Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Người Livonian nỗ lực hồi sinh ngôn ngữ trước nguy cơ bị biến mất

Duy Ly (biên dịch) - 18:27, 20/11/2021

Livonians là nhóm người dân tộc thiểu số ít người nhất ở châu Âu, với ước tính chỉ còn khoảng 200 người. Thực tế này đặt ra cho Chính phủ Latvia và chính người dân bản địa yêu cầu, tìm kiếm những giải pháp cấp thiết, nhằm bảo tồn văn hóa và ngôn ngữ Livonia, vốn đang đứng trước nguy cơ biến mất.

Dân số Livonian ít ỏi còn lại tôn vinh di sản của mình thông qua trang phục, nghi lễ và âm nhạc truyền thống
Người Livonian luôn có ý thức tôn vinh di sản của mình thông qua trang phục, nghi lễ và âm nhạc truyền thống

Dân tộc thiểu số ít người nhất ở châu Âu

Người Livonians là những người địa phương của Livonia, miền Bắc Latvia và Tây Nam Estonia ngày nay. Trong các tài liệu lịch sử, người Livonia sống ở hai vùng riêng biệt của Latvia, là Livonia và bờ biển phía Bắc Courland. Đến thế kỷ XIV, người Livonians đã bị đồng hóa với người Latvia vùng Baltic.

Bất chấp sự đồng hóa này, người Livonians vẫn luôn cố gắng giữ gìn bản sắc dân tộc mình, dù đứng trước nhiều khó khăn, thử thách. Trong suốt tiến trình lịch sử, người Livonians thường xuyên bị phân tán sắc tộc, dẫn đến sự sụt giảm đáng kể về dân số Livonia địa phương. Hiện tại, người Livonians có số lượng ít nhất và là dân tộc thiểu số nhỏ nhất ở châu Âu.

Không như tiếng Latvia thuộc nhóm ngôn ngữ Baltic, tiếng Livonian thuộc nhóm Finno-Ugric, hầu hết chỉ được một số dân tộc thiểu số tại Nga sử dụng tới ngày nay. Giống như những “anh em họ” cùng hệ ngôn ngữ như tiếng Phần Lan và Estonia, tiếng Livonian có một hệ thống ngữ pháp phức tạp, bao gồm 17 ngữ cảnh, các danh từ không có giới tính.

Trong quá khứ, cộng đồng ngư dân Finno - Ugric từng phát triển mạnh trên các bờ biển phía Tây xa xôi của Latvia, với khoảng 30.000 người nói ngôn ngữ Livonia vào thời trung cổ. Người dân Livonia hết sức trân trọng và bảo tồn di sản riêng biệt của họ ở khu vực này, qua nhiều thế kỷ và tới đầu thế kỷ XX, nó trở thành một phần của nước Cộng hòa Latvia độc lập. Tuy nhiên, sau nhiều năm chiến tranh, cùng những thay đổi về chính trị - xã hội, cộng đồng người Livonia đã bị chia cắt, cộng thêm việc kết hôn với người Latvia dần khiến cho văn hóa và ngôn ngữ Livonia mai một.

Ngày nay chỉ còn rất ít người địa phương nói tiếng Livonian sống ở Latvia. Trong khi đó, các chuyên gia bày tỏ, sự lo ngại về việc ngôn ngữ này đang đứng trước nguy cơ “tuyệt chủng”. Tất cả đang trông vào những người trẻ, những người đam mê với ngôn ngữ này, với hy vọng họ sẽ giữ được ngôn ngữ của tổ tiên mình và phổ biến văn hóa người Livonians sâu rộng hơn nữa.

Nhà cộng đồng Livonian nơi tổ chức các lớp học tiếng Livonian cho những ai quan tâm và yêu thích
Nhà cộng đồng Livonian nơi tổ chức các lớp học tiếng Livonian cho những ai quan tâm và yêu thích

Từng bước hồi sinh

Mặc dù chỉ có một số ít người nói tiếng Livonian như tiếng mẹ đẻ của họ, nhưng ngôn ngữ Finno - Ugric thực sự đã được hồi sinh trong vài năm qua.

Zoja Silje - một giáo viên ngôn ngữ và là tác giả của một cuốn sách giáo khoa tiếng Livonian cho biết: “Tôi rất ngạc nhiên về điều này. Hiện nay, các bạn trẻ thậm chí còn thích thú với việc nhắn tin cho nhau bằng tiếng Livonian”.

