Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cần hài hòa lợi ích của người dân và doanh nghiệp khi thực hiện giao khoán đất vườn cây cà phê

Phạm Hoà - 11:02, 24/08/2022

Không thể phủ nhận, sau hơn 30 năm “sắp xếp, đổi mới,” đến nay việc quản lý, sử dụng đất đai của các nông, lâm trường trên cả nước đã có bước chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tồn tại rất nhiều hạn chế, bất cập trong việc thanh lý thu hồi đất để cơ cấu và giao khoán vườn cây ở một số nơi trên địa bàn Tây Nguyên nói chung, tỉnh Đắk Lắk nói riêng khiến phát sinh mâu thuẫn lợi ích kinh tế giữa doanh nghiệp và người dân.

Đại diện 180 hộ dân nhận giao khoán vườn cây với Công ty cà phê Phước An trao đổi với phóng viên về những bất cập hiện nay giữa người dân và doanh nghiệp
Đại diện 180 hộ dân nhận giao khoán vườn cây với Công ty cà phê Phước An trao đổi với phóng viên về những bất cập hiện nay giữa người dân và doanh nghiệp

Bất cập phát sinh

Nông trường cà phê Phước An được thành lập năm 1977 theo quyết định số109/QĐ-UB ngày 01/3/1977 của UBND tỉnh Đắk Lắk, ngày 05/6/1996 được chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Phước An 100% vốn nhà nước, năm 2017 được chuyển thành Công ty cổ phần cà phê Phước An. 

Khi thành lập Nông trường cà phê Phước An với mục tiêu trồng và phát triển cây cà phê - một cây công nghiệp mũi nhọn đặc trưng của khu vực Tây Nguyên cũng như của tỉnh Đắk Lăk. UBND tỉnh Đắk Lắk đã giao đất cho nông trường để thực hiện dự án. Khi đó các hộ dân được tuyển dụng vào làm công nhân cho nông trường trong đó gần một nửa là các hộ đồng bào tại chỗ. 

Năm 1992, Nông trường cà phê Phước An đã giao khoán diện tích đất trồng cà phê cho các hộ dân chăm sóc và quản lý với thỏa thuận nông trường đầu tư phân bón, dịch vụ kỹ thuật và tưới nước, còn các hộ dân có nghĩa vụ nộp sản lượng cho nông trường. Năm 1996 Nông trường Phước An được chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV cà phê phước An, thời điểm này Công ty đã tiến hành ký lại hợp đồng giao khoán mới với thời hạn 30 năm người dân phải tự đầu tư chăm sóc vườn cây và trả sản lượng cho Công ty.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng thay thế dần một phần diện tích cà phê già cỗi. Năm 2004, Công ty cà phê Phước An có chủ trương trồng cây sầu riêng thay thế dần cây cà phê khi già cỗi. Ngày 29 tháng 4 năm 2004, Công ty ra thông báo số 02 và số 31 có nội dung là: Phải nhổ bỏ 121 cây cà phê để trồng thay vào đó là 121 cây sầu riêng; Nếu các năm sau sầu riêng tốt thì phải chặt bỏ hoặc thanh lí cà phê; Trồng sầu riêng thay thế dần cây cà phê khi già cỗi và xác định đây là cây chủ lực kinh doanh lâu dài, không phải là cây trồng ghép, trồng thêm.

Năm 2004 với việc trồng xen canh cây cà phê, mặc dù diện tích cây cà phê đã bị nhổ bỏ 11% nhưng Công ty cà phê Phước An không thực hiện phương án giảm sản lượng nộp khoán như đã nêu trong thông báo số 02/TB-CTPA ngày 29/04/2004. Đến năm 2006, Công ty cà phê Phước An tiếp tục làm hợp đồng giao khoán vườn cây cà phê cho các hộ dân mà không thanh lý hợp đồng đã ký ngày 29/9/1997 có hiệu lực từ năm 2002 đến năm 2032. Đến cuối năm 2006, Công ty không có nhu cầu kinh doanh cây sầu riêng nữa và bán vườn cây sầu riêng cho người dân. Kể từ đó đến nay vườn cây sầu riêng là tài sản thuộc quyền sở hữu của người dân nhưng Công ty vẫn khoán nguyên diện tích.

