Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nậm Củm bây giờ có khác xưa?

Sỹ Hào - 15:30, 19/03/2021

Sau 7 năm, chúng tôi mới có dịp trở lại Nậm Củm, một trong 5 bản có đồng bào dân tộc Mảng sinh sống tập trung của huyện Mường Tè (Lai Châu), nơi đã từng có việc: "nhà khá nhất bản chỉ có cây đu đủ". Diện mạo Nậm Củm bây giờ đã mang sắc màu nông thôn mới, nhưng đời sống người dân cơ bản vẫn nghèo, nhiều tệ nạn vẫn còn âm ỉ …

Bản Nậm Củm nép mình bên dòng suối Nậm Sì Lường (Ảnh chụp ngày 1/3/2021)
Bản Nậm Củm nép mình bên dòng suối Nậm Sì Lường (Ảnh chụp ngày 1/3/2021)

Hộ nghèo vẫn chiếm đa số

Năm 2014, trong chuyến công tác ở Mường Tè, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã thực sự trăn trở, trước tương lai mịt mờ của 28 hộ đồng bào dân tộc Mảng ở bản Nậm Củm, xã Bum Nưa. Thuộc một trong 16 DTTS rất ít người của nước ta, đồng bào dân tộc Mảng ở Nậm Củm đã được thụ hưởng rất nhiều chương trình, dự án hỗ trợ, nhưng cuộc sống của 28 hộ ở Nậm Củm cứ lay lắt đến nao lòng.

Thời điểm ấy, 28 gia đình ở Nậm Củm đều thuộc hộ nghèo; nhà khá nhất bản cũng chỉ có 2 con gà nuôi nhốt và cây đu đủ đang ra hoa. Nghèo thì đã đành, nhưng đau đáu hơn cả là nạn uống rượu, dùng thuốc phiện đã bào mòn thể xác lẫn tinh thần của người dân nơi đây. Lúc đó, tình trạng nghiện rượu và thuốc phiện vốn dĩ là những việc không bình thường, nhưng lại trở nên bình thường ở Nậm Củm.

Trung tâm bản Nậm Củm trước đây là bãi đất lô nhô đá, với những con người ngồi vật vờ vì nghiện (Ảnh chụp năm 2014)
Trung tâm bản Nậm Củm trước đây là bãi đất lô nhô đá, với những con người ngồi vật vờ vì nghiện (Ảnh chụp năm 2014)

Thực tế tại bản Nậm Củm mà phóng viên ghi nhận, phản ánh đã được Chính phủ đặc biệt quan tâm. Trực tiếp Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã giao Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Công an vào cuộc để “vực dậy” Nậm Củm; đồng thời chỉ đạo tỉnh Lai Châu đẩy mạnh hơn nữa việc điều trị Methadone cho người nghiện chất dạng thuốc phiện ở Nậm Củm nói riêng và trên địa bàn tỉnh nói chung.

Sau 7 năm, chúng tôi trở lại Nậm Củm. Vào bản vẫn là tuyến đường cũ dài khoảng 7 cây số, nhưng nay khó đi hơn gấp nhiều lần vì đường bị “cày nát”, bởi các phương tiện trọng tải lớn chuyển chở thiết bị cho các dự án thủy điện “siêu nhỏ” trên dòng suối Nậm Sì Lường.

Nhìn tổng thể, Nậm Củm nay mang dáng vẻ khang trang hơn. Trước đây, khu vực trung tâm bản là bãi đất trống lô nhô đá, nhưng nay được thay thế bằng hệ thống đường nội bản bê tông hóa; nhiều căn nhà mới, kiên cố đã được dựng lên. Điểm trường cấp mầm non và cấp tiểu học ở Nậm Củm đã được xây dựng kiên cố…

Trung tâm bản Nậm Củm nay khang trang hơn, đường nội bản được bê tông kiên cố (Ảnh chụp ngày 1/3/2021)
Trung tâm bản Nậm Củm nay khang trang hơn, đường nội bản được bê tông kiên cố (Ảnh chụp ngày 1/3/2021)

Hơn 4ha ruộng bậc thang của bản đang vào mùa đổ nước. Nậm Củm đã mang sắc xanh hơn từ những vườn chuối xung quanh và cả trong ánh mắt, nụ cười của những chàng trai, cô gái của bản mà chúng tôi tiếp xúc.

