Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân Y Thim với cồng chiêng Tây Nguyên

PV - 15:21, 22/01/2018

Sinh ra và lớn lên trên miền cao nguyên huyền thoại, tiếng cồng chiêng đã trở thành một phần cuộc sống của nghệ nhân Y Thim Byă, sống ở buôn Ea Bông, xã Cư Ea Buar, TP. Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk).

Bởi yêu cồng chiêng nên hàng chục năm nay, người nghệ nhân dân gian này đã dùng hết sức mình gìn giữ, bảo tồn văn hóa cồng chiêng bằng nhiều việc làm cụ thể.

Cồng chiêng là máu thịt

Ngay từ khi còn nhỏ, Y Thim đã mê mẩn với tiếng cồng chiêng khi theo chân người cha tới các lễ hội. Lớn lên một chút, ông cùng đám bạn chăn trâu lại say sưa tập luyện ở những cánh đồng cỏ. Khi đã trở thành một chàng trai to cao vạm vỡ, Y Thim tích cực tham gia sinh hoạt đoàn tại địa phương và công tác tại Phòng Văn hóa huyện Cư M’gar. Chính trong những ngày tháng đó, Y Thim đã lặn lội về các buôn làng của người Ê-đê tìm gặp các già làng như Y Rip, Y Vang… để học đánh và chỉnh chiêng.

Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông chăm chỉ tập luyện. Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông chăm chỉ tập luyện.

 

Sau bao nhiêu năm tích lũy, rèn luyện kiến thức, kỹ năng Y Thim đã trở thành một trong những nghệ nhân đánh cồng chiêng nổi tiếng khắp vùng Tây Nguyên, và là một trong số hiếm hoi nghệ nhân chỉnh chiêng còn lại. Và bởi yêu cồng chiêng, Y Thim luôn trăn trở phải làm gì đó để bảo tồn nghệ thuật dân gian đặc sắc này. Nghĩ là làm, vào năm 2003, Y Thim đã vận động thành lập Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông.

Y Thim tâm sự: Hồi đầu thành lập Câu lạc bộ gặp muôn vàn khó khănnhư: Không có nơi tập luyện, không có kinh phí hoạt động; Đặc biệt, là những nghệ nhân lớn tuổi thành thạo cồng chiêng chỉ có 2-3 người. Thế hệ trẻ tuổi thì chạy theo âm nhạc hiện đại nên việc vận động họ vào Câu lạc bộ rất khó.

Để giải quyết từng bước khó khăn, việc đầu tiên là, Y Thim đã vận động, định hướng cho 5 người con của ông và cả bố vợ Y Thim (nghệ nhân chỉnh chiêng) tham gia trước, rồi tiếp tục vận động đến bà con trong buôn.

Để khuyến khích, thu hút được đông người tham gia luyện tập, vào các buổi tối chủ nhật, nghệ nhân Y Thim đến từng nhà để đón mọi người tới tập… Sau rất nhiều nỗ lực, nghệ nhân Y Thim đã thành lập được 2 câu lạc bộ cồng chiêng: Câu lạc bộ dành cho đối tượng tuổi từ 15-40 tuổi và câu lạc bộ dành cho những người lớn tuổi (từ 40 tuổi trở lên).

Tìm cách “nuôi dưỡng” cồng chiêng

Gần 15 năm nay, Câu lạc bộ cồng chiêng Ea Bông không chỉ tồn tại mà còn phát triển ngày một lớn hơn cả về quy mô lẫn chất lượng. Theo nghệ nhân Y Thim, để Câu lạc bộ phát triển và “sống” được, sau khi đã tập luyện thuần thục, ông chủ động tìm công việc làm cho các thành viên.

Trước hết, Câu lạc bộ tham gia biểu diễn tại các sự kiện của buôn, các gia đình như lễ hội cầu mùa, lúa mới, cúng bến nước,đám cưới, cầu sức khỏe… Sau đó, ông kết nối với các tổ chức, ban, ngành của huyện để có cơ hội tham gia các sự kiện lớn của địa phương như festival cà phê, lễ hội Buôn Đôn.

