mỡ; ông Phan Văn Đôn có 20ha; Hộ bà Nông Thị Lều và hộ anh Triệu Đức Thái đều có 15ha. Màu xanh rừng góp tô xanh màu núi. Ở Roàng, những người đã gắn bó với lâm nghiệp đều có cuộc sống ổn định, nhiều người giàu có.

Ở Roàng, những người đã gắn bó với lâm nghiệp đều có cuộc sống ổn định, nhiều người giàu có
Ở Roàng, những người đã gắn bó với lâm nghiệp đều có cuộc sống ổn định, nhiều người giàu có

Sức người làm lên tất cả

Bà Vũ Thị Thơm, sinh năm 1952, tuổi con rồng, tâm sự, quê bà ở huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Năm 1971, theo phong trào đi xây dựng kinh tế mới, bà lên Tuyên Quang làm công nhân lâm trường. Đến nay, cuộc sống đã ổn định và đủ đầy.

Còn ông Lê Tiến Hạm, 81 tuổi, một “lão lâm” khỏe mạnh, nhanh nhẹn và có chút hài hước. Quê ông ở Đan Phượng, Hà Nội. Năm 1963, chàng trai xứ Đoài lên Tuyên Quang theo tiếng gọi của Đảng; “Xây dựng kinh tế miền núi, tiến kịp miền xuôi”. Trong căn nhà gỗ, ấm trà thơm bốc khói. Ông Hạm ngân nga một giai điệu cũ:

“Anh đi khai phá miền Tây/Rừng núi bao la bừng giấc say/Anh khai đất hoang thành luống cày/Mai kia mừng ngô lúa nặng tay”…

Ông Hạm cưới vợ năm 1968 thì năm 1969 lên đường nhập ngũ. Đất nước chiến tranh, nhiều công nhân rừng lại khoác vào mình màu xanh áo lính. Bà Hợi (vợ ông) bám rừng, vò võ ngóng tin chồng. Những năm đó, đâu chỉ riêng bà, mà cả nước hướng về miền Nam ruột thịt.

Rất nhiều phụ nữ ở lâm trường và phụ nữ miền Bắc nói chung cùng cảnh ngộ. Giải phóng miền Nam, vợ chồng ông bà mới được sum họp. Ba người con lần lượt ra đời. Ông bà chung tay, chắt chiu gây dựng kinh tế, nuôi con ăn học và trưởng thành.

Nghỉ hưu, ông bà cùng 5 hộ dân nhận khoán 5ha rừng của Lâm trường. Cây rừng đã ngấm vào máu thịt của họ. Cây đã cho ông bà bóng mát, che chở khi về già. Tôi hỏi vui ông Hạm, nếu được một điều ước, ông chọn nơi nào để dưỡng già? Không phải suy nghĩ lâu, ông lão tươi cười bảo: Vẫn là nơi đây, nơi ngày xưa “khỉ ho cò gáy”. Mình ở rừng quen rồi, mở mắt là thấy màu xanh. Ở đây, không khí trong lành, xóm làng thân thiện. Bao đời cây gắn liền đời người.

Chia tay Roàng khi hoa mận, hoa đào đang khoe sắc chào đón mùa Xuân mới đang về, tôi theo suối Roàng ra tận cửa sông Lô. Tự nhiên, trong tôi thấy bùi ngùi. Tôi nhớ những cánh rừng, thương từng mạch nước đầu nguồn. Tôi nghĩ đến bao lớp người miền xuôi, miền ngược gắn đời mình với rừng, với suối. Tôi ôm đá vào lòng, và thầm hỏi: Roàng ơi, ai đã về đây?... 

Roàng là tên một đỉnh núi, cũng là tên một con suối, khởi nguồn từ đây. Núi và Suối mang trong mình một huyền tích, bí ẩn. Từ TP. Tuyên Quang đến đỉnh Roàng chỉ chừng ba chục cây số. Ngàn xưa tới nay, đỉnh núi vẫn mây sương bao phủ và suối dung nạp rất nhiều nguồn nước từ những cánh rừng đại ngàn, lượn vòng quanh rồi hòa vào dòng nước chảy ra sông Lô.”

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Một đêm ở điểm hẹn Nàng Màn

Một đêm ở điểm hẹn Nàng Màn

Tôi đã gặp ở Con Cuông những đêm hội rượu cần chếnh choáng men say. Tôi cũng đã gặp ở Con Cuông những đêm giã bạn bên ánh lửa nồng nàn trong mắt, cuốn hút và mời mọc… Đêm nay, tôi cũng đã bắt gặp lại những điều như thế và còn hơn thế ở “Điểm hẹn Nàng Màn”.
Tin nổi bật trang chủ
Quảng Ngãi: Bảo tồn ngôn ngữ các DTTS bằng cơ sở dữ liệu điện tử

Quảng Ngãi: Bảo tồn ngôn ngữ các DTTS bằng cơ sở dữ liệu điện tử

Công tác Dân tộc - T.Nhân-H.Trường - 3 giờ trước
Có thể nói, ngôn ngữ là “hồn cốt” của mỗi dân tộc. Hầu hết các dân tộc đều có ngôn ngữ riêng, nhiều dân tộc có chữ viết riêng. Tuy nhiên, một vấn đề đáng lo ngại là ngôn ngữ của DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang có nguy cơ bị mai một. Vì vậy, việc bảo tồn, gìn giữ ngôn ngữ các DTTS là vấn đề cấp thiết.
Đắk Lắk: Khám, chữa bệnh và tư vấn miễn phí cho 40 trẻ bại não

