Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hình ảnh cô gái mặc “váy hoa” trong bức Panorama tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ: Các bậc cao niên và các học giả người Thái nói gì ? (Bài 2)

Văn Hoa - 17:50, 20/11/2021

Trong các ý kiến tranh luận về chiếc “váy hoa” trong bức tranh Panorama tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, TP. Điện Biên Phủ (Điện Biên), Để “rộng đường” dư luận, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã có nhiều cuộc trao đổi trực tiếp với những người cao tuổi, nhà nghiên cứu văn hóa Thái... để lắng nghe ý kiến từ nhiều góc độ nhìn nhận về chiếc "váy hoa" đặc biệt này.

Trang phục của phụ nữ Thái hiện nay
Trang phục của phụ nữ Thái hiện nay

Không đúng với hoàn cảnh lịch sử

Cựu chiến binh Tòng Trung Tiến, sinh năm 1959, dân tộc Thái, hiện là họa sĩ, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian huyện Điện Biên (Điện Biên) nhận định, chiếc váy hoa ấy lệch hẳn với váy dân tộc Thái.

“Muốn tái hiện hình ảnh đoàn dân công hỗ trợ cho tiền tuyến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, thì phải chọn những hình ảnh đúng với bối cảnh lịch sử. Thời điểm ấy cực kỳ khó khăn, người ta mặc những bộ trang phục không rực rỡ để tránh máy bay, tránh sự phát hiện của quân địch, nên không ai mặc váy ấy (váy hoa). Như vậy là tái hiện lịch sử nhưng không đúng với bối cảnh lịch sử thời bấy giờ, vừa sai bản sắc dân tộc, vừa phi thực tế”, ông Tiến nhấn mạnh.

Nhà nghiên cứu văn hóa Thái Tòng Hân, bản Liếng, xã Noong Luống, huyện Điện Biên (Điện Biên), sau khi ông thảo luận, tham khảo thêm các  ý kiến của nhiều người cao niên tại địa phương, cũng cho rằng đây không phải váy người Thái.

Hình ảnh chiếc váy đen, áo cóm, gánh bung luôn gắn liền với người phụ nữ dân tộc Thái trong cuộc sống thường ngày
Hình ảnh chiếc váy đen, áo cóm, gánh bung luôn gắn liền với người phụ nữ dân tộc Thái trong cuộc sống thường ngày

Ông Hân cho biết thêm, dù người Thái có chiếc váy hoa đó thật, thì khi đi dân công người ta cũng không mặc chiếc váy mới và sặc sỡ như vậy được, vì người ta còn mang vác, vận chuyển nặng. Ngày xưa, để làm được chiếc váy mất rất nhiều thời gian, kể cả các dân tộc khác cũng vậy. Do đó mặc chiếc váy hoa đó khi đi dân công là không thực tế.

“Tôi rất mong muốn các cơ quan liên quan cần sửa sang chiếc váy đen, hay màu chàm để mang tính chất đại diện hơn, đúng bản sắc văn hóa hơn. Tránh cho giới trẻ, khách du lịch hiểu nhầm người Thái mặc trang phục tạp nham, không có tính nhất quán, vì nó rất giống váy người Mông, Hà Nhì…”, ông Hân bày tỏ mong muốn.

Cũng có số ít ý kiến đồng tình với bức tranh và cho rằng, thể hiện chiếc váy hoa cổ của người Thái là giữ gìn bản sắc văn hóa và thể hiện hình ảnh đẹp nhất trong trang phục người Thái trên một tác phẩm tầm cỡ là rất ý nghĩa.

Ông Ca Chung, nhà nghiên cứu văn hóa Thái cũng cũng có ý kiến cho rằng, chiếc váy hoa trong bức vẽ là của người Thái. Tuy nhiên, nó thường dùng cho vợ của tầng lớp quý tộc, trung lưu và thường chỉ mặc khi thực hiện một số nghi lễ của bản làng, mà không mặc trong sinh hoạt hàng ngày.

