Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Nhà thơ trẻ dân tộc Tày Trịnh Thứ- Chậm rãi giữa dòng đời vội vã...

Giang Lam - 10:19, 08/07/2022

Ngay từ khi xuất hiện trên văn đàn, tác giả trẻ Trịnh Thứ, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang đã chọn cho mình lối đi lặng lẽ với câu chữ thấm đẫm sự hồn hậu, nguyên sơ của tình người miền núi. Cảm xúc quê hương, nguồn cội luôn là một mạch ngầm trong trẻo chảy vào các thi phẩm của cô gái Tày 9X. Những vần thơ ấy như cơn gió tưới mát tâm hồn người con xa quê và nhẹ nhàng “neo đậu” vào lòng độc giả.

Chân dung nhà thơ Trịnh Thứ
Nhà thơ Trịnh Thứ

Từ những yêu thương trong tiềm thức

Không hiểu sao mỗi khi nhìn Trịnh Thứ từ xa, rồi ngắm cô gái người Tày đó qua những bức ảnh trên facebook, tôi luôn có một cảm giác gần gũi bởi vẻ chất phác, hồn hậu của chị. Thứ là một người trẻ sống chậm giữa chốn phố thị và nhịp sống hiện đại ngày nay. Hẳn nhiên vì thế mà mọi rung cảm giữa cuộc đời qua lăng kính của Thứ đều di chuyển chầm chậm, nhẹ nhàng và từ tốn. Điều khá thú vị là khi tiếp xúc, Thứ mang đến cho người đối diện một thứ năng lượng tích cực của một người trẻ sống khá giản đơn, tươi vui. Vậy mà khi bước vào những trang thơ, không gian thi ca được phủ màu xúc cảm của nỗi nhớ nhung, day dứt, tha thiết… Tất cả khiến độc giả bị cuốn vào, khó có thể thoát ra được! 

Trịnh Thứ sinh ra trong gia đình người Tày ở bản Nà Thiếm, xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Tuổi thơ mồ côi cha, chứng kiến sự lam lũ vất vả của mẹ, lúc đó Thứ mới chỉ tròn 6 tuổi. Những năm tháng vất vả, người mẹ trẻ ngược xuôi làm lụng mong cho các con khôn lớn trưởng thành.

 Ngày bước chân đi dự thi đại học, Thứ òa khóc ngay đầu ngõ khi vừa hay tin mẹ đã rời quê hương đi làm thuê ở miền Nam để có tiền cho Thứ trang trải thi cử. Mẹ đặt trọn niềm tin nơi cô con gái bé bỏng, mẹ cũng hy vọng công việc ở miền đất hứa của mẹ sẽ giúp Thứ toại nguyện ước mơ. Và, Thứ đỗ Đại học!

Những đồng tiền mẹ gửi, Thứ nâng niu trân trọng và luôn dặn lòng phải cố gắng rất nhiều để không phụ lòng mẹ. Có những lúc trong đêm tối, trong khu nhà trọ vắng lặng nơi đất khách, Thứ ngồi chênh vênh ngoài hiên ôm nỗi nhớ, day dứt vì thương mẹ, nhớ mẹ đến vô cùng! Hai mẹ con biền biệt, kẻ Bắc, người Nam, công việc mẹ làm ở khu vườn đồi hẻo lánh, muốn nghe điện thoại, cuối tuần mẹ phải nhờ người đèo ra trung tâm xã để được trò chuyện cùng con.

Thứ xa mẹ, xa quê trong nỗi quay quắt nhớ mong. Đó như là mạch nguồn để cô sinh viên 20 tuổi bắt đầu cầm bút viết thơ. Và thơ đối với Thứ không phải là điều gì đó quá cao siêu hay xa vời thực tại mà là dòng chảy cảm xúc chân thực nhất về sự gần gũi, yêu thương đến trong tiềm thức: mẹ và quê hương!

