Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát triển vùng đồng bào DTTS: Bài toán khó mang tên “Việc làm”

PV - 14:35, 14/11/2018

Trong điều kiện khó giải quyết nhu cầu đất sản xuất, thì tạo việc làm cho lao động người DTTS là vấn đề không hề dễ, cho dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ được triển khai. Thực trạng này đòi hỏi, phải đánh giá lại việc thực thi các chính sách, xem xét một cách toàn diện các khâu đào tạo nghề, giải quyết việc làm, gắn kết với thị trường lao động…

Bài cuối: Đi tìm lời giải

việc làm Những hạn chế trong đào tạo nghề cho lao động DTTS cần được khắc phục.

Đẩy mạnh xuất khẩu lao động

Như số báo trước đã phản ánh, công tác xuất khẩu lao động (XKLĐ) là một trong những giải pháp, giải bài toán “Việc làm” cho lao động DTTS. Tuy nhiên, những điểm sáng về XKLĐ như ở huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa) là chưa nhiều.

Đối với các huyện nghèo, một trong những “cú hích” để giảm nghèo bền vững, là việc thực hiện Ðề án hỗ trợ đẩy mạnh XKLÐ, góp phần giảm nghèo nhanh và bền vững giai đoạn 2009-2020 theo Quyết định 71/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, việc thực hiện XKLĐ cho lao động là người DTTS ở các địa phương vẫn hết sức gian nan.

Đơn cử như, huyện Cư M’Gar (Đăk Lăk), từ năm 2017 đến tháng 5/2018, toàn huyện có 123 người tham gia XKLĐ đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, trong đó chỉ có 6 lao động là người DTTS. Riêng trong 5 tháng đầu năm 2018 chỉ có duy nhất 1 trường hợp là người DTTS trên địa bàn huyện tham gia XKLĐ.

Còn tính chung cả nước, trong 8 tháng năm 2018, theo số liệu của Cục Quản lý lao động ngoài nước-Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), cả nước đã có 86.047 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Tại phiên trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội ngày 13/8, Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung đưa số liệu: từ đầu năm 2018 đến nay, chúng ta đã đưa được 613 thanh niên DTTS đi làm việc ở nước ngoài.

Số lượng lao động DTTS đi làm việc ở nước ngoài nêu trên là quá khiêm tốn so với kỳ vọng từ giải pháp xuất khẩu lao động. Nguyên nhân của hạn chế cũng đã được chỉ ra; đó là chương trình đào tạo cho lao động DTTS còn bất cập, chưa đáp được yêu cầu công việc ở nước bạn; tâm lý, tập quán của lao động DTTS không thích ứng với môi trường làm việc,…

Để giải pháp XKLĐ cho lao động DTTS thực sự hiệu quả, cần có những thay đổi trong cách triển khai. Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung đã khẳng định trước Quốc hội ngày 13/8 rằng: Thời gian tới, Bộ sẽ tập trung về vấn đề này, sẽ có sự thay đổi. Ví dụ như, sắp tới sẽ đào tạo dài hơn, yêu cầu thấp hơn, lựa chọn công việc phù hợp hơn và phù hợp với tâm lý của các em. “Nhìn chung, tâm lý của các em là không muốn ở một mình, về kỷ cương, nguyên tắc, tập quán cũng có sự khác biệt. Cho nên chúng ta phải thực hiện phương châm vừa dạy, vừa dỗ, thậm chí đi XKLĐ rồi vẫn phải bố trí 2, 3 em gần nhau cho vui chứ nếu không, các em buồn là sẵn sàng bỏ về”, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung chia sẻ.

việc làm Canh tác trên nương rẫy là việc làm phổ biến của lao động DTTS ở miền núi.

Tăng cường chuyển dịch cơ cấu lao động

Cả nước hiện có hơn 9,38 triệu người từ 15 tuổi trở lên; trong đó có gần 8,08 triệu người có việc làm, chiếm tỷ lệ 86,1%. Nhưng cơ cấu việc làm của lao động DTTS vẫn khá lạc hậu, phần lớn, gắn với nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi) và lâm nghiệp. Chính vì vậy, thu nhập của lao động DTTS rất thấp.