Silje lần đầu tiên tiếp xúc với ngôn ngữ Livonian thông qua ông của cô. Cô bắt đầu học ngôn ngữ này khi còn là sinh viên, vào những năm 1970. Kể từ đó, cô dành khá nhiều thời gian để tham gia vào các hoạt động cộng đồng, để trau dồi thêm khả năng ngôn ngữ của mình, ví dụ như việc tham gia vào dàn hợp xướng Livonian địa phương.

Lớp thế hệ như Silje và cả những người trẻ hơn sau này, đã bắt đầu có ý thức phục hưng di sản văn hóa của họ. Không chỉ ở việc quảng bá ngôn ngữ, mà còn trong các hoạt động của đời sống như chăn nuôi, đánh bắt cá và trồng trọt… Họ đã và đang tìm ra những cách để cân bằng giữa truyền thống và toàn cầu hóa.

Việc ra đời Trung tâm văn hóa Livonia tại Kolka do Liên hiệp châu Âu (EU) tài trợ, cho thấy vẫn có hy vọng khôi phục văn hóa và ngôn ngữ cho cộng đồng nhỏ bé này. Thực tế, mối quan tâm đến văn hóa Livonia đã hồi sinh trong những năm gần đây, do việc tạo ra các chương trình và khóa học ngôn ngữ Livonia của Chính phủ Latvia và nhiều tổ chức phi chính phủ nước ngoài tài trợ. 

Cùng với đó, nhiều người Livonia đang kết nối lại với di sản ngôn ngữ của cha ông, và nỗ lực để ngăn nó biến mất vĩnh viễn. Cụ thể, một số gia đình đang cố gắng nuôi dạy con cái họ học lại ngôn ngữ của tổ tiên, bảo đảm thế hệ tiếp theo lớn lên trong môi trường văn hóa Livonia.

Dân số Livonia ngày nay ước tính chỉ khoảng 200 người, nhưng có chưa đến 30 người có thể giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ. Vậy nên âm nhạc đã trở thành một trong những cách thức quan trọng, để bảo tồn di sản tổ tiên. Một số nhóm nhạc dân gian đã biểu diễn các bài hát cổ, thể hiện cho lối sống truyền thống của người Livonia. “Liên hoan bài hát Livonia” là một trong số những chương trình rất được quan tâm tại đây. Chương trình được tổ chức 2 năm 1 lần, tại thủ đô Riga của Latvia.

Thông qua một loạt các tiết mục truyền thống và đương đại của người Livonia, nhiều bạn trẻ cho biết: Chúng tôi hát bằng tiếng Livonia, pha trộn âm nhạc điện tử với những rung cảm truyền thống dân tộc. Điều quan trọng là phải tạo ra một điều mới mẻ nhằm kết hợp văn hóa truyền thống với nhịp sống hiện đại, để đưa di sản lên một tầm cao mới.

Tin cùng chuyên mục
Búp bê Daruma- Biểu tượng may mắn của người dân Nhật Bản

Búp bê Daruma- Biểu tượng may mắn của người dân Nhật Bản

Búp bê Daruma với đôi mắt mở to là nhân vật văn hóa dân gian trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Nhật Bản. Theo quan niệm của người Nhật, búp bê Daruma được coi là biểu tượng mang lại may mắn cho họ.
Tin nổi bật trang chủ
Tiếng loa tuyên truyền phòng chống dịch trên vùng cao Mường Nhé

Tiếng loa tuyên truyền phòng chống dịch trên vùng cao Mường Nhé

Xã hội - Thúy Hồng - 38 giây trước
Hình ảnh những tuyên truyền viên, cùng chiếc xe máy gắn loa đằng sau, đã trở nên quen thuộc với đồng bào các dân tộc trên các bản, làng vùng sâu, vùng xa của huyện Mường Nhé (Điện Biên). Đặc biệt, những ngày tháng qua, với hình thức tuyên truyền bằng hai thứ tiếng, tiếng phổ thông và tiếng dân tộc thiểu số, đã và đang góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong việc chung tay đẩy lùi dịch bệnh.
Phòng khám đa khoa Đức Trí: Bị thu hồi giấy phép vẫn ngang nhiên hoạt động