Nghệ nhân Lương Thị Đại (Điện Biên) cũng khẳng định rằng, chiếc váy hoa ấy là váy người dân tộc Thái. Theo bà Đại, người Thái ở Điện Biên vẫn giữ chiếc váy hoa ấy. Nó cũng là hành trang cần có với người Thái cao tuổi khi về già. Bà Đại cho rằng, những ai không biết về chiếc váy hoa ấy, là không hiểu về bản sắc văn hóa dân tộc.

Cộng đồng người Thái cần có tiếng nói chung

Từ khảo sát, tìm hiểu thực tế cho thấy, rất ít người biết về chiếc váy hoa cổ của người Thái này, nên việc hiểu nhầm là váy của người Mông, người Hà Nhì và một số DTTS khác là điều dễ hiểu.

Trong một công trình biểu tượng quốc gia tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, việc đưa hình ảnh cô gái Thái cùng tham gia vào đoàn dân công góp phần làm nên chiến thắng “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” là một niềm vinh dự, tự hào cho cả cộng đồng dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc nói riêng, người Thái ở Việt Nam nói chung.

Cộng đồng người Thái cần có một tiếng nói chung thống nhất về hình ảnh đại diện cho dân tộc. (Ảnh minh họa)
Cộng đồng người Thái cần có một tiếng nói chung thống nhất về hình ảnh đại diện cho dân tộc. (Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, việc thể hiện một hình ảnh không mang tính chất đại diện, gây ra nhiều hiểu nhầm, tranh luận vừa không đẹp, vừa khiến người Thái cảm thấy khó chịu. Đáng nhẽ, trước khi thực hiện công trình ấy, thì tác giả cần xem xét văn hóa người Thái, tranh thủ ý kiến để có một tiếng nói chung của cộng đồng, thống nhất về hình ảnh đại diện cho dân tộc. Khi thực hiện đúng với bản sắc văn hóa người Thái, thì chắc chắn giá trị của tác phẩm sẽ được nâng lên.

Có ý kiến nói rằng, thay vì thể hiện chiếc váy hoa cổ, nếu như tác giả vẽ chiếc váy màu đen, màu chàm thì chắc chắn sẽ không có sự tranh luận xảy ra. Và niềm vui của cộng đồng người Thái, một dân tộc chiếm đa số ở Tây Bắc sẽ nhân lên gấp bội, đồng nghĩa với là ý nghĩa, giá trị của bức tranh sẽ nhân lên rất nhiều lần.

Việc cộng đồng người Thái phản ánh với nhiều ý kiến trái chiều, là hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, thiết nghĩ để lựa chọn một hình ảnh đại diện cho một dân tộc chiếm số đông tại Tây Bắc, thì tác giả cũng như những người trong cuộc phải có một lý do nào đó, mới lựa chọn chiếc “váy hoa” đặc biệt ấy. 

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ tiếp tục cập nhật tới độc giả về phản hồi của những người trong cuộc, từ tác giả và các cơ quan chuyên ngành trong bài tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) lần thứ 2, năm 2022 diễn ra trong 4 ngày từ 24 - 27/11 với nhiều hoạt động thể thao, văn nghệ, ẩm thực và tái hiện lại đời sống sinh hoạt thường nhật của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện biên cương này.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo bước chuyển biến mới có tính đột phá trong phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng

Tạo bước chuyển biến mới có tính đột phá trong phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu Đảng đoàn Quốc hội, Ban cán sự Đảng Chính phủ cần ráo riết chỉ đạo, khẩn trương xây dựng, ban hành Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết 30. Theo đó, chương trình hành động phải bám sát các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo và nội dung của Nghị quyết, bảo đảm sát hợp với từng địa phương trong Vùng và tiểu vùng.
Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 23:52, 29/11/2022
Tối 29/11/2022 (giờ Việt Nam), di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Thủ đô Canberra, bắt đầu thăm chính thức Australia

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Thủ đô Canberra, bắt đầu thăm chính thức Australia

