Analytic
Thứ Bảy, ngày 05 tháng 04 năm 2025, 06:35:12

Người Mapuche - dân tộc thiểu số bản địa lớn nhất ở Chile

Nguyệt Anh (T/h) - 15:37, 07/03/2022

Với dân số ước tính hiện nay khoảng 1,7 triệu người, người Mapuche là dân tộc thiểu số bản địa lớn nhất Chile. Người Mapuche sống tập trung tại vùng Araucania- một khu vực được hình thành bởi núi lửa, sông và hồ, cách thành phố Santiago (Chile) 700km về phía Nam.

Phụ nữ Mapuche trong trang phục truyền thống. Ảnh: COPE.ES
Phụ nữ Mapuche trong trang phục truyền thống. Ảnh: COPE.ES

Trong ngôn ngữ bản địa, “Mapuche” có nghĩa là “người của trái đất”. Đúng như tên gọi của bộ tộc, nhiều nghi lễ thực hành tôn giáo và tín ngưỡng của người Mapuche có mối liên hệ sâu sắc với thế giới tự nhiên và vùng đất tổ tiên của họ. Ví dụ, các nghi lễ chữa bệnh và sử dụng thuốc thảo dược là hai tập tục văn hóa phổ biến của người Mapuche. Pháp sư (hay còn có tên gọi là Machi) chiếm một vai trò quan trọng trong xã hội người Mapuche. Các Machi, thường là nữ, hay thực hiện các nghi lễ để xua đuổi bệnh tật hoặc ma quỷ và bảo vệ cộng đồng, mùa màng của bộ tộc. Machi am hiểu về y học tự nhiên và các phương pháp chữa bệnh khác nhau.

Y học cổ truyền của người Mapuche là một trong những khía cạnh dễ thấy nhất của nền văn hóa bộ tộc Mapuche hiện diện tại Chile ngày nay. Các phương pháp y học cổ truyền của người Mapuche cũng thường được sử dụng như một phương pháp điều trị chính và thay thế cho y học phương Tây tại Chile.

Người Mapuche chơi nhạc cụ đón mừng năm mới
Người Mapuche chơi nhạc cụ đón mừng năm mới

Người Mapuche cũng có truyền thống dệt may với các sản phẩm phong phú. Ngành dệt may đã là một tập quán tồn tại từ rất lâu đời. Những người phụ nữ lớn tuổi trong các cộng đồng người Mapuche thường truyền lại các kỹ thuật và mẫu dệt cho các thế hệ trẻ. Những mặt hàng dệt thường là khăn piêu và chăn, được coi là các mặt hàng kinh doanh quan trọng.

Ngoài sản xuất hàng dệt may, người Mapuche còn được biết đến với các đồ mỹ nghệ kim loại. Vào giữa thế kỷ 18, nhiều người Mapuche bắt đầu sản xuất đồ mỹ nghệ bằng bạc với những sản phẩm thiết kế cầu kỳ như băng đô và vòng cổ. Nghề chạm khắc gỗ cũng rất phát triển trong cộng đồng bộ tộc Mapuche. Khi một người Mapuche qua đời, một bức tượng khắc gỗ hình người sẽ được dựng lên để đánh dấu ngôi mộ. Mỗi bức chạm khắc được tạc giống người đã khuất và thường cao hơn 2 mét.

Người Mapuche nói ngôn ngữ bản địa Mapundungu. Vào thời điểm người Tây Ban Nha đến xâm chiếm, ngôn ngữ Mapundungu là ngôn ngữ truyền miệng vì vậy bảng chữ cái Latinh đã được áp dụng cho ngôn ngữ Mapundungu. Hiện nay, chỉ có 20.000 người Mapuche vẫn thường xuyên nói ngôn ngữ Mapundungu, tập trung chủ yếu ở miền Nam Chile.

