Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ hội Pang Phóong ở Điện Biên

T.Hợp - 15:49, 20/11/2020

Lễ hội Pang Phóong của đồng bào dân tộc Kháng, dòng họ Lò, ngành Lò Khun được tổ chức 3 - 4 năm một lần, diễn ra nhiều ngày liên tục tại bản Nậm Mu, xã Phình Sáng, huyện Tuần Giáo (Điện Biên) vào các tháng 10, 11, 12 (âm lịch) hằng năm.

Người dân chuẩn bị đồ lễ. Ảnh TL
Người dân chuẩn bị đồ lễ. Ảnh TL

Lễ hội Pang Phóong bắt nguồn từ sự tích về chuyện tình dang dở đầy lãng mạn hư cấu giữa chàng thợ săn và cô gái hóa thân từ vượn. Tích truyện được lưu truyền cho đến nay, nhằm tôn vinh nguồn cội tổ tiên và hướng con người luôn sống với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Từ Khul trong tiếng Kháng có nghĩa là lông, dòng họ Lò Khul cũng đã được bắt nguồn từ đó.

Lễ hội thường được tổ chức trong khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12 âm lịch hằng năm, thời điểm này công việc thu hoạch vụ mùa trên nương đã xong. Ngày được chọn làm lễ là ngày không trùng với ngày mất của bố mẹ, ông bà và thường là ngày rằm vì sau khi làm lễ xong sẽ tiến hành chơi hội, dưới ánh trăng mọi người sẽ vui vẻ hơn.

Nghi lễ diễn ra trong phạm vi một dòng họ và được tổ chức tại gia đình trưởng họ hoặc gia đình có điều kiện trong dòng họ với sự tham gia đóng góp của các gia đình trong dòng họ từ nhiều nơi về. Vào ngày chính hội, ngay từ sáng sớm, nghi lễ cúng tổ tiên được tiến hành. Hầu hết đồ lễ chuẩn bị từ mấy hôm trước được trưởng họ sắp xếp lên gian thờ tổ tiên để xin phép được làm lễ Pang Phóong cho dòng họ. Khi bày mâm cúng xong, trưởng họ mời thầy cúng vào làm lễ báo tổ tiên và mời tổ tiên về dự lễ phù hộ cho con cháu mạnh khỏe, làm ăn phát đạt.

Trong mâm cúng Pang Phóong, theo quan niệm của dòng họ Lò Khul, vì tổ tiên của dòng họ là mẹ Vượn nên không thể thiếu các loại rau củ quả như: Khoai lang, đu đủ, khoai sọ, chuối, bí xanh, bí đỏ… Ngoài ra, mâm cúng còn có hai ống rượu cần bằng tre cùng bốn cần hút, một gói xôi cẩm, một gói xôi cốm và đặc biệt không thể thiếu những con vật hiến tế như lợn, gà. Đồ cúng được chia làm 4 mâm. Thầy cúng vừa làm lễ vừa lấy ở mỗi mâm một ít thức ăn cho vào mâm lý nhỏ được làm bằng lá Mắc chắc (loại lá phổ biến của người dân tộc). Thầy cúng vừa dải mâm, miệng vừa khấn gia tiên. Tiếp đó thầy gõ chiêng còn chủ nhà gõ chúm chọe báo hiệu cho mọi người biết tổ tiên đã cho phép con cháu khai hội trong lễ Pang Phóong.

Thầy cúng lấy chum rượu cần, cầm “Peng chẹp kha” (là đồ vật hình chữ A làm từ lạt, đại diện cho các chủ hộ trong dòng họ về dự lễ) vẩy rượu từ trong chum ra ngoài với ý nghĩa mời rượu tổ tiên. Đại diện các gia đình trong dòng họ cũng làm theo, vừa làm vừa khấn. Tiếp theo, thầy cúng và gia chủ tiến hành làm lễ ngoài trời, xin phép thổ địa được tổ chức lễ Pang Phóong tại gia đình. Lễ bao gồm: Một mâm được lót bằng lá chuối, trên đó có một con gà, nửa con cá, nửa củ khoai lang, một nắm xôi cốm và xôi cẩm, một ít bí đỏ, một chai rượu và hai cái chén. Mâm lễ được đặt trên một khoảng đất trống cạnh nhà, thầy cúng cầm theo một cái chiêng trong khi gia chủ cầm một ống tre.

Điệu nhảy Xé Pang trong dịp lễ hội. Ảnh TL
Điệu nhảy Xé Pang trong dịp lễ hội. Ảnh TL

Sau khi khấn xong, thầy cúng gõ chiêng báo hiệu thổ địa đã cho phép dòng họ được tổ chức lễ hội. Sau khi hoàn thành các nghi thức cúng bái tổ tiên và thổ địa, gia chủ mời mọi người vào dự tiệc. Vò rượu được đặt giữa nhà, chủ nhà làm nghi lễ khai tiệc, mời mọi người cùng thưởng thức rượu cần.