Lấy kết quả điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS năm 2015 làm dẫn chứng, thu nhập bình quân 1 nhân khẩu/tháng của hộ gia đình DTTS năm 2015 là 1.161.000 đồng/người/tháng, chỉ tương đương với 45% mức bình quân chung của cả nước (2.605.000 đồng/người/tháng) và bằng 41% mức bình quân của dân tộc Kinh (2.888.000 đồng/người/tháng).

Để xóa đói giảm nghèo, tạo nguồn thu nhập ổn định cho đồng bào DTTS, từ năm 2002 đến nay, chính sách hỗ trợ đất sản xuất đã được triển khai. Hàng trăm nghìn hộ DTTS đã được cấp đất, phù hợp với tập quán lao động của phần lớn lao động. Tuy nhiên, đến thời điểm này, cả nước vẫn còn khoảng 200 nghìn hộ đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất. Trong khi đó, về cơ bản các địa phương đã không còn quỹ đất để tiếp tục thực hiện chính sách này.

Bởi vậy, chuyển đổi cơ cấu việc làm, từ khu vực nông, lâm nghiệp sang các khu vực khác là hết sức cần thiết. Để chuyển dịch cơ cấu việc làm trong vùng đồng bào DTTS thì, việc đào tạo nghề, chuyển đổi nghề là một giải pháp.

Theo Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung, ở vùng DTTS và miền núi hiện có 116 chính sách đầu tư, hỗ trợ; trong đó có 7 chính sách hỗ trợ thanh niên DTTS học nghề và nâng cao trình độ đào tạo từ bồi dưỡng, đến sơ cấp, trung cấp. Tuy nhiên, hiện lao động vùng DTTS về cơ bản vẫn là lao động phổ thông, tỷ lệ qua đào tạo mới khoảng 6% (chỉ bằng hơn 1/3 so với tỷ lệ lao động qua đào tạo của cả nước).

Vì tỷ lệ qua đào tạo thấp nên chuyển dịch cơ cấu việc làm vùng DTTS rất chậm. Theo thống kê, lao động DTTS hiện chủ yếu làm việc trong khu vực nông, lâm nghiệp và phi chính thức chiếm tỷ lệ trên 80%, cao hơn gần gấp đôi so với bình quân chung cả nước (44%); đặc biệt, có tới 20/53 DTTS có tỷ lệ này trên 95%.

Bên cạnh đó, kiến thức, kỹ năng, năng lực làm việc, khả năng thích nghi của lao động DTTS còn nhiều hạn chế. Việc hội nhập nâng cao nhận thức, hiểu biết về xã hội còn nhiều bất cập, kỹ năng sống chưa được hoàn thiện và phù hợp với sự phát triển chung của xã hội…

Rõ ràng, để giải quyết việc làm cho lao động DTTS thì những tồn tại nêu trên phải được các cấp, ngành, địa phương sớm tìm ra giải pháp phù hợp để giải quyết. Nếu không, bài toán mang tên “Việc làm” sẽ vẫn là một rào cản lớn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội vùng DTTS và miền núi.

SỸ HÀO

Tin cùng chuyên mục
Quảng Nam: Hướng đi hiệu quả của hợp tác xã nông nghiệp

Quảng Nam: Hướng đi hiệu quả của hợp tác xã nông nghiệp

Thời gian qua, kinh tế tập thể, nòng cốt là hợp tác xã (HTX) nông nghiệp của Quảng Nam có bước phát triển vượt bậc. Con đường tất yếu là xây dựng những HTX kiểu mới, liên kết mạnh mẽ với doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị, góp phần bảo đảm hiệu quả sản xuất. Việc củng cố kinh tế tập thể, HTX nông nghiệp góp phần thực hiện Tiêu chí số 13 (hình thức tổ chức sản xuất) trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM).
Tin nổi bật trang chủ
“Đầu tư phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS và miền núi là đầu tư phát triển bền vững đất nước”

“Đầu tư phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS và miền núi là đầu tư phát triển bền vững đất nước”

