Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghi thức cúng vợt sợi bông của đồng bào Ba Na tỉnh Gia Lai

PV - 19:00, 04/01/2022

Nằm trong hoạt động “Chào năm mới 2022” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào Ba Na tỉnh Gia Lai đã tổ chức Nghi thức cúng vợt sợi bông trước khi tiến hành các bước tạo ra sợi vải, với ý nghĩa xin chư vị phù hộ cho việc làm của gia chủ được thuận lợi, sợi bông bền chắc, sợi chỉ không phai màu.

Nghệ nhân Đinh Thị Tớp (bên trái) và Đinh Thị Hrỡ (ngoài cùng bên phải) thực hiện nghi lễ
Nghệ nhân Đinh Thị Tớp (bên trái) và Đinh Thị Hrỡ (ngoài cùng bên phải) thực hiện nghi lễ

Thực hiện nghi thức cúng là nghệ nhân Đinh Thị Tớp và Đinh Thị Hrỡ, với nội dung xin thỉnh mời tổ tiên, Yàng, thần đất Đồng Mô về chứng giám cho lòng thành của đồng bào Ba Na xin phép việc tạo sợi bông, nhuộm màu chỉ, xin chư vị phù hộ cho việc làm của gia chủ được thuận lợi, sợi bông bền chắc, sợi chỉ không phai màu.

Nghệ nhân thực hiện ép bông
Nghệ nhân thực hiện ép bông

Sau khi cầu khấn xong, hai nghệ nhân đã tiến hành quy trình để dệt nên những tấm vải thổ cẩm từ kéo sợi, nhuộm màu, dệt vải với các bước sau: Ép bông (Pơ tă): quá trình tách hạt ra khỏi bông; Đánh bông (Pơ mệnh): làm cho bông mịn và trắng. Quay sợi bông (Hyơ): Dùng một que tre vót nhẵn giống như que đũa, dài khoảng 30 - 40 cm, lấy một nắm bông vừa phải rồi trải ra đặt que tre lên và vò cho nắm bông săn to bằng ngón chân cái và dài chừng 20 - 25 cm.

Công đoạn đánh bông
Công đoạn đánh bông

Kéo sợi chỉ (Xi vi): Từ quay sợi bông trên đồng bào kéo thành sợi chỉ (sợi vải) kéo đến đâu thì cuộn đến đó thành ống chỉ, mỗi ống chỉ dài khoảng 15cm, to bằng cổ tay. Đây là bước để chia cho các tay chỉ đều nhau, đồng thời cũng là bước làm cho sợi chỉ không bị rối trước khi kéo thành từng ống chỉ nhỏ.

Quay sợi bông và Kéo sợi chỉ
Quay sợi bông và Kéo sợi chỉ

Đồng bào Ba Na thường dùng các loại rễ, vỏ, lá của các loại cây rừng để nhuộm màu như: lá trum dùng để nhuộm màu đen, nhuộm màu đen phức tạp và nhiều công đoạn nhất, thổ cẩm của người Ba Na màu đen là chủ đạo nên không thể thiếu loại cây này. Nhuộm màu đỏ thì dùng rễ cây nhau hoặc vỏ cây tơ nung. Màu vàng dùng cây sơ ring, sơ rông hoặc rễ cây kơ tơ rơ. Đây đều là các loại cây rừng, chỉ những người có kinh nghiệm mới nhận biết được, lấy về kết hợp tạo ra các màu sắc khác nhau của thổ cẩm. Sau khi đã nhuộm màu còn cần thêm một công đoạn là nấu gao (một dạng hồ) để làm cứng sợi chỉ giúp sợi bền, không bị đứt. Tuy nhiên, công đoạn nhuộm màu là hành trình công phu, vất vả và nhiều khó khăn nhất của nghề dệt.

Hướng dẫn và truyền dạy nghề dệt cho những cô gái Ba Na
Hướng dẫn và truyền dạy nghề dệt cho những cô gái Ba Na

Sau khi giới thiệu xong các bước tạo ra những sợi vải, đồng bào Ba Na đã thể hiện sự khéo léo, tinh tế thông qua việc dệt nên những tấm vải thổ cẩm mang nét đặc trưng của dân tộc mình, người Ba Na thường sử dụng các màu như đen, đỏ, vàng để dệt thổ cẩm, màu đen tượng trưng cho đất rừng trù phú, màu đỏ của khát vọng và tình yêu, màu vàng tượng trưng cho ánh sáng.

