Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân Y Thim với cồng chiêng Tây Nguyên

PV - 15:21, 22/01/2018

Sinh ra và lớn lên trên miền cao nguyên huyền thoại, tiếng cồng chiêng đã trở thành một phần cuộc sống của nghệ nhân Y Thim Byă, sống ở buôn Ea Bông, xã Cư Ea Buar, TP. Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk).

Bởi yêu cồng chiêng nên hàng chục năm nay, người nghệ nhân dân gian này đã dùng hết sức mình gìn giữ, bảo tồn văn hóa cồng chiêng bằng nhiều việc làm cụ thể.

Cồng chiêng là máu thịt

Ngay từ khi còn nhỏ, Y Thim đã mê mẩn với tiếng cồng chiêng khi theo chân người cha tới các lễ hội. Lớn lên một chút, ông cùng đám bạn chăn trâu lại say sưa tập luyện ở những cánh đồng cỏ. Khi đã trở thành một chàng trai to cao vạm vỡ, Y Thim tích cực tham gia sinh hoạt đoàn tại địa phương và công tác tại Phòng Văn hóa huyện Cư M’gar. Chính trong những ngày tháng đó, Y Thim đã lặn lội về các buôn làng của người Ê-đê tìm gặp các già làng như Y Rip, Y Vang… để học đánh và chỉnh chiêng.

Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông chăm chỉ tập luyện. Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông chăm chỉ tập luyện.

 

Sau bao nhiêu năm tích lũy, rèn luyện kiến thức, kỹ năng Y Thim đã trở thành một trong những nghệ nhân đánh cồng chiêng nổi tiếng khắp vùng Tây Nguyên, và là một trong số hiếm hoi nghệ nhân chỉnh chiêng còn lại. Và bởi yêu cồng chiêng, Y Thim luôn trăn trở phải làm gì đó để bảo tồn nghệ thuật dân gian đặc sắc này. Nghĩ là làm, vào năm 2003, Y Thim đã vận động thành lập Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông.

Y Thim tâm sự: Hồi đầu thành lập Câu lạc bộ gặp muôn vàn khó khănnhư: Không có nơi tập luyện, không có kinh phí hoạt động; Đặc biệt, là những nghệ nhân lớn tuổi thành thạo cồng chiêng chỉ có 2-3 người. Thế hệ trẻ tuổi thì chạy theo âm nhạc hiện đại nên việc vận động họ vào Câu lạc bộ rất khó.

Để giải quyết từng bước khó khăn, việc đầu tiên là, Y Thim đã vận động, định hướng cho 5 người con của ông và cả bố vợ Y Thim (nghệ nhân chỉnh chiêng) tham gia trước, rồi tiếp tục vận động đến bà con trong buôn.

Để khuyến khích, thu hút được đông người tham gia luyện tập, vào các buổi tối chủ nhật, nghệ nhân Y Thim đến từng nhà để đón mọi người tới tập… Sau rất nhiều nỗ lực, nghệ nhân Y Thim đã thành lập được 2 câu lạc bộ cồng chiêng: Câu lạc bộ dành cho đối tượng tuổi từ 15-40 tuổi và câu lạc bộ dành cho những người lớn tuổi (từ 40 tuổi trở lên).

Tìm cách “nuôi dưỡng” cồng chiêng

Gần 15 năm nay, Câu lạc bộ cồng chiêng Ea Bông không chỉ tồn tại mà còn phát triển ngày một lớn hơn cả về quy mô lẫn chất lượng. Theo nghệ nhân Y Thim, để Câu lạc bộ phát triển và “sống” được, sau khi đã tập luyện thuần thục, ông chủ động tìm công việc làm cho các thành viên.

Trước hết, Câu lạc bộ tham gia biểu diễn tại các sự kiện của buôn, các gia đình như lễ hội cầu mùa, lúa mới, cúng bến nước,đám cưới, cầu sức khỏe… Sau đó, ông kết nối với các tổ chức, ban, ngành của huyện để có cơ hội tham gia các sự kiện lớn của địa phương như festival cà phê, lễ hội Buôn Đôn.