Người Mapuche rất quan tâm bảo tồn, lưu giữ văn hóa bản địa của dân tộc mình
Người Mapuche rất quan tâm bảo tồn, lưu giữ văn hóa bản địa của dân tộc mình

Người Mapuche rất quan tâm bảo tồn, lưu giữ văn hóa bản địa. Những hoạt động như giảng dạy ngôn ngữ Mapudungun trong trường học, xuất bản sách ngôn ngữ Mapudungun và đầu tư phát triểncho các nghệ nhân người Mapuche đang có ý nghĩa thúc đẩy văn hóa Mapuche hòa nhập trong xã hội Chile.

Những năm gần đây, dịch vụ du lịch thăm quan vùng Araucania ngày càng phát triển. Khách du lịch có cơ hội thăm quan nơi người Mapuche sinh sống, tìm hiểu ngôn ngữ Mapudungun và hiểu rõ hơn về một số tín ngưỡng chính của người Mapuche thông qua các buổi sinh hoạt nghi lễ.

Người tổ chức nghi lễ đón mừng năm mới bắt đầu vào tối ngày 23/6 để thể hiện lòng biết ơn, thành tâm cầu nguyện và lòng tôn kính đối với mặt trời: Nguồn gốc của trí tuệ và sự đổi mới. Các gia đình quây quần bên bếp lửa và ăn một số món ăn đặc trưng. Người già kể cho con cháu những giai thoại và câu chuyện của họ từ thuở xa xưa. Vào những giờ đầu của ngày 24/6, tất cả các thành viên trong nhóm bắt đầu rời xa hơi ấm của ngọn lửa để tiếp xúc với làn nước lạnh giá của những con sông, kênh rạch và suối gần đó. Đây là cách họ trút bỏ mọi điều xui xẻo trước khi mặt trời của năm mới xuất hiện và năm mới bắt đầu từ đó.

Phụ nữ Mapuche trước ngôi nhà lá truyền thống của họ
Phụ nữ Mapuche trước ngôi nhà lá truyền thống của họ

Buổi lễ đi kèm với những lời cầu nguyện và tiếp đó, mỗi gia đình trở về nhà chơi các nhạc cụ truyền thống và hát các làn điệu dân ca. Ở một số nơi, còn tổ chức các trò chơi, lễ rửa tội và nghi thức thể hiện niềm tin tín ngưỡng cũng như bày tỏ tinh thần đoàn kết của anh em trong một nhà. 

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Thời sự - PV - 19:17, 04/04/2025
Sáng 4/4, tại Hà Nội, Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam do Chủ tịch nước Lương Cường dẫn đầu, Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định dẫn đầu đã viếng và ghi sổ tang tưởng niệm đồng chí Khamtay Siphandone, nguyên Chủ tịch Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nguyên Chủ tịch nước Lào.
Ngắm

Ngắm "báu vật" nặng 9 tấn giữa hồ tại chùa Cổ Lễ

Dân tộc - Tôn giáo - Vũ Mừng - 18:34, 04/04/2025
Được xây dựng từ thời Lý với tên tự Thần Quang, tại ngôi chùa Cổ Lễ thuộc thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định hiện còn đang lưu giữ một "báu vật" nằm ngay giữa hồ trước chính điện, đó là quả chuông nặng 9 tấn.
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng thành phố mang tên Bác và đất nước vươn mình

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng thành phố mang tên Bác và đất nước vươn mình

Sự kiện - Bình luận - Vũ Thị Huỳnh Mai (Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP. Hồ Chí Minh) - 18:31, 04/04/2025
Kế thừa và phát huy tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, tại buổi gặp mặt với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mừng xuân 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh “Bên cạnh những nỗ lực ở trong nước, Đảng và Nhà nước hết sức trân trọng những đóng góp quý báu của cộng đồng người Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới cho công cuộc phát triển đất nước hiện nay”. Với chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nói chung và hơn 3 triệu người Việt Nam ở nước ngoài có liên hệ với TP. Hồ Chí Minh nói riêng, công tác về người Việt Nam ở nước ngoài luôn được lãnh đạo Đảng và Nhà nước dành sự quan tâm đặc biệt.
Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hồ Chí Minh trao nhà tình thương nhân Tết Chôl Chnăm Thmây

Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hồ Chí Minh trao nhà tình thương nhân Tết Chôl Chnăm Thmây

Tin tức - Duy Chí - 18:19, 04/04/2025
Ông bà Nguyễn Văn Năm - Lý Thị Nhung, dân tộc Khmer ngụ ấp Hoà Hiệp 2, xã Long Hoà, huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh khó khăn về nhà ở, công việc làm không ổn định nhưng gia đình luôn hoà thuận, có con là bộ đội xuất ngũ, vừa được địa phương sửa chữa và bàn giao nhà tình thương nhân dịp đồng bào đón Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2025.
Gia Lai: Truy tố

Gia Lai: Truy tố "nữ quái" lừa bán 8 công dân Việt Nam ra nước ngoài

Pháp luật - Ngọc Thu - 18:16, 04/04/2025
Ngày 4/4, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành cáo trạng, truy tố bị can Vũ Thị Khánh Huyền (SN 1999, trú tại tổ dân phố 7, thị trấn Chư Ty, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) về tội “mua bán người”.
Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt

Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 4/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt. Chùa Dơi Sóc Trăng. Những người con của bản. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nhiều sự kiện nổi bật tại Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2025

Nhiều sự kiện nổi bật tại Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2025

Tin tức - Văn Hoa - 18:15, 04/04/2025
Ngày 4/4, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Gặp mặt Báo chí thông tin về Tháng hành động vì Hợp tác xã và Năm Quốc tế Hợp tác xã 2025. Bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam chủ trì buổi Gặp mặt.
Bộ Công Thương gửi công hàm đàm phán với Mỹ về thuế đối ứng 46%

Bộ Công Thương gửi công hàm đàm phán với Mỹ về thuế đối ứng 46%

Tin tức - Thúy Hồng - 18:14, 04/04/2025
Đó là thông tin tại Họp báo báo thường kỳ quý I/2025, thông tin tình hình sản xuất công nghiệp và hoạt động thương mại 3 tháng đầu năm 2025 của Bộ Công thương, tổ chức ngày 4/4, tại Hà Nội.
Công an Bình Dương mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm

Công an Bình Dương mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm

Tin tức - PV - 18:09, 04/04/2025
Bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trước, trong và sau dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), Công an tỉnh Bình Dương phát động mở đợt cao điểm ra quân tấn công trấn áp các loại tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự (ANTT) trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
Tân Phú (Đồng Nai): Nỗ lực đưa tín dụng chính sách đến với người dân

Tân Phú (Đồng Nai): Nỗ lực đưa tín dụng chính sách đến với người dân

Kinh tế - Tiến Mạnh - 17:19, 04/04/2025
Với vai trò là cầu nối giữa Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) với người dân, các Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) trên địa bàn huyện Tân Phú (Đồng Nai) vừa là kênh dẫn vốn xuống tận cơ sở, từng hộ dân, vừa giúp họ sử dụng vốn vay hiệu quả. Thông qua cầu nối Tổ TK&VV đã đưa tín dụng chính sách đến với người dân, quản lý vốn vay, góp phần đảm bảo chất lượng tín dụng chính sách của Nhà nước trên địa bàn huyện.
Ký ức buồn của những nạn nhân “việc nhẹ lương cao”

Ký ức buồn của những nạn nhân “việc nhẹ lương cao”

Media - Ngọc Chí - 17:18, 04/04/2025
Từ những lời hứa hẹn “việc nhẹ, lương cao” với mức lương 1.000 USD/tháng, 4 nạn nhân là người DTTS ở tỉnh Kon Tum đã rơi vào bẫy của các đối tượng lừa đảo xuyên biên giới. Trải qua những ngày tháng đau khổ tột cùng tại các công ty lừa đảo bên Campuchia, các em đã được lực lượng chức năng hỗ trợ đưa về địa phương.