Không những vậy, ngày 17/03/2009, Công ty CP cà phê Phước An đã có tờ trình số 05/TT về việc xin thanh lý vườn cây cà phê già cỗi đối với diện tích 272,21 ha đối với 180 hộ dân. Sau đó, ngày 11/06/2009 UBND tỉnh Đắk Lắk có Công văn số 2589/UBND-NLN đồng ý cho Công ty Phước An thanh lý diện tích 272,21 ha cà phê già cỗi, đồng thời chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, hướng dẫn, chỉ đạo Công ty Phước An thanh lý, bố trí trồng luân canh cây ngắn ngày thích hợp trong khoảng thời gian 3-5 năm trước khi trồng tái canh cây cà phê.

Qua tìm hiểu hồ sơ thu thập được và trao đổi trực tiếp với người dân được giao khoán vườn cây đã khẳng định, phía Công ty TNHH MTV cà phê Phước An (nay là Công ty cổ phần cà phê Phước An) đã không tiến hành thanh lý vườn cây theo chỉ đạo của UBND tỉnh Đắk Lắk, mà vẫn tiếp tục thu sản lượng giao khoán đến năm 2017 với sản lượng giao khoán không đổi, đây là một dấu hỏi lớn đặt ra có hay không việc cố ý không thanh lý vườn cây của Công ty TNHH MTV cà Phê Phước An để thu sản trái phép của các hộ dân nhận khoán?


Các hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc có nhiều năm gắn bó với nông trường mong muốn được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất theo quy định để tiếp tục sản xuất, ổn định cuộc sống
Các hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số có nhiều năm gắn bó với nông trường mong muốn được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất theo quy định để tiếp tục sản xuất, ổn định cuộc sống

Đánh đồng đối tượng

Trong diện tích khoảng 150 ha đang giao khoán cho các hộ dân từ năm 1986, các hộ dân đã gắn bó với vườn cây như “máu thịt” của mình, với chủ trương đổi mới và nâng cao hiệu quả sản xuất phát triển nông lâm nghiệp, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 118/2014/NĐ-CP, ngày 17/12/2014  “Về sắp xếp đổi mới và phát triển nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp”. Theo khoản 1, điều 2 Nghị định này đã nêu rõ, việc giao khoán của công ty TNHH MTV Cà phê Phước An là hình thức khoán trắng, căn cứ theo khoản 1, điều 15 Nghị định này thì khi đổi mới doanh nghiệp hoặc chuyển đổi doanh nghiệp sang công ty cổ phần thì nhà nước thu hồi diện tích đất khoán trắng giao về cho UBND tỉnh nơi có đất. Diện tích đất bị thu hồi này được ưu tiên xử lý theo điểm a, khoản 2, điều 15 quy định “đồng bào dân tộc thiểu số ở địa phương không có đất hoặc thiếu đất sản xuất, người đang nhận giao khoán trực tiếp sản xuất được giao đất hoặc thuê đất.”.

Trong 180 hộ dân nhận khoán có 106 hộ là người đồng bào dân tộc Ê Đê, M’Nông là những đối tượng được ưu tiên hàng đầu. Thế nhưng, việc chuyển đổi doanh nghiệp sang Công ty cổ phần của Công ty TNHH MTV Phước An, UBND tỉnh Đắk Lắk đã không tiến hành thu hồi phần đất đã được khoán trắng cho các hộ dân để giao hoặc cho các hộ dân thuê lại theo điều 15 nghị định 118 của Chính phủ, dẫn đến hệ lụy vô cùng nghiêm trọng, khiếu kiện kéo dài, gây mất an ninh trật tự do các hộ dân bức xúc đã tập trung kéo đến trụ sở của Công ty cổ phần cà phê Phước An để đòi quyền lợi. 

Đại diện cho các hộ dân là người đồng bào dân tộc, ông Y Lem Niê cho biết, tài sản trên đất là của người dân, còn diện tích đất chúng tôi mong muốn Nhà nước thu hồi của Công ty cổ phần cà phê Phước An để giao lại cho các hộ dân tiếp tục sản xuất ổn định cuộc sống.