...Đến một giọng thơ lạ

Ngay từ khi bước vào thi đàn, Trịnh Thứ hiện diện là cây bút trẻ của những tâm tình miền núi. Thơ của chị mộc mạc mà sâu lắng, thâm trầm mà sâu sắc. Đằng sau những điều giản dị ấy, bao giờ độc giả cũng “cảm” được một tâm hồn cảm xúc về mẹ và quê hương. 

Độc giả nhận thấy trong thơ chị một không gian miền núi quen thuộc bủa vây, giăng mắc tạo nên câu chữ khác lạ: “Nghe suối chảy vào đêm/ Ru khúc ruột rừng già.../ Con chạy men mùa nhớ/ Tìm dòng tuổi trong con/ Ru đời mình vội vã/ Ngày nứt nẻ trên mi” (Lửa ấm lòng con). Thứ trở về với nguồn cội bằng những hình ảnh quen thuộc, người đọc thấy nữ tác giả nhập thân vào rừng, suối, nhà sàn… Đó là hình tượng nghệ thuật đặc trưng trở đi trở lại nhiều lần trong thơ chị.

Nữ thi sỹ Trịnh Thứ (ngoài cùng bên trái) trao đổi kinh nghiệm sáng tác cùng các bạn văn chương
Nữ thi sỹ Trịnh Thứ (ngoài cùng bên trái) trao đổi kinh nghiệm sáng tác cùng các bạn văn chương

Có thể nhận thấy núi rừng, dòng suối trong thơ Trịnh Thứ mang vẻ đẹp hoang sơ dịu nhẹ, tinh tế. Tất cả được khúc xạ qua lăng kính dịu buồn, đầy hoài niệm: “Mạch đời con chảy từ rừng núi/ Ước mơ nở ra từ mẹ/ Muôn nẻo dặm đường còn vương vía bản, nhà sàn” (Ký ức quê).

Trịnh Thứ luôn cố gắng tìm cách phô diễn xúc cảm của mình bằng những cách viết mới. Thứ tìm cho mình một lối viết tự do phóng khoáng không lệ thuộc câu chữ, vần điệu. Đó là sự giải tỏa dòng chảy cảm xúc, để trải lòng trên trang giấy một cách tự nhiên: “Sương bạc núi/Hoa mùa ủ rũ chờ xuân”; “Bản vắng tràn heo may/Buốt rì rào ngực đá”. Hình tượng thiên nhiên hiện hữu đầy cá tính sáng tạo của một nhà thơ trẻ.

Nữ tác giả trẻ có nhiều câu thơ thấm đẫm tình cảm yêu thương, xa xót tới đắng đót khi viết về mẹ kính yêu của mình. Tuổi thơ mồ côi cha, chứng kiến sự hy sinh vất vả của mẹ, Thứ viết như để trải lòng, để đong đếm những mất mát: “Rừng khóc trắng mấy mùa lau/Bố con không về/Mẹ mòn mắt chiều ngóng đợi/Bậc cầu thang rầu rĩ/Thương góa phụ/Mẹ là bông lau/Sợ gặp ngày nổi gió/Trắng những mùa đau” (Mùa lau trắng).

Đọc thơ Trịnh Thứ ta như hình dung ra một người con nơi xa, đêm khuya thanh vắng thao thức nhớ mẹ. Những dòng thơ như lời giãi bày, thương mẹ, hiểu mẹ, yêu mẹ đến vô cùng: “Từ ngày không có cha bên cạnh/ Mẹ con như cây rừng vươn trước bão/ Vắt sức mình để nuôi lớn chúng con/ Phía núi mùa lau trắng cứ thế nối nhau/Cha ơi có thấu suốt nghìn đêm đau đáu/ Nỗi cô đơn già trên mái đầu pha sợi bạc” (Khói chiều quê hương).