Bữa cơm diễn ra trong sự ấm cúng, vui vẻ của cả dòng họ. Đây cũng là dịp để mọi thành viên trong dòng họ tâm sự gắn kết, yêu thương cũng như giao lưu, trao đổi kinh nghiệm phát triển kinh tế gia đình. Kết thúc bữa tiệc, khi mọi người đã ngà ngà say trong hơi men rượu cần, họ lại cùng nhau vui chơi lễ hội.

Phần hội được tổ chức ngay trong nhà của trưởng họ. Mọi người quây quần bên nhau cùng chung vui điệu múa tăng bu “xék pang”. Từ già đến trẻ, mỗi người cầm theo một ống tre (tăng bu) dài hơn 1m, được chuẩn bị sẵn. Khi trưởng họ tuyên bố bắt đầu hội, mọi thành viên đều rất nhiệt tình hưởng ứng. Hai thanh gỗ dài nối nhau được đặt dọc dưới sàn nhà, khi tiếng trống, tiếng chiêng vang lên tạo nhịp âm thanh sôi nổi, già trẻ gái trai uyển chuyển và mạnh mẽ trong điệu múa cách điệu nghi thức trọc lỗ tra hạt truyền thống, Họ đứng sát vào nhau tạo thành vòng tròn để di chuyển vòng quanh, một tay đặt lên vai người phía trước, một tay gõ tăng bu cứ thế nối tiếp nhau đi vòng tròn cùng với những bài hát truyền thống thể hiện sự đoàn kết dân tộc, từng nhịp gõ hòa chung tiếng trống tiếng chiêng. Cứ thế, âm thanh vang dội khắp bản làng. Ngoài ra, dân tộc Kháng còn có những trò chơi như Kéo co (chặc cáng), Kéo co (tọt cón), Đẩy gậy (xu điêng), Bắn nỏ (bén nak), đánh cù (tosk sáng)...

Lễ hội Pang Phóong của dân tộc Kháng đến nay vẫn giữ được bản sắc riêng, phản ánh hiện thực đời sống tâm linh cộng đồng người Kháng, luôn lấy cội nguồn tổ tiên để rèn tâm dưỡng đức; là thông điệp kết nối quá khứ với hiện tại, gắn kết cộng đồng, thể hiện khát vọng bình dị ngàn đời về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của những người dân vùng biên cương của tổ quốc./.

Tin cùng chuyên mục
Hát xẩm vẫn có sức hút lớn trên kênh YouTube

Hát xẩm vẫn có sức hút lớn trên kênh YouTube

Chỉ sau vài ngày giới thiệu trên kênh YouTube nhóm Xẩm Hà thành, bài “Xẩm thập ân theo điệu Oán thập điều” đã thu hút được 30.000 lượt xem. Đây là một điều khá bất ngờ với những người nỗ lực “hồi sinh” bài xẩm gắn liền với tên tuổi cụ Trùm Nguyên.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng phân công 6 Tổ công tác kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công năm 2022

Thủ tướng phân công 6 Tổ công tác kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công năm 2022

Tin tức - PV - 41 phút trước
Để kịp thời có các giải pháp quyết liệt, hiệu quả nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2022, tại Công văn số 727/TTg-KTTH ngày 16/8/2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phân công các Tổ công tác kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 tại một số Bộ, cơ quan, địa phương.

"Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc" tại Lạng Sơn

Tin tức - NA (T/h) - 49 phút trước
Ngày 16/8, xã Hòa Sơn, huyện Hữu Lũng và xã xã Trấn Yên, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2022, gắn với các hoạt động an sinh xã hội tại địa phương.
Tiếp tục hỗ trợ cho 414.000 lao động từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp

Tiếp tục hỗ trợ cho 414.000 lao động từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp

Xã hội - BĐT - 1 giờ trước
Hơn 414.000 người lao động sẽ được nhận tiền hỗ trợ từ 1,8-3,3 triệu đồng/người từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp. Thời gian thực hiện chi trả hỗ trợ người lao động hoàn thành chậm nhất là ngày 10/9/2022.
Ban Bí thư kỷ luật đồng chí Võ Ngọc Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai

Ban Bí thư kỷ luật đồng chí Võ Ngọc Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Ngày 16/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Ban Bí thư để xem xét, thi hành kỷ luật Ban cán sự đảng Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai các nhiệm kỳ 2016-2021, 2021-2026 và đồng chí Võ Ngọc Thành, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai.
Có gì bí mật ở

Có gì bí mật ở "Khu vườn chết chóc"?