Ngoài biểu diễn, Câu lạc bộ còn chủ động giới thiệu về nét văn hóa, đặc tính của cồng chiêng Tây Nguyên với khách du lịch trong và ngoài nước, tạo ấn tượng tốt cho mỗi du khách khi đến thăm quan và thưởng thức bản sắc văn hóa của vùng đất. Về phía các nghệ nhân có thêm chút thu nhập để duy trì, bảo tồn văn hóa cồng chiêng bền vững.

Theo nghệ nhân Y Thim, cách bảo tồn như hiện nay chưa thật sự hiệu quả khi chúng ta vẫn chỉ làm lẻ tẻ, bột phát và rất hình thức. Các lớp dạy cồng chiêng thỉnh thoảng lại được mở ra ở các huyện, các nghệ nhân cũng chỉ được mời tham gia trong các lễ hội lớn. “Cách làm ấy cũng như chúng ta trồng cây nhưng không chăm sóc, như vậy các cây ấy làm sao mà mọc thành rừng…”, nghệ nhân Y Thim nhấn mạnh.

Y Thim đề xuất, để bảo tồn cồng chiêng Tây Nguyên hiệu quả, cần phải nuôi dưỡng nó trong cộng đồng. Trước hết, để cộng đồng các buôn làng tự thành lập theo nhu cầu của chính họ, sau đó Nhà nước có thể hỗ trợ bằng cách cấp cồng chiêng, trang phục biểu diễn…

Quan trọng hơn, lãnh đạo các địa phương cần quan tâm trong việc định hướng, chỉ đạo các tổ chức, đơn vị, cơ quan chuyên ngành kết nối tìm đất diễn cho các câu lạc bộ tồn tại, nhất là việc kết nối với các đối tượng có nhu cầu như các doanh nghiệp trên địa bàn, lễ hội các tỉnh bạn, khách du lịch trong và ngoài nước để cồng chiêng Tây Nguyên có môi trường sống trong thời hiện đại.

HIẾU ANH

Tin cùng chuyên mục
Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Du lịch cả nước nói chung và tỉnh Lai Châu nói riêng đều bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19. Để đưa du lịch hoạt động quay trở lại, tỉnh Lai Châu đã ban hành gói kích cầu du lịch lần 2, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp làm du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Ngày 28/10/2020, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Tờ trình, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2021-2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh đồng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, cán bộ các bộ, ban, ngành, địa phương.
Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Lào Cai

Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 19:40, 28/10/2020
Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ V, tỉnh Lào Cai đã diễn ra vào ngày 28/10 với sự góp mặt của 323 đại biểu điển hình, đại diện cho các cơ quan, ban ngành, các huyện, thị xã, thành phố, các tổ chức xã hội... Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội.
Ông Nguyễn Tiến Hải tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau

Ông Nguyễn Tiến Hải tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau

Tin tức - Như Tâm - 17:08, 28/10/2020
Ông Nguyễn Tiến Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khóa XV vừa tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khóa XVI nhiệm kỳ 2020-2025.
Những người “giữ lửa” buôn làng

Những người “giữ lửa” buôn làng

Phóng sự - Ký sự - Uông Thái Biểu - 16:45, 28/10/2020
Có một đêm lửa rừng dưới chân núi mẹ Lang Bian (Lâm Đồng), tôi đã được nghe nhạc sĩ Krajan Plin hát, bài hát do chính anh sáng tác với tên gọi “Giữ ấm bếp hồng”. Người đàn ông Cơ Ho ấy đã “rút ruột rút gan” thành những giai điệu lan tỏa tình yêu cao nguyên: “Kìa trông vầng trăng trên cao. Kìa trông ngàn sao lung linh. Dẫu có bão giông, thác lũ thét gào. Ta hãy cùng nhau giữ ấm bếp hồng…”.
Thành phố Hồ Chí Minh: Đột phá từ những chính sách dân tộc đặc thù