Công ty “đắc lợi” – Người dân chịu thiệt

Ngày 03/3/2017 Công ty TNHHMTV Phước An đã có Thông báo số 120-2017/TB-CTPA về vệc thanh lý hợp đồng giao khoán vườn cây cà phê khu vực Phước An. Ngày 06/03/2018, Công ty CP cà phê Phước An (Công ty Phước An) có dự thảo phương án về việc giao khoán vườn cây cà phê thanh lý có trồng xen sầu riêng. Ngày 05/05/2020, Công ty Phước An có Quyết định số 210/QĐ-CPPA về việc thanh lý hợp đồng, thu hồi vườn cây đối với hộ ông Võ Tá Thành. Theo phương án và quyết định nêu trên Công ty Phước An đã tự áp giá cây sầu riêng của hộ ông Võ Tá Thành và các hộ dân theo mức giá theo khung giá tại Quyết định số 14/2017/QĐ-UBND ngày 23/03/2017 của UBND tỉnh Đắk Lắk mà không thông qua việc thỏa thuận với người dân.

Qua trao đổi với các chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp, việc Công ty Phước An tự áp giá đối với tài sản là cây sầu riêng của người dân mà không thỏa thuận đã có dấu hiệu vi phạm nguyên tắc về quyền sở hữu tài sản, và vi phạm nghiêm trọng việc thỏa thuận dân sự được quy định tại điều 3 Bộ luật Dân sự năm 2015. 

Theo ông Nguyễn Ngọc Nghệ, một cựu công nhân nông trường cho biết, Công ty cổ phần cà phê Phước An được thuê đất với giá 1.400.000 -1.800.000 VNĐ/năm/ha, nhưng Công ty khoán cho chúng tôi 50.000.000VNĐ/năm/ha và 10 năm sau thu lại toàn bộ diện tích đất khoán trắng và tài sản trên đất của chúng tôi. Công ty đã đưa ra mức khoán không hợp lí và thu hồi toàn bộ tài sản trên đất của chúng tôi sau 10 năm là sai quy định của Nhà nước làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Năm 2017, khi hết hạn hợp đồng, Công ty thực hiện cổ phần hóa, chúng tôi đã nhiều lần đề nghị Công ty thanh lí hợp đồng và chuyển giao đất đang khoán trắng cho chúng tôi về địa phương theo nghị định 118/ND-CP, nhưng Công ty không thực hiện mà vẫn giao diện tích đất chúng tôi đang nhận khoán trắng cho công ty cổ phần. Việc giao diện tích đất khoán trắng cho công ty cổ phần là sai quy định của Nhà nước. Điều này gây bức xúc cho hàng trăm hộ dân, ông Nghệ cho biết thêm.

Thiết nghĩ, với việc canh tác lâu dài trên diện tích đất được giao khoán tài sản mà các hộ dân tạo dựng lên, và việc đảm bảo an sinh xã hội phát triển kinh tế nông hộ và phát triển doanh nghiệp, cần có sự chỉ đạo quyết liệt cũng như sự vào cuộc của các cơ quan có thẩm quyền tỉnh Đắk Lắk để giải quyết dứt điểm vụ việc, đảm bảo hài hòa lợi ích kinh tế của doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, góp phần vào việc đảm bảo an sinh xã hội và trật tự xã hội trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Những tiết học "đặc biệt" nơi biên giới xứ Thanh

Những tiết học "đặc biệt" nơi biên giới xứ Thanh

Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, các chiến sĩ mang quân hàm xanh của đồn Biên phòng cửa khẩu Tén Tằn, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa còn "gánh" vai trò là thầy giáo đứng lớp trong những tiết học "đặc biệt" nơi cột mốc biên cương.
Tin nổi bật trang chủ
Lào Cai: Khai mạc Hội Báo Xuân Quý Mão 2023

Lào Cai: Khai mạc Hội Báo Xuân Quý Mão 2023

Tin tức - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Tối 3/2, Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Lào Cai phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức khai mạc Hội Báo Xuân Quý Mão 2023.
Lào Cai: Công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm chức vụ Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đối với ông Lý Seo Vảng

Lào Cai: Công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm chức vụ Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đối với ông Lý Seo Vảng

Tin địa phương - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Chiều 3/2, UBND tỉnh Lào Cai đã tổ chức công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm chức vụ Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đối với ông Lý Seo Vảng.
Lạng Sơn: Hàng trăm người tham gia giao lưu hát dân ca tại Hội hát Sli

Lạng Sơn: Hàng trăm người tham gia giao lưu hát dân ca tại Hội hát Sli

Tin địa phương - Mỹ Dung - 4 giờ trước
Ngày 3/2, UBND xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn) tổ chức Khai mạc Hội hát Sli Xuân Quý Mão 2023. Đây là 1 trong 11 lễ hội được Ban Tổ chức các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân năm 2023 tỉnh Lạng Sơn lựa chọn chỉ đạo tổ chức lễ hội điểm.
Họp báo Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 tại TP. Hồ Chí Minh

