Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hình ảnh cô gái mặc “váy hoa” trong bức Panorama tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ: Các bậc cao niên và các học giả người Thái nói gì ? (Bài 2)

Văn Hoa - 17:50, 20/11/2021

Trong các ý kiến tranh luận về chiếc “váy hoa” trong bức tranh Panorama tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, TP. Điện Biên Phủ (Điện Biên), Để “rộng đường” dư luận, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã có nhiều cuộc trao đổi trực tiếp với những người cao tuổi, nhà nghiên cứu văn hóa Thái... để lắng nghe ý kiến từ nhiều góc độ nhìn nhận về chiếc "váy hoa" đặc biệt này.

Trang phục của phụ nữ Thái hiện nay
Trang phục của phụ nữ Thái hiện nay

Không đúng với hoàn cảnh lịch sử

Cựu chiến binh Tòng Trung Tiến, sinh năm 1959, dân tộc Thái, hiện là họa sĩ, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian huyện Điện Biên (Điện Biên) nhận định, chiếc váy hoa ấy lệch hẳn với váy dân tộc Thái.

“Muốn tái hiện hình ảnh đoàn dân công hỗ trợ cho tiền tuyến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, thì phải chọn những hình ảnh đúng với bối cảnh lịch sử. Thời điểm ấy cực kỳ khó khăn, người ta mặc những bộ trang phục không rực rỡ để tránh máy bay, tránh sự phát hiện của quân địch, nên không ai mặc váy ấy (váy hoa). Như vậy là tái hiện lịch sử nhưng không đúng với bối cảnh lịch sử thời bấy giờ, vừa sai bản sắc dân tộc, vừa phi thực tế”, ông Tiến nhấn mạnh.

Nhà nghiên cứu văn hóa Thái Tòng Hân, bản Liếng, xã Noong Luống, huyện Điện Biên (Điện Biên), sau khi ông thảo luận, tham khảo thêm các  ý kiến của nhiều người cao niên tại địa phương, cũng cho rằng đây không phải váy người Thái.

Hình ảnh chiếc váy đen, áo cóm, gánh bung luôn gắn liền với người phụ nữ dân tộc Thái trong cuộc sống thường ngày
Hình ảnh chiếc váy đen, áo cóm, gánh bung luôn gắn liền với người phụ nữ dân tộc Thái trong cuộc sống thường ngày

Ông Hân cho biết thêm, dù người Thái có chiếc váy hoa đó thật, thì khi đi dân công người ta cũng không mặc chiếc váy mới và sặc sỡ như vậy được, vì người ta còn mang vác, vận chuyển nặng. Ngày xưa, để làm được chiếc váy mất rất nhiều thời gian, kể cả các dân tộc khác cũng vậy. Do đó mặc chiếc váy hoa đó khi đi dân công là không thực tế.

“Tôi rất mong muốn các cơ quan liên quan cần sửa sang chiếc váy đen, hay màu chàm để mang tính chất đại diện hơn, đúng bản sắc văn hóa hơn. Tránh cho giới trẻ, khách du lịch hiểu nhầm người Thái mặc trang phục tạp nham, không có tính nhất quán, vì nó rất giống váy người Mông, Hà Nhì…”, ông Hân bày tỏ mong muốn.

Cũng có số ít ý kiến đồng tình với bức tranh và cho rằng, thể hiện chiếc váy hoa cổ của người Thái là giữ gìn bản sắc văn hóa và thể hiện hình ảnh đẹp nhất trong trang phục người Thái trên một tác phẩm tầm cỡ là rất ý nghĩa.

Ông Ca Chung, nhà nghiên cứu văn hóa Thái cũng cũng có ý kiến cho rằng, chiếc váy hoa trong bức vẽ là của người Thái. Tuy nhiên, nó thường dùng cho vợ của tầng lớp quý tộc, trung lưu và thường chỉ mặc khi thực hiện một số nghi lễ của bản làng, mà không mặc trong sinh hoạt hàng ngày.

Nghệ nhân Lương Thị Đại (Điện Biên) cũng khẳng định rằng, chiếc váy hoa ấy là váy người dân tộc Thái. Theo bà Đại, người Thái ở Điện Biên vẫn giữ chiếc váy hoa ấy. Nó cũng là hành trang cần có với người Thái cao tuổi khi về già. Bà Đại cho rằng, những ai không biết về chiếc váy hoa ấy, là không hiểu về bản sắc văn hóa dân tộc.

Cộng đồng người Thái cần có tiếng nói chung

Từ khảo sát, tìm hiểu thực tế cho thấy, rất ít người biết về chiếc váy hoa cổ của người Thái này, nên việc hiểu nhầm là váy của người Mông, người Hà Nhì và một số DTTS khác là điều dễ hiểu.