Nhìn ra thế giới - Duy Ly (Theo Great Big Story) - 3 giờ trước
Nếu sở hữu một khu vườn, bạn sẽ trồng những loại cây gì? Chắc hẳn đó sẽ là các loại cây thảo mộc, cây bụi, cây ăn quả hay các loài hoa và rau củ... Tuy nhiên, tại vùng nông thôn Northumberland (Anh) lại có một khu vườn mang tên "Khu vườn chết chóc" trồng những loài cây đặc biệt. Có gì bí mật ở "Khu vườn chết chóc" này vậy? Hãy cùng Báo Dân tộc và Phát triển khám phá khu vườn này nhé!
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 14/8/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 14/8/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về hoạt động của lãnh đạo UBDT, trọng tâm là công tác chỉ đạo về chuyển đổi số; chuẩn bị tổ chức Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên xuất sắc, tiêu biểu năm 2022, gặp mặt người có uy tín; các sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc tại cơ sở. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Nhiếp ảnh gia Lò Văn Chiến với văn hóa Pú Nả” của tác giả Hà Minh Hưng.
21.000 thông điệp gửi tới các em nhỏ DTTS nhân dịp Tết Trung thu 2022

21.000 thông điệp gửi tới các em nhỏ DTTS nhân dịp Tết Trung thu 2022

Photo - Văn Hoa - Tuấn Ninh - 3 giờ trước
Nằm trong chuỗi hoạt động của sự kiện mang tên “Mang Trung thu lên vùng Biên giới”, những ngày qua, rất nhiều cộng đồng và các tổ chức thiện nguyện đã tổ chức các điểm cầu viết 21.000 thiệp gửi đến các em nhỏ DTTS tại 176 điểm trường thuộc huyện Bát Xát (Lào Cai) nhân dịp Tết Trung thu 2022.
Phát triển cây dong riềng gắn với chế biến ở vùng núi Thanh Hóa

Phát triển cây dong riềng gắn với chế biến ở vùng núi Thanh Hóa

Bạn của nhà nông - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa hiện có khoảng 200 ha cây dong riềng, năng suất bình quân đạt 75 tấn/ha, tập trung ở các huyện: Như Thanh, Như Xuân, Ngọc Lặc, Cẩm Thủy... Hiện nay, phần lớn cây dong riềng được phát triển theo chuỗi liên kết từ trồng đến chế biến sản phẩm, mang lại giá trị kinh tế cao.
Ủy ban Dân tộc gặp mặt Đoàn đại biểu giáo viên, học sinh DTTS tiêu biểu tỉnh Vĩnh Phúc

Ủy ban Dân tộc gặp mặt Đoàn đại biểu giáo viên, học sinh DTTS tiêu biểu tỉnh Vĩnh Phúc

Tin tức - Kim Anh - 3 giờ trước
Chiều 16/8, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức buổi gặp mặt Đoàn đại biểu giáo viên, học sinh DTTS xuất sắc, tiêu biểu tỉnh Vĩnh Phúc. Được sự ủy quyền của Lãnh đạo cơ quan, bà Nguyễn Thị Hồng Huệ - Vụ phó Vụ DTTS chủ trì buổi gặp mặt.
Thanh Hóa: Khởi tố vụ án bị lừa 12 tỷ đồng tiền đặt cọc mua đất

Thanh Hóa: Khởi tố vụ án bị lừa 12 tỷ đồng tiền đặt cọc mua đất

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Thông tin từ Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh này vừa khởi tố vụ án hình sự Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Khoản 4, Điều 174, Bộ luật Hình sự để điều tra, làm rõ hành vi của Lường Văn Nam (SN 1996), trú tại phường Quảng Cư, Tp. Sầm Sơn (Thanh Hóa).
Nhiều tỉnh Trung bộ tỷ lệ tiêm vắc xin Covid-19 đạt thấp

Nhiều tỉnh Trung bộ tỷ lệ tiêm vắc xin Covid-19 đạt thấp

Sức khỏe - Thanh Nguyễn - 3 giờ trước
Những biến thể phụ của Covid-19 đang gây ra nhiều diễn biến phức tạp tại một số quốc gia trên thế giới. Ở Việt Nam, tỉ lệ nhiễm biến thể phụ và mức độ ảnh hưởng của loại biến thể này đang ở mức đáng lo ngại. Do vậy, việc đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc xin đang là giải pháp hữu hiệu nhất. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế những tháng qua cho thấy, còn nhiều tỉnh Trung bộ như Hà Tĩnh, Nghệ An tiến độ tiêm chủng vắc xin ngừa Covid-19 vẫn chậm so với kế hoạch...