Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Kỳ Yên của người Nam Bộ

Lê Vũ - 14:22, 15/02/2021

Hằng năm, từ giữa tháng Giêng đến hết tháng 3 âm lịch, hầu hết các đình, miếu tại các tỉnh Nam Bộ đều diễn ra Lễ Kỳ Yên. Đây không chỉ là lễ hội mang ý nghĩa tâm linh, cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, dân giàu nước mạnh, mà còn là một ngày hội tôn vinh những nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân Nam Bộ từ bao đời nay.

Biểu diễn nghệ thuật hát bội tại Lễ Kỳ Yên (tỉnh Long An)
Biểu diễn nghệ thuật hát bội tại Lễ Kỳ Yên (tỉnh Long An)

Trang trọng phần lễ

Theo tín ngưỡng của người dân Việt Nam nói chung, người dân Nam Bộ nói riêng, thường có tục thờ thần. Hầu như mỗi vùng đất đều có một vị thần Thành Hoàng - người có công trong việc khai khẩn, gìn giữ vùng đất đó. Vào dịp đầu năm mới, tùy theo phong tục từng làng mà người dân trong vùng sẽ tổ chức lễ cúng (cúng đình) hay còn gọi là Lễ Kỳ Yên (tức là cầu an).

Lễ Kỳ Yên là nghi lễ cầu cho “mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an”. Tùy theo phong tục mỗi nơi mà lễ này sẽ được ấn định về thời gian, thứ tự và chi tiết. Tuy nhiên, thường thì các Lễ Kỳ Yên phải được tiến hành trang trọng tại một ngôi đình, đền, miếu… thời gian tổ chức trong 3 ngày, gồm 2 phần: Lễ và hội.

Trong phần lễ có các nghi thức rước sắc thần về đình; dâng hương, dâng rượu, dâng trà, đọc bài văn tế cầu nguyện và cảm tạ các thần Thành Hoàng, Tiên hiền, Hậu hiền, thần Nông, thần Hổ, ông Nam Hải, bà Ngũ Hành… đã phù hộ cho dân làng có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Ở Lễ Kỳ Yên, phần lễ rất quan trọng và được tổ chức trang nghiêm. Những người đứng ra tế lễ hoặc tham gia vào nghi thức tế lễ thường là những bậc cao niên, người có chức sắc, hoặc có uy tín trong cộng đồng dân cư.

Lễ Thay khăn Sắc Thần trong Lễ Kỳ Yên đình Bình Thủy (Cần Thơ)
Lễ Thay khăn Sắc Thần trong Lễ Kỳ Yên đình Bình Thủy (Cần Thơ)

Vui tươi phần hội

Điều làm nên nét đặc sắc của các Lễ Kỳ Yên cũng phải kể đến phần hội. Phần hội ở đây thường gồm các chương trình múa lân, múa rồng, các trò chơi dân gian… Người dân đến với Lễ Kỳ Yên ngoài mục đích cầu phước, cầu tài, cầu lộc, cầu thọ, còn là dịp ôn lại truyền thống lịch sử của ông cha đã khai hoang lập ấp. Đồng thời, được thỏa sức thưởng thức các chương trình nghệ thuật như hát bội, cải lương… Tuy nhiên, trong ngày Lễ Kỳ Yên, hát xướng văn nghệ không chỉ để giải trí bình thường mà cũng mang nội dung nghi lễ riêng biệt. Chương trình văn nghệ phải có nội dung đạo lý, kết thúc có hậu.

Chẳng hạn hát bội, hay hát tuồng trong ngày Lễ Kỳ Yên hầu hết đều gồm 3 tiết mục: Khai chầu đại bội, hát tuồng và tôn vương. Hồi chầu Tiết mục đầu tiên mang tính nghi lễ như tẩy uế, thử trống và đánh ba hồi trống khai tràng. Tiết mục cuối cùng mang tính chúc tụng.

Hát tuồng cũng thường có ba màn hát: Hai màn đầu có thể là cảnh loạn lạc, người trung thành bị gian thần hãm hại, vua bị tiếm quyền. Nhưng màn cuối cùng thì chính nghĩa phải thắng gian tà. Trong các màn diễn hát thường có một vị chức sắc của đình, hoặc Người có uy tín trong cộng đồng cầm chầu là người thay mặt thần, thay mặt khán giả khen, chê bằng tiếng trống.

Ngoài ra ở một số nơi, Lễ Kỳ Yên cũng là dịp để mọi người thi thố tài nghệ, sự khéo léo thông qua các vật phẩm cúng tế, trưng bày được kết bằng hoa quả, cây lá, sản vật địa phương… Tại một số nơi, Lễ Kỳ Yên còn là dịp để giới thiệu các loại trái cây đầu mùa. Hay có nơi còn tổ chức đua ghe, đua xuồng, triển lãm gia súc, gia cầm… Đặc biệt, các bữa tiệc trong ngày Lễ Kỳ Yên ở Nam Bộ chỉ mang tính liên hoan, chiêu đãi, hoàn toàn không có chuyện ăn nhậu say sưa, gây mất an ninh trật tự.

Hiện nay, trên địa bàn các tỉnh Nam Bộ có đến hàng trăm ngôi đình, đền, miếu. Hằng năm, các nơi này hầu hết đều tổ chức Lễ Kỳ Yên rất trang trọng, thu hút đông đảo Nhân dân quanh vùng về tham dự. 