Đắk Lắk: Khám, chữa bệnh và tư vấn miễn phí cho 40 trẻ bại não

Sức khỏe - Lê Hường - 3 giờ trước
Ngày 19/4, Bệnh viện Đại học Y dược Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp với Hội Gia đình trẻ bại não Việt Nam tổ chức chương trình nhân đạo “Khám, chữa bệnh và tư vấn chăm sóc răng miệng cho trẻ bại não năm 2024”.
Hậu Giang: Hưởng ứng, tôn vinh “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”

Hậu Giang: Hưởng ứng, tôn vinh “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”

Tin tức - Như Tâm - 3 giờ trước
Tối 19/4, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh, Ban Dân tộc phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hậu Giang đã tổ chức Liên hoan Nghệ thuật các dân tộc tỉnh Hậu Giang năm 2024 và Hưởng ứng “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”.
Sôi nổi Hội thao chào mừng Kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc

Sôi nổi Hội thao chào mừng Kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc

Công tác Dân tộc - T.Nhân-N.Triều - 4 giờ trước
Ngày 20/4, tại sân vận động Tp.Quy Nhơn (Bình Định), sau khi diễn ra Lễ khai mạc Hội thao chào mừng Kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống các cơ quan công tác dân tộc lần thứ XI năm 2024, các vận động viên của 15 Ban Dân tộc các tỉnh khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ đã bước vào các cuộc tranh tài, thi đấu thể thao sôi nổi.
Nhiều hoạt động hấp dẫn trong Ngày hội Văn hóa - Du lịch tỉnh Sóc Trăng tại Hà Nội

Nhiều hoạt động hấp dẫn trong Ngày hội Văn hóa - Du lịch tỉnh Sóc Trăng tại Hà Nội

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 4 giờ trước
Trong khuôn khổ các hoạt động chuỗi sự kiện Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam, sáng 20/4/2024, ngày hội Văn hóa - Du lịch lần thứ I của Sóc Trăng được tổ chức tại Làng văn hoá các dân tộc Việt Nam. Đây là dịp để giao lưu văn hóa Nghệ thuật dân ca, dân vũ, ẩm thực, quảng bá du lịch…các vùng miền.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 16): Biến tướng trào lưu chữa lành

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 16): Biến tướng trào lưu chữa lành

Xuất phát từ những tổn thương về mặt tâm lý, áp lực trong cuộc sống, học tập, gia đình... mong muốn tìm một “điểm tựa”, nhiều người đã chọn các biện pháp để “chữa lành”. Hiểu đơn giản, đây là thuật ngữ chỉ các biện pháp giúp phục hồi về mặt cảm xúc, cải thiện về tâm hồn lẫn thể chất theo hướng tích cực hơn dựa vào các phương pháp khác nhau. Khái niệm này đã có từ lâu trong ghi chép của các tôn giáo, trong thời gian gần đây, đang phổ biến do sự ưa chuộng của giới trẻ. Tuy nhiên, nhiều người đã lợi dụng việc chữa lành này để trục lợi, khiến nạn nhân tiền mất tật mang. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển hôm nay sẽ bàn về Biến tướng trào lưu chữa lành.
Giông lốc tại các tỉnh miền núi phía Bắc gây thiệt hại về nhà ở và hoa màu

Giông lốc tại các tỉnh miền núi phía Bắc gây thiệt hại về nhà ở và hoa màu

Trang địa phương - T.Hợp - 4 giờ trước
Trận mưa to kèm theo giông lốc đêm 19/4 rạng sáng 20/4 tại các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Yên Bái, Tuyên Quang đã gây thiệt hại về nhà ở và hoa màu của nhân dân.
Phú Yên: Tổ chức 12 Hội nghị tập huấn tuyên truyền giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống

Phú Yên: Tổ chức 12 Hội nghị tập huấn tuyên truyền giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống

Công tác Dân tộc - T.Nhân - 4 giờ trước
Nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (TH&HNCHT) trong vùng đồng bào DTTS và miền núi, thời gian qua, Ban Dân tộc tỉnh Phú Yên đã có nhiều hoạt động phối hợp với UBND các xã vùng đồng bào DTTS và miền núi đặc biệt khó khăn trên địa bàn 3 huyện Sông Hinh, Sơn Hòa, Đồng Xuân của tỉnh, bước đầu đã mang lại hiệu quả thiết thực.
U23 châu Á: Chiến thắng Malaysia, U23 Việt Nam mở rộng cửa vào vòng trong

U23 châu Á: Chiến thắng Malaysia, U23 Việt Nam mở rộng cửa vào vòng trong

Thể thao - Hoàng Quý - 4 giờ trước
Trong lượt trận thứ 2 bảng D vòng chung kết U23 châu Á, U23 Việt Nam đã có chiến thắng dễ dàng trước U23 Malaysia với tỷ số 2-0. Đội tuyển U23 Việt Nam có được 6 điểm sau 2 lượt trận, ghi được 5 bàn và để thủng lưới 1 bàn.
Bế mạc và trao giải Hội thao kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc

Bế mạc và trao giải Hội thao kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc

Công tác Dân tộc - T.Nhân-H.Trường - 4 giờ trước
Sau một ngày tham gia tranh tài sôi nổi, tối 20/4, tại Tp.Quy Nhơn, tỉnh Bình Định đã diễn ra Lễ bế mạc và trao giải cho các đoàn tham gia Hội thao kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2024). Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh tham dự Lễ bế mạc Hội thao và trao giải cho các đoàn vận động viên.
Hà Giang: Mưa lớn khiến nhà bị sập, bé gái 5 tuổi tử vong

Hà Giang: Mưa lớn khiến nhà bị sập, bé gái 5 tuổi tử vong

Tin tức - Vũ Mừng - 4 giờ trước
Một bé gái 5 tuổi tại Hà Giang đã tử vong sau vụ sập nhà do mưa to và gió lớn.