Đem những thay đổi ở Nậm Củm tâm sự với lãnh đạo xã Bum Nưa, chúng tôi có thêm những thông tin mới; vui có, lo cũng có. Ấy là, theo Phó Chủ tịch UBND xã Bum Nữa, ông Lò Văn Trung, những năm qua, từ sự quan tâm của tỉnh, huyện, bản Nậm Củm đã được đầu tư mạnh, nhờ đó góp phần cùng xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Đồng bào dân tộc Mảng ở Nậm Củm đã được hỗ trợ cây con giống, hướng dẫn kỹ thuật để phát triển sản xuất, vươn lên. Từ năm 2014 đến nay, bản đã tăng thêm 11 hộ, nâng tổng số hộ của bản lên thành 39 gia đình; có nhiều con em của bản đang học THCS tại xã…

“Nhưng cơ bản Nậm Củm vẫn nghèo, vẫn phải thường xuyên cấp gạo cứu đói. Bản có 39 hộ thì có 28 hộ nghèo, các hộ còn lại có mức sống trung bình thôi”, Phó Chủ tịch UBND xã Bum Nưa trăn trở nói.

Tệ nạn vẫn dai dẳng

Nhưng đau đáu hơn cả là ở Nậm Củm vẫn còn dai dẳng tình trạng nghiện rượu; số người nghiện thuốc phiện có giảm nhưng vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn.

Theo đại diện lãnh đạo xã Bum Nưa, sau phản ánh của báo chí, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, Tổ công tác của huyện Mường Tè do ông Trần Đức Hiển - lúc đó là Phó Chủ tịch UBND huyện, hiện là Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy, làm Tổ trưởng, đã quyết liệt tiến hành nhiệm vụ cai nghiện cho 28 người ở Nậm Củm bằng Methadone.

Nhưng sau chừng ấy năm, cũng chỉ mới có 15 người cai thành công; còn 13 người vẫn dùng cùng lúc cả Methadone lẫn … thuốc phiện!. Còn tình trạng nghiện rượu thì rất khó chấm dứt, dường như là nhiệm vụ “bất khả thi”.

Trước đây, nhà khá nhất bản Nậm Củm chỉ có cây đu đủ. Khi nào cây đu đủ ra quả thì đều có người ở nhà để trông vì sợ bị hái trộm (Ảnh chụp năm 2014)
Trước đây, nhà khá nhất bản Nậm Củm chỉ có cây đu đủ. Khi nào cây đu đủ ra quả thì đều có người ở nhà để trông vì sợ bị hái trộm (Ảnh chụp năm 2014)

Một ám ảnh khác cũng đang vảng vất ở Nậm Củm là nạn trộm vặt. Tình trạng đường ống bằng sắt của công trình nước sinh hoạt tự chảy được Nhà nước đầu tư tiền tỷ bị đào lên, cắt nhỏ đem bán sắt vụn… vẫn còn.

Trong ngày trở lại Nậm Củm (ngày 1/3/2021), chúng tôi ghé thăm giáo viên, học sinh điểm Trường Mầm non Nậm Củm. Hơn 20 trẻ được các cô giáo chăm sóc chu đáo tại điểm trường này, với kỳ vọng mở hướng tương lai cho đồng bào dân tộc Mảng ở Nậm Củm.

Nhưng ngay đầu câu chuyện, giáo viên điểm Trường Mầm non Nậm Củm đã “tố”: Sáng nay (tức 1/3/2021 – Pv) lại bị mất các sợi xích đu bằng sắt để các trẻ vui chơi anh ạ. Giờ các cháu không có xích đu để chơi nữa. Cây chuối bên cạnh trường chuẩn bị ra hoa cũng bị ai đó chặt mất đem bán rồi.

Khi nghe phóng viên chia sẻ thông tin này, lãnh đạo xã Bum Nưa không mấy ngạc nhiên; chỉ duy nhất họ không biết vì sao cây chuối của trường lại bị chặt. Đành dẫn lời của giáo viên điểm Trường Nậm Củm, rằng, cây chuối bị chặt ở trường sáng nay cũng bán được mười nghìn đồng!.