Ngoài biểu diễn, Câu lạc bộ còn chủ động giới thiệu về nét văn hóa, đặc tính của cồng chiêng Tây Nguyên với khách du lịch trong và ngoài nước, tạo ấn tượng tốt cho mỗi du khách khi đến thăm quan và thưởng thức bản sắc văn hóa của vùng đất. Về phía các nghệ nhân có thêm chút thu nhập để duy trì, bảo tồn văn hóa cồng chiêng bền vững.

Theo nghệ nhân Y Thim, cách bảo tồn như hiện nay chưa thật sự hiệu quả khi chúng ta vẫn chỉ làm lẻ tẻ, bột phát và rất hình thức. Các lớp dạy cồng chiêng thỉnh thoảng lại được mở ra ở các huyện, các nghệ nhân cũng chỉ được mời tham gia trong các lễ hội lớn. “Cách làm ấy cũng như chúng ta trồng cây nhưng không chăm sóc, như vậy các cây ấy làm sao mà mọc thành rừng…”, nghệ nhân Y Thim nhấn mạnh.

Y Thim đề xuất, để bảo tồn cồng chiêng Tây Nguyên hiệu quả, cần phải nuôi dưỡng nó trong cộng đồng. Trước hết, để cộng đồng các buôn làng tự thành lập theo nhu cầu của chính họ, sau đó Nhà nước có thể hỗ trợ bằng cách cấp cồng chiêng, trang phục biểu diễn…

Quan trọng hơn, lãnh đạo các địa phương cần quan tâm trong việc định hướng, chỉ đạo các tổ chức, đơn vị, cơ quan chuyên ngành kết nối tìm đất diễn cho các câu lạc bộ tồn tại, nhất là việc kết nối với các đối tượng có nhu cầu như các doanh nghiệp trên địa bàn, lễ hội các tỉnh bạn, khách du lịch trong và ngoài nước để cồng chiêng Tây Nguyên có môi trường sống trong thời hiện đại.

HIẾU ANH

Tin cùng chuyên mục
Lâm Bình (Tuyên Quang): Đưa du lịch thành mũi nhọn kinh tế

Lâm Bình (Tuyên Quang): Đưa du lịch thành mũi nhọn kinh tế

Những năm qua, du lịch huyện Lâm Bình (Tuyên Quang) đã và đang thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước. Với nhiều cảnh đẹp về thiên nhiên cùng bản sắc văn hóa dân tộc đậm đà, đã tạo nên những lợi thế để huyện Lâm Bình phát triển kinh tế từ khai thác du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái

Phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái

Tin tức - Văn Hoa - 18:48, 23/10/2020
Từ ngày 18 đến 23/10, tại huyện Tuần Giáo (Điện Biên), Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phối hợp với Sở VHTT&DL, UBND huyện Tuần Giáo tổ chức lớp “Tập huấn nâng cao năng lực về công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số và xây dựng bảo tồn, phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Điện Biên”.
PC Hà Tĩnh: Nỗ lực cấp điện trở lại cho bà con nhân dân sau mưa lũ

PC Hà Tĩnh: Nỗ lực cấp điện trở lại cho bà con nhân dân sau mưa lũ

Tin tức - PV - 18:03, 23/10/2020
Ngay từ sáng 20/10/2020, sau khi lượng mưa giảm, nước có chiều hướng rút, Công ty Điện lực Hà Tĩnh đã khẩn trương, huy động toàn bộ lực lượng CBCNV, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động, áo phao, phao cứu sinh, xuồng… tiến hành kiểm tra các TBA, đường dây, sa thải các phụ tải đang ngập nước đồng thời xử lý, khắc phục các tồn tại trước khi đóng điện đưa vào vận hành nhằm đảm bảo an toàn điện trong nhân dân sau khi nước rút.
Dạy bù cho học sinh ảnh hưởng bão lũ: Không để học sinh và giáo viên quá tải