Đó là nhấn mạnh của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II năm 2020, diễn ra ngày 4/12/2020 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS, miền núi: Đáp ứng mong mỏi của đồng bào DTTS

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS, miền núi: Đáp ứng mong mỏi của đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Nhóm phóng viên - 29 phút trước
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 mang dấu ấn lịch sử, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực công tác dân tộc, mở ra một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn cho trên 14 triệu đồng bào DTTS trong cả nước. Báo Dân tộc và Phát triển lược ghi một số ý kiến của các đồng chí là Đại biểu Quốc hội, lãnh đạo địa phương, cán bộ làm công tác dân tộc… biểu lộ niềm phấn khởi, tin tưởng và thể hiện vai trò trách nhiệm của cá nhân, tập thể nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình.
Không có thêm ca mắc mới COVID-19

Không có thêm ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Chiều ngày 4/12, Bản tin của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống COVID-19 cho biết, không ghi nhận ca mắc mới COVID-19.
Bài Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020

Bài Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020 diễn ra tại Thủ đô Hà Nội (4/12), Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu quan trọng gửi tới toàn thể Đại hội, đặc biệt là 1.592 đại biểu ưu tú đại diện cho hơn 14,2 triệu đồng bào DTTS trên cả nước. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng đăng toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng!
Khai mạc Đại hội Thể thao Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ VIII

Khai mạc Đại hội Thể thao Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ VIII

Sắc màu 54 - PV - 4 giờ trước
Ngày 4/12, Đại hội Thể thao Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ VIII năm 2020 đã khai mạc tại Nhà thi đấu Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục Thể thao tỉnh Vĩnh Long.

"Làng và những sắc hoa"

Sắc màu 54 - Ngọc Ánh - 5 giờ trước
Là chủ đề các hoạt động diễn ra trong tháng 12 này tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội). Chuỗi các hoạt động sẽ có sự tham gia của khoảng 100 đồng bào của 16 dân tộc đến từ 12 tỉnh, thành trong cả nước.
60 bác sĩ trẻ tình nguyện về công tác tại vùng khó khăn

60 bác sĩ trẻ tình nguyện về công tác tại vùng khó khăn

Sức khỏe - T.Hợp - 5 giờ trước
60 bác sĩ trẻ vừa tốt nghiệp khóa Đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I khóa 9,13 đã được Bộ Y tế bàn giao cho trung tâm y tế của 33 huyện nghèo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn của 9 tỉnh thuộc miền núi phía Bắc.
Tìm giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cung ứng rau, hoa, quả

Tìm giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cung ứng rau, hoa, quả

Tin tức - Thùy Dung - 5 giờ trước
Sáng ngày 4/12, tại Thị xã An Khê (Gia Lai) Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn Khuyến Nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cung ứng rau, củ, hoa, quả tại các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”.
Hỗ trợ tiền cho phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Hỗ trợ tiền cho phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Tin tức - T.Hợp - 5 giờ trước
Ngày 4/12, tại Lào Cai, Cơ quan Liên Hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình “Trao khoản hỗ trợ tiền đa mục đích cho phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19”.
Về làng Bạc gặp nữ Anh hùng Kpă Ó

Về làng Bạc gặp nữ Anh hùng Kpă Ó

Đời sống - Xã hội - Thùy Dung - 5 giờ trước
Trong mắt dân làng, nữ Anh hùng Kpă Ó luôn là "đầu tàu", là đại diện của sự bất khuất, kiên trung, không có chuyện gì làm khó được bà. Bà là đại biểu tiêu biểu tham dự Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020 tại Hà Nội.
Nghệ nhân Giềng Chống Sếnh

Nghệ nhân Giềng Chống Sếnh

Sắc màu 54 - Nghĩa Hiệp - 6 giờ trước
“Nếu muốn biết về văn hóa dân tộc Dao, các phong tục cưới hỏi, lễ cúng gia tiên, cúng được mùa, cách thêu thùa, vấn tóc... thì tìm hỏi cụ Sếnh”, người dân bản Quảng Mới, xã Quảng Sơn, Hải Hà (Quảng Ninh) chia sẻ với chúng tôi khi nói về nghệ nhân Giềng Chống Sếnh.