Trong một công trình biểu tượng quốc gia tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, việc đưa hình ảnh cô gái Thái cùng tham gia vào đoàn dân công góp phần làm nên chiến thắng “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” là một niềm vinh dự, tự hào cho cả cộng đồng dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc nói riêng, người Thái ở Việt Nam nói chung.

Cộng đồng người Thái cần có một tiếng nói chung thống nhất về hình ảnh đại diện cho dân tộc. (Ảnh minh họa)
Cộng đồng người Thái cần có một tiếng nói chung thống nhất về hình ảnh đại diện cho dân tộc. (Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, việc thể hiện một hình ảnh không mang tính chất đại diện, gây ra nhiều hiểu nhầm, tranh luận vừa không đẹp, vừa khiến người Thái cảm thấy khó chịu. Đáng nhẽ, trước khi thực hiện công trình ấy, thì tác giả cần xem xét văn hóa người Thái, tranh thủ ý kiến để có một tiếng nói chung của cộng đồng, thống nhất về hình ảnh đại diện cho dân tộc. Khi thực hiện đúng với bản sắc văn hóa người Thái, thì chắc chắn giá trị của tác phẩm sẽ được nâng lên.

Có ý kiến nói rằng, thay vì thể hiện chiếc váy hoa cổ, nếu như tác giả vẽ chiếc váy màu đen, màu chàm thì chắc chắn sẽ không có sự tranh luận xảy ra. Và niềm vui của cộng đồng người Thái, một dân tộc chiếm đa số ở Tây Bắc sẽ nhân lên gấp bội, đồng nghĩa với là ý nghĩa, giá trị của bức tranh sẽ nhân lên rất nhiều lần.

Việc cộng đồng người Thái phản ánh với nhiều ý kiến trái chiều, là hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, thiết nghĩ để lựa chọn một hình ảnh đại diện cho một dân tộc chiếm số đông tại Tây Bắc, thì tác giả cũng như những người trong cuộc phải có một lý do nào đó, mới lựa chọn chiếc “váy hoa” đặc biệt ấy. 

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ tiếp tục cập nhật tới độc giả về phản hồi của những người trong cuộc, từ tác giả và các cơ quan chuyên ngành trong bài tiếp theo.

Tin cùng chuyên mục
Nét đẹp văn hóa trong đời sống dân tộc Hoa

Nét đẹp văn hóa trong đời sống dân tộc Hoa

Người Hoa là 1 trong 8 cộng đồng dân tộc sinh sống trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Tổ tiên dân tộc Hoa di cư từ Trung Quốc đến Việt Nam vào cuối thời Minh, đầu thời Thanh, kéo dài cho đến nửa đầu thế kỷ XX. Trong quá trình định cư, lập bản, đồng bào người Hoa luôn gìn giữ văn hóa truyền thống, lưu truyền nét đặc sắc riêng trong đời sống sinh hoạt.
Nỗi buồn nơi Cổng Trời Đông Giang (Bài 1)

Nỗi buồn nơi Cổng Trời Đông Giang (Bài 1)

Du lịch - Minh Ngọc – Dương Nam - 2 giờ trước
Nhiều người đã thực sự thất vọng, khi hệ sinh thái đa dạng, độc đáo ở Cổng Trời Đông Giang (Quảng Nam) đã bị xâm phạm một cách thô bạo bởi những công trình bê tông hoá, cùng các khối kiến trúc ngoại lai, dị biệt ngay giữa vùng đất đậm đà bản sắc của đồng bào địa phương.
Người dân bức xúc với dự án Thủy điện Tràng Định 2

Người dân bức xúc với dự án Thủy điện Tràng Định 2

Tiếng nói từ cơ sở - Kẻ Sĩ - 2 giờ trước
Như Báo Dân tộc và Phát triển đã đưa tin, công trình Thủy điện Tràng Định 2 chưa có phương án đền bù giải phóng mặt bằng đã thi công rầm rộ. Một trong những nguyên nhân dự án này chưa xây dựng được phương án đền bù giải phóng mặt bằng là do người dân không đồng thuận.
Chợ phiên Y Tý

Chợ phiên Y Tý

Media - Văn Hoa - 2 giờ trước
Nằm ở độ cao trên 2000 mét so với mực nước biển, Y Tý được coi là điểm "săn mây" độc đáo bậc nhất tại Việt Nam. Khi đến Y Tý, du khách không chỉ được hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, thơ mộng mà còn được trải nghiệm một phiên chợ độc đáo, rực rỡ sắc màu của các dân tộc tại một xã vùng biên giới huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.
Khai mạc hội thảo hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ, thanh niên DTTS tỉnh Hà Giang

Khai mạc hội thảo hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ, thanh niên DTTS tỉnh Hà Giang