Một trong những hoa văn trên thổ cẩm của người Ba Na
Một trong những hoa văn trên thổ cẩm của người Ba Na

Hoạ tiết trên các sản phẩm thổ cẩm của người Ba Na thường trang trí đối xứng, phản ánh quan niệm triết lý về vũ trụ, âm dương, trời đất, thiên nhiên. Vải truyền thống của đồng bào rất đẹp và bền. Một tấm dệt thổ cẩm có khi phải dệt trong mấy năm, nhưng rất có giá trị vì dùng được rất lâu. Chất liệu lại êm, tiện lợi cho việc sử dụng.

Đồng bào Ba Na trong trang phục truyền thống vui múa trong ngày hội
Đồng bào Ba Na trong trang phục truyền thống vui múa trong ngày hội (Ảnh minh họa)

Những bộ trang phục thổ cẩm không chỉ được người Ba Na mặc vào ngày thường, mà còn được mặc vào dịp lễ hội như: lễ hội cầu an, cầu mùa, lễ hội cúng bến nước của đồng bào Ba Na…những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ nhất sẽ được các chàng trai cô gái khoác lên mình, tay trong tay nhảy múa bên ánh lửa bập bùng, hòa cùng âm vang cồng chiêng rộn rã giữa đại ngàn, với niềm tự hào và đầy kiêu hãnh. 

Đồng bào Ba Na trong lao động sinh hoạt thường ngày (Ảnh minh họa)
Đồng bào Ba Na trong lao động sinh hoạt thường ngày (Ảnh minh họa)
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bạc Liêu: Sớm xây dựng sản phẩm du lịch từ​ bản sắc văn hóa Khmer

Bạc Liêu: Sớm xây dựng sản phẩm du lịch từ​ bản sắc văn hóa Khmer

Sau khi Chùa Xiêm Cán (xã Vĩnh Trạch Đông, Tp. Bạc Liêu) được công nhận là điểm du lịch tiêu biểu của Đồng bằng sông Cửu Long, không ít ý kiến cho rằng, Bạc Liêu có nhiều lợi thế để xây dựng sản phẩm du lịch từ văn hóa Khmer. Sớm làm được điều này sẽ góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh cho du lịch của tỉnh Bạc Liêu, cũng như bảo tồn và phát huy hiệu quả những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer.
Tin nổi bật trang chủ
Triển khai Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2023

Triển khai Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2023

Ngày 1/2, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, đã chủ trì Hội nghị với các ban đảng, đảng đoàn, ban cán sự đảng, các đảng ủy trực thuộc Trung ương về tình hình thực hiện Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2021, năm 2022 và việc xây dựng, tổ chức thực hiện Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2023.
Phát động Cuộc thi bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 3

Phát động Cuộc thi bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 3

Tin tức - PV - 21:12, 01/02/2023
Sáng 1/2, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương, Tạp chí Cộng sản, Báo Nhân dân, Đài Truyền hình Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức họp báo phát động Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 3, năm 2023.
Tháng 1/2023, xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 46,56 tỷ USD

Tháng 1/2023, xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 46,56 tỷ USD

Kinh tế - Hoàng Minh - 19:24, 01/02/2023
Theo số liệu Tổng cục Hải quan vừa công bố, trong tháng 1/2023, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 46,56 tỷ USD, giảm 17,3% so với tháng trước (tương ứng giảm 9,77 tỷ USD).
Công an tỉnh Lạng Sơn bảo đảm ANTT dịp Tết Nguyên đán và lễ hội đầu Xuân 2023

Công an tỉnh Lạng Sơn bảo đảm ANTT dịp Tết Nguyên đán và lễ hội đầu Xuân 2023

Pháp luật - Tuấn Trình - 19:10, 01/02/2023
Nhằm chủ động phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm, tệ nạn xã hội, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội để người dân vui Xuân, đón Tết an toàn, lực lượng Công an Lạng Sơn đã thực hiện cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, tăng cường triển khai các biện pháp nghiệp vụ bảo đảm an ninh trật tự dịp Tết Nguyên đán Quý Mão và các lễ hội đầu Xuân năm 2023.
51 nghìn tỷ đồng chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp tháng 1 - 2/2023