Một cây chuối bị chặt mất, xét về giá trị không lớn; nhưng về mặt xã hội lại là một vấn đề đáng suy ngẫm. Nó cho thấy, những vấn nạn ở Nậm Củm vẫn cứ âm ỉ. Và hơn nữa, màu xanh của cây chuối là biểu tượng cho hy vọng về một tương lai khác ở Nậm Củm; nhưng hy vọng đó cứ leo lét như đèn dầu trước gió.

“Đừng chờ sung rụng”!

Căn nguyên sâu xa nhất cho những ám ảnh ở Nậm Củm vẫn là do nghèo. Đồng bào dân tộc Mảng ở Nậm Củm nói riêng, ở toàn huyện Mường Tè nói chung, dù hiện không lâm vào thiếu đói, nhưng nghèo đang là thực tế hiện hữu.

Theo số liệu của Phòng Dân tộc huyện, toàn huyện có 235 hộ, với 1.210 nhân khẩu đồng bào dân tộc Mảng, chiếm 2,58% dân số toàn huyện. Nhưng đến thời điểm này, số hộ nghèo dân tộc Mảng vẫn là 153 hộ (766 nhân khẩu), chiếm tỷ lệ hơn 64,47%; riêng ở bản Nậm Củm, tỷ lệ hộ nghèo là hơn 71,79% (28/39 hộ).

Nậm Củm đã mang thêm màu xanh hy vọng trong ánh mắt, nụ cười của những chàng trai, cô gái của bản (Ảnh chụp ngày 1/3/2021)
Nậm Củm đã mang thêm màu xanh hy vọng trong ánh mắt, nụ cười của những chàng trai, cô gái của bản (Ảnh chụp ngày 1/3/2021)

Trao đổi thực trạng này với ông Lý Anh Hừ, Bí thư Huyện ủy Mường Tè, chúng tôi nhận được những chia sẻ rất thật của người đứng đầu cấp ủy của huyện nghèo 30a này. Ông bảo, mặc dù cấp ủy, chính quyền địa phương đã rất nỗ lực, nhưng đời sống của đồng bào dân tộc Mảng vẫn rất khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc Mảng là cao nhất trong 10 thành phần dân tộc anh em trên địa bàn huyện.

“Tỷ lệ hộ nghèo của đồng bào dân tộc Mảng quá cao khiến việc thực hiện chỉ tiêu giảm nghèo chung của huyện gặp rất nhiều khó khăn, cứ mãi là huyện nghèo”, ông Hừ nói, giọng có phần ấm ức.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Lai Châu, trong 8 năm (2013 - 2020), tỉnh được giao 328,589 tỷ đồng để thực hiện Quyết định 1672/QĐ-TTg hỗ trợ đồng bào dân tộc Mảng, dân tộc La Hủ. Đồng thời, thực hiện Quyết định 2086/QĐ-TTg, trong 2 năm (2019 - 2020), tỉnh cũng được giao 37,817 tỷ đồng để đầu tư, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào các DTTS rất ít người.

Có thể chia sẻ được với nỗi phiền muộn của ông Lý Anh Hừ. Đã qua hai nhiệm kỳ làm Bí thư Huyện ủy Mường Tè, chắc hẳn ông Hừ đã thấm được áp lực của việc thực hiện chỉ tiêu giảm nghèo tỉnh giao. Trong giai đoạn 2016 - 2020, mặc dù đã giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân 6,0%/năm (giảm từ 61,55% xuống còn 31,4%), nhưng Mường Tè vẫn là huyện quá nghèo, trong đó tỷ lệ hộ nghèo dân tộc Mảng là cao ngất ngưởng (hơn 64,47%).

Điều này có thể đặt câu hỏi: Liệu cấp ủy, chính quyền các cấp ở huyện Mường Tè đã thực sự rốt ráo, chú trọng đầu tư, hỗ trợ trúng và đúng để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Mảng? 

Là một trong 16 DTTS rất ít người của nước ta, bên cạnh các chính sách chung triển khai ở vùng đồng bào DTTS, vùng đặc biệt khó khăn, thì đồng bào dân tộc Mảng ở Mường Tè còn được thụ hưởng nhiều chương trình, dự án đặc thù khác.