Tin tức - Hiếu Anh - 2 giờ trước
Sáng 20/5, tại Hà Giang, Ủy ban Dân tộc phối hợp với UNESCO tổ chức hội thảo thúc đẩy hợp tác, kết nối hệ sinh thái hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ và thanh niên DTTS tỉnh Hà Giang. Đây là hoạt động thuộc Dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới và giáo dục cho trẻ em gái vùng DTTS của Việt Nam”, tên tóm tắt: Dự án “Chúng tôi có thể”.
Công an Đắk Nông sẵn sàng cấp đăng ký xe tại cơ sở

Công an Đắk Nông sẵn sàng cấp đăng ký xe tại cơ sở

Tin địa phương - Hoàng Thùy - 2 giờ trước
Ngày 20/5, Công an tỉnh Đắk Nông thông tin, lực lượng Công an tỉnh đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, sẵn sàng thực hiện đồng loạt việc phân cấp, đăng ký cấp biển số xe mô tô, gắn máy và xe máy điện cho Công an cơ sở từ ngày 21/5. Việc phân cấp này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và giảm áp lực cho lực lượng Công an cấp tỉnh.
Tả Lèng đẹp như tranh mùa nước đổ

Tả Lèng đẹp như tranh mùa nước đổ

Nằm dưới chân núi Tả Liên Sơn, từ lâu địa danh Tả Lèng (huyện Tam Đường tỉnh Lai Châu) nổi tiếng với những cung ruộng bậc thang đẹp kỳ vĩ. Khi những cơn mưa đầu hạ trút xuống, nước từ trên cao đổ về, khi ấy, ta như bắt gặp hàng trăm ngàn chiếc gương khổng lấp lánh. Dưới nắng vàng rực rỡ, những cung ruộng bậc thang Tả Lèng hiện lên như một bức tranh tuyệt đẹp nơi rẻo cao Tây Bắc.
Lai Châu: Mưa lớn kéo dài ngập úng nhiều tuyến phố, sạt lở nhiều tuyến đường liên huyện

Lai Châu: Mưa lớn kéo dài ngập úng nhiều tuyến phố, sạt lở nhiều tuyến đường liên huyện

Môi trường sống - Hà Minh Hưng - 2 giờ trước
Từ đêm 19/5 đến sáng 20/5, trên địa bàn tỉnh Lai Châu xuất hiện mưa lớn trên diện rộng, bước đầu gây sạt lở trên nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và đường liên xã, liên bản, gây ách tắc giao thông cục bộ.
Nguyên nhân và cách ngăn ngừa tóc bạc sớm

Nguyên nhân và cách ngăn ngừa tóc bạc sớm

Sống khỏe - Như Ý - 3 giờ trước
Bước vào độ tuổi trung niên, mọi người thường thấy có dấu hiệu tóc bạc. Tuy nhiên có những người 20, 30 tuổi đã thấy trên đầu xuất hiện nhiều tóc trắng. Tóc bạc sớm không phải chỉ đến từ tuổi tác mà còn do tác động của nhiều nguyên nhân khác. Sau đây là nguyên nhân và một số cách ngăn ngừa tóc bạc sớm mời các bạn tham khảo.
Quảng Bình: Nỗ lực giảm nghèo ở vùng đồng bào DTTS, miền núi

Quảng Bình: Nỗ lực giảm nghèo ở vùng đồng bào DTTS, miền núi

Tin địa phương - L.Minh - 3 giờ trước
Ngày 19/5, Tỉnh ủy Quảng Bình tổ chức Hội nghị bàn giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, an ninh trật tự các xã biên giới, vùng đồng bào DTTS của tỉnh. Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy Quảng Bình sẽ ban hành nghị quyết về phát triển vùng đặc thù này.
Người trẻ làm phim qua góc nhìn tươi mới

Người trẻ làm phim qua góc nhìn tươi mới

Giải trí - PV - 3 giờ trước
Trong tháng 5 này, liên tiếp nhiều cuộc thi phim ngắn đã công bố kết quả bình chọn tác phẩm xuất sắc. Cùng với đó, các dự án này cũng sẽ nhận được kinh phí hỗ trợ để hoàn thiện. Đáng chú ý, hầu hết phim trong những cuộc thi là của tác giả trẻ, với đa dạng thể loại, chủ đề… hứa hẹn một khởi đầu tươi mới và tiếp thêm năng lượng cho nền điện ảnh nước nhà.
Tuần lễ Festival Huế 2022: Hứa hẹn nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc và mới lạ

Tuần lễ Festival Huế 2022: Hứa hẹn nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc và mới lạ

Sắc màu 54 - Duy Ly - 3 giờ trước
Ngày 20/5, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, từ ngày 25 - 30/6 sẽ diễn ra Tuần lễ Festival Huế với chủ đề "Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển". Đây là Tuần lễ hội đầu tiên được tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức theo định hướng bốn mùa