Tin cùng chuyên mục
Bộ ảnh đồng bào các dân tộc Hà Giang phòng, chống Covid-19, phát triển kinh tế bền vững

Bộ ảnh đồng bào các dân tộc Hà Giang phòng, chống Covid-19, phát triển kinh tế bền vững

Theo thông tin từ Bộ Y tế và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Bộ đã phối hợp với UNDP thực hiện một bộ ảnh trong Dự án “Tăng cường truyền thông phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trong trạng thái bình thường mới cho tiểu thương dân tộc thiểu số tại tỉnh Hà Giang”.
Tin nổi bật trang chủ
Top 100 món ăn đặc sản và quà tặng Việt Nam

Top 100 món ăn đặc sản và quà tặng Việt Nam

Du lịch - Ẩm thực - Nguyệt Anh - 21:36, 27/02/2021
Gần 10 năm qua, Tổ chức Top Việt Nam và Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã thực hiện hành trình tìm kiếm, chọn lọc và công bố hơn 500 món ăn, đặc sản nổi tiếng khắp các vùng miền của nước ta. Từ năm 2020-2021, Ban Quản lý hành trình đã chọn và công bố top 100 món ăn đặc sản Việt Nam và top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam trải dài từ Bắc vào Nam.
Chiều 27/2, ghi nhận 6 ca mắc mới COVID-19 tại Hải Dương

Chiều 27/2, ghi nhận 6 ca mắc mới COVID-19 tại Hải Dương

Tin tức - PV - 21:14, 27/02/2021
Tất cả các ca mắc mới tại Hải Dương đều là các trường hợp F1 đã được cách ly từ trước.
Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 3/2021

Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 3/2021

Tin tức - Nguyệt Anh - 21:01, 27/02/2021
Một số chính sách tiền lương có liên quan đến quân đội, giáo viên sẽ có hiệu lực từ tháng 3/2021.
COVID-19 tới 6 giờ 27/2: Thế giới trên 2,5 triệu ca tử vong; HĐBA ra nghị quyết vaccine công bằng

COVID-19 tới 6 giờ 27/2: Thế giới trên 2,5 triệu ca tử vong; HĐBA ra nghị quyết vaccine công bằng

Tin tức - PV - 15:28, 27/02/2021
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận 402.634 trường hợp mắc COVID-19 và 8.877 ca tử vong. Tổng số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 trên toàn cầu đã áp sát 114 triệu ca bệnh, trong đó trên 2,5 triệu người không qua khỏi.
Hà Nội cho học sinh trở lại trường từ ngày 2/3

Hà Nội cho học sinh trở lại trường từ ngày 2/3

Giáo dục - T.Hợp - 12:35, 27/02/2021
UBND TP. Hà Nội vừa ban hành văn bản số 572/UBND-KGVX ngày 27/2/2021 về việc cho học sinh trở lại trường học sau thời gian tạm dừng đến trường để phòng, chống dịch Covid-19.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Trao tặng nhà, bò giống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới

Trao tặng nhà, bò giống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới

Tin tức - PV - 11:49, 27/02/2021
Sáng 27/2, tại bản văn hóa bản Mển, xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên (tỉnh Điện Biên), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Điện Biên phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên, tổ chức trao nhà Đại đoàn kết; trao bò giống, tặng quà các gia đình chính sách, hộ nghèo, học sinh các xã biên giới tỉnh Điện Biên.
1.839 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh

1.839 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh

Tin tức - PV - 10:29, 27/02/2021
Bản tin sáng ngày 27/2 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết không ghi nhận ca mắc COVID-19. Việt Nam vẫn đang có 2.426 bệnh nhân. Đến thời điểm này đã có 1.839 bệnh nhân được chữa khỏi.
95 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII dự kiến tham gia Quốc hội khóa XV

95 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII dự kiến tham gia Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 10:24, 27/02/2021
Theo cơ cấu, sẽ có 95 Ủy viên Trung ương Đảng (trong đó có 12-14 Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng tham gia Quốc hội khóa XV)
Động lực từ những ngôi nhà

Động lực từ những ngôi nhà "Mái ấm tình thương"

Dân tộc - Miền núi - Mạnh Cường - 16:44, 26/02/2021
Trước Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, 340 hộ đồng bào DTTS nghèo trên địa bàn huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La đã được ở trong những ngôi nhà mới khang trang, sạch đẹp. Những ngôi nhà mang tên “Mái ấm tình thương” đã giúp đồng bào DTTS huyện Sốp Cộp bước vào năm mới có thêm niềm tin, động lực lao động sản xuất, vươn lên xóa đói giảm nghèo.
Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Kinh tế - Minh Thanh - 16:38, 26/02/2021
Dù không khí vui Tết, vui xuân vẫn còn hiện hữu trong mỗi nhà, mỗi ngõ xóm, nhưng tranh thủ thời tiết nắng ấm thuận lợi, bà con nông dân xứ Nghệ đã xuống đồng ngay từ mùng 3 Tết để chăm bón cho cây lúa. Khí thế lao động hăng say hứa hẹn cho một vụ mùa bội thu.