Thời sự - PV - 23:33, 29/11/2022
Đúng 21 giờ 30 phút (theo giờ địa phương), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dẫn đầu Đoàn công tác Quốc hội Việt Nam hạ cánh xuống sân bay quân sự Fairbairn, Thủ đô Canberra, bắt đầu chương trình thăm chính thức Australia từ ngày 29/11 đến ngày 3/12.
Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Văn bản chính sách mới - BĐT - 23:18, 29/11/2022
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 24/2022/QĐ-TTg ngày 29/11/2022 quy định về việc thực hiện chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch COVID-19.
Chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Chính sách dân tộc - PV - 20:39, 29/11/2022
Huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, có 10 xã, thị trấn, 118 bản, tổ dân phố. Trong đó, dân tộc Thái chiếm đa số (70,21% dân số của huyện); dân tộc Mông 14,57%... Những năm qua, huyện đã tích cực huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội; bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào DTTS. Nhờ đó, đời sống của người dân được nâng lên, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn vùng đồng bào DTTS.
Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Kinh tế - PV - 20:33, 29/11/2022
Với đặc thù trên 87% dân số là đồng bào DTTS với nhiều thôn đặc biệt khó khăn khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi sẽ tạo sức bật để đẩy nhanh quá trình giảm nghèo bền vững tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Trước kia, khi đời sống còn nhiều khó khăn, đồng bào các dân tộc ở huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai chỉ mổ trâu trong dịp lễ tết hay cúng bái, nên thịt trâu sấy cũng chỉ có nhiều trong những dịp đặc biệt. Nhưng giờ đây, thịt trâu sấy Bảo Yên đã có tên tuổi, được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, người dân ở khắp mọi nơi có thể tiếp cận dễ dàng. Là người tiên phong trong việc khôi phục và phát triển thịt trâu sấy tại địa phương, anh Hoàng Văn Sử, bản Pác Mạc, xã Vĩnh Yên luôn cố gắng giữ gìn và phát huy nét đặc trưng của món ăn truyền thống này.
Nhận thức đúng về tự do ngôn luận trong thời đại số

Nhận thức đúng về tự do ngôn luận trong thời đại số

Chống diễn biến hòa bình - PV - 20:30, 29/11/2022
Quyền tự do ngôn luận là một trong những quyền cơ bản của con người được ghi nhận trong Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948 và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966.
Chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái” tại Hà Nội

Chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái” tại Hà Nội

Tin tức - Lò Bun - 20:26, 29/11/2022
Mới đây, cộng đồng sinh viên dân tộc Thái tại Hà Nội đã tổ chức chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái”. Chương trình tổ chức với mong muốn tạo sự gắn kết, gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc Thái, cổ vũ khích lệ tinh thần học tập của con em dân tộc Thái từ khắp nơi về Hà Nội học tập.
Đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

Đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

Tin tức - Tuấn Ninh - 20:23, 29/11/2022
Ngày 29/11, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Lê Sơn Hải - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Công nghệ của UBDT đã chủ trì buổi nghiệm thu đề tài khoa học và công nghệ cấp bộ. Tham dự buổi nghiệm thu có các thành viên Hội đồng và một số nhà khoa học.
Chăm lo Tết cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023

Chăm lo Tết cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023

Xã hội - Phương Thảo - 20:12, 29/11/2022
Công đoàn TP. Hồ Chí Minh sẽ tổ chức nhiều chương trình chăm lo cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023, với nguồn kinh phí dự kiến khoảng 140 tỷ đồng.
Đam Rông (Lâm Đồng): Hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu bảo tồn văn hóa dân tộc

Đam Rông (Lâm Đồng): Hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu bảo tồn văn hóa dân tộc

Tìm trong di sản - Văn Yên - 20:07, 29/11/2022
UBND huyện Đam Rông (Lâm Đồng) vừa có quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật công trình Khu bảo tồn văn hóa dân tộc trên địa bàn xã Đạ Tông.