Hình tượng người mẹ Tày hy sinh tuổi xuân, tần tảo làm lụng, yêu thương và thầm lặng chờ đợi con cái trưởng thành được khắc họa đậm nét: “Mùa lật mình sang đông/ Bàn chân mẹ nứt như chỉ rối/ Cặm cụi với đồng/ Sương sớm ngập thung” (Dáng mẹ). Mẹ hiện hữu trong thơ chị với đường nét, dáng hình, những việc làm hết sức cụ thể sinh động: “Con chưa bao giờ lớn cả/ Đi làm mẹ đùm nào chuối, nào xôi/ Nào cá, nào rau và từng cân gạo/ Sợ con gầy ốm…” (Xa quê).

Những câu thơ cảm động về mẹ được viết trong khắc khoải nỗi nhớ thương có phần day dứt của một đứa con xa, lớn khôn rời vòng tay mẹ: “Con gánh mùa xuống phố/ Hoa tràm đỏ mắt canh thâu/ Nhớ bếp lửa nhà sàn/ Mẹ vò võ cời đêm/ Ngóng thương con đến gầy guộc” (Vía thổ cẩm). Đọc những câu thơ này, ta tưởng như thấy được đôi mắt của tác giả đang dõi theo từng bước chân, từng sợi tóc đang bạc dần của mẹ… ở quê nhà. Thơ nhẹ nhàng mà sâu lắng, cảm xúc liên tục bị dồn nén qua cách dùng từ, ngắt nhịp mới lạ.

Trong sự vội vã của phố phường, đọc thơ Trịnh Thứ ta như lòng chậm lại. Nghe một nỗi buồn rất êm mà hoang hoải, câu chữ rất buông, rất nhẹ. Chắc hẳn phải sống đắm mình, sống hết mình với bản làng, với núi rừng quê hương mới có được sự nhập thân như thế. Và đó như là mạch ngầm trong trẻo, róc rách chảy để ngày đêm thao thức nhớ về: “Đôi khi… nỗi nhớ không là nỗi nhớ/ Cứ vậy thôi ngày nào cũng muốn trở về”.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Những Người có uy tín trong cộng đồng người Chứt mở lối thoát nghèo

Những Người có uy tín trong cộng đồng người Chứt mở lối thoát nghèo

Nhiệt huyết, trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm… là những gì mà chúng tôi cảm nhận được ở những Người có uy tín trong cộng đồng người dân tộc Chứt dưới dãy Trường Sơn. Dẫu rằng, mỗi người một hoàn cảnh, một cách làm nhưng họ đã gặp nhau ở một điểm chung đầy tự hào và đáng trân trọng: Tiên phong “mở lối” thoát nghèo cho bà con dân bản.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc gặp mặt đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc gặp mặt đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 23:04, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã thân mật tiếp đón đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội. Cùng tiếp đón Đoàn còn có lãnh đạo một số vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc (UBDT).
Mường Nhé (Điện Biên): Bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4

Mường Nhé (Điện Biên): Bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4

Tin địa phương - Minh Anh - 22:58, 06/12/2022
Thực hiện Quyết định số 1377/QĐ-UBND, ngày 28/11/2022 của UBND huyện Mường Nhé về việc mở lớp Bồi dưỡng kiến thức dân tộc thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2022, sáng 6/12, UBND huyện Mường Nhé đã khai giảng lớp bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4. Lớp bồi dưỡng diễn ra trong 2 ngày 6 - 7/12.
Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gương sáng giữa cộng đồng - Ngọc Thu - 22:55, 06/12/2022
Ngày 6/12, anh Đỗ Duy Nam - Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Gia Lai đã đến thăm, chúc mừng và tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt tháng 10/2022 của Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn cho em Nguyễn Thị Khánh Ly - vận động viên đạt Huy chương Vàng môn Karate ở Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX - năm 2022.
Quảng Ninh: 1 công nhân của Công ty CP than Núi Béo tử vong do tai nạn lao động