Phòng khám đa khoa Đức Trí: Bị thu hồi giấy phép vẫn ngang nhiên hoạt động

Pháp luật - Kẻ Sĩ - 8 phút trước
Ngày 13/7/2021, Sở Y tế Hà Nội đã có Quyết định số 3278/QĐ-SYT (QĐ 3278) về việc thu hồi giấy phép hoạt động phòng khám, chữa bệnh đối với phòng khám đa khoa Đức Trí trực thuộc Công ty cổ phần Y Dược Đức Trí. Tuy nhiên, theo phản ánh của bạn đọc phòng khám này hiện vẫn ngang nhiên hoạt động.
“Vũ điệu kết đoàn” - Hòa nhập văn hóa để đoàn kết dân tộc

“Vũ điệu kết đoàn” - Hòa nhập văn hóa để đoàn kết dân tộc

Sắc màu 54 - Duy Ly - 14 phút trước
“Vũ điệu kết đoàn” , là tác phẩm được dày công nghiên cứu bởi bà Tòng Thị Phóng, nguyên Ủy viên Bộ chính trị, nguyên Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội, một người con của vùng đất Sơn La - nơi có đông đồng bào các dân tộc cùng sinh sống. “Vũ điệu kết đoàn” không đơn thuần chỉ là một sản phẩm nghệ thuật kết tinh những nét đẹp văn hóa của các dân tộc, mà còn là thông điệp của tình đoàn kết, sự gắn bó của các dân tộc; góp phần xây dựng khối Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Kính chống giọt bắn của học sinh miền núi

Kính chống giọt bắn của học sinh miền núi

Khoa học - Công nghệ - PV - 1 giờ trước
Hai học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học & THCS Dân Hóa (Minh Hóa, Quảng Bình) đã tận dụng vật liệu từ bìa nhựa cũ để sáng chế ra kính chống giọt bắn phòng, chống dịch Covid-19 chỉ với… 1.000 đồng.
Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào sẽ thăm chính thức Việt Nam vào ngày 6/12/2021

Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào sẽ thăm chính thức Việt Nam vào ngày 6/12/2021

Tin tức - BĐT - 1 giờ trước
Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Phu nhân sẽ thăm chính thức nước ta từ ngày 6-8/12.
Nông dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi làm giàu trên đồng đất quê hương

Nông dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi làm giàu trên đồng đất quê hương

Trong những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã có bước tiến dài, mở ra cơ hội làm giàu cho người nông dân. Thay vì sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, giá trị kinh tế cây trồng thấp như trước đây; thì nay bà con đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị cao, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, liên kết chặt chẽ giữa các nông hộ, hội viên, thành viên để sản xuất tập trung và tiêu thụ sản phẩm.
Thủ tướng chỉ đạo công tác ứng phó dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, xuất hiện biến thể mới

Thủ tướng chỉ đạo công tác ứng phó dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, xuất hiện biến thể mới

Tin tức - T.Hợp - 1 giờ trước
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 1677 ngày 04/12/2021 gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Ngày 4/12: Việt Nam có gần 14.000 ca mắc COVID-19 và 6.788 ca khỏi bệnh

Ngày 4/12: Việt Nam có gần 14.000 ca mắc COVID-19 và 6.788 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 4/12 , Việt Nam có 13.998 ca mắc COVID-19 tại 57 tỉnh, thành phố, trong đó 8.402 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 6.788 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Mưa lũ làm 17 người chết và mất tích

Mưa lũ làm 17 người chết và mất tích

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Ảnh hưởng của mưa lũ trong những ngày vừa qua đã làm 17 người chết và mất tích.
Nông sản ùn ứ tại cửa khẩu Trà Lĩnh, Cao Bằng

Nông sản ùn ứ tại cửa khẩu Trà Lĩnh, Cao Bằng

Kinh tế - PV - 3 giờ trước
Do thiếu lái xe container vận chuyển hàng hóa qua lại trong khu vực cửa khẩu giữa hai nước, hàng trăm xe container vận chuyển nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc đang bị ùn ứ tại khu vực cửa khẩu Trà Lĩnh, thị trấn Trà Lĩnh, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.
Hà Nội ban hành phương án cách ly, điều trị F0 tại nhà, áp dụng toàn thành phố

Hà Nội ban hành phương án cách ly, điều trị F0 tại nhà, áp dụng toàn thành phố

Sức khỏe - Như Ý - 7 giờ trước
UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Phương án số 276/PA-UBND về cách ly, quản lý, theo dõi, khám và điều trị tại nhà đối với người nhiễm COVID-19 trên địa bàn thành phố. Phạm vi áp dụng trên toàn địa bàn thành phố Hà Nội.