Dạy bù cho học sinh ảnh hưởng bão lũ: Không để học sinh và giáo viên quá tải

Giáo dục - PV - 17:33, 23/10/2020
Do ảnh hưởng của bão, lũ, một số địa phương của Quảng Nam, Thừa Thiên - Huế, HS phải nghỉ học từ 1 - 2 tuần. Các trường học đã linh hoạt trong tổ chức phương án dạy bù với phương châm không để GV và HS quá tải.
Vì đâu nên nỗi?

Vì đâu nên nỗi?

Cùng trao đổi - Việt Thắng - 15:41, 23/10/2020
Thế là không có phép màu nào cho các anh, 13 cán bộ, chiến sỹ tham gia cứu hộ sạt lở thuỷ điện Rào Trăng 3. Không thể nói nên lời trước những đau thương, mất mát quá lớn này. Các anh đã anh dũng hy sinh!
Nhiều trường Đại học tại TP Hồ Chí Minh đồng loạt hỗ trợ sinh viên vùng lũ.

Nhiều trường Đại học tại TP Hồ Chí Minh đồng loạt hỗ trợ sinh viên vùng lũ.

Tin tức - Lê Vũ - 14:42, 23/10/2020
Bên cạnh việc kêu gọi đóng góp, chung tay chia sẻ về tinh thần và vật chất ủng hộ đồng bào miền Trung, nhiều trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hiện cũng đang có những chính sách hỗ trợ cho các sinh viên đang theo học tại trường là con em đến từ các tỉnh miền Trung bị thiệt hại nặng do mưa bão, lũ lụt.
Bão số 8 giật cấp 15

Bão số 8 giật cấp 15

Tin tức - PV - 11:15, 23/10/2020
Dự báo, trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 5-10 km. Đến 4h ngày 24/10, vị trí tâm bão ở khoảng 17,6 độ Vĩ Bắc; 112,8 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 100 km về phía Bắc Đông Bắc.
Đô thị thông minh ASEAN 2020: Kết nối hướng tới mục tiêu nhân văn

Đô thị thông minh ASEAN 2020: Kết nối hướng tới mục tiêu nhân văn

Tin tức - PV - 11:09, 23/10/2020
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, phát triển đô thị thông minh thực sự là một “cuộc chơi lớn” trong đó cần có những “người cùng chơi” có “tầm nhìn” và “tiềm lực”, hướng tới mục tiêu nhân văn là cuộc sống hạnh phúc, sự phát triển toàn diện của con người, bảo vệ môi trường và thiết lập hệ sinh thái đô thị phát triển bền vững.
Sáng 23/10, Việt Nam không có ca mắc mới COVID-19

Sáng 23/10, Việt Nam không có ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 10:56, 23/10/2020
Bản tin sáng ngày 23/10, của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 cho biết, không có thêm ca mắc COVID-19 mới. Đến nay đã 51 ngày Việt Nam không ghi nhận ca mắc trong cộng đồng và đã chữa khỏi 1.049 bệnh nhân.
Nhiều tuyến đường tại miền Trung chưa thể lưu thông do mưa lũ

Nhiều tuyến đường tại miền Trung chưa thể lưu thông do mưa lũ

Tin tức - PV - 10:53, 23/10/2020
Mưa lũ kéo dài những ngày qua đã phá hỏng, gây thiệt hại nghiêm trọng nhiều công trình cầu đường trên địa bàn miền Trung khiến nhiều đoạn đường tại đây chưa thể lưu thông bình thường.
Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV: Tán thành với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV: Tán thành với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính

Tin tức - H.Thanh- Thanh Huyền - 17:36, 22/10/2020
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV, ngày 22/10, Quốc hội họp trực tuyến, nghe báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Quốc hội đã thảo luận trực tuyến về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật này. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, điều hành phiên thảo luận.