Thành phố Hồ Chí Minh: Đột phá từ những chính sách dân tộc đặc thù

Công tác Dân tộc - Thiên Đức - 16:32, 28/10/2020
So với các địa phương vùng miền núi, cộng đồng DTTS ở TP. Hồ Chí Minh có rất nhiều điểm khác biệt. Do đó, Cơ quan công tác Dân tộc của Thành phố đã tham mưu cho các cấp, ngành áp dụng nhiều chính sách dân tộc đặc thù, từ đó mang lại những kết quả có tính đột phá.
Đăk Nông: Đưa nghề dệt thổ cẩm vào mô hình giảm nghèo

Đăk Nông: Đưa nghề dệt thổ cẩm vào mô hình giảm nghèo

Nghề nghiệp - Việc làm - Lê Hường - 16:29, 28/10/2020
Thời gian qua, tỉnh Đăk Nông đã tìm nhiều giải pháp để khôi phục, bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm. Đặc biệt, năm 2020, Đăk Nông đưa nghề dệt thổ cẩm truyền thống vào mô hình giảm nghèo, trở thành một nghề kinh tế giúp đồng bào DTTS có thu nhập.
Bão số 9 làm 2 người bị thương, 360 xã bị mất điện

Bão số 9 làm 2 người bị thương, 360 xã bị mất điện

Tin tức - PV - 16:26, 28/10/2020
Cập nhật đến 14h chiều 28/10 của Ban Chỉ đạo tiền phương ứng phó với bão số 9 cho biết, ảnh hưởng của bão đã làm 2 người bị thương, hiện tại có 360 xã đang bị mất điện. Về nhà: 3 nhà bị sập, 972 nhà bị tốc mái. Đồng thời, 31 trụ sở cơ quan và 28 điểm trường bị hư hại, tốc mái.
Dịch Covid-19: 441.418 ca mắc mới và 6.923 ca tử vong toàn cầu trong 1 ngày

Dịch Covid-19: 441.418 ca mắc mới và 6.923 ca tử vong toàn cầu trong 1 ngày

Tin tức - PV - 16:14, 28/10/2020
Chỉ trong vòng 1 ngày, cả thế giới ghi nhận 441.418 ca mắc Covid-19 mới và 6.923 trường hợp tử vong vì dịch bệnh này.
Diện tích rừng trồng tăng, rừng tự nhiên giảm: “Thay lâu đài bằng căn nhà lá”

Diện tích rừng trồng tăng, rừng tự nhiên giảm: “Thay lâu đài bằng căn nhà lá”

Chính sách dân tộc - Sỹ Hào - 16:12, 28/10/2020
Những năm gần đây, diện tích rừng trồng tăng, nhưng diện tích rừng tự nhiên lại liên tục giảm là một thực trạng rất đáng quan ngại. Đã có người ví việc phát triển rừng trồng đi liền với giảm diện tích rừng tự nhiên giống như “thay lâu đài bằng căn nhà lá”.
Xã Hướng Việt (Hướng Hóa, Quảng Trị): Hoang tàn sau lũ dữ

Xã Hướng Việt (Hướng Hóa, Quảng Trị): Hoang tàn sau lũ dữ

Đời sống - Xã hội - Thanh Hải - 11:49, 28/10/2020
Mới đây thôi, những Tà Rùng, Xa Đưng, Cờ Tiếng (xã Hướng Việt huyện Hướng Hóa, Quảng Trị) … còn là vùng đất quần cư bình yên với cuộc sống no ấm hiện hữu trong mỗi thôn làng của đồng bào Bru Vân Kiều. Thế nhưng, lũ về đã xóa sạch, biến nơi đây thành vùng đất hoang tàn và đổ nát…
Ông Đỗ Trọng Hưng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa

Ông Đỗ Trọng Hưng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa

Tin tức - Quỳnh Trâm - 11:43, 28/10/2020
Sáng ngày 28/10 Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 đã công bố kết quả phiên họp đầu tiên của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX . Đồng chí Đỗ Trọng Hưng được bầu giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa nhiệm kỳ 2020-2025.