Họp báo Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 tại TP. Hồ Chí Minh

Sản phẩm - Thị trường - Phương Thảo - 4 giờ trước
Ngày 3/2, tại TP. Hồ Chí Minh, UBND tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức buổi Họp báo, giới thiệu Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 năm 2023 với chủ đề “Buôn Ma Thuột - Điểm đến của cà phê thế giới”.
Bắc Giang: Nhiều trường hợp bị tai nạn do pháo dịp Tết

Bắc Giang: Nhiều trường hợp bị tai nạn do pháo dịp Tết

Xã hội - Mỹ Dung - 5 giờ trước
Dịp Tết vừa qua, số ca phải nhập viện điều trị tai nạn thương tích liên quan đến pháo xảy ra nhiều trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (37 vụ). Nhiều bệnh nhân bị tổn thương nghiêm trọng.
Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Tp. Pleiku (Gia Lai) sẵn sàng cho công tác giao - nhận quân năm 2023

Những ngày này, Hội đồng Nghĩa vụ Quân sự của Tp. Pleiku (Gia Lai) đang chủ động, tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương hoàn tất các khâu trong quy trình tuyển chọn, gọi thanh niên nhập ngũ. Đồng thời tổ chức gặp gỡ động viên thanh niên trúng tuyển nghĩa vụ quân sự sẵn sàng lên đường nhập ngũ, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu trên giao với chất lượng thanh niên cao hơn năm trước.
Đắk Lắk: Lên phương án phòng tránh xung đội giữa người và đàn voi rừng

Đắk Lắk: Lên phương án phòng tránh xung đội giữa người và đàn voi rừng

Môi trường sống - Lê Hường - 5 giờ trước
Một đàn voi rừng đã vào khu vực chăm sóc voi nhà của Trung tâm Bảo tồn voi tại Tiểu khu 462 (xã Krông Na, huyện Buôn Đôn) giành thức ăn với voi nhà và phá hoại một số tài sản khác.
Độc đáo sắc màu chợ phiên Hoàng Su Phì

Độc đáo sắc màu chợ phiên Hoàng Su Phì

Sắc màu 54 - PV - 5 giờ trước
Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang) thu hút du khách không chỉ bởi vẻ đẹp thiên nhiên vốn có của những thửa ruộng bậc thang rực rỡ vào mùa lúa chín, mà còn bởi những phiên chợ định kỳ, hội tụ phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc. Đến Hoàng Su Phì dù ở thời điểm nào, lạc bước vào phiên chợ tràn đầy sức sống, mỗi du khách đều như được sống giữa một sắc màu văn hóa mang đặc trưng với bao điều hấp dẫn và độc đáo.
Triển lãm chuyên đề “Quảng Ninh - Hội tụ và lan tỏa sắc màu di sản”

Triển lãm chuyên đề “Quảng Ninh - Hội tụ và lan tỏa sắc màu di sản”

Sắc màu 54 - Mỹ Dung - 5 giờ trước
Ngày 3/2, tại Tp. Hạ Long, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Quảng Ninh tổ chức triển lãm chuyên đề “Quảng Ninh - Hội tụ và lan tỏa sắc màu di sản”. Triển lãm thu hút đông đảo người dân và khách du lịch tham gia hưởng ứng.
Hàng trăm hộ dân ở Con Cuông bị ảnh hưởng vì thủy điện - Bao giờ được bồi thường?

Hàng trăm hộ dân ở Con Cuông bị ảnh hưởng vì thủy điện - Bao giờ được bồi thường?

Tiếng nói từ cơ sở - Việt Thắng – Khánh An - 6 giờ trước
Đánh giá không đúng mức độ ảnh hưởng sau khi tích nước đã khiến hàng trăm hộ dân ở huyện Con Cuông (Nghệ An) bị mất đất, nhà ngập. Bà con đi đòi nhiều lần nhưng vẫn chưa được giải quyết.
64 đô vật tham dự Hội thi truyền thống Vật dân tộc thời Mạc

64 đô vật tham dự Hội thi truyền thống Vật dân tộc thời Mạc

Thể thao - Giải trí - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Hội thi truyền thống Vật dân tộc thời Mạc lần thứ 2 năm 2023 diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3/2 với sự tham gia của đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.