51 nghìn tỷ đồng chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp tháng 1 - 2/2023

Xã hội - Hồng Phúc - 19:05, 01/02/2023
Tính đến ngày 30/1/2023, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã cấp số tiền trên 51 nghìn tỷ đồng để cơ quan BHXH 63 tỉnh, thành phố chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người tham gia.
BAC A BANK tiếp tục chào bán hơn 25 triệu trái phiếu phát hành ra công chúng đợt 2

BAC A BANK tiếp tục chào bán hơn 25 triệu trái phiếu phát hành ra công chúng đợt 2

Tài chính - Kinh doanh - Hồng Phúc - 18:58, 01/02/2023
Được sự ủng hộ của quý khách hàng, vào tháng 9/2022, BAC A BANK đã phát hành thành công trái phiếu đợt 1. Với mục tiêu đa dạng danh mục đầu tư và tối ưu lợi ích Khách hàng, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) tiếp tục chào bán 25.646.000 trái phiếu từ ngày 30/1/2023 đến ngày 27/2/2023.
Lễ cúng rừng đầu năm mới của đồng bào Dao ở Lào Cai

Lễ cúng rừng đầu năm mới của đồng bào Dao ở Lào Cai

Từ lâu, Lễ cúng thần rừng đã trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Dao ở Lào Cai. Lễ cúng diễn ra trong những ngày đầu năm, với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, dân bản khỏe mạnh, cây rừng xanh tươi. Với người Dao, đây là nghi lễ hết sức linh thiêng.
Tăng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa từ 1/7/2023

Tăng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa từ 1/7/2023

Xã hội - BĐT - 18:01, 01/02/2023
Từ ngày 1/7/2023 thực hiện tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức lên mức 1,8 triệu đồng/tháng, do vậy mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa cũng sẽ tăng.
Sơn Động (Bắc Giang): Khai mạc Hội trại Văn hóa - Du lịch

Sơn Động (Bắc Giang): Khai mạc Hội trại Văn hóa - Du lịch

Tin địa phương - Mỹ Dung - 17:33, 01/02/2023
Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Xuân Tây Yên Tử và Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Bắc Giang năm 2023, ngày 1/2/2023 (tức 11 tháng Giêng năm Quý Mão), UBND huyện Sơn Động tổ chức khai mạc Hội trại Văn hóa - Du lịch huyện năm 2023.
Bảng lương công chức, viên chức áp dụng từ ngày 1/7/2023

Bảng lương công chức, viên chức áp dụng từ ngày 1/7/2023

Xã hội - BĐT - 17:16, 01/02/2023
Ngày 11/11/2022, Quốc hội thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2023. Theo đó, từ ngày 1/7/2023 thực hiện tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức lên mức 1,8 triệu đồng/tháng, tương đương tăng 20,8% so với mức lương cơ sở hiện hành. Hiện nay, mức lương cơ sở đang áp dụng là 1,49 triệu đồng/tháng.
Sân khấu Cải lương: Tín hiệu khả quan cho năm mới

Sân khấu Cải lương: Tín hiệu khả quan cho năm mới

Giải trí - PV - 16:31, 01/02/2023
Đó là nhận định của hầu hết giới nghệ sĩ, đạo diễn, người làm sân khấu khi dự báo về “diện mạo” của Cải lương trong năm 2023. Thực tế cho thấy, năm qua, sân khấu Cải lương đang trên đà khởi sắc trở lại, đặc biệt là sau các kỳ liên hoan, hội diễn rầm rộ, tạo nên luồng sinh khí mới…
Kon Tum: Để cồng chiêng ngân mãi

Kon Tum: Để cồng chiêng ngân mãi

Tìm trong di sản - PV - 15:59, 01/02/2023
Khi tiết trời dần se lạnh, những cơn gió hanh hao thi nhau mơn trớn, lay động những bụi hoa cúc quỳ vàng rực rỡ, ấy cũng là dấu hiệu của một mùa Xuân mới đã đến với mọi người, mọi nhà. Ở thôn Tê Rông, xã Văn Lem, huyện Đắk Tô, tỉnh Kon Tum, trong thời điểm chộn rộn, háo hức ấy, dưới mái nhà rông của làng, hàng chục bạn trẻ vẫn say sưa tập luyện. Tiếng cồng, tiếng chiêng rộn rã, ngân vang.