Đó là chính sách theo Quyết định 2086/QĐ-TTg nhằm phát triển kinh tế - xã hội các DTTS rất ít người; là chính sách trong Đề án “Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc: Mảng, La Hủ, Cống, Cờ Lao” theo Quyết định 1672/QĐ-TTg;… Học sinh dân tộc Mảng ở Mường Tè còn được thụ hưởng chế độ hỗ trợ học tập theo Nghị định 57/2017/NĐ-CP của Chính phủ; được hỗ trợ phụ cấp ăn trưa theo Nghị quyết 35/2016/NQ-HĐND của Hội đồng Nhân dân tỉnh Lai Châu;…

Rõ ràng, chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội đồng bào dân tộc Mảng ở Mường Tè là không thiếu, nguồn kinh phí thực hiện cũng không hề nhỏ. Nhưng vì sao đồng bào dân tộc Mảng ở đây vẫn nghèo đến vậy ? Câu hỏi này xin gửi chính quyền các cấp của huyện Mường Tè cũng như của tỉnh Lai Châu.

Tin cùng chuyên mục
Con đường "trong mơ" của người dân xã Mỏ Vàng đang thành hiện thực

Con đường "trong mơ" của người dân xã Mỏ Vàng đang thành hiện thực

Với người dân xã Mỏ Vàng, huyện Văn Yên (Yên Bái), con đường “trong mơ” của họ đơn giản chỉ là con đường đất để rút ngắn khoảng cách hàng chục cây số từ xã Mỏ Vàng tới xã Viễn Sơn. Để biến con đường “trong mơ” trở thành hiện thực, người dân đã tình nguyện hiến hàng nghìn mét vuông đất, hàng vạn cây quế đang cho thu hoạch, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn...
Tin nổi bật trang chủ
Thanh niên DTTS Tây Nguyên lập thân, lập nghiệp: Gương sáng ở các buôn làng (Bài 1)

Thanh niên DTTS Tây Nguyên lập thân, lập nghiệp: Gương sáng ở các buôn làng (Bài 1)

Thanh niên các DTTS Tây Nguyên đang dần vượt qua rào cản tâm lý và tập tục lạc hậu để khẳng định khả năng và bản lĩnh, làm giàu chính đáng trên chính buôn làng của mình. Tuy nhiên, trên hành trình khởi nghiệp, chắc chắn họ sẽ không tránh khỏi những bước gập gềnh, vướng mắc cần sự hỗ trợ, hậu thuẫn nhiều hơn nữa về chủ trương, chính sách từ các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể... nhằm tạo điều kiện cho thanh niên DTTS lan tỏa khát vọng lập thân, lập nghiệp...
Sắp có tàu chạy bằng hơi nước chở khách du lịch tuyến Huế-Đà Nẵng

Sắp có tàu chạy bằng hơi nước chở khách du lịch tuyến Huế-Đà Nẵng

Du lịch - Nga Anh (T/h) - 1 giờ trước
Dự án vận chuyển hành khách du lịch trên đoàn tàu kéo bằng đầu máy hơi nước trên tuyến đường sắt Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh, đoạn Huế-Đà Nẵng đang được lên kịch bản triển khai.
Hà Giang: Phát huy vai trò Người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Quyết Tiến

Hà Giang: Phát huy vai trò Người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Quyết Tiến

Người có uy tín - PV - 22:10, 01/08/2021
Xã Quyết Tiến, huyện Quản Bạ (Hà Giang) có đa số dân là đồng bào DTTS như: Nùng, Bố Y, Mông, Dao, Hán… Hiện nay, Người có uy tín có ở tất cả 13/13 thôn; nhiều năm qua, NCUT đã thể hiện rõ vai trò, vị trí trong lòng đồng bào DTTS thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng.
Đề nghị tổ chức tôn giáo tiếp tục thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch Covid-19

Đề nghị tổ chức tôn giáo tiếp tục thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch Covid-19