Quảng Ninh: 1 công nhân của Công ty CP than Núi Béo tử vong do tai nạn lao động

Xã hội - Thiên An - Mỹ Dung - 21:40, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại khai trường Công ty CP than Núi Béo - TKV, Tp. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã xảy ra vụ tai nạn lao động khiến 1 công nhân bị thương nặng, dẫn đến tử vong. Đây là lần thứ 3 trong năm 2022, Công ty CP than Núi Béo xảy ra tai nạn lao động khiến công nhân tử vong.
Đắk Nông: Khen thưởng lực lượng công an liên tiếp phá các vụ cá độ bóng đá

Đắk Nông: Khen thưởng lực lượng công an liên tiếp phá các vụ cá độ bóng đá

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:36, 06/12/2022
Ngày 6/12, lãnh đạo Công an tỉnh Đắk Nông đã đến động viên, trao thưởng cho Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh, Công an 2 huyện Đắk R’lấp và Đắk Glong, mỗi đơn vị 5 triệu đồng vì thành tích xuất sắc trong việc đấu tranh, triệt phá 3 vụ đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá, bắt, xử lý hàng chục đối tượng, thu giữ nhiều tang vật liên quan, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương.
Trải nghiệm Tây Giang

Trải nghiệm Tây Giang

Nằm trên đỉnh Trường Sơn quanh năm mây mù bao phủ với độ cao trên 1.580 m, Tây Giang (Quảng Nam) sở hữu hệ sinh thái rừng hoang sơ, hùng vỹ như rừng cây pơ mu, đỗ quyên, lim cổ thụ... Nơi đây không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Cơ Tu với những phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục, nhạc cụ… vô cùng độc đáo tạo nên sự hấp dẫn riêng cho vùng đất Tây Giang xinh đẹp này.
25.000 người nghèo, khó khăn tỉnh Gia Lai được hỗ trợ dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

25.000 người nghèo, khó khăn tỉnh Gia Lai được hỗ trợ dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

Nhịp cầu nhân ái - Ngọc Thu - 21:33, 06/12/2022
Nhằm chăm lo, hỗ trợ người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người dễ bị tổn thương trong dịp Tết Nguyên đán 2023, tỉnh Gia Lai đã triển khai phong trào “Tết nhân ái Xuân Quý Mão - 2023”. Trong đó, Hội Chữ thập đỏ các cấp tỉnh Gia Lai phấn đấu chăm lo, hỗ trợ 25.000 người thuộc đối tượng trên trong dịp Tết với tổng giá trị hoạt động 15 tỷ đồng.
Thanh Hóa: Ra mắt các Tổ truyền thông cộng đồng

Thanh Hóa: Ra mắt các Tổ truyền thông cộng đồng

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 21:32, 06/12/2022
Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức ra mắt 4 Tổ truyền thông cộng đồng tại thôn Chiềng, thôn Hún, thôn Buồng và thôn An Nhân xã Luận Khê.
Thái Nguyên: Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022

Thái Nguyên: Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022

Sản phẩm - Thị trường - Thiên An - Mỹ Dung - 21:30, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại xã Phú Đô, huyện Phú Lương, Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên phối hợp với UBND huyện Phú Lương tổ chức Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022
Hội thảo nâng cao chất lượng đời sống phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Hội thảo nâng cao chất lượng đời sống phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Công tác Dân tộc - T. Hợp - 19:00, 06/12/2022
Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ban Dân vận Trung ương phối hợp với tỉnh Lâm Đồng vừa tổ chức Hội thảo “rà soát thực trạng những vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo đặt ra tại vùng đồng bào DTTS và miền núi và giải pháp can thiệp, hỗ trợ nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ DTTS theo tôn giáo".
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand

Thời sự - PV - 19:00, 06/12/2022
Ngày 06/12, theo giờ địa phương, tiếp tục các hoạt động thăm chính thức New Zealand, tại trụ sở Quốc hội New Zealand, Thủ đô Wellington, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand Chris Hipkins.