Tin tức - PV - 21:51, 01/08/2021
Ngày 1/8, Bộ Nội vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ có văn bản gửi lãnh đạo các tổ chức tôn giáo đề nghị tiếp tục thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch Covid-19. Văn bản nêu rõ:
Bổ sung hơn 5.100 tỷ đồng mua vật tư, trang thiết bị, thuốc phục vụ phòng, chống dịch COVID-19

Bổ sung hơn 5.100 tỷ đồng mua vật tư, trang thiết bị, thuốc phục vụ phòng, chống dịch COVID-19

Tin tức - PV - 21:19, 01/08/2021
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái vừa ký Quyết định 1376/QĐ-TTg ngày 1/8/2021 bổ sung dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2021 của Bộ Y tế số tiền 5.100 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2021 để mua vật tư, trang thiết bị, sinh phẩm, hóa chất, thuốc phục vụ phòng, chống dịch COVID-19.
Ma Nghĩa - Người “giữ lửa” cho buôn làng

Ma Nghĩa - Người “giữ lửa” cho buôn làng

Gương sáng giữa cộng đồng - PV - 21:16, 01/08/2021
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất anh hùng, giàu truyền thống cách mạng, ông KPă Vương, hay còn gọi là Ma Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch xã Cà Lúi 3 nhiệm kỳ đã dành trọn tâm huyết của cả cuộc đời mình vì sự nghiệp giáo dục, vì sự bình yên; người “giữ lửa” cho buôn làng.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Chiều 26/7, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, đại biểu Quốc hội khóa XV làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Triển khai ngay phương án điều động, chi viện nhân lực y tế cho các địa phương đang có nhiều ca lây nhiễm, bệnh nặng

Triển khai ngay phương án điều động, chi viện nhân lực y tế cho các địa phương đang có nhiều ca lây nhiễm, bệnh nặng

Tin tức - PV - 21:01, 01/08/2021
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ trưởng Bộ Y tế chủ động, khẩn trương hơn nữa trong việc chỉ đạo tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực điều trị, hồi sức cấp cứu trên phạm vi cả nước; căn cứ yêu cầu và khả năng đáp ứng chung trên bình diện toàn quốc, triển khai ngay phương án điều động, chi viện nhân lực y tế kịp thời cho các địa phương đang có nhiều ca lây nhiễm, bệnh nặng.
Không phải cứ tiếp xúc F0 là thành F1

Không phải cứ tiếp xúc F0 là thành F1

Sức khỏe - T.Minh (t/h) - 20:46, 01/08/2021
Bộ Y tế vừa ban hành quy định mới, nêu rõ các khái niệm F0, F1, F2 để các địa phương áp dụng trong tình hình mới.
Tối 1/8: Việt Nam có 4.423 bệnh nhân COVID-19 khỏi bệnh

Tối 1/8: Việt Nam có 4.423 bệnh nhân COVID-19 khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 19:15, 01/08/2021
Bản tin dịch COVID-19 của Bộ Y tế cho biết, tối 1/8 Việt Nam có thêm 4.246 ca mắc mới COVID-19 và có 4.423 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh
Bộ đội Biên phòng Sóc Trăng: Tặng quà cho đồng bào Khmer nghèo ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

Bộ đội Biên phòng Sóc Trăng: Tặng quà cho đồng bào Khmer nghèo ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

Tin địa phương - Văn Long -Minh Triết - 17:50, 01/08/2021
Ngày 1/8, Đồn Biên phòng Lai Hòa (Bộ đội Biên phòng tỉnh Sóc Trăng) phối hợp cùng chính quyền địa phương tặng quà cho các hộ gia đình Khmer nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 trên địa bàn khu vực biên giới biển do đơn vị quản lý.
Đổi mới mô hình truyền thông, ứng phó với dịch Covid-19: “Điểm sáng” tại BHXH huyện Yên Thành

Đổi mới mô hình truyền thông, ứng phó với dịch Covid-19: “Điểm sáng” tại BHXH huyện Yên Thành

Xã hội - T. Hương CĐ - 17:12, 01/08/2021
Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội (BHXH) huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An đã sáng tạo, chuyển đổi mô hình truyền thông trực tiếp sang truyền thông trực tuyến và truyền thông nhóm nhỏ. Qua đó, đã đạt được những kết quả “đột phá” trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình giữa đại dịch Covid-19.